Кіріспе

Эдвард Керк Херманн (21 шілде 1943 – 31 желтоқсан 2014) – американдық актер, режиссер және жазушы. Ол «Элеонора мен Франклин» (1976) мини-сериалындағы және 1982 жылғы «Энни» музыкалық фильміндегі Франклин Д. Рузвельттің, Эми Шерман Палладиноның «Гилмор қыздары» (2000–2007) комедиялық драмалық сериалындағы Ричард Гилмордың, сондай-ақ The History Channel арнасындағы тарихи бағдарламалар мен Nova сияқты PBS өндірістеріндегі кең таралған баяндаушы ретінде танымал болды. 1990 жылдары ол Dodge автомобильдерінің өкілі ретінде де белгілі болды. Херрманн 1972 жылы Бродвейде Джеймс Вудспен бірге «Ай балалары» спектаклінде дебют жасады. Ол екі рет «Тони» сыйлығына ие болды, 1976 жылы «Миссис Уорреннің кәсібі» пьесасындағы рөлі үшін «Ең үздік қосымша актер» сыйлығын жеңіп алды. Херрманн бес рет «Primetime Emmy» сыйлығына ұсынылып, 1999 жылы «The Practice» сериалындағы рөлі үшін жеңіп алды. Ол сондай-ақ Оливер Стоунның «Никсон» (1995) фильміндегі актерлік тобымен бірге «Screen Actors Guild» сыйлығына ұсынылды. Херрманн «Қызылдар» (1981) (Уоррен Битти), «Қаһирдің қызғылт розасы» (1985) (Вуди Аллен), «Оверборд» (1987) (Гарри Маршалл), «Авиатор» (2004) (Мартин Скорсезе) және «Мен әйелімді жақсы көремін деп ойлаймын» (2007) (Крис Рок) сияқты әртүрлі фильмдерде ойнаған кейіпкерлік актер ретінде танылды.

Ерте өмір

Эдвард Кирк Херрман 1943 жылғы 21 шілдеде Вашингтон қаласында, Жан Элеонора (туған есімі О'Коннор) мен Джон Энтони Херрманның ұлы болып дүниеге келді. Немец және ирланд тегінен тарайтын Херрман Мичиган штатының Грос-Пойнт қаласында өсті. 1965 жылы ол Бакнелл университетін бітірді, онда Phi Kappa Psi ұйымының мүшесі болды. Фулбрайт стипендиясы бойынша ол Лондон музыка және драмалық өнер академиясында актерлік шеберлікті оқыды.

Театр

Херманн өзінің мансабын театрдан бастады. Ол алғашқы кәсіби қойылымдарының бірі Майкл Веллердің «Ай балалары» пьесасының АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілісі болды, ол 1971 жылғы қарашада Вашингтон қаласындағы Арена сахнасында өтті. Ол келесі жылы Бродвейде дебют жасау үшін пьесамен бірге Нью-Йоркке көшті. Херманн 1976 жылы Бродвейге оралып, миссис Уорреннің кәсібі қойылымында Фрэнк Гарднер рөлін ойнады. Ол осы рөлі үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Херманн мен Дианна Вист 1985 жылы Уильямстаун театр фестивалінде «Батырлар туралы емес» («Not About Heroes») спектаклін қоюда режиссерлер ретінде ынтымақтастық жасады, онда Сассон рөлін ойнады. Фрэнк Рич осы қойылымды жоғары бағалады: «Егер Бейкердің Уилфреді түйінсіз, тік төртбұрышты бойжеткен болса және егер Херманның қатыгез үстін-ерін қысыңқы Зигфриді алдымен дежа-вю сезімін тудырса, екінші актіде қараңғы бұлттар жиналғанда олар құмарлы симбиозға айналады. Екі актер де кейіпкерлерінің сөздерін және канондарын табиғи түрде жеткізе білді». 1988 жылы Херманн Нью-Йорктегі «Юлий Цезарь» қойылымында Гай Кассий Лонгин рөлінде ойнады. Херманн бұрынғы рөлдерінде үнемі костюм киюден шаршап, Кассийді қол жетімді рөлдердің ең күрделісі деп тапқандықтан қосылғанын айтты. Фрэнк Рич Херманнның «басты рөлдердің ішіндегі ең жандағысы» екенін және оның Брут рөліне көбірек сай келетінін пікірледі. 1988–89 жылдары Херманн Алек Гиннестің қатысуымен Лондонның Вест-Энд театрында «Ормандағы серуен» қойылымында ойнады. Пьеса 1988 жылғы қарашада Комедия театрында дебют жасады, режиссерлік жұмысын Рональд Эйр жүзеге асырды. «Нью-Йорк Таймс» газетінде былай деп жазылған: «Гиннес мырза мен Херманн мырза шамамен екі сағат бойы сахнада үзіліссіз бірге болды. Бұл ойын 1982 жылы протоколды бұзып, Женева маңындағы орманда серуендеп жүргенде қару-жарақтарды шектеу туралы жеке келісім жасасқан совет дипломаты мен американдық келіссөзші арасындағы нақты қарым-қатынасқа негізделген».

