Брендон Биэн: Ирландиялық ақын, жазушы және IRA мүшесінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық ақын және жазушы (1923–1964)

Брендан Фрэнсис Айдан Бехан (крещенный Фрэнсис Бехан) ( /ˈbiːən/; Breandán Ó Beacháin; 9 ақпан 1923 – 20 наурыз 1964) – ирланд ақыны, әңгімелер авторы, романист, драматург және ирланд республикашысы, екі тілде – ағылшын және ирланд тілінде жазған белсенді. Оның алкогольге тәуелділігі, емдеу әрекеттеріне қарамастан, оның шығармашылық қабілеттеріне әсер етті және өнер туындыларын, сондай-ақ өмірін қысқартқан денсаулық және әлеуметтік проблемаларға себеп болды. 2023 жылы 1960 жылдардың басында Нью-Йорктегі жас публицист Летти Коттин Погребинге қатысты зорлық-зомбылық көрсеткені туралы хабарлар пайда болды. Ирланд республикашысы және Ирланд Республикалық Армиясының (ИРА) еріктісі Бехан Дублинде республикалық отбасында дүниеге келді, он төрт жасында ИРА-ның жастар ұйымы Fianna Éireann-ның мүшесі болды. Оның үйінде ирланд тарихы мен мәдениетіне ерекше мән берілді, сондықтан ол кішкентай кезінен әдебиет пен патриоттық балладаларға бой алдырды. 16 жасында Бехан ИРА-ға қосылды, бұл оның Ұлыбританиядағы жасөспірімдер түрмесінде және Ирландияда түрмеде отыруына әкелді. Осы уақыт ішінде ол өзіндік білім алып, ирланд тілін еркін меңгерді. 1946 жылы Фианна Фейл үкіметінің жалпы кешірімі аясында түрмеден босатылып, Бехан Дублин, Керри және Коннемарадағы үйлер арасында көшіп-қонып, біраз уақыт Парижде де тұрды. 1954 жылы Беханның алғашқы пьесасы "The Quare Fellow" Дублинде қойылды. Ол жақсы қабылданды, бірақ 1956 жылы Джоан Литтлвудтың Лондонның Стратфордтағы Театр шеберханасындағы қойылымы Беханға кең танымалдық әкелді. Бұған BBC телеарнасында Малькольм Маггериджбен маскүнемдік сұхбаты да көмектесті. 1958 жылы Беханның ирланд тіліндегі пьесасы "An Giall" Дублиннің Дамер театрында дебют жасады. Кейін Беханның "An Giall" ромасының ағылшын тіліне аудармасы – "The Hostage" пьесасы халықаралық деңгейде үлкен жетістікке жетті. Беханның автобиографиялық романы "Borstal Boy" сол жылы жарық көрді және әлемдік бестселлер атанды. 1960 жылдардың басында Бехан өзінің танымалдылығының шыңына жетті. Ол Нью-Йорк қаласында көбірек уақыт өткізіп, "Америкаға, менің жаңа тапқан жеріме: сені жек көретін адам адамзатты жек көреді" деп мәлімдеді. Осы кезде Бехан Харпо Маркс және Артур Миллер сияқты танымал адамдармен араласып, жас Боб Диланның ізбасарларының бірі болды. Алайда, бұл жаңа танымалдық оның денсаулығына немесе жұмысына көмектеспеді, алкогольге тәуелділігі мен диабеті нашарлай берді. Брендан Беханның "Нью-Йорк" және "Ирландиялық бүлікшінің жаңғырығы" романдары көп мақтауға ие болмады. Ол Нью-Йорктегі Челси қонақ үйінде алкогольден уақытша бас тартқанға дейін күресіп, 1961 жылы Торонтодағы алкогольге тәуелділікті емдеу орталығы – Саннисайд жеке ауруханасына жатты, бірақ ол тағы да алкогольге оралды және алкогольді тұтынуын жалғастырды.

