Кіріспе

Ирландияның Виклоу графтығындағы Грейстоунз қалашығы – Ирландияның Виклоу графтығындағы жағалау қаласы және теңіз жағалауындағы курорт. Ол Ирландияның шығыс жағалауында, Брейден оңтүстікке қарай және Дублин қаласының орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан. 2022 жылғы халық санауы бойынша халқы 22 009 адамды құрайды. Бұл қауымдастық 2021 жылы да осылайша марапатталды.

Тарих

Грейстоунз ежелгі Ратдаун барониясының қамалының оңтүстігінде орналасқан. Ратдаун қамалы сияқты, Ратдаун деп аталған шағын елді мекен болған, ол 1712 жылғы картада көрсетілген. Бұл жерде қазір Грейстоунз портының солтүстігіндегі Гров деп аталатын аумақ орналасқан, бірақ қазір тек Әйя Криспиннің шағын шіркеуінің қираған қалдықтары ғана сақталған. Грейстоунз – бұл салыстырмалы түрде жаңа елді мекен, ол алғаш рет 1795 жылы жарық көрген Topographia Hibernica басылымында еске алынған. Мұнда ол «Брейден төрт шақырым қашықтықтағы белгілі балық аулау орны» деп сипатталған. 19 ғасырдың басында, порт маңында, Блэклион, Виндгейтс, Киллинкарриг және Ратдаун ауылдарында бірнеше отбасы шашырап орналасқан. Дельгани одан ірі әрі ұзақ жылдар бойы қалыптасқан ауыл болған. Дегенмен, 1855 жылы темір жол келгеннен кейін Грейстоунз картаға енді, бұл қиын жұмыс атақты инженер Изамбард Кингдом Брунельмен кеңесе отырып жүзеге асырылды. Темір жол станциясы екі жер иесінің жерлерін бөліп тұрған сызыққа салынды: Беллвью үйінің Ла Туш отбасы (қазіргі уақытта қираған, Дельганиге жақын) және Киллинкарриг үйінің Хокинс Уитшед отбасы (қазіргі Грейстоунз гольф клубы). Ол Брей және Дублинмен байланыс орнатып, көршілес жерлерді дамытуға жағдай жасады. Элизабет Хокинс Уитшед (әрі қарай Лиззи Ле Блонд деп танымал) 1871 жылдан бастап Хокинс Уитшед иелігіне ие болды және ол Ирландиядағы алғашқы жоспарланған тұрғын үйлер ауданын құрды, қазіргі уақытта ол Бернаби деп аталады. Лиззи – тау шаруашылығында жаңа жол ашқан, зерттеуші, фотограф, тау шаруашылығы туралы кітаптардың, көркем әдебиеттердің, саяхаттар туралы жазбалардың және фильмдердің авторы. Ол Грейстоунстағы кітапхана салынған жерді номиналды төлеммен сыйға берді. Оның Фредерик Густав Бернабимен бірінші некесі қысқа болды және ол Виклоуға бір рет келгені белгілі. Алайда, бұл аймаққа әлі күнге дейін оның тегі берілген. Элизабет Хокинс Уитшедтің иелігіне іргелес жер Ла Туш отбасына тиесілі болды. Уильям Роберт Ла Туш иелік еткен кезде Грейстоунз қарқынды дамыды. Станциядан солтүстікке қарай Чёрч Роуд, Виктория Роуд және Трафальгар Роуд жолдары салынды, көптеген үйлер бой көтерді. 20 ғасырдың басында Бернабилер станцияның өзінің жағында қаланы кеңейте бастады, Бернабилердің жолдары мен үйлері дамыды және халық саны едәуір өсті. Бұл екі отбасының есімдері бүгінгі күнге дейін танымал, көптеген жолдар мен тұрғын үйлер олардың құрметіне аталған. 1885 және 1897 жылдар аралығында Грейстоунс тұрғындары балық шаруашылығын дамыту және көмір сияқты тауарларды импорттау үшін порт салу үшін күресті. Бастапқы пирс, док, теңіздік қабырға және қайық жүргізу жолы 2009 жылға дейін сақталды, бірақ елеулі зақымдарға ұшырады. 20 ғасырдың басында қала жағалау эрозиясының салдарына тап болды (бұл әлі де маңызды мәселе болып табылады); Солтүстік жағалаудағы егістік жерлер мен көптеген үйлер жойылды, темір жолды ішкі аймаққа қымбатқа көшіруге тура келді. 1968 жылы пирс соңына Киш маяғының ескі іргетасы қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін автомобильдер мен жанармай кеңінен қолжетімді болды, бұл Грейстоунстың біртіндеп кеңейіп, өзі мен Блэклион, Киллинкарриг және Дельгани сияқты шеткі аудандар арасындағы кеңістікті толтыруға мүмкіндік берді. Алайда, темір жолдың танымалдылығы төмендеді, 1980 жылдары үкіметтік кесімдер күніне бірнеше пойызға дейін қызмет көрсетуді қысқартқандықтан, оның өмір сүруіне қауіп төнді. 1990 жылдары Брейден келген электрлі DART және жиі кестемен қайта жаңғыру орын алды.

