Кіріспе

Клинт Иствудтың 1971 жылғы фильмі «Play Misty for Me» – Клинт Иствудтың режиссерлік дебюті, ол режиссерлік дебюті болып табылады. Джессика Уолтер мен Донна Миллс бас рөлдерде ойнайды. Сценарийді Иствудтың үнемі жұмыс істейтін серіктестері Джо Хеймс және Дин Ризнер жазған. Фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, ал Уолтер өзінің алғашқы маңызды кино рөлі үшін мақтауға ие болды, соның ішінде «Драмадағы ең үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша «Алтын глобусқа» ұсынылды.

Сюжет

Дейв Гарвер – KRML радиосының дискожокеі, ол Калифорния штатының Кармель-бай-зе-Си қаласындағы студиядан түн сайын хабар таратады, көбінесе бағдарламасына поэзияны қосады. Сүйікті барында жұмыстан кейін, барменмен бөтелке тығындары мен қақпақтарын қолданып, мағынасыз ойын ойнап, ол әдейі Эвелин Дрейпер есімді әйелдің назарын аударды. Дейв оны үйіне апарып салады, онда ол барда кездейсоқ болмағанын, радиодағы хабарынан кейін оны іздегенін айтады. Ол оның джаз стандарты "Misty" әнін әрдайым сұраған, қайта-қайта қоңырау шалатын тыңдарман екенін дұрыс болжайды. Екеуі жыныстық қатынасқа түседі. Дейв пен Эвелин арасында бейресми қарым-қатынас басталады. Бірақ көп ұзамай Эвелин Дэйвті алаңдатарлықтей, тұрақсыз мінез-құлқы мен сезімталдығын көрсете бастайды. Ол Дейвтің үйіне рұхсатсыз келіп, оның жұмысына ілесіп, бір минутқа да жалғыз қалдырмауын талап етеді. Соңғы шегіне жеткен Эвелин қызғаныштан іскерлік кездесуді бұзады, Дейвтің түскі ас серігін кездесудес деп қате түсініп, оның мансабы үшін маңызды мүмкіндікті жояды. Ол Эвелинмен байланысты үзуге тырысады, бірақ ол үйінде өзін-өзі өлтіруге тырысады – білегін кеседі. Дейв оның жарақаттарымен шантаж жасауын тағы бір рет қабылдамағаннан кейін, Эвелин үйіне кіріп, үй шаруасының қызметкері Берди оны мүлкін бүлдіріп жатқанын табады. Эвелин Бердиге пышақпен шабады (ол ауруханаға түсіп, аман қалады) және одан кейін психиатриялық ауруханаға жатқызылады. Эвелин ауруханада жатқанда, Дейв бұрынғы қарындасы Тоби Уильямспен қарым-қатынасын жаңартады. Бірнеше айдан кейін Эвелин студияға қоңырау шалып, "Misty" әнін сұрайды. Ол Дейвке шартты түрде босатылғанын және өмірін жаңадан бастау үшін Гавайиға көшетінін айтады. Содан кейін ол Эдгар Аллан Поның "Аннабель Ли" өлеңінен үзінді келтіреді. Сол түні, Дейв ұйықтағанда, Эвелин үйіне тығылып кіріп, оны пышақтап өлтіруге тырысады, бірақ ол қарсы тұрып, қашып кетеді. Дейв детектив МакКаллумды оның телефонын тыңдауға өтінеді, егер ол қайтадан хабарласса. Дейв Тобиге Эвелин туралы айтып, әйел ұсталғанға дейін одан аулақ болуын ескертеді, ол келіседі. Бірақ ол білмейтін, Эвелин "Аннабель" деген атпен Тобидің жаңа бөлмедесі болып, оған қол жеткізген. Тоби Эвелиннің білегіндегі жаңа жарақаттарды көргенде ғана Аннабельдің Эвелин екенін түсінеді, бірақ Тоби қашып үлкермес бұрын, Эвелин оны кепілге алады. МакКаллум әл-ауқатты тексеруге келіп, қайшымен пышақталғаннан кейін қайтыс болады. Дейв Тобидің бөлмедесі мен өлең арасындағы байланысты түсінеді. Ол Тобиге ескерту үшін қоңырау шалады, Эвелин жауап беріп, олар екеуі оны күтіп отырғанын айтады. Дейв тікелей эфирден жазбаға ауысып, үйге жүгіреді, онда Тобиді байлап, аузын жауып қойған. Эвелин оған пышақпен шабады, Дейвті бірнеше рет жарақаттайды. Ол Эвелинді ұрып, терезеден құлатып, қоршаудан асып, төмендегі тасты жағалауға түсіреді, ол осыдан кейін көз жұмады. Ол Тобимен бірге үйден шығып кетеді, радиодағы оның дауысы "Misty" әнін бастайды.

