Кіріспе
Fokker F28 Fellowship – екі қозғалтқышты, қысқа қашықтықтағы реактивтік ұшақ. Ол голландтық Fokker компаниясымен жобаланған және құрастырылған. Fokker F27 Friendship – бұл ерте және коммерциялық сәттілікке жеткен турбовинтті өңірлік авиалайнерден кейін, Fokker F27 тәжірибесін пайдалана отырып, жаңа турбореактивтік жолаушы ұшағын жасауға кірісті. Жобалау кезеңінде нарық зерттеулері мен операторлардың пікірлеріне ерекше назар аударылды. Басқа өзгерістермен қатар, болашақ реактивтік ұшақтың көлемі ұлғайтылып, максималды сыйымдылығы 50 орыннан 65 орынға дейін жеткізілді. 1962 жылдың сәуірінде Fokker F28 Fellowship ресми түрде таныстырылды. 1967 жылдың 9 мамырында F28 1000 прототипінің алғашқы ұшуы өтті. 1969 жылдың 24 ақпанында типтік сертификат алынды, ал Braathens компаниясының алғашқы коммерциялық рейсі 1969 жылдың 28 наурызында орындалды. Қызметке енгеннен кейін Fokker F28-дің бірнеше модификациясы жасалды; олардың бірі – F28 2000 моделі, 79 жолаушыға дейін сыйымдылығы бар ұзартылған фюзеляжға ие болды. Маңызды жаңару F28 4000 болды, ол жаңа Rolls Royce Spey 555 15H қозғалтқыштарымен, қайта жобаланған кабинасымен және модификацияланған қанаттарымен жабдықталды, сондай-ақ сыйымдылығы 85 жолаушыға дейін артты. 1987 жылы бұл модельдің өндірісі Fokker 70 және Fokker 100 екі жаңа моделінің пайдасына тоқтатылды.
The Fokker F28 Fellowship is a twin engined, short range jet airliner designed and built by Dutch aircraft manufacturer Fokker. Following the Fokker F27 Friendship, an early and commercially successful turboprop powered regional airliner, Fokker decided to embark on developing a new turbojet powered commuter aircraft that would build upon its experiences with the F27. During the design phase, a high level of attention was paid to market research and operator concerns; amongst other changes made, the prospective jetliner was increased in size, changing its maximum seating capacity from 50 to 65 passengers. During April 1962, Fokker announced the formal launch of the F28 Fellowship. On 9 May 1967, the prototype F28 1000 conducted its maiden flight. Type certification was achieved on 24 February 1969, and the first revenue earning flight by Braathens was performed on 28 March 1969. Following its entry to service, Fokker developed multiple variants of the F28; one model, the F28 2000, featured an extended fuselage that could accommodate up to 79 passengers. A major revision was the F28 4000, which was powered by quieter Rolls Royce Spey 555 15H engines, a redesigned cockpit, and a modified wing, and had a further increased seating capacity up to 85 passengers. During 1987, production of the type was terminated in favour of two newer derivatives, the Fokker 70 and the larger Fokker 100.
