Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет ұшқышы (1912–1943)
Soviet aviator (1912–1943)
Марина Михайловна Раскова (; туған аты Малинина; 28 наурыз 1912 – 4 қаңтар 1943) – КСРО-да кәсіби әуе навигаторы дипломын алған алғашқы әйел. Раскова опера әншісі болу арманымен өскен жас қызбен бастап, әскери оқытушы, содан кейін Кеңес Одағының алғашқы әйел навигаторы болды. Ол көптеген рекордтық және рекордтық көрсеткіштерді жаңартқан ұшулардың навигаторы болды, сонымен қатар 587-ші бомбалаушы авиациялық полкінің құрылтайшысы және командирі болды, ол оның құрметіне 125-ші М.М. Раскова-Борисов гвардиялық шабуылдаушы авиациялық полкі деп қайта аталды. Раскова әскери қызметте 800 000-нан астам әйелдің бірі болды, үш әйелдер авиациялық полкін құрды, олардың бірі Екінші дүниежүзілік соғыста 30 000-нан астам ұшу миссиясын орындады және кем дегенде 30 Кеңес Одағының Батырына ие болды.
Marina Mikhaylovna Raskova (; née Malinina; 28 March 1912 – 4 January 1943) was the first woman in the Soviet Union to achieve the diploma of professional air navigator. Raskova went from a young woman with aspirations of becoming an opera singer to a military instructor to the Soviet's first female navigator. She was the navigator to many record setting as well as record breaking flights and the founding and commanding officer of the 587th Bomber Aviation Regiment, which was renamed the 125th M. M. Raskova Borisov Guards Dive Bomber Regiment in her honor. Raskova became one of over 800,000 women in the military service, founding three female air regiments, one of which eventually flew over 30,000 sorties in World War II and produced at least 30 Heroes of the Soviet Union.
Ерте өмір
Марина Малинина орташа табысқа ие отбасыда дүниеге келді. Әкесі – опера әншісі және ән үйретуші Михаил Малинин (Михаил Дмитриевич Малинин), анасы – мұғалім. Анасының қарындасы Анна Любатович – танымал орыс әншісі Татьяна Любатович. Оның әкесінен туған ағасы – кеме жасау ғылымының маманы Борис Малинин. Көптеген советтік әуешілерден айырмашылығы, Марина авиацияға ерте қызығушылық танытпады. Ұшқыш-навигатор болу оның екінші таңдауы болды. Раскова бастапқыда музыкант болуды қалаған, мақсаты опера әншісі болу еді. 1919 жылы, жеті жасында, әкесі мотоцикл соққаннан жарақат алып қайтыс болды. Ол драма және әншілік сабақтарын жалғастырды, бірақ кейін ортаңғы құлақ инфекциясына шалдығып, ән айтуды жалғастыра алмады. Ол музыкадан бас тартып, орта мектепте химия мен инженерлік салаларын оқыды. 1929 жылы бітірген соң, отбасына көмектесу үшін бояу фабрикасында химик болып жұмыс істей бастады. Фабрикада танысқан инженер Сергей Расковке үйленді, соның арқасында атын Раскова деп өзгертті. 1930 жылы Таня есімді қызы дүниеге келді. Келесі жылы Әуе күштері академиясының Аэронавигациялық зертханасында суретші болып жұмыс істей бастады. Раскова 1930 жылдары советтік ұшқыш және навигатор ретінде танымал авиатор атанды. 1933 жылы Совет Әуе күштерінде навигатор болған алғашқы әйел болды. Бір жылдан кейін Жуковский әуе академиясында оқытушылық қызметін бастады, бұл да әйел үшін бірінші болып табылды. Ол еркек, содан кейін әйел студенттерге әскери навигацияны үйретті. Көптеген студенттері оның қабілетіне күмәнданды, бірақ ол өзін дәлелдей алды. Кейін Академия Раскованы ұшу сабақтарын алу үшін Тушинодағы Орталық ұшу клубына жіберді, ол 1935 жылдың тамызында аяқтады. Раскованың оқуы бітірген соң, ол аспаптық ұшу нұсқаушысы болып жұмыс істеді және жоғары деңгейдегі навигацияны командалық құрамға үйретуге рұқсат алды. 1935 жылы ол ажырасты. Ол ұзақ қашықтыққа ұшу бойынша бірнеше рекорд орнатты, бұл Совет Одағы үшін маңызды жетістік болды және авиаторларына танымалдық мәртебе берді. Бұл рекордтық ұшулардың көпшілігі 1937 және 1938 жылдары, ол әлі де әуе академиясында сабақ беріп жүрген кезде орын алды. Ол өзінің жетістіктері үшін "орыс Амелия Эрхарт" деп аталды. Оның ең танымал ұзақ қашықтыққа ұшу рекорды – 1938 жылдың 24-25 қыркүйегінде "Родина" ("Туған жер") ұшағының ұшуы болды. Ол Полина Осипенко мен Валентина Гризодубовамен бірге экипаж мүшесі болды. Бастапқы мақсат – әйелдер арасында тік қашықтыққа ұшу бойынша халықаралық рекорд орнату