Дуглас Уильям Жеррольд: Ағылшын драматургі мен жазушысы

Кіріспе

Ағылшын драматургі және жазушысы (1803-1857)

Дуглас Уильям Джеррольд (3 қаңтар 1803 – 8 маусым 1857) – ағылшын драматургі және жазушысы.

Ерте өмір

Джеррольдтың әкесі, Сэмюэл Джеррольд, Кент графтығының Кранбрук қаласына жақын орналасқан Уилсбидің шағын театрының иесі және актер болды. 1807 жылы отбасы Ширнесске көшті, және Джеррольд балалық шағын сонда өткізді. Ол кейде сахнада балалар рөлінде ойнайтын, бірақ әкесінің кәсібі оған қызығушылық тудырмады. 1813 жылдың желтоқсанында ол «Намур» күзет кемесіне қабылданып, онда Джейн Остинның інісі Чарльз Остин капитан болып қызмет етті, және 1815 жылғы Париж шартына дейін мичман болып қызмет етті. Ол Наполеон соғыстарынан ештеңе көрмеді, бірақ Ватерлоо шайқасынан жарақат алған бірнеше сарбаздарды көрді, бірақ теңізге деген құмарлығын сақтады. 1815 жылғы бейбітшілік Джеррольдтың әкесі үшін қиындыққа айналды; 1816 жылдың 1 қаңтарында ол отбасын Лондонға алып келді, онда Дуглас баспагердің шәкірті болып жұмыс істеді, ал 1819 жылы «Sunday Monitor» баспаханасында жинақтаушы болып жұмыс істеді. Оның бірнеше қысқа мақалалары мен өлеңдері алты пеннилік журналдарда жарияланды, ал «Der Freischütz» операсы туралы жазған сын-пікірі редакторға ұнады, ол одан қосымша материалдар сұрады. Ол 1854 жылға дейін, яғни «Алтын жүрек» атты соңғы пьесасының қойылған күніне дейін, әдемі комедиялар жазуын жалғастырды. Ол «Illuminated Magazine», «Jerrold's Shilling Magazine» және «Douglas Jerrold's Weekly Newspaper» журналдарын біршама уақыт бойы басқарды және редакторлық қызмет атқарды; ал 1852 жылдан бастап оның редакторлығымен «Lloyd's Weekly Newspaper» газетінің таралымы 182 000 данаға жетті. Оның кейінгі жылдарының тарихы оның әдеби туындыларының тізімінен көп ерекшеленбейді, олар континентке немесе елге жасаған қысқа сапарлармен үзіліп отырды. «Atlantic Monthly» журналының бірінші санының (қараша, 1857) алғашқы мақаласы Джеррольдқа арналған ұзақ некролог болды. Джеррольдтың бойы кішкентай және әлсіз болды, ал қартайған шағында ол дененің қисаюынан деформацияға ұшырады. Оның сыртқы келбеті айқын және көрнекті болды, жұқа еріндерінен бастап, қашқа жайнаған көк көздеріне дейін. Ол шапшаң және белсенді болды, теңізшіге тән бейсақтықпен. Ашық және шыншыл болғандықтан, ол өзінің ашуын да, қуанышын да жасырмады; теңізшілік адалдығына барлық сыпайы екіжүзділік жатты. Ол өзінің жазбаларында цинизмнің жағын сақтады; жеке өмірінде оның қолы әрдайым ашық болды. Саясатта Джеррольд либерал болды және Лайош Кошут, Джузеппе Маццини және Луи Бланға ықылас білдірді. Әсіресе әлеуметтік саясатта ол белсенді қатысты; ол соғыстың қасіреттеріне, епископтардың зәулімдігіне немесе өлім жазасының әділетсіздігіне қарсы айтқаннан шаршаған жоқ. Джеррольд қазір, әдетте, жазуларынан гөрі әңгімелесудегі тапқырлығымен танымал. Драматург ретінде ол өте танымал болды, бірақ оның пьесалары сахнада сақталмады. Ол әдетте сахнада көрсетілмейтін, әлеуметтік ортаның қарапайым жақтарымен айналысты. Ол ағылшын драмасын қорғаған және француз тілінен аудармалардың ағынын тоқтатуға тырысқан алғашқы және сөзсіз ең табысты адамдардың бірі болды, бұл 19 ғасырдың басында түпнұсқалық талантты басуға қауіп төндірді. Оның құрылымдық шеберлігі және эпиграмма мен жарқын диалогты меңгеруі оның «Уақыт кереметтер жасайды» (Хеймаркет, 26 сәуір 1845 ж.) комедиясында жақсы көрінеді. Джеррольдтың жиналған шығармаларының көп бөлігін құрайтын әңгімелер мен эскиздер шеберлігі мен қызығушылығы жағынан әртүрлі; бірақ олар аптадан аптаға жазылғанының белгілі іздері болса да, олар әрқашан өткір сатирикалық байқаумен және өткір ақыл-ойымен ерекшеленеді. 1859 жылы оның үлкен ұлы Уильям Бланшард Джеррольд «Дуглас Джеррольдтың өмірі мен қалдықтары» (1859) атты кітап жазды. Оның ұлы сондай-ақ «Дуглас Джеррольдтың ақыл-ойы мен пікірлері» (1858) және «Дуглас Джеррольдтың еңбектері» (1863-64) атты шығармаларын баспадан шығарды, бірақ олар толыққанды аяқталған жоқ. Оның көптеген әңгімелері мен аңыздарынан екі нұсқасын немересі Уолтер Джеррольд редакциялаған: Чарльз Диккенс пен Дуглас Джеррольдтың «Бон мо» (1904) және H. M. Брок суреттеген «Дуглас Джеррольдтың эсселері» (1903). Джеррольд Одри Мейхью Алленнің (1870 ж. т.) балаларға арналған әңгімелердің авторы, олар түрлі мерзімді басылымдарда жарияланған, сондай-ақ Льюис Кэрроллдың «Алиса ғажайыптар елінде» кітабының үлгісі «Гладис грамматика елінде» кітабының авторы.

