Нассау Уильям Синиор: Англиялық заңгер және экономист өмірі мен қызметі

Кіріспе

Ағылшын заңгері (1790–1864)

Нассау Уильям Старший (26 қыркүйек 1790 – 4 маусым 1864) – экономист ретінде белгілі болған ағылшын заңгері. Ол сондай-ақ, бірнеше онжылдық бойы экономикалық және әлеуметтік саясат мәселелері бойынша үкіметке кеңес берді және осы тақырыпта көптеген еңбектер жазды.

Ерте өмір

Ол Беркширдегі Комптонда, Уилтширдің Дурнфорд қаласының викарі, пастор Дж. Р. Сениордың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Итон колледжінде және Оксфордтың Магдален колледжінде білім алды; университетте ол кейіннен Дублин архиепископы болған Ричард Уэтелидің жеке шәкірті болды және онымен өмір бойына достық байланыста болды. Ол 1811 жылы бакалавр (B.A.) дәрежесін алды және 1813 жылы Винериан ғалымы атанды.

Мансап

Ағасы Эдвард Бертеншоу Сугденнің шәкірті болып, мүлік құқығы саласында жұмыс істеді. 1816 жылы Сугден шәкірттеріне ол кеңсе жұмысына көшуі туралы мәлімдегенде, Сенир 1817 жылы сертификатталған мүлік құқығы маманы ретінде біліктілік алу үшін қадамдар жасады. Содан кейін ол тағы бір шәкірті Аарон Харриллмен бірге Сугденнің практикасын басқарды. 1819 жылы Сенир адвокаттыққа қабылданды, бірақ көпшілік алдында сөйлеудегі қиындықтар оның адвокаттық мансабын шектеді. 1836 жылы Лорд Коттенхэмнің канцлерлік лауазымында тұрған кезінде ол канцлерлік шебер болып тағайындалды. 1825 жылы Оксфордта саяси экономика бойынша Драммонд профессурасы құрылғанда, ол осы лауазымға сайланды және 1830 жылға дейін, содан кейін 1847 жылдан 1852 жылға дейін қызмет етті. 1830 жылы Лорд Мельбурн одан біріккендер мен ереуілдердің жағдайын зерттеуді, заңның жай-күйі туралы есеп беруді және жақсартулар ұсынуды сұрады. Сенир 1832 жылғы Кедейлерді зерттеу комиссиясының және 1837 жылғы қолмен тоқушылар жөніндегі Корольдік комиссияның мүшесі болды. Соңғысының 1841 жылы жарияланған есебін ол дайындады, ол бірнеше жыл бұрын дайындаған біріккендер мен ереуілдер туралы есептің мазмұнын қамтыды.

Кейінгі өмірі

Сенир 1833 жылы Америкадағы демократия жарияланбас бұрын алғаш рет кездескен Алексис де Токвильдің (1805–1859) жақын досы болды. 1849 жылдың көктемінде Сенир Лондонда өнер көрсетіп жүрген Джени Линдтің заң кеңесшісі және көмекшісі болды. Ол Харис есімді әскерге үйленуді жоспарлаған, ал Сенир неке шартын жасауға тиіс болды. Харриет Грот хаттарында оны Мадрас кавалериясының лейтенанты Клаудиус Харрис деп атайды; Гроттармен байланысы – ол Харриеттің күйеуі Джорджтың ағасы, Джозеф Гроттың әйелінің бауыры болды. Сенир Линд пен Харриет Гроутты Парижге (ішкі қақтығыстар мен холера эпидемиясы кезінде) бірге алып жүрді. Алайда, бұл неке орын алмады. Сенир "1850 жылы Джени Линдтің американдық продюсер П.Т. Барнуммен келісімшартқа отыруына тікелей себепкер болды". 1864 жылы ол Англиядағы халық білімін зерттеу үшін тағайындалған комиссия мүшесі болды. Ол сол жылы Кенсингтонда қайтыс болды.

