Кіріспе

Солтүстік-батыс Лондондағы саябақ
Солтүстік-батыс Лондондағы саябақ

Примроуз-Хилл – Англияның Лондон қаласындағы Регент паркінің солтүстігінде орналасқан, 1842 жылы халыққа ашылған ІІ санаттағы қоғамдық саябақ. Оның аты парктің ортасындағы табиғи төбеге берілген, ол Лондонның Камден ауданындағы екінші ең биік табиғи нүкте. Төбенің шыңынан Лондонның орталығын, сондай-ақ солтүстікке қарай Хэмпстед және Белсайз парктерін анық көруге болады, ал оған Уильям Блейктің цитатасымен әсемделген тақта орнатылған. Саябақтың танымалдылығының арқасында, оны қоршаған аудан мен сайлау округі де Примроуз-Хилл деп аталды. Примроуз-Хилл ауданы Лондонның Камден ауданында орналасқан. Саябақта Hill Trim Trail деп аталатын ашық ауадағы жаттығу алаңы, балалар ойын алаңы және дәретхана бар, олардың барлығы оңтүстік жағында, Лондон зообағы мен Регент паркіне жалғасатын Примроуз-Хилл көпірінің жанында орналасқан.

Тарих

Регент паркі сияқты, Примроуз-Хилл де бір кездері Генри VIII иеленген үлкен аңшылықтың бөлігі болған. Кейін, 1841 жылы ол Корольдік меншікке айналды, ал 1842 жылы Парламент актісі жерді ашық, қоғамдық пайдалануға берді. "Примроуз-Хилл" атауы 15 ғасырдан бері қолданылып келеді, бұл Арчибальд Примроуз, Розеберидің 5-ші графының есімімен аталғаны туралы кейінірек айтылған сөздерге қарсы тұрады. Оның премьерлік кезінде Лондон метрополитенінің желісі қарқынды түрде кеңейді. 1678 жылдың қазан айында Примроуз-Хиллде сэр Эдмунд Берри Годфридің құпиялы түрде өлтірілуі болды. 1679 жылы үш католик жұмысшы – Роберт Грин, Генри Берри және Лоуренс Хилл – кісі өлтіруде кінәлі деп танылды (бірақ кейіннен өлімнен кейін ақталды) және төбенің үстінде дарға асылды. Осы оқиғадан кейін бірнеше жыл бойы Примроуз-Хилл Гринберри-Хилл деп аталды. 1792 жылы Примроуз-Хиллде Уэльстің радикал ақыны және тарихшысы Иоло Морганвг ұйымдастырған "Британ аралдары бардыларының Горседді" алғашқы жиыны өтті. Горсед (бардылар қауымы) рәсімі 21 маусымда (жазғы күн тоғысы) өтті және ежелгі друидтық ғұрыптарды қайта жаңғыртуға бағытталған. Бұл оқиғаға арналған тақта 2009 жылы Лондондық Уэльс қауымдастығының атынан Хью Эдвардс ашты. 1816 жылы аймақ арқылы канал салынды, ал 1838 жылы төбе астынан өтетін теміржол аяқталды – бұл Лондонның алғашқы теміржол туннелі болды. Бір дереккөз бойынша, сол кезде бұл аймақ "дамудың ең жақсы мүмкіндігі" ретінде қарастырылды. 1840 жылы Чарльз Фитцрой, 3-ші Саутгемптон бароны, өзінің жерін сатты, ал келесі жылдары жаңа виллалар салынды. Басқа жерлер Итон колледжіне тиесілі болды, бірақ 1841 жылы үкіметке берілді. 1851 жылдан кейін Корольдік билік жерді кептіріп, тегістеп, оны "халыққа арналған парк" ету үшін парк элементтерін қоса бастады. Парк тарихи тұрғыдан Мэрилебон (қазір Вестминстер қаласының бөлігі), Сент-Панкрас және Хэмпстед (қазіргі Лондонның Камден ауданында) ежелгі приходтары (кейіннен метрополитендік округтерге айналды) арасында бөлінген, ал төбе өзі Хэмпстедтің бөлігі болды. Парктің шығысындағы аймақ дамытылып, парк атымен Примроуз-Хилл деп аталды. Примроуз-Хилл ауданы батысында Сент-Джонс-Вуд, солтүстік-батысында Швейцария коттедждері, солтүстігінде Бельсайз паркі, солтүстік-шығысында Чалк-Фарм, шығысында Камден-Таун және оңтүстігінде Регент паркімен шектеседі. Примроуз-Хиллге ең жақын станциялар – солтүстік-шығыстағы Чалк-Фарм метро станциясы және солтүстік-батыстағы Швейцария коттедж метро станциясы. Қазіргі кезде жұмыс істемейтін Примроуз-Хилл теміржол станциясы, қазір бизнес орталығы, Примроуз-Хилл ауданы мен Камден-Таунды бөліп тұратын теміржол желілерінде орналасқан. 1974 жылдан бері Лондонның алғашқы теміржол туннелі – Примроуз-Хилл туннелінің шығыс және батыс порталдары ерекше санаттағы ескерткіштер тізіміне енгізілген. 1960 жылдардың соңынан бастап, жолдардағы жол-көлік оқиғаларының көбеюіне және адам өмірінің қаупіне байланысты бірнеше жолдар автокөлік қозғалысы үшін жабылды. Бұл өзгерістер аймақты автокөлік қозғалысынан толығымен босатуға бағытталған. COVID-19 пандемиясына байланысты Лондон қаласында карантиндік шектеулер жеңілдетілгеннен кейін көптеген адамдар Примроуз-Хиллге ағылды. Парк аумағында көп мөлшерде қоқыс қалдырылды және әлеуметтік қашықтық сақталмады. Нәтижесінде, Примроуз-Хилл уақытша демалыс күндері жабылды. Примроуз-Хилл ашық кеңістігін Корольдік парктер басқарады.

Белгілі ғимараттар мен тұрғындар

Примроуз-Хилл ауданы – Лондондағы сәтті қалалық ауылдың көрнекті мысалы, оның географиялық орны мен әлеуметтік-тарихи даму сапасының арқасында, және көптеген белгілі тұрғындардың мекені. Примроуз-Хиллде онда өмір сүрген тарихи тұлғаларды еске алу үшін 7 ағылшын мұрасының көк тақтасы орнатылған. Тақталар ақын сэр Хью Клау, тарихшы және тележурналист А. Дж. П. Тейлор, суретші Уильям Робертстің 11, 13 және 14 Санкт-Маркс жарты айындағы үйлерін, революциялық социалист және философ Фридрих Энгельстің 122 (кейін 41) Регент Парк жолындағы үйін, фотограф Роджер Фентонның 2 Альберт Террасадағы үйін, ақын және романист Сильвия Платтың 3 Чалкот сквердегі үйін және ақын Уильям Батлер Йейтстің 23 Фицрой жолындағы үйін көрсетеді. Бұл аймақта тележурналистер Джоан Бекуэлл мен Николас Крейн, сондай-ақ актёрлер Дейзи Ридли, Дерек Джакоби және Брайан Кокс та тұрады. Эллиотт сквері – Дуглас Стритер салған 1960 жылдарғы модернистік үйлердің жиынтығы, ол Чалкот иелігінің бір бөлігі ретінде Этон колледжіне тиесілі жерге салынған.