1970 жылдар

Херрманн «Элеонора мен Франклин» (1976) және «Элеонора мен Франклин: Ақ үй жылдары» (1977) телефильмдеріндегі (екеуі де оған «Эмми» сыйлығының «Үздік актер» номинациясын әкелді) Франклин Д. Рузвельт рөлімен танымал болды, сондай-ақ Бродвей мюзиклі «Эни»нің (1982) алғашқы көркем фильміндегі рөлімен де. «Элеонора мен Франклин» жобасына қатысуы туралы ой бөлісе отырып, Херрманн: «Бұл сыйлық болды. Мұндай сапалы сценарийді ешқашан таба алмайсыз. Не сондай жақсы актерлер тобы, не сондай жақсы режиссер, не сондай жақсы суретші, не сондай жақсы демеуші. Барлығы бір жобада? Бұл – шын бақыт» деді. Джозеф МакОли Херрманның актерлік таңдауы туралы: «Телевизия мен кино көріп өскен буын үшін Эдвард Херрман – Ф.Д.Р.-дың бейнесі болды. Актер ретінде ол баршадан биік тұрды (сөзбе-сөз айтқанда, ол 198 см бойында болды) және ол ұзақ уақыттан бері тарихи тұлғаға айналған нағыз адамды білмеген буын үшін Ұлы депрессия және Екінші дүниежүзілік соғыс президенті рөлін ойнауға ең лайықты актер болды» деді. Эмили Вандерверф «Эни» фильмінің орташа деңгейде екенін айтса да, «Ф.Д.Р. рөліндегі Херрманның жылы сүйкімділігі көзге шалынады. Ол – мейірімді, көңілжарық адам, фильмнің барлық мазмұны оң сезімдер мен мейірімділіктің күші туралы» деп жазды.

1980 жылдар

1980 жылы Херрман М*А*С*Х сериалында ПТСР-дан зардап шегетін әскери хирург рөлінде ойнады, ал 1987 жылы "Оверборд" фильмінде Грант Стейтон III және "Жоғалған жігіттер" фильмінде Макс рөлін сомдады. Ол 1983 жылы "Plenty" пьесасы үшін Тони сыйлығына, ал 1986 және 1987 жылдары "St. Elsewhere" сериалында Джозеф Маккейб рөлін ойнаған екі эпизод үшін "Эмми" сыйлығына ұсынылды. 1984 жылы Херрман PBS телеарнасының "Жасырын жаулар" атты деректік фильмінде Алгер Хисті ойнады. Түсірілімдер арасында Херрман туындыны жоғары бағалады: "Бұл, шынымен, қоғамдық теледидар жасаған ең амбициялы жоба. Олар шығындарға байланысты қысым сезінді. Бірақ алаңдамауы керек еді. Бұл шынайы өмірден алынғандай".