Өндіріс

Сценарийді бастапқыда бұрынғы модель және биші, кейін хатшы болған Джо Хеймс жазды, ал Диан Риснер оны жақсартты. Он жеті жыл бойы мен басымды қабырғаға соғып, түсірілім алаңдарында араласып, кейбір камераны орнатуларға өз пікірімді қосып, актерлердің түрлі қиындықтардан өтуін көріп, жақсы және жаман режиссерлермен жұмыс істегеннен кейін, енді мен өзімнің фильмдерімді жасауға дайынмын. Мен жасаған қателердің бәрін есте сақтап, жақсы нәрселерді үйрендім, енді өз жобаларымды басқаруға және актерлерден қалағанымды алуға жететін білімге ие болдым. Оқиға желісі бастапқыда Лос-Анджелесте өрбуі тиіс еді, бірақ Иствудтың тікелей талабымен фильм Кармель-бай-де-Сидің ыңғайлы ортасында түсірілді, онда ол жергілікті радиостанцияда, барларда, мейрамханаларда және достарының үйлерінде көріністер түсіре алды. 1970 жылдың қыркүйегінде Монтерей джаз фестивалінде қосымша көріністер түсірілді, онда джаздың көрнекті өкілдері Джонни Отис, Каннонбол Аддерли және болашақ Weather Report тобының негізін қалаушы Джо Завинул өнер көрсетті. Комментатор былай деді: "Бұл Каннонбол Аддерли тобы. Олар Монтерей джаз фестивалінде Дьюк Эллингтон, Вуди Герман, Джо Уильямс және тағы да басқалармен бірге ойнап жатыр. Енді біз "The Gator Creek Organization" және "Feeling Fine" ұйымдарынан ән тыңдаймыз", бұл Монтерейдегі Консервілер қатарынан бір блок қашықтықта. KRML радиостанциясы – Кармельдегі нағыз джаз станциясы болатын, оның студиясы Сан-Карлос және 5-ші көшедегі Иствуд ғимаратына көшірілді, ол Хогс Брейт Инн (Иствудқа тиесілі мейрамхана) ғимаратында орналасқан. 2010 жылы қысқа ғана үзіліске ұшыраған радиостанция 2011 жылы қайтадан эфирге оралды. "Misty" әніне құқықтар Иствуд 1970 жылы Конкорд музыка фестивалінде пианист Эррол Гарнердің өнер көрсеткенін көргеннен кейін алынды. Иствуд Роберта Флэктің "The First Time Ever I Saw Your Face" әнін пайдалану үшін 2000 доллар төледі.

Сыни жауап

Фильмге көбінесе жағымды пікірлер берілді, Rotten Tomatoes сайтында 40 сынға негізделген 85% рейтингке ие. Сайттың сыншыларының пікір білдіруі бойынша: "Бұл салқынқандылықпен есептелген психологиялық триллер, оқулықтан алынған қорқытушы амалдарды қолданса да, көрермендерді қорқытуға жетеді." Роджер Эберт былай жазды: "Play Misty for Me фильмі «Психо» фильмімен көркемдік деңгейде шайқаса алмайды, бірақ көрерменді өз алақанына жинап, оны қысып алу ісінде бұл фильмтен артығы жоқ." Time журналынан Джей Кокс, Village Voice газетінен Эндрю Саррис және New York Post газетінен Арчер Винстен сыншылары Иствудтың режиссерлік шеберлігін және фильмді, соның ішінде Уолтермен бірге түскен сахналардағы актерлік шеберлігін жоғары бағалады. Сарапшылар Уолтердің мінез-құлқының тұрақсыз көңіл күйі, хаостық жеке қарым-қатынастар, жоғары импульсивтілік, өзін-өзі зақымдау және тасталып қалудан қатты қорқу сияқты шекаралық жеке тұлғалық бұзылуының белгілерімен сәйкес келетінін атап өтті.

