Кіріспе

Броксберн (Шрат Брок, ) — Шотландияның Батыс Лотиан аймағындағы қала. Ол Эдинбург қаласының батыс жағынан 12 миль (19 км), Эдинбург әуежайынан 5 миль (8 км) және Ливингстон қаласының солтүстігіне 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Бұл жердің тарихы орта ғасырларға дейін барады, сол кезде ол «Истер Стратбок» деп аталатын шағын ауыл болған. 1600 жылға қарай, ауыл Броксберн деп белгілі болды. Виктория дәуірінде шикі мұнай өндірісіне байланысты өнеркәсіп дамығандықтан, аймақ қарқынды өсімді бастан өткерді. Бүгінгі таңда аймақтағы көптеген өнеркәсіптер тоқырап қалғанмен, жаңа тұрғын үйлердің салынуына байланысты қала өсуін жалғастыруда, нәтижесінде Броксберн көршілес Уфоллмен бірігіп, үлкен қалалық аймаққа айналды. Ол Винчбург қаласының оңтүстігінде жатыр.

Этимология

Броксберн атауы "брокс бёрн" сөзінің бұрмалануынан пайда болған, "брокс" – еуропалық барсқа ескі шотландша атау, ол гаэль тіліндегі "broc" немесе пикт, валлий, бритон тілдеріндегі "Broch" сөздерінен шыққан. "Бёрн" – шотланд тілінде ірі ағыс немесе кішкентай өзенді білдіреді. Бұл ауыл бұрынғыда Шығыс Стратброк (Уфалл – Батыс Стратброк) деп аталған. "Страт" сөзі гаэль тіліндегі "srath" немесе пикт, валлий, бритон тілдеріндегі "ystrad" сөздерінен шыққан, бұл "өзен аңғары" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Кейін Броксберн болып танылған ауыл шамамен 1350 жылы Марджери ле Шейн әкесі, сэр Реджинальд ле Шейн III қайтыс болғаннан кейін Стратброк барониясының (Истер Стратброк) шығыс жартысын мұраға алғанда пайда болды. Оның тұрған жерінің атымен ол кездегі шағын елді мекен Eastertoun (шығыс қаласы) деп аталды. Стратброк жерлері бұрын Фрескин Флемингке тиесілі болған, оған король Дэвид I-нің жарғысымен берілген. 1443 жылы Шотландияның генерал-лейтенанты Уильям, Дуглас графы мен Шотландияның канцлері Уильям, лорд Крайтон арасындағы қақтығыс кезінде Истер Стратброк толығымен өртенді. Ол 1455 жылы Дугластар мен король Джеймс II арасындағы шайқас барысында тағы да қиратылды. Қақтығыс аяқталғаннан кейін бейбітшілік орнады және қала біртіндеп қайта қоныстанды. 1590 жылы жергілікті жер иесі Джон Лэйнге арнап Киркхилл үйі салынды. 1600 жылы Шотландияның құпия мөрінің сақтаушысы, Клеркингтоннан сэр Ричард Кокберн ауылға Броксберн деп ат қойды, бұл атау Шығыс Лотиандағы Броксберннен алынған болуы мүмкін. 1636 жылы Киркхилл үйі адвокат Людовик Стюартқа берілді. Ішкі істер министрлігі жабылған кезде, ол Броксберндегі ең ірі жұмыс беруші болып есептелді. Үлкен ғимарат 2014 жылы бұзылды.

Шейл бингтер

Броксберннің 3 Бингi (Гриндейкс Бинг, Альбион мұнай зауытының Бингi және Хоптун Бингi) Броксберннің солтүстік-шығысында, East Mains өнеркәсiп аймағының артынан басталады. Жақын орналасқан Ниддри Бингi Винчбург ауылының жанында орналасқан. Үш Бингтің ең iрiсi – Гриндейкс Бинг, ол көтерiлгенде аймақтың барлық бөлігінің керемет көрінісін ұсынады. Бингтер шиыршық тас кенiнен шығарылған қалдықтардың үстiне жиналып, осылай қалыптасқан.

Қазіргі

Броксбернде қазір екі бөлек өнеркәсіптік аймақ бар: Гриндайкс өнеркәсіптік аймағы мен Шығыс Мейнс өнеркәсіптік аймағы. Олар жергілікті тұрғындарға жұмыспен қамтамасыз етеді. Ең ірі жұмыс берушілер – Campbells Prime Meat Limited, Glenmorangie және Broxburn Bottlers Limited (Ian Macleod Distillers Ltd компаниясының бөлігі). Джеймс Ричи & Сон – 1809 жылы құрылған, Броксбернде орналасқан сағатшылар фирмасы.