Brendan Francis Aidan Behan (christened Francis Behan) ('/b//iː//ə//n/ BEEən; Breandán Ó Beacháin; 9 February 1923 – 20 March 1964) was an Irish poet, short story writer, novelist, playwright, and Irish Republican, an activist who wrote in both English and Irish. His widely acknowledged alcohol dependence, despite attempts to treat it, impacted his creative capacities and contributed to health and social problems which curtailed his artistic output and finally his life. In 2023 reports emerged of his allegedly sexually violent behaviour against a young New York publicist, Letty Cottin Pogrebin in the early 1960s. An Irish Republican and a volunteer in the Irish Republican Army (IRA), Behan was born in Dublin into a staunchly republican family, becoming a member of the IRA's youth organization Fianna Éireann at the age of fourteen. There was also a strong emphasis on Irish history and culture in his home, which meant he was steeped in literature and patriotic ballads from an early age. At age 16, Behan joined the IRA, which led to his serving time in a borstal youth prison in the United Kingdom and imprisonment in Ireland. During this time, he took it upon himself to study, and he became a fluent speaker of the Irish language. Subsequently released from prison as part of a general amnesty given by the Fianna Fáil government in 1946, Behan moved between homes in Dublin, Kerry and Connemara and also resided in Paris for a time. In 1954, Behan's first play, The Quare Fellow, was produced in Dublin. It was well received; however, it was the 1956 production at Joan Littlewood's Theatre Workshop in Stratford, London, that gained Behan a wider reputation. This was helped by a famous drunken interview on BBC television with Malcolm Muggeridge. In 1958, Behan's play in the Irish language, An Giall had its debut at Dublin's Damer Theatre. Later, The Hostage, Behan's English language adaptation of An Giall, met with great success internationally. Behan's autobiographical novel, Borstal Boy, was published the same year and became a worldwide best seller. By the early 1960s, Behan reached the peak of his fame. He spent increasing amounts of time in New York City, famously declaring, "To America, my new found land: The man that hates you hates the human race." By this point, Behan began spending time with various prominent people such as Harpo Marx and Arthur Miller and was followed by a young Bob Dylan. However, this newfound fame did nothing to aid his health or his work, with his alcohol dependence and diabetic conditions continuing to deteriorate. Brendan Behan's New York and Confessions of an Irish Rebel received little praise. He briefly attempted to combat this by a dry stretch while staying at the Chelsea Hotel in New York, and in 1961 was admitted to Sunnyside Private Hospital, an institution for the treatment of alcohol dependence in Toronto, but he once again turned back to alcohol and relapsed back into active alcohol use.

Ерте өмір

Бехан 1923 жылы 9 ақпанда Дублиннің ішкі қаласында Холлс-стрит ауруханасында білімді жұмысшы таптық отбасында дүниеге келді. Оның анасы Кэтлин Беханның екі ұлы, Шон Фурлонг пен Рори (Роджер Касмент Фурлонг), композитор Джек Фурлонгпен алғашқы некеден туған; Брендан туылғаннан кейін тағы үш ұлы мен қызы болды: Шеймус, Брайан, Доминик және Кармель. Олар алғаш рет оның әжесі Кристин Инглиштің Маунтджой скверіне жақын Расселл көшесіндегі үйінде тұрды, ол сол аймақта бірнеше меншікті иеленді. Бренданның әкесі Стивен Бехан, Тәуелсіздік соғысында соғысқан үй бояушысы, балаларға ұйықтайтын кезде классикалық әдебиет оқыды, оның ішінде Зола, Галсворти және Мопассанның шығармалары; олардың анасы Кэтлин оларды қалаға әдеби турларға алып барды. Ол өмір бойы саяси белсенді болып, Ирландияның көшбасшысы Майкл Коллинздің жеке досы болды. Кэтлин 1984 жылы ұлы Брайнмен бірлесіп жазған "Барлық бехандардың анасы" атты автобиографиясын жариялады. Брендан Бехан он үш жасында Коллинзге "Күлкілі бала" деген жыр жазды. Атауы Миссис Беханның Коллинзге берген лайықты лақап есімінен шыққан. Беханның ағасы Пидар Керни "Солдат әнін" жазды, ол ирланд тіліне аударылған кезде Ирландияның ұлттық әнұраны Amhrán na bhFiann болды. Оның ағасы Брайан белгілі радикалдық саяси белсенді, көпшілік алдында сөйлеуші, актер, жазушы және драматург болды. Өмірбаянын жазған Улик О'Коннор Бренданның сегіз жасында әжесі мен досымен бірге бара жатқан жеріне келгенін жазған. Бірде қасынан өтіп бара жатқан кісі: "Ай, иә! Осындай әдемі баланың мүкіс күйін көру қандай қорқынышты емес пе, айым?" "Сен қалай батыл боласың?" - деп әжесі күлді. "Ол мүкіс емес, тек мас!" 1937 жылы Бехан отбасы жаңадан салынған жергілікті кеңес тұрғын үйіне көшіп барды Крамлиннің Кильдарь жолындағы, содан кейін Дублиндіктер ауыл деп қарады. Стивен жұмысшы таптардың "Тозаққа немесе Киммеджге" жіберілетінін айтты. Бұл Оливер Кромвельдің ирландтарды "Тозаққа немесе Коннахтқа" жіберу туралы талабының пародиясы. Осы кезеңде Бехан 13 жасында мектепті тастап, үй бояушысы ретінде әкесі мен ата-бабасының жолын басу үшін шәкірттікке түсті. Бірде ол Сирил Джойстің қамқорлығында болған) және 1941 жылға дейін Ирландияға қайтып келмеген. Ол бұл оқиға туралы "Борсталдағы бала" атты мемуарларында жазған. 