Кіріспе

Ескі қала үйі (, Régi városháza) – Словакияның астанасы Братиславаның ескі қаласындағы 14 ғасырға жататын ғимараттар кешені. Бұл елдегі ең көне қалалық әкімшілік ғимараты және Братиславада сақталған ең көне тас ғимараттардың бірі, оның мұнарасы шамамен 1370 жылы салынған. Қалалық үй 15 ғасырда үш тұрғын үйді біріктіру арқылы құрылды, содан кейін ғасырлар бойы бірнеше реконстркциялар жасалды. Ішінде 1868 жылы құрылған Братислава қалалық мұражайы орналасқан, онда қала тарихы және азаптау құралдарының көрмелері бар. Ескі қала үйі мұнарасының үстінен Братиславаның ескі қаласы мен төңірегінің айналасын көруге болады.

Орналасқан жері

Ескі қалалық үй Братиславаның ортасында, Бас алаң мен Примат алаңының арасында орналасқан. Ол иезуит шіркеуінің қасында және грек және жапон елшіліктерінің жанында. Оны түрлі-түсті черепицамен жабылған шатырынан оңай тануға болады.

Тарих

15 ғасырда готика стилінде аяқталған, ол бірнеше ғимараттың бірігуінен құралды: мұнаралы Якоб үйі, Пауэр үйі, Унгер үйі және Аппоньи сарайы (Пауэр ház, Унгер ház, Аппоньи палота). Мұнараға іргелес және Бас алаңға бет бұрыс негізгі ғимаратты қала әкімі Якоб II (сондай-ақ Якаб, Якуб деп аталды) 14 ғасырда салды, ал мұнара (алғашқыда готикалық) 13 ғасырдың соңында бой көтерді. Тастан салынған мұнаралар кейбір ортағасырлық қала үйлерінің құрамына кіріп, соғыс кезінде қауіпсіздікке немесе өрт кезінде мүлікті қорғауға мүмкіндік берді. Нақты мерзімін анықтау мүмкін болмаса да, готикалық терезелердің егжей-тегжейі оның шамамен 1370 жылы салынғанын көрсетеді. Мұнараның бірінші қабаты қазіргі көше деңгейінен бір метр төмен болды. Мұнара келесі ғасырларда бірнеше рет нығайтылып, өзгертілді; бір кезде ол механикалық сағатты, ай фазаларын көрсететін үлкен шарды және одан жоғарыда қоңырауларды қамтыды. Аппоньи сарайы 1761–1762 жылдары екі ескі қала үйінің орнына венгр аристократы және корольдің кеңесшісі граф Дьердь Аппоньи салған. Сәулетшісі белгісіз, бірақ ескі әдебиеттер жобаны Ф. А. Хильдебрандтқа жатқызады. Бұл тұрғын үй-кеңселік ғимараттың батыс және қысқа оңтүстік қанаттары ғана сақталған. Бірінші қабат тұруға және қойма ретінде пайдаланылды. 1930 жылға дейін баспалдақтарда барокко стиліндегі әулиелердің тас мүсіндері болды. Бірінші қабатта классикалық интерьері сақталған рококолық стильдегі әсем бөлме орналасқан. Екінші қабат Аппоньи отбасының тұруына арналған, төбелері төмен, қабырға безендірілімі қарапайым. 18 ғасырдан 19 ғасырдың бірінші жартысына дейін шатыр бөлмелері қонақтарға арналған (тағайындау рәсіміне және басқа да маңызды шараларға келгендер қала үйлері мен сарайлардың шатырларында жатқан), қазіргі уақытта ұйықтауға арналған ағаш кабиналар алынып тасталды. 19 ғасырдың екінші жартысына дейін сарайдың трапеция пішіндес ауласының айналасында тағы екі қанаты болды, оларды қызметшілер пайдаланған. Кейіннен Ескі Ратуша көптеген өзгерістер мен жақсартуларға ұшырады, атап айтқанда, 1599 жылы жер сілкінісінен кейін болған жаңғырту, 18 ғасырдағы өрттен кейін мұнараның барокко стилінде қайта жаңартылуы және 1912 жылы салынған нео-ренессанс/неоготикалық қанаттың қосылуы.

Қазіргі жағдай

Кейбір жөндеу жұмыстарына қарамастан, құрылыстың сыртқы жағын жаңарту қажет.