Даму
1960 жылға қарай голландиялық Fokker авиакомпаниясы бірнеше бағдарламамен айналысып жатты; олардың ішінде Bréguet Br.1150 Atlantic және Lockheed F 104 Starfighter сияқты әскери ұшақтар, сондай-ақ коммерциялық тұрғыдан сәтті F27 Friendship турбовинтті ұшағы болды. Оған жауап ретінде Fokker өзінің турбореактивті, қысқа қашықтыққа арналған ұшағын жасауға қызығушылық танытты. Flying авиациялық басылымының мәліметтеріне сәйкес, Fokker-дің болашақ реактивті ұшағының дизайны F27-нің қолданыстағы клиенттерінен, әсіресе маңызды Солтүстік Америка нарығындағы клиенттерінен алынған кері байланыс пен тәжірибеге негізделген. Сондықтан американдық жобалау әдістемелері мен қалаулары енгізілді, бұл қарапайымдылықты, сондай-ақ тілдік және сауда кедергілерін азайтуға бағытталған. 1962 жылдың сәуір айында голландиялық Fokker компаниясы F28 Fellowship ұшағының іске қосылғанын жариялады. Бағдарлама бірқатар еуропалық компаниялардың арасындағы ынтымақтастық болды, атап айтқанда Fokker, Батыс Германияның Messerschmitt Bölkow Blohm (MBB) және VFW Fokker әуе-ғарыш компаниялары, сондай-ақ Солтүстік Ирландияның Short Brothers компаниялары. Жобаға маңызды мемлекеттік қаржы да инвестицияланды; мәлімдемеге сәйкес, Нидерланд үкіметі Fokker-дің үлесінің 50%-ын, ал Батыс Германия үкіметі жалпы 35%-дық неміс үлесінің 60%-ын қаржылады. Fokker сонымен қатар бірнеше басқа авиакомпанияларға қатысу мүмкіндігін ұсынды, олардың ішінде Францияның Sud Aviation және Ұлыбританияның Hawker Siddeley компаниялары бар. Бастапқы жобалау жұмыстары 1650 км (1025 миль) қашықтыққа дейін 50 жолаушыны тасымалдай алатын ұшаққа бағытталды, бірақ кейіннен нарықтық зерттеулер нәтижесінде бес қатарлы конфигурацияда 65 орынға дейін сыйымдылығы арттырылды, бұл ұшақтың ең жоғары ұшу салмағын айтарлықтай арттырды. Ұлғайтылған ұшақтың сыйымдылығы сәтті турбовинтті ұшақ болған британдық Vickers Viscount ұшағымен салыстыруға болады. Дамудың бір кезеңінде Fokker F28 ұшағын Bristol Siddeley BS.75 турбожелдеткіштерімен жабдықтауды жоспарлаған. Алайда, Fokker келісімшарт бойынша келіссөздерді бастағанда, Bristol Siddeley оларға қозғалтқыш енді қолжетімді емес екенін хабарлады, себебі BAC 1 11 жобасын жоғалтқаннан кейін нарық тым кішкентай болды. Соперник британдық қозғалтқыш өндіруші Rolls Royce өздерінің Rolls Royce Spey Junior ұшағын ұсынды, ол Rolls Royce Spey-дің қарапайым нұсқасы болды. Бірінші прототиптен бастап, ұшақ тек Spey қозғалтқышының әртүрлі модельдерімен жабдықталады. F28 ұшағының жобалау және өндірісіне жауапкершілік серіктес компаниялар арасында бөлінді. Fokker мұрын бөлімін, орталық фюзеляжды және ішкі қанатты жобалады және құрастырды; MBB/Fokker VFW алдыңғы фюзеляжды, артқы фюзеляжды және құйрық бөлімін құрастырды; ал Shorts сыртқы қанаттарды жобалады және өндірді. F28 1000 прототипі, тіркеу нөмірі PH JHG, 1967 жылдың 9 мамырында бас сынақ ұшқышы Джас Молл, сынақ ұшқышы Абе ван дер Шраф және ұшу инженері Сес Дик басқаруымен алғашқы ұшуын жасады. Батыс Германия билігінен типтік сертификат 1969 жылдың 24 ақпанында алынды, бұл F28 ұшағын коммерциялық рейстерге жіберуге мүмкіндік берді. Типке алғашқы тапсырысты неміс авиакомпаниясы LTU жасады, ал алғашқы ақы төленген рейс 1969 жылдың 28 наурызында Braathens авиакомпаниясымен орындалды, ол ақырында бес F28 ұшағынан тұратын флотты пайдаланды. Ақаусыз дизайнмен ерекшеленетін құрылымы F27 үшін бұрын қолданылған байланыстыру технологияларын пайдаланады. F.28 Mk 3000 (F28 3000) 3000C нұсқасымен бірге қанат кеңдігі ұзартылған Mark 1000, 1978 жылдың 19 шілдесінде мақұлданды, ол үлкен негізгі палубалық жүк есігімен жабдықталған. F.28 Mk 6600 (F28 6600) Жобасы жасалған, бірақ салынбаған, жоба тоқтатылды.
A Mark 1000 with a wingspan extension, it was approved on 19 July 1978, with a 3000C variant with a large main deck cargo door. F.28 Mk 6600 (F28 6600) Proposed version, not built Project cancelled.
