1793 жылғы және 1850 жылғы Құлдарды қайтару актілері

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Конгресінің Актісі
1793 жылғы құлдар актісі

Қашқан құлдар актісі немесе Қашқан құлдар заңы – 1850 жылғы 18 қыркүйекте АҚШ-тың 31-ші Конгресінде, оңтүстік штаттарының құлдық мүдделері мен солтүстік штаттарының құлдыққа қарсы күштер арасындағы 1850 жылғы келісімнің бір бөлігі ретінде қабылданған заң. Бұл акт 1850 жылғы келісімнің ең даулы бөліктерінің бірі болды және солтүстікте құл иелерінің билеуіне қатысты үрейді күшейтті. Ол қашқан құлдар ұсталған жағдайда, оларды құл иелеріне қайтаруды, сондай-ақ еркін штаттардың шенеуніктері мен азаматтарының көмектесуін міндеттеді. Бұл акт құлдық мәселесі бойынша елдегі ырыс-қайшылықтың өсуіне әсер етті. Ол Америка Азамат соғысына әкелген факторлардың бірі болды.

Өмірбаян

1843 жылға қарай, жыл сайын бірнеше жүз құл Солтүстікке сәтті қашып, құлдықты шекаралық штаттарда тұрақсыз институтқа айналдырды. Миссури Жоғарғы Соты, көршілес еркін штаттардың заңдарымен үйлесімді, құл иелерінің еркімен еркін штаттарға әкелінген және онда тұрақты немесе белгісіз мерзімге қоныстану ниеті болған құлдардың бостандыққа ие боларын үнемі растады. 1793 жылғы заң құл иелерінің келісімінсіз еркін штаттарға қашқан құлдарға қатысты. АҚШ Жоғарғы Сотының 1842 жылғы «Пригг против Пенсильвании» ісі бойынша шешімі, штаттардың құлдарды іздеуге немесе қайта ұстауға көмектесуге міндетті емес екенін анықтады, бұл 1793 жылғы заңның күшін әлсіретті. 1840 жылдан кейін Мичиган штатының Касс округінде афроамерикандықтардың саны арта бастады, себебі отбасылар ақ нәсілділердің кемсітушілік заңдарға наразылығына, көптеген жанашыр квакерлерге және қолжетімді бағадағы жерге тартылды. Бос және қашқан афроамерикандықтар Касс округін қауіпті мекен деп санады. Олардың сәттілігі Оңтүстік құл иелерінің назарын аударды. 1847 және 1849 жылдары Кентукки штатының Бурбон және Буун округтеріндегі плантаторлар құлдықтан қашқан адамдарды қайтару үшін Касс округіне шабуыл жасады. Шабуылдар сәтсіз аяқталды, бірақ жағдай 1850 жылы Оңтүстіктің қашқан құлдар туралы жаңа заң қабылдау талабына әсер етті. Оңтүстік саясаткерлері жиі құлдықтан қашқан адамдардың санын көбітіп көрсетіп, қашқандарды солтүстік құлдықты жоюшылардың ықпалымен байланыстырды, оларды өздерінің «бақытты» құлдарын қоздырып, «Оңтүстік мүлік құқықтарына» араласады деп айыптады. 1850 жылғы «Колумбус [Джорджия] Инквайер» газетінде жарияланғандай, солтүстік тұрғындарының қашқан құлдарға көрсеткен қолдауы Солтүстік пен Оңтүстік арасындағы араздықты басқа барлық себептерден де артық тудырды.

Жаңа заң

Бастапқы қашқан құл туралы заңның әлсіреуіне жауап ретінде Вирджиния штатының демократ сенаторы Джеймс М. Мейсон 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заң жобасын жасады. Бұл заң құлдықтан қашып кеткен адамды тұтқындамаған лауазымды тұлғаларды жазалап, оларды 1000 доллар (1850 жылғы 1000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) айыппұл төлеуге міндеттеді. Заң күшіндегі органдардың барлық жерде құлдықтан қашып құтылудан күдіктенген адамдарды, тіпті иесінің жазбаша куәлігі ғана болса да, тұтқындауға міндеттеді. Хабеас корпус институты ескерілмеді. Қашқан құлдың ісін қарастыратын комиссарға (қазылар алқасы болмады және қашқан деп саналатын адам куәлік беруге құқылы емес еді) адамның қашқын екені дәлелденсе 10 доллар, ал дәлел жеткіліксіз деп табылса 5 доллар төленді. Сонымен қатар, қашқынға тамақ немесе баспана беру арқылы көмектескен кез келген адам алты айға дейін бас бостандығынан айырылып, 1000 долларға дейін айыппұл төлеуге жазаланды. Қашқан құлды ұстаған офицерлер өз қызметі үшін сыйлық немесе лауазымға көтерілуге құқылы болды. Құл иелері қашқан құлды ұстау үшін федералды маршалға жазбаша мәлімдеме берсе жеткілікті болды. Күдікті құл сотқа тартылмағандықтан, заң ерікті қара нәсілді адамдарды ұрлап, құлдыққа салуға әкелді, себебі қашқан құлдардың сотта ешқандай құқығы болмады және өздерін айыптауларға қарсы қорғау мүмкіндігіне ие емес еді. Бұл заң құлдықтан қашу мүмкіндігіне, әсіресе Солтүстікке жақын штаттарда кері әсер етті. Бір зерттеу көрсеткендей, 1850 жылдан кейін құлдардың құны Оңтүстік Америка Құрама Штаттарында өскенімен, "1850 жылғы қашқан құлдар туралы заң шекаралық штаттардағы құнның оңтүстік штаттарға қарағанда 15%-ға дейін 30%-ға артуына" себеп болды, бұл заңның қашудың табысты болу ықтималдығын қалай өзгерткенін көрсетеді. Аболиционист Джон Браунның сөзіне сәйкес, тіпті қауіпсіз бекініс саналған Спрингфилд (Массачусетс штаты) қаласында да "кейбіреулері қатты қорқып, өздері, әйелдері мен балалары үшін ұйықтамайтындарын айтады. Мен тек олардың рухани күйін жақсартуға үлес қостым деп айта аламын. Мен отбасымның барлығы осындай қорқынышты жағдайға тап болғанын қалаймын".