1990 жылдар

Херрман 1994 жылы "Су ішпе" телефильмінде ойнады. Кен Такер: "Кіші рөлдердегі тәжірибелі актерлер Остин Пендлтон, Йозеф Сомер және Эдвард Херрман өздерінің репликаларын нағыз шеберлердей жеткізеді". Херрман 1995 жылы Хэллоуинде көрсетілген "Міне, Монстерлер келеді" телефильмінде Херман Мунстер рөлін сомдады. Херрман сценарийді "абсурдты және қызықты" деп бағалап, тағы бір клоун рөлін ойнағысы келгенін айтты, бірақ түпнұсқа "Монстерлер" сериалымен бұрын таныс еместігін мойындады: "Мен тым ересектедім. Колледжді бітіріп шыққан едім. Актер болғым келді. Мен әрқашан Фредті жақсы көремін, бірақ иә, мен Монстерманияға елікпедім. Менде мектепке баратын жәшік болған емес". "Монстерлер келеді" фильмінің сюжеті Херрманға американдық отбасылық құндылықтарды еске түсірді, ол бұл туынды осындай сенімдерді пародизациялау ретінде қарастырды: "Біздің сценарийде Монстерлер елге босқындар ретінде келеді. Біз "Америка – америкалықтар үшін!" деп үнемі айтып жүретін қатыгез саясаткердің елден қуу әрекетіне қарсы тұрамыз!" Дэвид Флинт пен Ник Смитсон оның кейіпкерінің дәлме-дәл екенін атап өтті. Ол "Оз" сериалында Тобиас Бичердің әкесі рөлін ойнады. Херрман 1999 жылы "The Practice" сериалындағы қонақ рөлі үшін "Эмми" сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ 1999 жылы Херрман "Атомдық пойыз" телесериалында президент Феллвик рөлінде ойнады. Рей Ричмонд Херрманның "АҚШ президенті ретінде керемет, сенімді және беделді" екенін мәлімдеді.

2000 жылдар

Херрманн ABC телеарнасының "Грейдің анатомиясы" сериалында Норманның, ерекше қарт стажердің рөлін сомдады. 2000 жылдан 2007 жылға дейін ол The WB телеарнасының "Гилмор қыздары" сериалында Ричард Гилморды бейнеледі. Сериалдың авторы Эми Шерман Палладино Херрманн бұл рөлге бірінші таңдалып, агенті оның сценарийді оқымайтынын айтқанына қарамастан, оқуға келгенін айтты: "Эд сценарийді ашып оқығанда, біз таң қалған үнсіздікте отырдық. Сөйтіп, Ричард Гилмор біздің алдымызда пайда болды". Кастинг директоры Джил Энтони бұл аудицияның Нью-Йорк қаласында өткенін, ал Херрманн мен Келли Бишоптың ойнаған рөлдеріне үміткерлердің арасында ең жақсысы болғанын айтты. Бишоп Херрманнмен олардың ұқсастықтарына байланысты достық қарым-қатынас орнатқанын жеткізді: "Біз, әрине, қалған актерлардан ересек едік. Бірақ біз екеуміз де Нью-Йорк актерлеріміз, сондықтан жақсы тіл табыстық. Шаштараз бөлмесінде жиі кроссворд шешетінбіз". Өз кейіпкерінің немересін ойнаған Алексис Бледель Херрманнның түсірілімдер арасындағы мол білімі мен әдеттерін еске алды: "Эд театр, теледидар және кино туралы көп білетін, мен ең көп еске алатыным – ол осы білімін бізбен бөлісетін. Ол бұл туралы әңгімелесуді ұнататын, сондықтан біз күні бойы дастарқан басында отырып, ұзақ кешкі ас сахналарын түсіретінбіз, ол көптеген қызықты әңгімелер айтатын". Херрманн өзінің кейіпкері мен Бледельдің арасындағы қарым-қатынасты ұнатты және сериалдың соңғы эпизодынан көңілі қалды. Карин Джеймс Херрманн мен Бишоп кейіпкерлерін көңілге қонымды етуде сәтті болды деп бағалады, ал Сара Швейп Херрманнның "бұл сериалда тыныштандыратын тұлға" екенін жазды.