Операторлар
2019 жылға қарай Fokker F28 ұшақтары азаматтық қызметте қалмады. Fly SAX әлемдегі F28 ұшақтарының соңғы операторы болды, ал соңғы ұшағы 2019 жылдың қыркүйегінде ұшу экипажының жетіспеуіне байланысты сақтауға алынды. Garuda Indonesia әуе компаниясы бұрынғы паркінде 62 F28 ұшағымен ең көп F28 ұшақтарына ие болды. Барлығы кейіннен қызметтен шығарылды. Басты операторлар: Time Air/Canadian Regional (35 екінші және үшінші қолынан), MacRobertson Miller Airlines, Ansett Group Australia (15-тен астам), Toumaï Air Tchad (1), AirQuarius Aviation (3), SkyLink Arabia (1), Satena (1), Gatari Air Service (2), LADE (1), AirQuarius Aviation (4), Merpati Nusantara Airlines (1) және Biman Bangladesh Airlines (4). Тағы 22 әуе компаниясы осы типтегі ұшақтардың аз санын пайдаланды. Ansett Transport Industries компаниясының штат ішіндегі әуе компаниясы MacRobertson Miller Airlines (Батыс Австралия) F28 ұшақтарымен әлемдегі ең ұзын тоқтамайтын бағдарды – Батыс Австралиядағы Перттен Кунунураға дейін, шамамен 2240 км (1392 миль) қашықтықты ұшты. Бұл сол кездегі әлемдегі ең ұзын қос реактивті бағдар болды. MMA-ның F28 ұшақтары сол кезде күніне 8 сағаттан астам уақыт ұшып, ең жоғары пайдалану деңгейіне ие болды.
Сипаттамалар
Нұсқа 1000 4000 Орындықтар 65 79 85 65 Көлемі 459 куб. фут / 13 м³ 559 куб. фут / 15.9 м³ 459 куб. фут / 13 м³ Ұзындығы 89 фут 10 дюйм / 27.4 м 97 фут 2 дюйм / 29.6 м 89 фут 10.7 дюйм / 27.4 м Биіктігі 27 фут 9.5 дюйм / 8.47 м Қанат көлденеңі 77 фут 4 дюйм / 23.6 м 82 фут 3 дюйм / 25.07 м Қанат 822 фут² / 76.4 м², 16° бұрылыс, :1 AR 850 фут² / 79 м², 16° бұрылыс, :1 AR Максималды ұшу салмағы 65,000 фунт / 29,480 кг 73,000 фунт / 33,110 кг Бос салмағы 35,517 фунт / 16,144 кг 36,953 фунт / 16,707 кг 38,825 фунт / 17,611 кг 37,139 фунт / 16,846 кг Максималды жүк көлемі 18,983 фунт / 8,629 кг 17,547 фунт / 7,976 кг 23,317 фунт / 10,556 кг 19,003 фунт / 8,620 кг Максималды отын мөлшері 2,869 Имперлік галлон / 13,040 л 2× Түрбожелдеткіштер Rolls Royce Spey Mk 555 15 Rolls Royce Spey Mk 555 15H Жеке итеру күші 9,850 фунт / 43.9 кН Круиздік жылдамдық 458 түйін / 848 км/сағ 359 түйін / 666 км/сағ LR 436 түйін / 808 км/сағ 354 түйін / 656 км/сағ LR Отын шығыны 6,180 фунт/сағ / 2,800 кг/сағ Макс, 3,260 фунт/сағ / 1,480 кг/сағ LR 4,980 фунт/сағ / 2,260 кг/сағ Макс, 3,252 фунт/сағ / 1,475 кг/сағ LR Максималды жүк көлемімен ұшу қашықтығы 920 теңіздік миль / 1,705 км 900 теңіздік миль / 1,668 км 1,550 теңіздік миль / 2,872 км Құлау (MTOW, ISA, SL) 5,500 фут / 1,676 м Қону (MLW, SL) 3,540 фут / 1,079 м 3,495 фут / 1,065 м 3,173 фут / 967 м Биіктік шегі 10668.00 м