In response to the weakening of the original Fugitive Slave Act, Democratic Senator James M. Mason of Virginia drafted the Fugitive Slave Act of 1850, which penalized officials who did not arrest someone allegedly escaping from slavery, and made them liable to a fine of $1,000 (1000.0 in 1850 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). Law enforcement officials everywhere were required to arrest people suspected of escaping enslavement on as little as a claimant's sworn testimony of ownership. Habeas corpus was declared irrelevant. The Commissioner before whom the fugitive from slavery was brought for a hearing—no jury was permitted, and the alleged refugee from enslavement could not testify—was compensated $10 if he found that the individual was proven a fugitive and only $5 if he determined the proof to be insufficient. In addition, any person aiding a fugitive by providing food or shelter was subject to up to six months of imprisonment and up to $1,000 in fine. Officers who captured a fugitive from slavery were entitled to a bonus or promotion for their work. Enslavers needed only to supply an affidavit to a Federal marshal to capture a fugitive from slavery. Since a suspected enslaved person was not eligible for a trial, the law resulted in the kidnapping and conscription of free Blacks into slavery, as purported fugitive slaves had no rights in court and could not defend themselves against accusations. The Act adversely affected the prospects of escape from slavery, particularly in states close to the North. One study finds that while prices placed on enslaved people rose across the Southern United States in the years after 1850, it appears that "the 1850 Fugitive Slave Act increased prices in border states by 15% to 30% more than in states further south", illustrating how the Act altered the chance of successful escape. According to abolitionist John Brown, even in the supposedly safe refuge of Springfield, Massachusetts, "some of them are so alarmed that they tell me that they cannot sleep on account of either them or their wives and children. I can only say I think I have been enabled to do something to revive their broken spirits. I want all my family to imagine themselves in the same dreadful condition."

Сот күші жойылуы

1855 жылы Висконсин Жоғарғы Соты қашқын құл Джошуа Гловер және оны ұстауға жасалған әрекеттерге қарсы күрескен Шерман Бут ісінің нәтижесінде қашқын құлдар туралы заңның конституциялық емес екенін жариялаған жалғыз штаттың жоғары соты болды. 1859 жылы «Аблманға қарсы Бут» ісінде АҚШ Жоғарғы Соты штаттық сот шешімін күштен шығарды. Жергілікті солтүстік штаттарының қазылар алқасы заңды бұзды деген айыппен сотталған адамдарды ақтағандықтан, қазылар алқасының шешімі жойылды. Мемлекеттік хатшы Дэниел Вебстер өзінің танымал «Наурыздың жетіншісі» сөзінде айтқандай, бұл заңның басты қолдаушысы болды. Ол саяси маңызы зор қылмыстық істер бойынша айыптау үкімдерін шығаруды қалады. Бірақ қазылар алқасының шешімі оның президенттік амбицияларын жоққа шығарды және солтүстік пен оңтүстік арасында келісім табуға жасаған соңғы әрекеттерін күйретіп жіберді. Вебстер 1851 жылы Шадрак Минкинсті Бостон қызметкерлерінен құлдыққа қайтарудан құтқарып қалды деген айыппен сотталғандарға қарсы қудалауды басқарды; қазылар алқасы ешбір адамды кінәлі деп таба алмады. Вебстер Солтүстік Америка Құрама Штаттарында өте жақтырылмаған заңды күшке енгізуге тырысты, және оның Виг партиясы 1852 жылы президенттікке үміткерді таңдағанда оны тағы да қабылдамады.