Халық саны және даму

Грейстоунс 1970 жылдардан бері халқының үлкен өсімін бастан кешірді, бұл негізінен ірі тұрғын үй кешендерінің салынуымен байланысты. Осы кезеңдердің біріншісі шамамен он жылға созылды, осы уақытта Хиллсайд, Эпплвуд Хайтс, Редфорд Парк және Бёрнаби Парк сияқты кешендер салынды, сондай-ақ көптеген кішігірім үйлер де бой көтерді. Құрылыстың екінші өрбуі 2000 жылдардың басындағы «Кельт жолбарысы» кезеңінде болды, оның нәтижесінде қаланың оңтүстігіндегі Чарльзленд (ең ірісі) және 1000-нан астам тұрғын үй бірлігінен тұратын басқа да құрылыстар пайда болды. 2008 жылғы қаржылық дағдарыстан кейін даму ісі баяулады, бұл 2011 жылғы және 2016 жылғы халық санағы арасындағы айырмашылықта көрінеді – халық саны бар болғаны 1000-ға артты. 2018 жылға қарай Грейстоунс тұрғын үй құрылысының жаңа өрбуін бастан кешірді. Ірі масштабты бірнеше жобалар жүзеге асырылды, негізінен қаланың батыс шетінде, портовый аймақта және Чарльзленд маңында. Басты жобаларға Блэклиондағы Сигрин және Уэверли, Чарльзленд мен Марина ауылының жанындағы Гленхерон және Арчерс Вуд кірді. Сондай-ақ, мақұлданған немесе мақұлдануға күтіліп жатқан осыған ұқсас көптеген басқа да жобалар бар. Бұл жаңа құрылыстар 2016 мен 2022 жылдар аралығында халық санының шамамен 4000-қа өсуіне әкелді. Уиклоу округі кеңесі мен Грейстоунс муниципалитеттік округі кеңесі қаланың өзінде 2028 жылға дейін кем дегенде 24 000 тұрғынға жоспарлап отыр. Тұрғын үй құрылысымен қатар, жол желілері мен инфрақұрылым да өсуге бейімделу үшін «жақсартылды». Грейстоунс пен Брей арасындағы жол сәл кеңейтіліп, қайта жаңартылды. Грейстоунсты N11 тас жолымен байланыстыратын екі қатарлы байланыс жолы (R774) қаланың оңтүстігінде аяқталды. N11 тас жолымен толыққанды қиылыс құрылысы да аяқталды. Чапел-роуд Блэклион-Манор-роудпен қосылды, бұл Лидл қиылысынан Эпплвуд Хайтс жоғарғы жағындағы қиылысқа дейінгі кеңейтілген, жоғары өткізу қабілеті бар жаңа жол учаскесін құрады, Делгани ауылында трафик түйығын жасады. Сигрин сияқты кешендер осы жол арқылы кіруге мүмкіндік алады. 2016 жылғы халық санағына сәйкес, Грейстоунс елдегі халықтың арасындағы ең үлкен Ирландия шіркеуінің үлесіне (8,2%), жалпы протестанттардың ең үлкен үлесіне (10,5%) ие және елдегі ең аз діни қала болып табылады (18,3% «дінсіздер»).

Жол

Грейстоунсқа N11 Дублин-Вексфорд тас жолы арқылы қол жеткізуге болады; Чарльзлендке жақын жердегі N11 жолындағы айырық (N11 жолының 11-тоқсаны) қаламен екі бағытты жол арқылы байланысады. Бұл жол тез арада M11 автожолына өтеді. Ал M11 автожолы шамамен 10 км солтүстікке қарай M50 (Дублиннің айналма автожолы) автожолымен жалғасады.

Темір жол

1855 жылдың 30 қазанында ашылған Грейстоунс теміржол станциясы – Дублиннің шығыс жағалауындағы тридцать бір станцияны байланыстыратын DART теміржол желісінің оңтүстік терминалы. Iarnród Éireann дизельді қалалық және InterCity пойыздары да Грейстоунс станциясын пайдаланады, бұл қаланы Wicklow, Arklow, Gorey, Wexford және Rosslare Europort порттарымен оңтүстікке қарай, ал Дублиннің Коннолли станциясымен солтүстікке қарай байланыстырады.