еді. Жоспар бойынша Мәскеуден Комсомольскке (Алыс Шығысқа) ұшу көзделді. Ақыры аяқталған кезде ұшу 26 сағат 29 минутқа созылды, жалпы қашықтығы (тура сызық бойынша қашықтығы) болды. Алайда, ұшақ нашар көріну себепті әуежайды таба алмағандықтан 10 күн бойы қиындыққа тап болды. Навигатордың кабинасы ұшақтың қалған бөлігіне кіретін есігі болмағандықтан және апаттық жағдайда қауіпті болғандықтан, Раскова жерге қонбас бұрын парашютпен секіріп түсті. Ол апаттық жағдайға дайындалу үшін қажетті құрал-жабдықтарын ұмытып кеткен, сондықтан 10 күн бойы су мен тамақсыз ұшақты іздеді. Құтқару тобы ұшақты қонғаннан кейін сегіз күн өткен соң тапты және ол оған жол табады, содан кейін үш әйел де қауіпсіз жерге жеткізілді. 1938 жылдың 2 қарашасында үш әйелге де Совет Одағының Батыры атағы берілді, бұл атақты алған алғашқы әйелдер және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жалғыз әйелдер болды.
Marina Malinina was born to middle class parents. Her father was operatic singer and singing instructor Mikhail Malinin (Михаил Дмитриевич Малинин) and her mother a teacher. Anna Lyubatovich, her mother's sister, was a known Russian singer as Tatyana Lyubatovich (Татьяна Спиридоновна Любатович). Her half brother (through her father) was shipbuilding scientist Boris Malinin. Unlike the majority of Soviet airwomen, Marina did not show any early interest in aviation. Becoming a pilot navigator was her second choice. Raskova had originally wanted to become a musician, and her goal was to become an opera singer. In 1919, when she was seven, her father died from the injuries inflicted when he was struck by a motorcycle. She continued her drama and singing studies, but later she fell victim to a middle ear infection that left her unable to continue singing. She decided to quit music and to devote herself to studying chemistry and engineering in high school. After graduation in 1929, to help her family, she started work in a dye factory as a chemist. She married an engineer, Sergey Raskov, whom she met at the dye factory, so changing her name to Raskova. She had a child, Tanya, in 1930. The following year she started to work in the Aero Navigation Laboratory of the Air Force Academy as a draftswoman. Raskova became a famous aviator as both a pilot and a navigator for the Soviet Union in the 1930s. She was the first woman to become a navigator in the Soviet Air Force in 1933. A year later, she started teaching at the Zhukovsky Air Academy, also a first for a woman. She taught male and later, female students military navigation. She was the subject of skepticism by many of her male students but was able to prove herself capable. Later, the Academy sent Raskova to Tushino for the Central Flying Club in order to receive flying lessons, which she completed in August 1935. When Raskova's training ended, she was able to become an instrument flying instructor and was allowed to teach command personnel advanced navigation. In 1935, she divorced. She set a number of long distance records, a significant achievement in the eyes of the Soviet Union, which gave its aviators celebrity status. Most of these record flights occurred in 1937 and 1938, while she was still teaching at the air academy. She was referred to as the "Russian Amelia Earhart" for her achievements. The most famous of her long distance records was the flight of the Rodina (Russian for "Motherland"), Ant 37 – a converted DB 2 long range bomber – on 24–25 September 1938. She was the navigator of the crew that also included Polina Osipenko and Valentina Grizodubova. From the start, the goal was to set an international women's record for a straight line distance flight. The plan was to fly from Moscow to Komsomolsk (in the Far East). When finally completed, the flight took 26 hours and 29 minutes, over a straight line distance of (total distance of ). However, the ordeal took 10 days when the plane was unable to find an airfield due to poor visibility. Because the navigator's cockpit had no entrance to the rest of the plane and was vulnerable in a crash landing, Raskova parachuted out before they touched down. She had forgotten her emergency kit and was unable to find the plane for 10 days, with no water and almost no food. The rescue crew had found the aircraft eight days after the landing, and was waiting when she found her way to it, after which all three women were taken to safety. On 2 November 1938, all three women were decorated with the Hero of the Soviet Union award, the first females ever to receive it and the only ones before World War II.