2010 жылдар

2013 жылдың қазан айында Херрман "Мен сіздің анаңызды қалай кездестірдім" бағдарламасының "Кышқар көрінісі" атты эпизодында пастор рөлін ойнады. Херрманның өлімі 2016 жылы қайта жаңғырған "Гилмор қыздары: Өмірдегі бір жыл" сериалында оның кейіпкері Ричард арқылы көрсетілді. Лорен Грэм, Херрманның "Гилмор қыздары" сериалындағы әріптесі, "Ол осы [жаңа сериалды] ұнатар еді. Оның өлімі біз үшін жекелеген үлкен қайғы болды. Бұл сериалға жаңа күрделілік пен тереңдік сыйлады. Оған деген лайықты құрмет деп ойлаймын" деді. Шерман Палладино Entertainment Weekly журналына: "Ричард Гилмордың өлімі, Эд Херрманның өлімі – бәріне үлкен әсер ететінін айтуға болады" деді. Скот Паттерсон, тағы бір әріптес, Шерман Палладиномен келісті: "[Херрманның өлімі] үлкен орынды бос қалдырды, бірақ Эми оны әдемі түрде құрметтеді. Ол осы оқиғалардың бәрінде де бар. Ол – адам ретінде де, кейіпкер ретінде де құрметке лайық. Оның бізбен бірге есімізде болуы жақсы". Фильм түсіру аяқталғаннан кейін Бишоп Херрман туралы: "Оның болуы тиіс орын болды, сондықтан ол бізбен болды, және ол сериалда өте маңызды рөлде, сондықтан оны сағынатын барлық адамды қуантады деп ойлаймын, бірақ онымен бірге бола алмағаныма өкінемін" деді.

Фильм

Херрманның кинодағы мансабы 1970-жылдардың ортасында басталды. Ол «Ұлы Уолдо Пеппер» фильмінде Роберт Редфордтың серіктесі, «Қағаз куыршығында» заң студенті, «Ұлы Гэтсбиде» бос, фортепианода ойнайтын Клипспрингер және 1978 жылғы «Бетси» фильмінде Лоуренс Оливьеге қарсы рольдерде ойнады. Ол «Энни» фильмінде президент Рузвельт рөлін қайта сомдады. 1979 жылы Херрман Кит Мерриллдің «Жаулап алу» фильмінде орта мектептің ағылшын тілі мұғалімі, кейін күрес жаттықтырушысы рөлінде басты рөлді ойнады. Херрманның ең танымал рөлдерінің қатарында Кит Мерриллдің тағы бір фильмі – «Гарридің соғысы» (1981), Голди Хоунның кейіпкерінің күйеуі «Асырасы», Диснейдің «Солтүстік даңғылындағы бейресмилер», Вуди Алленнің «Каирдің қызғылт розасындағы» фильмдегі кейіпкерлердің бірі және «Жоғалған балалар» фильміндегі шамалы мінезді вампир Макс бар. 1993 жылы Херрман «Кеше туылған» фильмінде ойнады. Ол рөлі үшін мақтау алды, Винсент Канби оны «тамаша қосалқы актерлер тобын» басқаратын төрт актердің бірі деп атады, ал Малкольм Джонсон Херрман мен Фред Далтон Томпсонның «ең сенімді орындары» болғанын жазды. Херрман келесі жылы, 1994 жылдың 29 шілдесінде шыққан «Шетелдік студент» фильмінде пайда болды. Кевин Томас: «Эдвард Херрманн, көбінесе жақсы актер, твид киімді, түтін шегетін профессордың карикатурасы ретінде көрінеді». Херрман 1995 жылы шыққан «Никсон» фильмінде Нельсон Рокфеллер рөлін сомдады. Херрман 1998 жылы «Жақсырақ өмір» фильмінде, отбасылық кеңесші болған дін қызметкері рөлінде ойнады. Оливер Джонс Херрманның рөлінде «сирек кездесетін комедиялық формада» екенін жазды. Херрман 2001 жылы Кирстен Дансттың Марион Дэвис рөлін ойнаған «Мысықтың маусымы» фильмінде Уильям Рэндольф Херст рөлінде қосалқы рөлде ойнады. А.О. Скотт Херрманның «көрнекті эмоционалдық икемділікпен» өнер көрсеткенін мақтады, ал Кевин Томас Херрманның Херстке ұқсастығын кейбір әріптестерінен жақсы деп атап өтті. Херрман 2004 жылы «Авиатор» фильмінде Джозеф Брин рөлінде шағын рөлде ойнады. Рич Дриз оны «есте қаларлық сәттер» жасауға бірнеше актерлерге қосылған деп бағалады, ал Роджер Фридман басқа көрнекті актерлермен бірге «жақсы камеолар» жасады деп атады. 2007 жылдың наурыз айында Херрман «Мен әйелімді жақсы көремін деп ойлаймын» фильмінде қосалқы рөлде ойнады. Кирк Хоникатт Херрманн, оның серіктері Крис Рок пен Стив Бускемиге кейіпкерлік актерлердің «осындай жеңіл рөлдерге ысырап болғанын» айтты. 2011 жылы Херрман «Бакки Ларсон: Жұлдыз болу үшін туылған» фильмінде баласы өзінің бұрынғы мансабын тапқан әкенің рөлін ойнады. Роберт Абель Херрманн мен оның серігі Мириам Флинннің «жақсы орындағанын» бағалады. 2012 жылы Херрман «Қазыналық достар» фильмінде фильмнің антагонисті рөлін ойнады. Херрман рөлді алды, өйткені кейіпкер ағылшын зұлымдығы болғандықтан, акцентпен антагонистті бейнелеуге және жануарлармен жұмыс істеуге, балаларға арналған фильм түсіруге мүмкіндік берді. Келесі жылы Херрман «Сіз осындасыз ба?» фильмінде дәрігер рөлінде шағын рөлде ойнады. Херрманның соңғы фильмдегі рөлі 2014 жылдың қазан айында шыққан «Қорқынышпен қарсы алған қала» болды. Гари Коллинсон Херрманн мен Вероника Картрайт екеуі де «біршама аз пайдаланғанмен, берік қолдау көрсеткенін» жазды.