1942 жылы, Ирландияның премьер-министрі Эмон де Валера жариялаған төтенше жағдай кезінде Беханды Гарда Сихоана ИРА адамы Джордж Планттың өлтірілуіне наразылық білдіргеннен кейін тұтқындады. Сол жылы Бехан ИРА Теобалд Вулф Тоны үшін Дублиндегі еске алу рәсімі кезінде жоспарлаған басқа бір еске алу шарасында тұтқындалды. Ол кісі өлтіруге қатысты сөз байласу және екі полиция қызметкерін өлтіруге әрекеттену үшін сотталды, Бехан кінәлі деп танылып, 14 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол алғаш рет Дублиндегі Маунтджой түрмесінде қамалды, онда ол өзінің "Квере Fellow" пьесасын суреттеп шығарды, ол тұтқынның басына негізделген. 1944 жылдың маусым айында Бехан басқа ИРА ер адамдарымен және одақтас және неміс авиаторларымен бірге Килдэр графтығындағы Кура лагерінде тұтқындалды. Кейіннен ол өзінің мұндағы оқиғаларын "Ирландиялық бүлікшінің мойындары" атты мемуарларында баяндады. 1946 жылы ИРА тұтқындары мен интернияларына жалпы рақымшылық жасау бойынша босатылған Беханның ИРА-дағы белсенді мансабы 23 жасында аяқталды. 1947 жылы Манчестердегі түрмеден тұтқынға алынған ИРА адамын құтқаруға тырысқаны үшін қысқа мерзімге бас бостандығынан айырудан басқа, Бехан ұйымнан шықты, бірақ Катал Гулдингпен достық қарым-қатынаста болды.

Behan was born in the inner city of Dublin at Holles Street Hospital on 9 February 1923 into an educated working class family. His mother, Kathleen Behan, née Kearney, had two sons, Sean Furlong and Rory (Roger Casement Furlong), from her first marriage to compositor Jack Furlong; after Brendan was born she had three more sons and a daughter: Seamus, Brian, Dominic and Carmel. They first lived in a house on Russell Street near Mountjoy Square owned by his grandmother, Christine English, who owned a number of properties in the area. Brendan's father Stephen Behan, a house painter who had fought in the War of Independence, read classic literature to the children at bedtime including the works of Zola, Galsworthy, and Maupassant; their mother Kathleen took them on literary tours of the city. She remained politically active all her life and was a personal friend of the Irish leader Michael Collins. Kathleen published her autobiography, Mother of All The Behans, a collaboration with her son Brian, in 1984. Brendan Behan wrote a lament to Collins, The Laughing Boy, at the age of thirteen. The title was from the affectionate nickname Mrs Behan gave to Collins. Behan's uncle Peadar Kearney wrote The Soldier's Song, which became the Irish national anthem Amhrán na bhFiann when translated into Irish. His brother Brian was a prominent radical political activist and public speaker, actor, author, and playwright. Biographer Ulick O'Connor wrote that one day, aged eight, Brendan was returning home with his granny and a friend from a pub. A passer by remarked, "Oh, my! Isn't it terrible, ma'am, to see such a beautiful child deformed?" "How dare you," joked his granny. "He's not deformed; he's just drunk!" In 1937, the Behan family moved to a newly built local council housing scheme in Kildare Road, Crumlin, then seen by Dubliners as the countryside – Stephen muttered that the working classes were being sent "To Hell or to Kimmage" a parody of Oliver Cromwell's demand that the Irish be sent "To Hell or to Connacht". At this stage, Behan left school at 13 to enter apprenticeship to follow in his father's and both grandfathers' footsteps as a house painter. once under the care of Cyril Joyce) and did not return to Ireland until 1941. He wrote about the experience in the memoir Borstal Boy. In 1942, during the wartime state of emergency declared by Irish Taoiseach Éamon de Valera, Behan was arrested by the Garda Síochána following a protest of the execution of IRA man George Plant Later that same year Behan was arrested at another commemoration which the IRA had planned to take place during a Dublin commemoration ceremony for Theobald Wolfe Tone. He was put on trial for conspiracy to murder and the attempted murder of two Garda detectives, Behan was found guilty and sentenced to 14 years imprisonment. He was first incarcerated in Mountjoy Prison in Dublin where he sketched out his play the Quare Fellow, based on a fellow prisoner. In June 1944 Behan was interned both with other IRA men and with Allied and German airmen at the Curragh Camp in County Kildare. He later related his experiences there in his memoir Confessions of an Irish Rebel. Released under a general amnesty for IRA prisoners and internees in 1946, Behan's active IRA career was largely over by the age of 23. Aside from a short prison sentence in 1947 for trying to break an imprisoned IRA man out of prison in Manchester, Behan effectively left the organisation, but remained friends with Cathal Goulding.