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, көптеген әйелдер ұшқыш даярлығынан өткен және көптегендері дереу ерікті болып тіл білдірді. Әйелдердің жауынгерлік рөлдерде қызмет етуіне ресми шектеулер қойылмаса да, олардың өтініштері мүмкіндігінше ұзақ уақытқа дейін тоқтатылып, бюрократиялық кедергілерге тап болатын, осылайша үміткерлерді оқу бағдарламасына қабылданудан жаңылдыруға тырысты. Раскованың жеке байланыстары арқылы Иосиф Сталинге әсер етіп, әйелдерден құралған үш жауынгерлік полк құруға көндіргені мәлім. 1941 жылдың 8 қыркүйегінде Раскованың әйел ұшқыштарға соғысуға рұқсат беру туралы сөйлегенінен кейін, Сталин 1941 жылдың 8 қазанында толығымен әйелдерден құралған 122-ші авиациялық корпусты құруға бұйрық берді. Әйелдер ұшқыштар ғана емес, сонымен қатар техникалық қызметкерлер мен инженерлер де болды. Оқудан кейін топтың үш полкі келесідей ресми атаулар алды:
When World War II broke out, there were numerous women who had training as pilots and many immediately volunteered. While there were no formal restrictions on women serving in combat roles, their applications tended to be blocked, run into red tape, etc. for as long as possible in order to discourage the applicants from entering any training program. Raskova is credited with having used her personal connections with Joseph Stalin to convince the military to form three combat regiments of women. Following a speech by Raskova on 8 September 1941 calling for women pilots to be allowed to fight, Stalin on 8 October 1941 ordered the formation of the all female 122nd Aviation Corps. Not only would the women be pilots, but also support staff and engineers. After their training, the Group's three regiments received their formal designations as follows:
586-шы іс-қимыл авиациялық полкі (586 IAP/PVO): Бұл бөлім үш әйел полкінің ішінде алғашқы болып соғысқа қатысты (1942 жылдың 16 сәуірінде). Яковлев ЯК-1, ЯК-7В және ЯК-9 ұшақтарымен жабдықталған ол 4419 рет ұшқан, 125 әуе шайқасында 38 жау ұшағын жойды. Полк командирлері Тамара Казаринова және кейіннен Александр Гриднев болды. 587-ші бомбалау авиациялық полкі (кейін 125-ші гвардиялық бомбалау авиациялық полкі деп қайта аталды): Раскова ұшақтағы апатқа дейін осы бөлімге басшылық етті, екі Петляков ұшағын Сталинградқа жақын жердегі алғашқы операциялық әуежайға жеткізіп бара жатқанда, содан кейін бөлім Валентин Марковқа берілді. 1943 жылдың қыркүйегінде гвардиялық атау берілгенге дейін ол 587-ші бомбалау авиациялық полкі ретінде қызмет етті. Бөлімге совет бомбалаушыларының ең жақсы үлгісі – Петляков Пе-2 берілді, ал көптеген ерлер бөлімдері ескірген ұшақтарды пайдаланды, бұл наразылық тудырды. Бөлім 1134 миссия орындап, 980 тоннадан астам бомба тастады. Ол Кеңес Одағының бес Батырына ие болды. 588-ші түнгі бомбалау авиациялық полкі (кейін 46-шы Таман гвардиялық түнгі бомбалау авиациялық полкі деп аталды, немістер оны «Түнгі сиқыршылар» (Die Nachthexen) деп атады): Бұл полктердің ең танымал болғаны Евдокия Бершанская басшылығында болды. Ол бастапқыда 588-ші түнгі бомбалау авиациялық полкі (588 NBAP) ретінде қызмет етті, бірақ 1943 жылдың ақпанында соғыс аяғына дейін 24 000-нан астам жауынгерлік миссия орындағаны үшін қайта аталды. Полк 24 Кеңес Одағының Батырына ие болды. Олардың ұшағы – Поликарпов По-2 – өте ескірген екіұшақ болды. Соғыс бойында үш полк ішінде тек олар ғана толығымен әйелдерден тұрды, бұл ерекшелікті сақтау үшін көп күш жұмсады. Раскова 1943 жылдың 4 қаңтарында Волга өзеніне мәжбүрлі түрде қонуға тырысқанда ұшағы апатқа ұшырап, Сталинград маңындағы алғашқы операциялық әуежайға екі Пе-2 ұшағын жеткізіп бара жатқанда қаза тапты. Ұшақтағы барлық экипаж мерт болды. Ол соғыстың алғашқы мемлекеттік жерлеу рәсіміне ие болды.