Автобус

Грейстоунс қаласын 84, 84N, 84X және 184 автобус маршруттарымен қамтиды, ал 702 маршруты Шарллендтен басталатын Aircoach қызметі аймақты Дублин әуежайымен байланыстырады.

Жүру

Брей мен Грейстоунс Брей мүйісінің айналасындағы бұрынғы темір жол бағытымен салынған Cliff Walk арқылы байланысқан. Бұл жолдың ұзындығы 6 шақырымға жуық, оны жүріп өтуге шамамен екі сағат уақыт керек.

Марина

Портты қайта дамытудың 300 миллион еуролық жоспарын Sispar консорциумы ұсынды (Sispar – Sisk және Michael Cotter’s Park Developments бірлескен кәсіпорны) Wicklow округі әкімдігімен мемлекеттік-жекеменшік серіктестік аясында. Бұл мәселе қалада кеңінен талқыланды, наразылықтар негізінен қоғамдық келісімсіз жағажай участақтарының жекешелендірілуіне қатысты болды. Жобаға жаңа порт, 341 пәтер, 230 орындық марина, жаңа қоғамдық алаң және жергілікті спорт клубтары үшін жабдықталған нысандар кіреді. Жобалауға рұқсат беру туралы An Bord Pleanála-ға бастапқы жоспарлар бойынша 6 210 өтініш келіп түсті, оның 6 200-ден астамы қарсылық білдірді. Wicklow округі әкімдігінің өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, наразылықтардың көп бөлігі округтен тыс жерлерден келіп түсті. Көптеген адамдар жоспардың нақты ережелеріне қарсы болды, бірақ жалпы идеяны қолдады. Арнайы тыңдау өтті, нәтижесінде басқарма әзірлеушілерден белгілі бір өзгерістер енгізуді талап етті, соның салдарынан жоспарлар шамамен 10 пайызға қысқартылды. Осы жаңартылған жоспарларға 3 700-ге жуық наразылық түсті. 2007 жылдың 9 тамызында басқарма соңғы жоспарларды мақұлдады, сонымен қатар құрылыс жұмыстарына 13 талап қойды, олардың ішінде құрылыс кезеңінде Cliff Walk-қа қоғамдық қолжетімділікті сақтау, шаңды басуға қатысты қатаң ережелер, бұзылған материалдарды қайта пайдалану, жұмыс уақыты мен шу деңгейіне шектеулер кірді. Басқарма сондай-ақ бұрынғы инспектордың есебін күштен шығарып, жаңа пәтерлердің жанындағы ескі, лицензияланбаған полигонды сақтауға рұқсат берді. 2010 жылдың ақпан айында Ирландиядағы жылжымайтын мүлік нарығының жағдайына байланысты маринаның құрылысы мерзімсіз тоқтатылатыны туралы хабарланды. Даму жоспарлары тоқтап қалғаннан кейін, жобаға байланысты несиелер NAMA-ға берілді. Sispar жобаны аяқтау үшін NAMA-дан қаржыландыру қажет екенін мәлімдеді. 2012 жылдың қыркүйегінде NAMA Greystones портының қиын дамуы үшін 50 миллион еуролық қарызын есептен шығарғаны хабарланды. Көрініп тұрғанындай, несиелерді Sispar консорциумы емес, Sisk компаниясы ғана басқарды. Жаңа порттың барлық құрылыстары дерлік пайдалануға берілді және халыққа қолжетімді, ал пәтерлердің құрылысы жалғасуда.

Қауымдастық футболы

Қалада "Грейстоунс Юнайтед" футбол клубы орналасқан, ол Оңтүстік жағалауға жақын "Вудлендс" стадионында негізделген. GUFC – елдегі 700-ден астам мүшесі бар ең ірі балалар мен қыздар футбол клубы.

Теңізші

Грейстоунста теңіз спортына арналған көптеген клубтар бар, оның ішінде желкендік спорт, виндсерфинг, балық аулау, суға шолу, қайық шашу және теңіз скауттары. Мысалы, Грейстоунс қайық шашу клубы 1920 жылы құрылған. Жағажайлар мен портта треска мен камбала балықтарын аулауға көптеген адамдар келеді, әсіресе жаз айларында. Ауа райы жылы болғанда, әсіресе оңтүстік жағажайда жүзуге бару танымал.

Регби

Грейстоунс РК регби одағының лигасына қатысатын команда.

Теннис

Грейстоунс Лаун Теннис Клубында 12 сыртқы жарықтандырылған корт және қаланың оңтүстік жағындағы Милл-роудта орналасқан клуб үйі бар. Клуб аймақтық және ұлттық жарыстарды үнемі өткізеді.

