Кіріспе
Құстар туысы
Жаңа әлем құстары тұқымдасы
the New World bird family
Жаңа әлем ориольдері – қарақұстар тұқымдасына жататын Icterus туысына жататын құстар тобы. Ескі әлем ориольдерімен (Ориолида тұқымдасы) туыс емес, олар мөлшері, тамақтануы, мінез-құлқы және жарқын контрастты қауырсындарымен ұқсас. Осының нәтижесінде екеуіне де бірдей атау берілген. Аталықтары көбінесе қара және жарқын сары немесе қызғылт сары түсті, ақ дақтары бар, ал аналықтары мен жас құстардың түсі солғын. Олар жыл сайын қауырсындарын жаңартады. Жаңа әлем ориольдері әдетте жіңішке денелі, ұзын құйрықты және сүйір тұмсықты болады. Олар негізінен жәндіктермен қоректенеді, сонымен қатар нектар мен жемістерді де жейді. Ұялары тоқылған, сопақ қалта тәрізді болады. Суық қыс болатын аймақтарда көбейтетін түрлер көшпенді болады, ал субтропиктік және тропиктік түрлер көбінесе қоныс салады. "Ориоль" атауы алғаш рет (латынша oriolus түрінде) шамамен 1250 жылы неміс доминикан монахы Альбертус Магнус жазған, ол оны еуропалық алтын ориольдің әнінен туындаған дыбырлық сөз деп атады. Туыстағы түрлердің бірі – Багам ориолі, өте сирек кездесетін құс. Icterus туысын 1760 жылы француз зоологы Матурин Жак Бриссон енгізген, түйіншік құсы (Venezuelan troupial) оның типтік түрі болып табылады. Бұл латын сөзі сары құс дегенді білдіреді, мүмкін еуразиялық алтын ориоль. Классикалық авторлар Icterus атауын сары немесе жасыл қауырсыны бар құсқа қатысты қолданған. Иктерус грекше ἴκτερος (íkteros) сөзінен шыққан, ол "сары ауруды" (жұқпалы іш қабыну) білдіреді; ictērus деген құстың көрінуі сары ауруды емдейді деп сенген, мүмкін еуразиялық алтын ориоль. Бриссон осы атауды Жаңа әлем құстарына олардың сыртқы түрінің ұқсастығына байланысты берген.
Түрлер тізімі
Бұл тұқымға 32 түр жатады. Сурет Жалпы аты Ғылыми аты Таралу Скотттың ориолы Icterus parisorum АҚШ-тың оңтүстік-батысы және оңтүстікке қарай Баха Калифорния Сур және Мексиканың орталық бөлігіне дейін. Сары арқалы ориол Icterus chrysater Белиз, Колумбия, Сальвадор, Гватемала, Гондурас, Мексика, Никарагуа, Панама және Венесуэла. Одьюбон ориолы Icterus graduacauda батыс ареалы Найариттен оңтүстікке Оңтүстік Оахакаға дейін созылады, ал шығыс ареалы Төменгі Рио-Гранде аңғарынан солтүстік Керетароға дейін созылады. Ямайка ориолы Icterus leucopteryx Ямайка және Колумбияның Сан-Андрес аралында. Балтимор ориолы Icterus galbula Канада далалары мен Монтананың шығыс бөлігінде солтүстік-батыстан шығысқа қарай Оңтүстік Онтарио, Оңтүстік Квебек және Нью-Брансуик арқылы және оңтүстікке АҚШ-тың шығысы арқылы Миссисипи мен Алабаманың ортасына және Солтүстік Джорджияға дейін. Сары құйрықты ориол Icterus mesomelas Оңтүстік Мексикадан Батыс Перу мен Солтүстік-батыс Венесуэлаға дейін. Көк кеуделі ориол Icterus pectoralis Коста-Рика, Сальвадор, Гватемала, Гондурас, Мексика және Никарагуа. Ақ шеті бар ориол Icterus graceannae Эквадор мен Перу. Кампо трупиалі Icterus jamacaii Бразилияның солтүстік-шығысында. Венесуэла трупиалі Icterus icterus Колумбия, Венесуэла және Кариб теңізі аралдары Аруба, Кюрасао, Бонайр және Пуэрто-Рико. Гуяна, Бразилия, Парагвай және Эквадордың шығыс бөлігі, Боливия және Перу. Сальвадор, Гватемала, Гондурас және Мексика. Қара қанатты ориол Icterus wagleri Эль-Сальвадор, Гватемала, Гондурас, Мексика, Никарагуа және АҚШ. Баяғы Калифорнияның оңтүстігі, Мексиканың шығыс жағалауы және Белиз. Қара қабықты ориол Icterus prosthemelas Орталық Американың шығыс жартысы. Орхидея ориолы Icterus spurius АҚШ, Мексика. Куба ориолы Icterus melanopsis Куба аралы және көршілес Исла-де-ла-Хувентуд. Багама ориолы Icterus northropi Багама. Мартиника ориолы Icterus bonana Мартиника, Француздық Батыс Индиясы. Пуэрто-Рико ориолы Icterus portoricensis Пуэрто-Рико. Монтсеррат ориолы Icterus oberi Батыс Индия аралдарының Кіші Антиль аралдары, Сент-Люсия ориолы Icterus laudabilis Сент-Люсия аралы. Испан ориолы Icterus dominicensis Испаньола. Сары тоқылған ориол Icterus auricapillus Шығыс Панама, Колумбия және Венесуэла. Өзгермелі ориол Icterus pyrrhopterus Аргентина, Боливия, Бразилия, Парагвай және Уругвай. Эпаулет ориолы Icterus cayanensis Боливия, Бразилия, Колумбия, Эквадор, Француз Гвианасы, Гвиана, Перу және Суринам. Талара трупиалі (Icterus turmalis) деп аталатын бір жойылған түр Перудің солтүстік-батысындағы Талара битумді даласынан табылған қазба қалдықтарымен белгілі және ол, мүмкін, соңғы төрттік кезеңде жойылған. Ол плейстоцен мегафауна қауымдастықтарының жақын серіктесі болуы мүмкін және популяциялардың құлдырауынан кейін жойылған болуы мүмкін.