Кіріспе

Құстар түрі

Сұрқұйрықты қызылқұйрық (Tringa brevipes, бұрын Heteroscelus brevipes) сонымен қатар Сібірлік қызылқұйрық немесе Полинезиялық қызылқұйрық деп те аталады. Түрлік атауы Tringa – Альдровандус 1599 жылы ежегі грек тіліндегі trungas сөзіне негізделіп, жасыл шағалаға берген жаңа латынша атауы. Бұл сөз, Аристотель айтқандай, қарға сияқты, ақ қылтыққа ие, құйрығын қимылдатып суға түсетін құсқа қатысты. Бревipes сөзі латын тілінен алынған, "қысқа" және "аяқ" дегенді білдіреді. Бұл қызылқұйрық Солтүстік-Шығыс Сібірде көбейеді. Көбейгеннен кейін Оңтүстік-Шығыс Азиядан Австралияға дейін көшіп барады.

Сипаттама

Сұр құйрықты татталар Солтүстік Америкадағы серуендеуші татталармен (T. incana) тығыз байланысты және оларды осы түрден ажырату қиын. Екі татталар да Tringa туысының өзге түрлерінен қанаттары мен арқасы өрнексіз, сұр түсті болуымен және көбелек шағында құрсағына дейін созылатын қабыршақты кеуде өрнегімен, сондай-ақ екеуінің де айқын суперцилиюымен ерекшеленеді. Бұл құстар пішіні мен мөлшері жағынан қарапайым қызыл аяқты құстарға ұқсас. Жоғарғы жағы, қанат асты, беті мен мойны сұр, ал құрсағы ақ. Олардың қысқа сары аяқтары және негізі ақшыл, ұшы қара түсті ұзын томпақ мүсігі бар. Жұқа суперцилиюы бар. Олар американдық түрлеріне өте ұқсас, ал айырмашылықтар мұрын ойығының ұзындығы және аяқ білегіндегі қабыршақтар сияқты егжей-тегжейлі мәселелерге байланысты. Ең анық айырмашылық – олардың дауысы; сұр құйрықты екі буынды сыбызғымен, ал серуендеуші толқынды триллмен дыбыстайды.

Мінез-құлық

Оның көбейетін жері - Солтүстік-Шығыс Сібірдегі таслы өзен төсектері. Олар жерге ұя салады, бірақ бұл құстар ағаштарға қонады. Кейде олар басқа құстардың ескі ұяларын да пайдаланады. Сұр құйрықты шақшығұштар көшпенді және Оңтүстік-Шығыс Азиядан Австралияға дейінгі лайлы және құмды жағалауларда қыстайды. Олар Солтүстік Американың батыс бөлігі мен Батыс Еуропаға өте сирек келеді. Бұл құстар аса көп жиналатын құстар емес және әдетте үлкен топтарда, тек қыстау орындарында ғана көрінеді. Бұл құстар жерде немесе суда азықтанады, көздерімен тамақ іздейді. Олар жәндіктер, шаяндар және басқа да омыртқасыздарды жейді.

Австралия

Австралияның 1999 жылғы қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңына сәйкес, сұр құйрықты таттлер "қатерлі" деп тізімдемеген. Сұр құйрықты таттлер Виктория флорасы мен фаунасының кепілдік беру туралы заңында (1988) "қауіпке ұшыраған" деп тізімделген. Осы Заң бойынша осы түрді қалпына келтіру және болашақта басқару жөніндегі іс-қимыл жоспары әзірленбеген. 2007 жылғы Викториядағы қауіп төндіретін омыртқалы жануарлардың кеңесші тізімінде сұр құйрықты таттлер өте сирек кездесетін түр ретінде тізімделген.