Кіріспе
Жергілікті билікте қала әкімдігі, қалалық үй, азаматтық орталық (Ұлыбританияда немесе Австралияда), гильдия үйі немесе муниципалдық ғимарат (Филиппинде) – қаланың, қалашықтың немесе басқа муниципалитеттің бас әкімшілік ғимараты болып табылады. Әдетте, онда қалалық немесе қалашықтық кеңес, оған ведомстволар мен қызметкерлер орналасады. Бұл ғимарат қаланың, қалашықтың, округтің немесе графтықтың әкімі мен муниципалитеттің атқарушы органының (егер кеңестен бөлек болса) резиденциясы қызметін де атқарады. Дәстүр бойынша, 19 ғасырдың ортасына дейін ғимараттың құрамында кеңістіктің бір бөлігін алып жатқан үлкен ашық зал (немесе “зал”) болған. Бұл зал кеңес отырыстары мен басқа да маңызды шаралар үшін пайдаланылған. Осы үлкен зал, “қалалық зал” (кейіннен “қала әкімдігі” деп аталған) бүкіл ғимараттың және онда орналасқан әкімшілік органның синониміне айналды. Егер ғимаратта мұндай үлкен зал болмаса, “кеңес палаталары”, “муниципалдық ғимарат” немесе оның басқа да нұсқалары “қалалық зал” орнына жергілікті жерде қолданылуы мүмкін. Жергілікті билік ғимаратты қоғамның өмір сапасын жақсарту және арттыру үшін пайдалануға тырысады. Көп жағдайда “қалалық залдар” тек үкіметтік функцияларды орындау ғимараты ғана емес, сонымен қатар түрлі азаматтық және мәдени шараларға арналған жайлар болып табылады. Олар өнер көрмелері, сахналық қойылымдар, көрмелер мен фестивальдерді қамтуы мүмкін. Қазіргі заманғы қала әкімдіктері немесе “азаматтық орталықтар” көбінесе әртүрлі және икемді мақсаттарды ескере отырып жобаланады. Кейбір еуропалық елдерде, мысалы, Финляндиядағы Турку және Порвоо қалаларында, Эстониядағы Тарту қаласындағы сияқты, Рождество тыныштығы жариялануы қала әкімдігінде өтеді. Қалалар мен қала әкімдіктері жергілікті биліктің символы ретінде ерекше архитектураға ие, және ғимараттардың тарихи маңызы зор болуы мүмкін, мысалы, Лондонның Гильдия үйі. Қала әкімдігі ғимараты өз қаласын бейнелейтін мәдени икона ретінде де танылуы мүмкін.
In local government, a city hall, town hall, civic centre (in the UK or Australia), guildhall, or municipal building (in the Philippines) is the chief administrative building of a city, town, or other municipality. It usually houses the city or town council, its associated departments, and their employees. It also usually functions as the base of the mayor of a city, town, borough, county or shire, and of the executive arm of the municipality (if one exists distinctly from the council). By convention, until the middle of the 19th century, a single large open chamber (or "hall") formed an integral part of the building housing the council. The hall may be used for council meetings and other significant events. This large chamber, the "town hall" (and its later variant "city hall") has become synonymous with the whole building, and with the administrative body housed in it. The terms "council chambers", "municipal building" or variants may be used locally in preference to "town hall" if no such large hall is present within the building. The local government may endeavor to use the building to promote and enhance the quality of life of the community. In many cases, "town halls" serve not only as buildings for government functions, but also have facilities for various civic and cultural activities. These may include art shows, stage performances, exhibits, and festivals. Modern town halls or "civic centres" are often designed with a great variety and flexibility of purpose in mind. In some European countries, the town hall is the venue for the declaration of Christmas Peace, such as Turku and Porvoo in Finland and Tartu in Estonia. As symbols of local government, city, and town halls have distinctive architecture, and the buildings may have great historical significance for example the Guildhall, London. City hall buildings may also serve as cultural icons that symbolize their cities.