Жазбалар

Сенир "Термелік шолу", "Эдинбург шолу", "Лондон шолу" және "Солтүстік британ шолу" журналдарына материалдар жазды. Олардың беттерінде ол әдеби, экономикалық және саяси тақырыптарды қамтыды. "Лондон шолу" журналын 1828 жылдан бастап Сенир жобалаған, ол тоқсан сайын жарық көретін мерзімді басылым болды. Бұл жобаға Ричард Уэтели және Ориел Ноэтикасының өкілдері қолдау көрсетті, ал Томас Мейоның көмегімен Джозеф Бланко Уайт редактор болып тағайындалды. Джон Генри Ньюман, Эдвин Чадвик және Сенирдің өзінен (Уэверли романдары және Уильям Джейкобтың пікірлері туралы) жарияланған алғашқы материалдары журналды дамытуға жеткіліксіз болды, және ол 1829 жылдың ортасында жабылды.

Экономика

Оның экономикалық теорияға қатысты жазған еңбектері "Метрополитан энциклопедиясындағы" мақаласынан, кейін "Саяси экономика ғылымының негіздері" (1836) деп жеке басылып шыққан және Оксфордта оқыған лекцияларынан тұрады. Соңғыларының ішінде келесілері жарық көрді: "Саяси экономикаға кіріспе лекциясы" (Лондон: Джон Мюррей, 1827). "Халық саны туралы екі лекция", автор мен Мальтус арасындағы хат алмасуымен (1829). "Бағалы металдардың елден елге тасымалдануы және байлықтың саудалық теориясы" тақырыбындағы үш лекция (1828). "Ақша алу құны және жеке және мемлекеттік қағаз ақшаның кейбір салдары" тақырыбындағы үш лекция (Лондон: Джон Мюррей, 1830). "Жалақы ставкалары" тақырыбындағы үш лекция (1830, 2-ші басылымы 1831). "Байлық өндірісі" тақырыбындағы лекция (1847). "Саяси экономикаға кіріспе төрт лекциясы" (1852). Оның бірнеше лекциясын М. Аривабн француз тіліне "Саяси экономиканың негізгі принциптері" (1835) деген атпен аударған.

Саяси экономика

Сенир саяси экономиканы төрт негізгі қағидадан туындайтын дедуктивті ғылым ретінде қарастырды, олар болжам емес, факт. Бірақ ол тек байлықпен ғана айналысады, демек саяси кеңес бере алмайды. Ол Дэвид Рикардоның еңбектеріндегі терминологияның үйлесімсіздіктерін атап көрсетті: мысалы, оның өндіріс құны мағынасындағы құнды қолдануын, жоғары және төмен жалақыны өнімнің белгілі бір пропорциясы ретіндегі сұйылтылған мөлшер және капиталға қатысты «белгіленген» және «айналымдағы» сипаттамаларын пайдалануын. Сондай-ақ, ол Рикардоның кейбір тұжырымдарының жалған екенін дәлелдеді. Ол жер рентасының егістік жерлердің әртүрлі бөліктерінің құнарлылығының айырмашылығына байланысты екенін, жұмысшының әрқашан өмірлік қажеттіліктерін немесе оны қажеттілік деп есептейтін әдет-ғұрыпты алатынын, байлық пен халық санының өсуімен ауыл шаруашылығы еңбегінің өнімділігі пропорционалды түрде төмендеп, жер иесі мен жұмысшының үлесі үнемі артатынын, ал капиталистің үлесі үнемі азаятынын айтқан пікірлерді келтірді. Ол барлық тұжырымдардың дұрыс еместігін жоққа шығарды. Жан Батист Сэйден «табиғи факторлар» сияқты кейбір терминдерді қабылдағаннан өзге, Сенир капиталистің пайызымен өтелетін әрекетін білдіру үшін «қайтару» терминін енгізді. Ол Адам Смиттың еңбек бөлінісі туралы айтқандарына бірнеше ойлар қосты және жалақы мөлшері мен еңбек бағасы арасындағы айырмашылықты көрсетті, бірақ белгілі бір жалақы қорын қабылдады. Сенирдің 1837 жылғы «Фабрика заңы туралы хаттары» ондағы талдау қателігімен әйгілі болды. Нассау бала еңбегі заңына және ұсынылған он сағаттық жұмыс күні заңына қарсы болды, себебі олар зауыт иелеріне пайда табуды мүмкін етпейді. Сенирдің фабрикалық өндірісті талдауында капитал жұмысшыларға күнкөріс құралдарын (жалақы) алдын ала берді, олар еңбек еткен алғашқы 10,5 сағатта алдын ала төленген соманы қайтарды және соңғы сағатта ғана пайда тапты. Сенир капиталдың айналым жылдамдығы жұмыс күнінің ұзақтығына байланысты екенін түсінбеді, ол оны тұрақты деп есептеді. Карл Маркстың «Капиталдың» бірінші томында Сенирдің талдауларына қатысты бірқатар қатаң сын айтылды. Маркс: «Егер ол өндірушілердің айқай-шуына сеніп, жұмысшылар күннің көп бөлігін өндіріске, яғни ғимараттардың, машиналардың, мақтаның, көмірдің және т.б. құнын қайта өндіруге немесе алмастыруға жұмсайды деп сенсе, онда оның талдауы артық болар еді» деп жазды. Сенир өмірі бойы халық саны туралы пікірлерін өзгертті және ешқандай бұзылыстар болмаған жағдайда, тіршілік көрісі халық санынан тез өседі деп мәлімдеді. Шарль Перин оның практикалық өмірге жетекшілік ететін «эгоизмді» орнатқанын айтты. Томас Эдвард Клифф Лесли «байлыққа құмарлық» фразасындағы абстракцияны сынады.

