Стротер Мартин: Америка актерi, батырлар мен кауырсын фильмдеріндегі рөлдері

Кіріспе

Американдық актер (1919–1980)

Стротэр Дуглас Мартин-кіші (26 наурыз 1919 – 1 тамыз 1980) – Джон Уэйн мен Пол Ньюманмен бірге ойнаған, сондай-ақ Джон Форд пен Сэм Пеккинпаның батыс фильмдерінде көрінген американдық кейіпкер актері. Мартиннің есінде қалған рөлінің бірі – 1967 жылғы «Cool Hand Luke» фильміндегі мемлекеттік түрме лагерінің бастығы немесе «капитан» рөлі. Ол фильмде «Біздің мәселеміз – байланыс орната алмау» деген сөзді айтады. Бұл фраза Америка кино институтының «100 жылдың 100 үздік киноцитатасы» тізімінде 11-орында тұр.

Ерте өмір

Мартин 1919 жылғы 26 наурызда Индиана штатының Кокомо қаласында Этель (туған аты Дунлап) және Стротер Дуглас Мартиннің отбасында дүниеге келді. Мартиндер қысқа мерзімге Сан-Антонио (Техас штаты) қаласында тұрды, бірақ көп ұзамай Индианаға қайтып оралды. Бала кезінде ол жүзу және суға секіруде өте жақсы болды. Суға секірудегі шеберлігі үшін оған "Т-боун Мартин" деген лақап ат қойылды. 17 жасында ол ұлттық жасөспірімдер арасындағы трамплиннен суға секіру чемпионатында жеңіске жетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде жүзу нұсқаушысы болып қызмет етті және Мичиган штатының Энн-Арбор қаласындағы Мичиган университетінің суға секіру командасының құрамында болды. Ол АҚШ Олимпиада құрамасына ілігу ниетімен ересектер арасындағы ұлттық трамплиннен секіру жарысына қатысты, бірақ жарыста үшінші орынды алды.

Актерлік мансап

Соғыстан кейін Мартин Лос-Анджелеске көшіп, жүзу оқытушысы және фильмдердегі су көріністерінде жүзуші-экстра ретінде жұмыс істеді, соның ішінде 1950 жылғы «Қаралғандар жыламайды» қылмыстық драмасында. Кастта Джейн Александр, Ричард X. Слэттери және Пеппер Мартин болды, режиссерлік Эдвин Шерин жасады. Мартин 1969 жылы шыққан үш классикалық вестернде де ойнады: Сэм Пекинпаның «Жабайы топ» (қанға құмарлық танытқан жүлдеші Коффер рөлінде), Джордж Рой Хиллдің «Бутч Кэссиди және Санденс Кид» (Боливиялық кен басшысы Перси Гаррис, екі басты кейіпкерді жұмысқа алған «ерекше» тұлға), және Генри Хатауэйдің «Нағыз батырлық» (жылқы сатушы полковник Стоунхилл рөлінде). Ол Л. К. Джонспен жиі бірге түсті, ол өмірде оның ең жақын достарының бірі болған. Көбінесе қосалқы рөлдерде ойнаса да, «Hannie Caulder» (1971), «The Brotherhood of Satan» (1971), Пол Ньюман және Ли Марвинмен бірге «Pocket Money» (1972) және қорқынышты «SSSSSSS» (1973) фильмдерінде басты рөлдерді орындады. Кейін Мартин Джордж Рой Хиллдің тағы бір фильміне, «Slap Shot» (1977) түсіріліміне қатысты, онда Пол Ньюменмен бірге Чарльзтаун Чифс хоккей клубының арзан бас менеджері рөлін ойнады. Ол Джон Уэйн және Пол Ньюменмен алты рет бірге ойнады. 1981 жылы «Movietone News» журналында жарияланған сұхбатында Мартин Уэйн мен Ньюменмен кәсіби қарым-қатынасы туралы пікір білдірді: Мартин Чич мен Чонгтың «Up in Smoke» (1978) фильмінде Томми Чонның кейіпкері Энтонидің әкесі Арнольд Стонер рөлінде де көрінеді. Мартин «Gunsmoke» сериалында көптеген эпизодтарда қонақ ретінде ойнады, соның ішінде «Island in the Desert» екі бөлімді эпизодында Бен Сноу есімді ақымақ шөлді жалғызбасты ойнады. Бұрын ол 1961 жылы «Gunsmoke» сериалындағы «Tall Trapper» эпизодында Марв Роули рөлін ойнады, ол қызғаныштан әйелін өлтіріп, оның әйелі сүйген тыныш аң аулаушыны кінәлі етуге тырысқан ашулы адамды бейнеледі. Ол сондай-ақ 1957 жылдан 1966 жылға дейінгі тоғыз жыл бойы «Perry Mason» сериалында көптеген қонақ рөлдерін орындады, соның ішінде 1962 жылғы «The Case of the Fickle Filly» эпизодындағы атты, «The Case of the Brazen Bequest» эпизодындағы колледж қызметкері және «The Case of the Drowsy Mosquito» эпизодындағы Джеральд Сомерс рөлдерін ойнады. 1963 жылы ол Глинис Джонстың «Ten Cents a Dance» эпизодындағы қысқа мерзімді комедиялық сериясы «Glynis»-те пайда болды. 1965 жылы Мартин Дэннис Уивердің қатысуымен NBC комедиялық/драмалық сериясы «Kentucky Jones»-тың «Most Precious Gold» эпизодында ойнады. 1965 жылы ол ABC «The Legend of Jesse James» сериалының «Return to Lawrence» эпизодында Микер рөлін ойнады. 1966 жылы ол «Lost In Space» эпизодындағы «Blast Off Into Space» эпизодында Нерим есімді қатал тау-кен инженері рөлінде қонақ ретінде ойнады. «Gilligan's Island» эпизодында Мартин радио шоу конкурсы үшін аралда жалғыз өмір сүретін адамды ойнады. 1973-1974 жылдары ол Джеймс Стюарттың құқықтық драма және детективтік сериясы «Hawkins»-тың тұрақты актерлік құрамына кірді. Ол сондай-ақ «The Rockford Files» сериалының 1977 жылғы екі бөлімді эпизодында Т. Т. Флауэрс «The Trees, the Bees and T. T. Flowers» рөлінде ойнады, бұл эпизод қалалық басып кіру және қоршаған орта мәселелерін көтерді. Оның соңғы актерлік жұмыстарының бірі 1980 жылдың 19 сәуірінде «Saturday Night Live» бағдарламасын жүргізуші болды. Скетчтердің бірінде Мартин балаларға арналған француз тіліндегі лагерьдің қатаң иесі рөлін ойнады, бұл рөлі «Cool Hand Luke» фильміндегі түрме капитаны рөліне негізделген. Ол тіпті фильмдегі ең танымал сөзін қайталап айтты: «Біздің бұл жердегі мәселе – екі тілде сөйлесе алмаушылық!» Екінші скетчте ол өлім аузында жатқан адамды бейнеледі, ол өсиетнамасын бейнежазбаға түсірді. Монологы барысында ол тағы да Теннеси Уильямстың имитациясын жасады. Бұл эпизод 1980 жылдың жазында қайта көрсетілуі тиіс еді, бірақ Мартиннің қайтысынан кейін ол эфирден алынып, басқа эпизодпен ауыстырылды.