Тарих
Байырғы Римде базилика деп аталатын үлкен залдар сот істерін жүргізу, жиналыстар өткізу және сауда-саттық үшін пайдаланылды. Ерте орта ғасырларда үлкен зал – феодалдық иелердің үйінің басты, кейде жалғыз бөлмесі болатын, кең ашық кеңістік. Сол жерде ие отбасымен және қызметшілерімен бірге тұрып, тамақтанып, ұйықтап, билік пен әділдік жүргізетін. Залдағы қызметтер феодалдық меншіктің – қоғамның әкімшілік бірлігінің жұмыс істеуінде маңызды рөл атқарды. Меншіктер қамалдар мен сарайларға айналғанда, үлкен зал архитектуралық кешеннің маңызды бөлігі болып қала берді. Орта ғасырдың соңында немесе жаңа заманда көптеген еуропалық қалалар көше деңгейінде орналасқан, жабық нарық ретінде пайдаланылатын және жоғарыда қоғамдық немесе азаматтық мақсаттарға арналған бір немесе бірнеше бөлмелер бар коммуналдық нарық залдары салды. Бұл ғимараттар көбінесе арнайы қалалық залдардың алғы күші болды. Қалалық кеңес концепциясы жергілікті және аймақтық биліктердің пайда болуымен дамыды. Лорд немесе князь билеушісі емес, сайланған өкілдер тобы басқаратын қалаларға жиналыстар өткізуге арналған орын қажет болды. 1135 жылғы Кёльн қалалық үйі ортағасырлық қалалардың муниципалдық тәуелсіздігінің көрнекті мысалы. Сиена Республикасының Палаццо Публико және Флоренция Республикасының Палаццо Веккьо қалалық залдары тиісінше 1297 және 1299 жылдарда салынды. Екі жағдайда да үлкен, бекінілген ғимараттарда үлкен жиналыс залы мен көптеген әкімшілік бөлмелер бар. Екі ғимараттың да биік мұнаралары, қала тұрғындарының өмірін реттеуге көмектесетін ежелгі сағаттары және құжаттар сақталатын қоймалары бар. Бұл ерекшеліктер Еуропаның барлық қалалық әкімдіктері үшін стандартқа айналды. 15 ғасырлық Брюссель қалалық үйі мұнарасымен бірге ортағасырлық дәуірдің ең әсем мысалы болып табылады және Венадағы Ратхаус сияқты 19 ғасырлық қалалық үйлердің үлгісі болды. 19 ғасырда қалалық үйлерде халыққа тегін білім беру үшін оқу залдары ашылды, содан кейін қоғамдық кітапхана құру және оны ұстап тұру қалыпты жағдайға айналды. Үлкен зал немесе жиналыс орны – "қалалық үй" қабылдаулар, банкеттер, кештер және қоғамдық ойын-сауықтар үшін пайдаланылатын орынға айналды. Қалалық үйлер көбінесе қоғамдық концерттер өткізу үшін үлкен органмен жабдықталған. 20 ғасырда қалалық үйлер дауыс беру, емтихан алу, вакцинация жасау, апат кезінде көмек көрсету, соғыс құрбандарының тізімін жариялау және әдеттегі азаматтық іс-шаралар, мерекелер мен ойын-сауықтар үшін халыққа қызмет етті. Жергілікті кеңестер әкімшілік функцияларды заманауи кеңселерге көшіруге бейімделді. Жаңа ғимараттар жергілікті билік органдарын орналастыру үшін жобаланып, салынып жатқанда, әкімшілік кеңсе және азаматтық қалалық үй функциялары бөлініп қарастырылды.
Тіл
Әсіресе Солтүстік Америкада "қалалық әкімдік" муниципалдық билік немесе жалпы билік дегенді білдіретін метафора ретінде қолданылуы мүмкін, мысалы, "қалалық әкімдікке қарсы күресе алмайсыз" деген аксиомада. "Ауылдық жиналыс" көбінесе азырақ ресми мағына береді (қ. Ауылдық жиналыс).