The 586th Fighter Aviation Regiment (586 IAP/PVO): This unit was the first to take part in combat (16 April 1942) of the three female regiments. Equipped with Yakovlev Yak 1, Yak 7B and Yak 9, it flew 4,419 flights. destroying 38 enemy aircraft in 125 air battles. Commanders were Tamara Kazarinova and later Aleksandr Gridnev. The 587th Bomber Aviation Regiment, (later renamed the 125th Guards Bomber Aviation Regiment): Raskova commanded this unit until her death in a flying accident, while leading two other Petlyakovs to their first operative airfield, near Stalingrad, whereupon the unit was given to Valentin Markov. It started service as the 587th Bomber Aviation Regiment until it was given the Guards designation in September 1943. The unit was given the very best of the Soviet bombers, the Petlyakov Pe 2, while many male units used obsolete aircraft, which resulted in much resentment. The unit flew 1,134 missions, dropping over 980 tons of bombs. It produced five Heroes of the Soviet Union. The 588th Night Bomber Aviation Regiment (later renamed the 46th Taman Guards Night Bomber Aviation Regiment, nicknamed the "Night Witches" (die Nachthexen) by the Germans): This was the best known of the regiments and was commanded by Yevdokia Bershanskaya. It originally began service as the 588th Night Bomber Regiment (588 NBAP), but was redesignated in February 1943 as recognition for service which tallied 24,000+ combat missions by the end of the war. The regiment produced 24 Heroes of the Soviet Union. Their aircraft was the Polikarpov Po 2, a very outdated biplane. They were the only one of the three regiments to remain solely female throughout the war, a distinction they went to some lengths to maintain. Raskova died on 4 January 1943, when her aircraft crashed attempting to make a forced landing on the Volga bank, while leading two other Pe 2s to the first operative airfield near Stalingrad. The entire crew perished. She received the first state funeral of the war.
Мұра
Оның күлі Кремль қабырғасындағы некропольге, Қызыл алаңда Полина Осипенконың қабірінің жанына жерленді. Ол қаза болғаннан кейін I дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталды. 1919 жылдың сәуір айында "Mystic" деп суға түсірілген, PQ 17 конвойына қатысқан американдық "Ironclad" кемесі Ресейге беріліп, 1943 жылдың маусымында "Марина Раскова" (кеме) деп аталды. Оның құрметіне Мәскеу мен Қазанда көшелер, Мәскеуде алаң, сондай-ақ бірнеше мектептер мен жас пионерлер отряды аталды. Тамбовтағы "М. М. Раскова" атындағы жоғары әскери авиациялық ұшқыштар мектебінде оның бюсті орнатылған, бірақ ол мектеп 1997 жылы қызметін тоқтатты.
Her ashes were buried in the Kremlin Wall Necropolis, beside Polina Osipenko's, on Red Square. She was posthumously awarded the Order of the Patriotic War I Class. An American ship, Ironclad (launched as Mystic in April 1919), that had taken part in Convoy PQ 17 was transferred to Russian ownership and renamed Марина Раскова (судно) in June 1943. A street was named after her in Moscow and Kazan respectively, as well as a square in Moscow, some schools and Young Pioneer detachments. There was a bust of her at the "M. M. Raskova" Higher Military Aviation School of Pilots in Tambov, but that school ceased to function in 1997.