Басқару

Броксберн Ұлыбритания Парламентінің Ливингстон сайлау округінде және Шотландия Парламентінің Алмонд Вэлли сайлау округінде орналасқан. Brexit-ке дейін ол Шотландия Еуропалық парламенті сайлау округінің құрамына кірген. Жергілікті басқару үшін, ол Батыс Лотиан кеңесінің Броксберн, Уфолл және Винчбург округінің және сонымен қатар Уфолл және Винчбург ауылдарын да қамтитын Батыс Лотиан кеңесінің 2-ші округінің бөлігі болып табылады.

Қоғамдық құралдар

Strathbrock Partnership Centre – медициналық орталық, кітапхана, қоғамдық мұражай және қоғамдық орталықты қамтитын жергілікті қоғамдық мекеме. Бұрынғы Броксберн кітапханасы 2022 жылы 25 жыл бойы қауымға қызмет еткен жергілікті кеңесшінің құрметіне Лекс Дэвидсон кітапханасы деп аталды. Жергілікті аурухана – Ливингстондағы Хоуденде орналасқан Сент-Джон ауруханасы.

Теміржол

Броксберн Эдинбург, Ливингстон, Линлитгоу және Эдинбург әуежайымен үнемі байланысқа ие. Ең жақын теміржол станциясы Упхолл қаласында орналасқан, ол Эдинбург, Ливингстон, Батгейт, Эйрдри және Глазго қалаларымен байланыстырады.

Құбыр

Броксберн арқылы Юнион каналы өтеді. Ол енді көлік жолы ретінде пайдаланылмайды, бірақ қазір балық аулауға, магнитпен балық іздеуге және демалыс үшін қайықпен жүруге қолданылады. Бұрын канал баржаларын тартқан жылқылар жүрген жол қазір жаяу жүргіншілерге арналған жол ретінде пайдаланылады. Бұл жолдар ит серуендетушілерге, велосипедшілерге, жүгірушілерге және жаяу серуендеушілерге танымал орын.

Білім

Броксбернде төрт мектеп бар, олардың бәрі мемлекеттік қаржыландырылады: Броксберн бастауыш мектебі, Киркхилл бастауыш мектебі, Сент-Николас Рим-католик бастауыш мектебі және Броксберн академиясы.

Діни орындар

Броксбернде алты шіркеу бар. Әулие Иоанн Кантий және Әулие Николай католик шіркеуі – рим-католик шіркеуі. Шіркеу В санатында тіркелген. Ол 1880 жылы Шиелс және Томсонның жобасы бойынша ерте ағылшын стилінде салынған. Шіркеу Киркхиллде қазылған ортағасырлық шіркеуден алынған 15-16 ғасырға жататын қасиетті су шашу құралдарымен ерекшеленеді. Онда Шотландия шіркеуінің қызметтері өткізіледі. Шотландияның Әулие Николай Біріккен еркін шіркеуі 1890 жылы Джеймс Грэм Фэрлидің жобасы бойынша готика стилінде салынған. Қаладағы басқа кіші шіркеулерге Стратбрук қоғамдық орталығындағы Броксберндегі «Жаңа өмір» христиандық қауымдастығы, Броксберн баптист шіркеуі және «Грейс» қоғамдық шіркеуі жатады. Қалада Ехоба куәгерлері және бірнеше евангелистік христиан ұйымдары сияқты басқа да діни топтар белсенді қызмет етеді.

Спорт

Броксберн қаласы – Шығыс Шотландия лигасында ойнайтын «Броксберн Атлетик» футбол клубының орны. Мұнда спорт және денсаулық сақтау нысандары бар, олардың ішінде спорт орталығы, кітапхана, бассейн және боулинг клубтары бар. 1928 жылы «Спорт паркінде» мотоциклдерге арналған топырақты трасса салынды және жаңа спорт түрін футбол жанкүйерлеріне көрсету мақсатында бірнеше көрме шаралары өткізілді. Броксберн Эдинбургқа жақын болғандықтан, оған лицензия берілмеді. 1929 жылы мотоцикл клубы ұйымдастырған тағы бір көрме шарасы екі мотоциклдің соқтығысуымен аяқталды.