Жазушы

Беханның түрмедегі тәжірибесі оның жазушылық мансабының орталық бөлігі болды. Маунтджойда ол өзінің алғашқы пьесасын, «Жер иесін» жазды және сонымен қатар қысқа әңгімелер мен басқа да проза жазуды бастады. Джон Райан құрған «Envoy (Әдебиет және өнер шолуы)» атты әдеби журнал Беханның қысқа әңгімелерін және алғашқы өлеңін алғаш жариялады. Оның алғашқы еңбектерінің кейбіреулері сол кездегі жетекші ирланд әдеби журналы «The Bell» журналында жарияланды. Ол түрмеде ирланд тілін үйреніп, 1946 жылы босатылғаннан кейін Галвей және Керри округтерінің Галтахт аймақтарында біраз уақыт өткізді, онда ол ирланд тілінде поэзия жаза бастады. Осы кезеңде ол Ирландияның жарық комиссарларында жұмыс істеді, онда Сент-Джонс-Пойнт, Даун графтығының маягының күзетшісі оны жұмыстан шығаруды ұсынды, оны «30 жыл қызметте кездескен ең нашар үлгі» деп сипаттады, сонымен қатар ол «қамсыз бей-жайлық» және «меншікке құрметсіздік» көрсетті. Ол Ирландияны және оның барлық әлеуметтік қысымдарын 1950 жылдардың басында Парижде тұру үшін тастап кетті. Ол жерде өзін жоғалтып, ішкі суретшісін босататынын сезінді. Ішімдікті көп ішсе де, ол порнография жазып, күн көріп отырды. Ол Дублинге оралып, шын мәнінде жазуға кірісті және «The Irish Times» сияқты белгілі газеттерде жарияланды. 1953 жылы Дублин мен Париждегі қылмыстық әрекет туралы кеңінен білгендігін пайдаланып, ол кейін «The Scarperer» деп жарияланған сериал жазды. Өзінің жазушылық мансабының қалған бөлігінде ол таңғы сағат жетіде тұрып, түскі сағатқа дейін жұмыс істеді, осы кезде пабтар ашылды. Ол радио үшін жазуға кірісті, оның «Кету кеші» пьесасы эфирге шықты. 1950 жылдардағы әдеби Ирландия адамдар ішімдік ішкен орын болды. Бехан бас боксшы ретінде беделге ие болды және McDaid пабын өздерінің базасы ретінде пайдаланған сол кездегі басқа әдебиетшілермен иық тіресіп жүрді: Фланн О'Брайен, Патрик Кавана, Патрик Свифт, Энтони Кронин, Джон Джордан, Дж. Пи. Донливи және суретші Десмонд МакНамара, оның Беханның бюсті Ұлттық жазушылар мұражайында қойылған. Бехан тікенді Каванагпен айтысып кетті, ол Беханның есімі аталғанда қорқатынын және оны «жамандықтың бейнесі» деп атағанын айтқан. Беханның тағдыры 1954 жылы «Кваре Фелло» пьесасының пайда болуымен өзгерді. Бастапқыда «Басқа арқанның бұрылуы» деп аталған және түрмеде өткізген уақытынан әсер алған, ол түрмедегі өмірдің өзгеруін және «Квар жігітінің» өлім жазасына кесілуін көрсетеді, бұл кейіпкер ешқашан көрінбейді. Түрмедегі диалогтар жанды және сатирамен толы, бірақ өлім жазасын қоршап тұрған адамдық қиындықтарды оқырманға ашады. Дублиндегі Пайк театрында қойылған пьеса алты ай бойы көрсетілді. 1956 жылдың мамыр айында «The Quare Fellow» Жоан Литтлвудтың театр шеберханасының қойылымында Theatre Royal Stratford East театрында ашылды. Кейін ол Вест-Эндке ауысты. Бехан Малькольм Маггерридж телешоуында мас күйде болғаннан кейін «The Quare Fellow» үшін үлкен жаңғырту жасады. Ағылшыздар авторлардың көпшілік алдында мас болуына әдетте дайын болмағандықтан, оны өздерінің жүрегіне жақын ұстады. Шоудағы қонақтардың бірі, ирландтық-американдық актер Джеки Глисон оқиға туралы былай деді: «Бұл Құдайдың әрекеті емес, бұл Гиннестің әрекеті болды!» Бехан мен Глисон достық қарым-қатынас орнатты. Бехан осы оқиғадан кейін көп ұзамай Лондон көшелерінде жүргенде, оған бір кокни жақындап, оның айтқан әрбір сөзін түсінгенін, бірақ «сол Маггерридж ненің жайлы айтып жатқанын» білмейтінін айтты. Брендан сахнаға шығып, пьесаның танымал әні «The Auld Triangle» әнін орындады. Пьесаның Бродвейге көшірілуі Беханға халықаралық танымалдық берді. Литтлвуд «The Quare Fellow» мәтінінің көп бөлігін қосқан және «Дилан Томас «Сүт ағашының астында» жазды, Брендан Бехан Литтлвудтың астында жазды» деген сөз туды деген аңыздар әлі де бар. Литтлвуд оны қолдаушы болып қалды және 1960 жылы Дублинде оның үйіне барды. 1958 жылы оның ирланд тіліндегі «An Giall (Қорғаншы)» пьесасы Дублиннің Дамер театрында ашылды. Фрэнк О'Коннордың «Халық қонақтары» ромасын еске түсіретін бұл пьеса 1950 жылдардың аяғында Дублиндегі үйдің ішінде тұтқынға алынған британдық әскери қызметшінің тағдырын көрсетеді. Тұтқын үйде жұмыс істейтін ирландтық монастыр қызына, Терезаға ғашық болады. Олардың махаббат әлемі айналадағыларға сәйкес келмейді, өйткені үй сонымен қатар жезөкше үйі болып табылады. Ақырында, тұтқын полиция шабуыл кезінде қаза табады, содан соғыс адамзатты қаншалықты азаптағанын, жалпы ғаламдық азапты көрсетеді. Кейінгі ағылшын тіліндегі нұсқасы «The Hostage (1958)», Беханның ирланд тілінен аударғанын, сонымен қатар Беханмен қиындыққа ұшыраған ынтымақтастық кезінде Джоан Литтлвудтың әсерін білдіреді. Бұл көптеген гей кейіпкерлерді қосатын және түпнұсқа нұсқаға шектеулі ұқсастық бар әдеби шығарма. Оның өмірбаяндық романы «Borstal Boy» 1958 жылы жарық көрді. Ол Сент-Эндрюс Хаусының, Холлесли Бэй Колониясы Борсталының жарқын естеліктері, Англияның Саффолк графтығындағы Вудбриджге жақын жерде. (Сент-Эндрюс Хаусының орны қазір D санатындағы ерлер түрмесі және жас қылмыскерлер мекемесі). Ирланд әдебиетіндегі жаңа үн оның беттерінен естілді. Тіл кермек және нәзік, тұтқындар мен «бұрандалардың» бейнесі ойлы. Республикалық үшін, бұл Ұлыбританияға қарсы жеккөрінішті шабуыл емес; ол Беханның зорлықтан алыстауын көрсетеді. Бір оқиғада тұтқын Беханды саяси ұрандарды айтуға көндіруге тырысады. Бехан оны ойша қарғыс айтып, оның сөйлеуін тоқтатуын тілейді, бұл тәлкеулес тұтқынның белгісі емес. Соңында, идеалды жас буын көтерілісі шынайы жас жігітке айналады, ол шындықты мойындайды: зорлық, әсіресе саяси зорлық, бекер. 1950 жылдардағы әдеби сыншы Кеннет Тинан былай деді: «Егер ағылшыздар сөздерді ықпалшылар сияқты сақтаса, Бехан оларды тойға шақырып, шайқап, төбелес іздеп шығарады». Ол қазір өзінің буынының жетекші ирланд жазушыларының бірі ретінде танылды. Бехан Батыс майданындағы окоптарда шайқасқан Корольдік Дублин фузилиярларының әскери капелланы болған Дублин священнигі Уильям Дойлдің естелігін құрметтеді. Дойл 1917 жылы Пашендель шайқасы кезінде жараланған әскерлеріне көмекке жүгірген кезде қаза тапты. Бехан «Borstal Boy» естелігінде Дойлдің естелігіне деген құрметін білдірді. Альфред О'Рахиллидің 1920 жылғы қаза тапқан капеллан туралы биогафиясы Беханның сүйікті кітаптарының бірі болды.