Jerrold's father, Samuel Jerrold, was an actor and lessee of the little theatre of Wilsby near Cranbrook, Kent. In 1807 the family moved to Sheerness, where Jerrold spent his childhood. He occasionally took a child part on the stage, but his father's profession held little attraction for him. In December 1813 he joined the guard ship Namur, where he had Jane Austen's brother Charles Austen as captain, and served as a midshipman until the Treaty of Paris in 1815. He saw nothing of Napoleonic Wars save a number of wounded soldiers from Waterloo, but he retained an affection for the sea. The peace of 1815 ruined Jerrold's father; on 1 January 1816 he took his family to London, where Douglas began work as a printer's apprentice, and in 1819 he became a compositor in the printing office of the Sunday Monitor. Several short papers and copies of verses by him had already appeared in the sixpenny magazines, and a criticism of the opera Der Freischütz was admired by the editor, who requested further contributions. He continued to write sparkling comedies until 1854, the date of his last piece, The Heart of Gold. He founded and edited for some time, with indifferent success, the Illuminated Magazine, Jerrold's Shilling Magazine, and Douglas Jerrold's Weekly Newspaper; and under his editorship from 1852, Lloyd's Weekly Newspaper rose from almost nonentity to a circulation of 182,000. The history of his later years is little more than a catalogue of his literary productions, interrupted now and again by brief visits to the Continent or to the country. The first article of the first issue of the Atlantic Monthly (November 1857) is a lengthy obituary for Jerrold. Jerrold's figure was small and spare, and in later years he was bowed almost to deformity. His features were strongly marked and expressive, from the thin humorous lips to the keen blue eyes, gleaming from beneath the shaggy eyebrows. He was brisk and active, with the careless bluffness of a sailor. Open and sincere, he concealed neither his anger nor his pleasure; to his sailor's frankness all polite duplicity was distasteful. The cynical side of his nature he kept for his writings; in private life his hand was always open. In politics Jerrold was a Liberal, and he gave eager sympathy to Lajos Kossuth, Giuseppe Mazzini and Louis Blanc. In social politics especially he took an eager part; he never tired of declaiming against the horrors of war, the luxury of bishops, or the iniquity of capital punishment. Jerrold is now perhaps better known from his reputation as a brilliant wit in conversation than from his writings. As a dramatist he was very popular, though his plays have not kept the stage. He dealt with rather humbler forms of social world than had commonly been represented on the boards. He was one of the first and certainly one of the most successful of the men who in defence of the native English drama endeavoured to stem the tide of translation from the French, which threatened early in the 19th century to drown original native talent. His skill in construction and his mastery of epigram and brilliant dialogue are well exemplified in his comedy, Time Works Wonders (Haymarket, 26 April 1845). The tales and sketches which form the bulk of Jerrold's collected works vary much in skill and interest; but, although there are evident traces of their having been composed from week to week, they are always marked by keen satirical observation and pungent wit. In 1859 his eldest son William Blanchard Jerrold wrote Life and Remains of Douglas Jerrold (1859). His son also edited The Wit and Opinions of Douglas Jerrold (1858), and The Works of Douglas Jerrold, with a memoir by his son, W. B. Jerrold, in 1863–64, which was never completed. Among the numerous selections from his tales and witticisms are two edited by his grandson, Walter Jerrold, Bons Mots of Charles Dickens and Douglas Jerrold (1904), and The Essays of Douglas Jerrold (1903), illustrated by H. M. Brock. Jerrold was the great grandfather of Audrey Mayhew Allen (b. 1870), author of children's stories published in various periodicals and of Gladys in Grammarland, an imitation of Lewis Carroll's Alice in Wonderland books.