Senior regarded political economy as a deductive science, of inferences from four elementary propositions, which are not assumptions but facts. It concerns itself, however, with wealth only and can therefore give no political advice. He pointed out inconsistencies of terminology in David Ricardo's works: for example, his use of value in the sense of cost of production, high and low wages in the sense of a certain proportion of the product as dilute amount and his employment of the epithets fixed and circulating as applied to capital. He argued, too, that in some cases the premises assumed by Ricardo are false. He cited the assertions that rent depends on the difference of fertility of the different portions of land in cultivation; that the laborer always receives precisely the necessaries or what custom leads him to consider the necessaries, of life; that as wealth and population advance, agricultural labor becomes less and less proportionately productive and therefore the share of the produce taken by the landlord and the laborer must constantly increase, but that taken by the capitalist must constantly diminish. He denied the truth of all the propositions. Besides adopting some terms, such as that of natural agents, from Jean Baptiste Say, Senior introduced the term "abstinence" to express the conduct of the capitalist that is remunerated by interest. He added some considerations to what had been said by Adam Smith on the division of labor and distinguished between the rate of wages and the price of labor but assumed a determinate wage fund. Senior's 1837 Letters on the Factory Act have become notorious for the analytical mistake made in them. Nassau opposed the Child Labour Law and the proposed Ten Hours Act, on the grounds that they would make it impossible for factory owners to make profits. In Senior's analysis of factory production, capital advanced means of subsistence (wage) to the workers, who would then return the advance during the first 101/2 hours of their labor, producing a profit only in the last hour. What Senior failed to realize is that the turnover of capital stock depends on the length of the working day; he assumed it constant. In Karl Marx's first volume of Capital, Senior's analyses are subjected to a series of exacting criticisms. "If, giving credence to the out cries of the manufacturers, he believed that the workmen spend the best part of the day in the production, i. e., the reproduction or replacement of the value of the buildings, machinery, cotton, coal, &c.," Marx writes, "then his analysis was superfluous." Senior modified his opinions on population in the course of his career and asserted that in the absence of disturbing causes, subsistence may be expected to increase in a greater ratio than population. Charles Périn argued that he set up "egoism" as the guide of practical life. Thomas Edward Cliffe Leslie attacked the abstraction implied in the phrase "desire of wealth".