Заңнамалық күші жойылуы

1850 жылғы қарашада Вермонт штатының заң шығарушы органы Хабеас Корпус заңын қабылдады, ол Вермонт штатының сот және құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне ұсталған қашқан құлдарға көмек көрсетуді міндеттеді. Бұл заң қашқан құл деп айыпталған адамдар үшін федералдық сот процесіне параллель штаттық сот процесін де құрды. Бұл заң федералдық «Қашқан құлдар туралы» заңды Вермонт штатында тиімсіз етіп, бүкіл елде үлкен дау-жанжал тудырды. Бұл федералдық заңның күшін жою болып саналды, бұл идея құл иесі штаттарында федералдық заңның басқа да аспектілерін жоюды қалағандардың арасында танымал болды және құлдық мәселесі бойынша қызу пікірталастардың бір бөлігіне айналды. Белгілі ақын және құлдыққа қарсы күрескер Джон Гринлиф Уиттиер осындай заңдар қабылдануын талап еткен болатын, ал Уиттиерге қатысты дау Вермонт заңына құлдықты қолдайтындардың реакциясын күшейтті. Вирджиния штатының губернаторы Джон Б. Флойд оңтүстік штаттарының бөлінуіне мұндай жою әрекеттері түрткіс болуы мүмкін екенін ескертті. Сол кезде президент Миллард Филлмор Вермонт штатында «Қашқан құлдар туралы» заңды күштеңдіру үшін әскерді пайдалануы мүмкін екенін мәлімдеді. Вермонт штатында сынақ оқиғалары болған жоқ, бірақ осы жағдайға байланысты туған риторика Оңтүстік Каролинаның 1832 жылғы жою дағдарысын және Томас Джефферсонның 1798 жылғы Кентукки қаулыларын еске түсірді. 1855 жылғы ақпан айында Мичиган штатының заң шығарушы органы округтік түрмелерді қайта ұсталған құлдарды ұстау үшін пайдалануға тыйым салатын, округтік прокурорларын қайта ұсталған құлдарды қорғауға міндеттейтін және қайта ұсталған құлдарға хабеас корпус құқығын және сотталуға құқық беретін заң қабылдады. Жеке бостандық туралы заңдарды қабылдаған басқа штаттар: Коннектикут, Массачусетс, Мэн, Нью-Гэмпшир, Огайо, Пенсильвания және Висконсин.

Солтүстіктегі қарсылық және басқа да салдарлар

Құлдарды қайтару туралы заң солтүстікте құлдыққа қарсы күрескен азаматтар үшін мәселені тікелей көтерді, себебі ол оларды және олардың институттарын құлдықты күштеп жүзеге асыруға жауапты етті. "Бұрын солтүстіктегі көптеген адамдардың құлдыққа қатысты пікірлері немесе сезімдері болмаса, бұл заң олардан адамдық құлдыққа тікелей келісім беруді талап еткендей болды және солтүстіктегі құлдыққа қарсы көзқарасты күшейтті". Жеміргі аболиционистерлер әділ емес деп санайтын заңға қарсы тұру немесе өз саналары мен сенімдеріне қайшы келу арасындағы тікелей таңдауға тап болды. Гарриет Бичер Стоу заңға жауап ретінде 1852 жылы "Том ағаның қалыбы" атты туындысын жазды. Көптеген аболиционистер заңға ашық қарсылық көрсетті. Сиракуза қаласының (Нью-Йорк штаты) Веслиан методист шіркеуінің пасторы Лютер Ли 1855 жылы былай деп жазды:

Бірнеше жыл бұрын Сиракуза аболиционистері "Джерриді құтқару" акциясында оңтүстікке қайтарылуы тиіс қашқан құлды күшпен босатып, оны Канадаға жасырып әкеп шықты. Томас Симс пен Энтони Бернс екеуі де құлдыққа қарсы күрескендердің оларды босату үшін күш қолдануға тырысқан, бірақ сәтсіз аяқталған әрекеттеріне қатысқан қашқан құлдар еді. Басқа да белгілі мысалдарға 1851 жылғы Шадрак Минкинс және 1861 жылғы Люси Бэгби жатады, олардың күштеп қайтарылуы тарихшылар тарапынан маңызды және "аллегориялық" деп бағаланды. Питтсбург аболиционистері қаладан өтетін кез келген құлды ұстап, босату мақсатында топтар ұйымдастырды, мысалы, Слаймейкер отбасының еркін қара қызметшісі, қонақ үйдің асханасындағы қара официанттардың құтқару операциясы. Басқа да қарсыластар, мысалы, афроамерикалық көшбасшы Харриет Табман, заңды өз қызметтеріндегі кезекті қиындық ретінде қарастырды. 1859 жылдың сәуір айында Дэниел Вебстер есімді бостандыққа шыққан адам Пенсильвания штатының Харрисбург қаласында тұтқындалды, ол Вирджиния штатының Лудун округынан қашқан құл Дэниел Дэнджерфилд деп айыпталды. Филадельфияда өткен сот отырысында федералды комиссар Дж. Кук Лонгстрет талапкерлердің ол Дэнджерфилд екенін дәлелдемегенін айтып, Вебстерді босатуға бұйырды. Вебстер дереу Канадаға аттанды.