Дауыстық жұмыс

Херрманн The History Channel және PBS арналарының түрлі арнайы бағдарламаларында, соның ішінде Франк Капраның "Why We Fight" қайта жаңғыруында дауыс беру жұмыстарымен танымал болды. Ол 1992 жылдан 2001 жылға дейін Dodge жарнамаларында және Rayovac батареяларында да дауыс берді. Оның дауыстық жұмысы ондаған аудиокітаптарды қамтиды, ол бірнеше Audie сыйлығын жеңіп алды. Ол Blackstone Audio-ның "Грэмми" сыйлығына ұсынылған "Мальтийлік соқыр" (The Maltese Falcon) драматургиясында Гутманды ойнады және Б. Шоудың "Святая Жанна" драмасының Blackstone-ның аудио нұсқасында Кошонды ойнады. Херрманн 2010 жылы Лора Хилленбрандтың "Бұзылмаған: Екінші дүниежүзілік соғыстың аман қалу, төзімділік және құтқарылу тарихы" атты деректі кітабына баяндама оқыды, Джош Шварц Херрманнды "тамаша жұмыс істегені" үшін мақтады, ал Сьюзан Райф оның баяндамасын "жедел" деп бағалады. Коннектикут штатының Уилтон қаласындағы Уилтон плейшопындағы "Менің сүйікті Анна" пьесасында Дж. Алден Уирдің жақсы қабылдануынан кейін, ол Мормондық ғибадатхана хоры мен оркестрінің арнайы қонағы болды, Temple Square-дегі "Ring Christmas Bells" мерекелік концертінде, 2008 жылғы 11-14 желтоқсан аралығында, Солтүстік Юта штатындағы Солтүстік Лейк-Ситиде. Ол 2014 жылы Франклин Рузвельт рөлін қайта ойнады, Кен Бернстің PBS сериясындағы "Рузвельттер: Жақын тарих" бағдарламасында Ф.Д.Р. дауысын берді. Херрманнның жұмысы жоғары бағаланды, Нейл Генцлингр оны дауыстық актерлардың "үздік шеберлерінің" бірі деп атады. Оның соңғы жұмысы Геррманнның өлімінен үш ай өткен соң көрсетілген "Cancer: The Emperor of All Maladies" атты тағы бір Бернс деректі фильмінің баяндаушысы болды. Режиссер Барак Гудман Херрманнның жобада жұмыс істеген алғашқы күні құлап қалғанын және өндіріс тобына мидағы қатерлі ісігі туралы айтқанын еске алды. Гудман бұл кезде Херрманнға жаңа емдеу түрлерін қабылдауға қарамастан, өмір сүре алмайтыны анық болғанын айтты: "Ол мұны істей алатынына сенімді болды және бұл оның соңғы жобасы болуы керек деп ойлады". Мэри Макнамара Херрманнның "соңғы өнері, тыныс алуды қиындататын батылдығы мен әдемілігімен тең келген, Гудманға қорқынышты сандарды және көптеген жеңілістерді зерттеуге мүмкіндік беретін, бірақ ешқашан жеңіліске бойын алдырмайтын нәрсені бейнелейтін" шығарма екенін жазды.