Басқа спорт түрлері

Бернаби паркінде көгал боулинг клубы орналасқан. Грейстоунс қаласы сонымен қатар ұлттық деңгейде жарысатын және бірнеше мүшесі Ирландия ұлттық бейсбол құрамасына шақырылған "Грейстоунс Маринс" бейсбол клубының да үйі. 2012 жылы құрылған "Грейстоунс Крикет" клубы жаттығуларын ("желілерді") "Грейстоунс RFC" стадионында өткізеді, ал өз алаңындағы ойындарын "Грейстоунс Юнайтед ФК" стадионында ойнайды. Олардың үш үлкен ерлер командасы және бір әйелдер командасы Ленстер Крикет Одағы жарыстарында, сондай-ақ тавернерлер мен екі жас командалар қатысады. Сент-Килиан бадминтон клубы Милл-роудтағы "Шорлайн" демалыс орталығында ойнайды.

Дін

Грейстоунс қаласында түрлі христиан дінтері бар, олардың көпшілігі басты христиандық ағымдарды ұстанады. Грейстоунста Рим-католик, пресвитериан, Ирландия шіркеуі, евангелист және евангелист-арминиан шіркеулері бар. Ресей Украинаны басып алғаннан кейін жақында, көптеген украин православиеліктері келді. Соңғы жылдары Грейстоунсқа көптеген шетелдік көшіп келгендер қоныстанды, 2022 жылғы халық санауы бойынша олар халықтың 21% құрайды. Осы көшіп келгендердің көпшілігі индуизм және ислам сияқты басқа діндерді ұстанады. Carraig Eden Theological College – Ирландиядағы теологиялық зерттеулер мен дін қызметкерлерін даярлаудың жетекші Пентикост орталығы, қолданбалы теология бойынша BTh және MTh дәрежелерін ұсынады. Тұрғындардың көп бөлігі католиктерді құрайды; алайда, Грейстоунс елдегі кез келген жермен салыстырғанда халықтың ең үлкен үлесін (8,2%) құрайтын Ирландия шіркеуіне ие, жалпы протестанттардың ең үлкен үлесіне (10,5%) ие және ең аз діни қала (халықтың 18,3% дінсіз). (2016 жылғы халық санауы бойынша).

Ойын-сауық

Грейстоунста көптеген ойын-сауық мүмкіндіктері бар; Чарльзленд спорт және демалыс паркі, онда скейт-парк, бірнеше жабық футбол және баскетбол алаңдары, жүгіру жолы және ойын алаңы орналасқан. Қала орталығында драма, би және концерттерге арналған «Кит» театры орналасқан, ал «Greystones Studios» оны сабақтармен, өнер көрсету алаңдарымен, жаттығу бөлмелерімен және AV студияларымен толықтырады.

Кино және теледидар

2007 жылдың шілдесінде жабылған Грейстоунстағы Ормонд кинотеатры "Ата Тедтің "Святого Тибула құмарлығы" эпизодында және "Custer's Last Standup" эпизодында көрсетілді. Грейстоунз танымал BBC сериалы "Ballykissangel" -дің кейбір көріністері үшін фон ретінде пайдаланылды. 1980 жылдары "Дублиннің гүлі" деп аталатын сериалдың көптеген түсірілімдері Грейстоунс портының маңында өтті. Қала ирландтық "Glenroe" бағдарламасында жиі қолданылды. Пирс Броснанның басты рөлде ойнаған "Таффин" фильмінің бір бөлігі Грейстоунста түсірілді. Грейстоунз Sky One футбол сериалы "Dream Team" -нің бір эпизодында көрсетілді. 2007 жылы BBC түсірген "Джордж Гентли" британдық детективтік фильмінің кейбір бөліктері порт маңында түсірілді. Мартин Шоу 1960 жылдардағы Ұлыбританияда (Нортумберленд) өтетін осы туындыда ойнады. Осы оқиғаға байланысты Beach House пабы "The Mariner's Rest" деп өзгертілді. Джейн Сеймурдың басты рөлде ойнаған "Кешегі балалар" фильмі Грейстоунста түсірілді.

Экономика

Грейстоунс ауданында бірнеше кәсіпорын орналасқан, оның ішінде The Happy Pear тағамдық компаниясы, Goldfish Telecom және Smart Storage (RTÉ Dragons' Den жеңімпазы, жақын орналасқан Ньютаунмаунткеннеди қаласындағы компания). 2021 жылғы екінші тоқсан бойынша Greystones Дублиннен тыс жерлердегі ең қымбат Eircode (A63) болып қала береді, құны 495 000 евроны құрайды.