After the war, Martin moved to Los Angeles and worked as a swimming instructor and as a swimming extra in water scenes in films, including the 1950 crime drama The Damned Don't Cry. Jane Alexander, Richard X. Slattery, and Pepper Martin among the cast with Edwin Sherin directing. Martin appeared in all three of the classic Westerns released in 1969: Sam Peckinpah's The Wild Bunch (as Coffer, a bloodthirsty bounty hunter), George Roy Hill's Butch Cassidy and the Sundance Kid (as Percy Garris, the "colorful" Bolivian mine boss who hires the two title characters), and Henry Hathaway's True Grit (as Colonel Stonehill, a horse dealer). He frequently acted alongside L. Q. Jones, who in real life was one of his closest friends. Though he usually appeared in supporting roles, he had major parts in Hannie Caulder (1971), The Brotherhood of Satan (1971), Pocket Money (1972) with Paul Newman and Lee Marvin, and in the horror film SSSSSSS (1973). Martin later appeared in another George Roy Hill film, Slap Shot (1977), again with Paul Newman, as the cheap general manager of the Charlestown Chiefs hockey club. He appeared six times each with John Wayne and Paul Newman. In an interview originally published in Movietone News in 1981, Martin commented on his professional relationship with both Wayne and Newman:

Martin can also be seen in Cheech and Chong's Up in Smoke (1978) as Arnold Stoner, the father of Tommy Chong's character Anthony. Martin made many guest appearances on Gunsmoke including the two part episode "Island in the Desert", in which he portrayed a crazy desert hermit named Ben Snow. Previously, he guest starred as Marv Rowley in the 1961 Gunsmoke episode "Tall Trapper" playing an angry man who murders his wife out of jealousy then tries to pin the killing on a quiet, respectful trapper who his wife fell for. He also made many guest appearances on Perry Mason throughout the nine year run from 1957 to 1966, including a horseman in the 1962 episode "The Case of the Fickle Filly", a college employee in "The Case of the Brazen Bequest", and as Gerald Sommers in "The Case of the Drowsy Mosquito". In 1963, he appeared in Glynis Johns' short lived comedy series Glynis in the episode "Ten Cents a Dance". In 1965, Martin appeared in the episode "Most Precious Gold" of the NBC comedy/drama series Kentucky Jones, starring Dennis Weaver. In 1965, he guest starred as Meeker in the episode "Return to Lawrence" on the ABC Western The Legend of Jesse James. In 1966, he guest starred in the Lost In Space episode "Blast Off Into Space" as a gritty mining engineer named Nerim. On a Gilligan's Island episode, Martin played a man living supposedly alone on the island for a radio show contest. In 1973–1974, he was a regular cast member of the James Stewart legal drama and murder mystery series Hawkins. He also starred in a two part The Rockford Files 1977 episode as T. T. Flowers "The Trees, the Bees and T. T. Flowers", an episode that took on urban invasion and the environment. One of his last acting jobs was as host of Saturday Night Live on April 19, 1980. In one of the skits, Martin played the strict owner of a French language camp for children, based on his role as the prison captain from Cool Hand Luke. He even paraphrased his most famous line from the film, "What we have here is failure to communicate BILINGUALLY!" In another, he played a terminally ill man who videotaped his last will and testament. During his monologue, he again did his Tennessee Williams impression. That episode was supposed to be rerun during the summer of 1980, but it was pulled and replaced with another episode due to Martin's death.

Өлім

Мартин 1967 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін Хелен Мейселс Мартинге үйленген; олардың балалары болған жоқ. Өмірінің соңғы жылдары Мартин диабет және жүрек мәселелеріне байланысты дәрігердің бақылауында болды. Беверли-Хиллз қонақ үйінде кешкі асқа қатысқаннан кейін, ол келесі күні таңертең (1980 жылдың 1 тамызында) Калифорния штатының Агура қаласындағы үйінде кеудедегі ауыру сезімімен оянды және 61 жасында Калифорния штатының Таузэнд-Окс қаласындағы Лос-Роблс аймақтық медициналық орталығында жүрек талмасынан қайтыс болды.