Жеке өмір

Херрман Мичиган штатының Грос-Понте қаласындағы көрнекті унитариандық отбасынан шыққан. Ол ересек болған соң католик дініне кірді.

Некелер

Херрман екі рет үйленген және екі қызы болған – Райен мен Эмма. 1978 жылы ол ұзақ жылдар бойы бірге болған сүйіктісі, сценарист Ли Курранға үйленді. Бұл неке 1992 жылы ажырасып кетті. Екінші некеге тұрудан бұрын, Херрманның болашақ екінші әйелі Стар (Хейнер) Роман, «Гарридің соғысы» (1981) фильмін түсірілімі кезінде оның баласының әкесі екенін анықтау үшін сотқа шағым түсірді. Роман мен Херрман ақырында үйленді, және олардың одағы 1994 жылдан бастап, ол 2014 жылы қайтыс болғанға дейін сақталды. Херрманның Рори Херрман (туғанда Рори Роман) есімді бір өгей ұлы болды, ол Стар Романның бұрынғы қарым-қатынасынан туған ұлы. Ересек болған соң, ол өзінің тегін Романнан Херрманға өзгертіп, әкесінің құрметіне осылай атануды қалады.

Автомобильдер

Херрманн автомобильдерге әуес және классикалық автомобильдерді қалпына келтірумен айналысқан белгілі адам еді. Ол жыл сайынғы Pebble Beach Concours d'Elegance мерекесінің тұрақты жүргізушісі болды. Ол өзіне қарасты бірнеше классикалық автомобильдерді, оның ішінде 1929 жылғы Auburn 8 90 Boattail Speedster және 1934 жылғы Alvis Speed 20 машиналарын иеленіп, қалпына келтірді.

Өлім

2014 жылдың 31 желтоқсанында Херрман 71 жасында Манхэттендегі Мемориал Слоан Кеттеринг қатерлі ісіктер орталығында ми қатерінен қайтыс болды. Эдвард Херрманның мұрагерлері DeepZen.io арқылы аудиокітаптарды оқу үшін оның синтезделген дауысын лицензиялады, соның нәтижесінде мұрагерлерге роялти төленеді.

Марапаттар мен ұсыныстар

ЖылСыйлықКатегорияНоминацияланған жұмысНәтиже 1976 Тони сыйлығы Ойындағы ең үздік актер Миссис Уорреннің кәсібі 1983 Ойындағы ең үздік актер Plenty 1976 Primetime Emmy Awards Драма немесе комедиялық арнайыдағы үздік бас актер Элеонора мен Франклин 1977 Элеонора мен Франклин: Ақ үй жылдары 1986 Драмалық сериалдағы үздік қонақ актер St. Elsewhere 1987 1999 Практика 1995 Экрандағы актерлер гильдиясы сыйлығы Фильмдегі үздік актерлік ансамбль Никсон