Марапаттар

Джессика Уолтер 1972 жылы "Алтын глобус" сыйлығының "Драма жанрындағы ең үздік әйел актер" номинациясына ұсынылды. "Мен үшін Мисти" фильмі Bravo арнасының "30 тіпті қорқынышты кино сәттері" тізімінде 26-шы орынды иеленді.

Үй медиасы

Play Misty for Me көптеген елдерде DVD форматында жарық көрді. АҚШ-та ол 2001 жылдың 18 қыркүйегінде коллекционерлік басылым ретінде DVD-де шығарылды. Қосымша мүмкіндіктердің ішінде "Play it Again: A Look Back at Play Misty for Me" деген 49 минуттық деректі фильм, Иствуд пен Дон Сигел арасындағы қарым-қатынас туралы қысқаша бейнематериал, фотомонтаж және постердің дизайны мен маркетингі туралы "Постердің эволюциясы" материалы бар. Алғаш рет Blu-ray дискісінде 2015 жылдың 10 қарашасында Universal Studios компаниясы арқылы шығарылды, көптеген қосымша мүмкіндіктер сақталды. Фильм Ұлыбританияда Final Cut Ent компаниясымен 2020 жылдың 27 шілдесінде, жаңа қосымша мүмкіндіктермен бірге Blu-ray форматында жарық көрді. АҚШ-та Kino Lorber studio classics компаниясы 2020 жылдың 10 қарашасында 2K сапасымен Blu-ray форматында шығарды. Ол бұрынғы басылымдардан сақталған қосымша мүмкіндіктерді, Донна Миллспен сұхбатты және кинотанушы Тим Лукастың аудио түсіндірмесін қамтиды.

Танымал мәдениетте

Дон Сигелдің "Жынды Гарри" фильмінде фильмнің басында "Play Misty for Me" атты кинотеатрдың жарнамасы көрінеді, ал инспектор Гарри Каллахан фильмді ашатын банк тонауына дейін түскі үзілісте болады. "Keeping Up Appearances" телесериалында Роуз Эметтен "Мен үшін Мистиді ойна" деп сұрайды, ол тыныштандырғыш дәрінің әсерімен шіркеуден шығарылып жатқанда. "227" телесериалының соңғы маусымындағы "Play Christy for Me" атты эпизодында Лестерді бір әйел тыңдаушы қысыммен мазалайды, ол одан Hoagy Carmichael-дың "Stardust" әнін қайта-қайта ойнауды сұрайды. "That '70s Show" эпизодында Фез "Play Misty for Me" фильмін Эвелиннің фильмдегі басты кейіпкер екен деп ойлайтын қызбен бірге көреді. Фильмнің атауы 2001 жылғы "Grand Theft Auto III" видео ойынында пародияланды, онда "Drive Misty for Me" деп аталатын тапсырма бар. Сондай-ақ, атауы 2017 жылғы "Fortnite: Save the World" видео ойынындағы тапсырманың атымен пародияланды, ол "Slay Misties for Me" деп аталады. Фильм 2020 жылдың наурызында жарық көрген Боб Диланның 17 минуттық эпикалық балладасы "Murder Most Foul" да айтылады. Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандықтың маңызында Дилан көптеген музыкалық, саяси және мәдени сілтемелерден тұратын "ағыннан жазылған" повесть жазады, ол диджей Вулфман Жекктен "сұраныстар" жібереді. Осындай сұраныстардың бірі – "Misty", нәтижесінде фильмнің атауы соңғы шумақтың бір бөлігі ретінде пайда болады.