Behan's prison experiences were central to his writing career. In Mountjoy he wrote his first play, The Landlady and also began to write short stories and other prose. It was a literary magazine called Envoy (A Review of Literature and Art), founded by John Ryan, that first published Behan's short stories and his first poem. Some of his early work was also published in The Bell, the leading Irish literary magazine of the time. He learned Irish in prison and, after his release in 1946, he spent some time in the Gaeltacht areas of counties Galway and Kerry, where he started writing poetry in Irish. During this period he was employed by the Commissioners of Irish Lights, where the lighthouse keeper of Saint John's Point, County Down, recommending his dismissal, described him as “the worst specimen” he had met in 30 years of service, adding that he showed "careless indifference" and "no respect for property". He left Ireland and all its perceived social pressures to live in Paris in the early 1950s. There, he felt he could lose himself and release the artist within. Although he still drank heavily, he managed to earn a living, supposedly by writing pornography. He returned to Dublin and began to write seriously, and to be published in serious papers such as The Irish Times, for which he wrote In 1953, drawing on his extensive knowledge of criminal activity in Dublin and Paris, he wrote a serial that was later published as The Scarperer. Throughout the rest of his writing career, he would rise at seven in the morning and work until noon, when the pubs opened. He began to write for radio, and his play The Leaving Party was broadcast. Literary Ireland in the 1950s was a place where people drank. Behan cultivated a reputation as carouser in chief and swayed shoulder to shoulder with other literati of the day who used the pub McDaid's as their base: Flann O'Brien, Patrick Kavanagh, Patrick Swift, Anthony Cronin, John Jordan, J. P. Donleavy and artist Desmond MacNamara whose bust of Behan is on display at the National Writers Museum. Behan fell out with the spiky Kavanagh, who reportedly would visibly shudder at the mention of Behan's name and who referred to him as "evil incarnate". Behan's fortunes changed in 1954, with the appearance of his play The Quare Fellow. Originally called The Twisting of Another Rope and influenced by his time spent in jail, it chronicles the vicissitudes of prison life leading up to the execution of "The quare fellow", a character who is never seen. The prison dialogue is vivid and laced with satire but reveals to the reader the human detritus that surrounds capital punishment. Produced in the Pike Theatre, in Dublin, the play ran for six months. In May 1956, The Quare Fellow opened in the Theatre Royal Stratford East, in a production by Joan Littlewood's Theatre Workshop. Subsequently, it transferred to the West End. Behan generated immense publicity for The Quare Fellow as a result of a drunken appearance on the Malcolm Muggeridge TV show. The English, relatively unaccustomed to public drunkenness in authors, took him to their hearts. A fellow guest on the show, Irish American actor Jackie Gleason, reportedly said about the incident: "It wasn't an act of God, but an act of Guinness!" Behan and Gleason went on to forge a friendship. Behan loved the story of how, walking along the street in London shortly after this episode, a Cockney approached him and exclaimed that he understood every word he had said—drunk or not—but had not a clue what "that bugger Muggeridge was on about!" While addled, Brendan would clamber on stage and recite the play's signature song, The Auld Triangle. The transfer of the play to Broadway provided Behan with international recognition. Rumours still abound that Littlewood contributed much of the text of The Quare Fellow and led to the saying, "Dylan Thomas wrote Under Milk Wood, Brendan Behan wrote under Littlewood". Littlewood remained a supporter, visiting him in Dublin in 1960. In 1958, his Irish language play An Giall (The Hostage) opened in the Damer Theatre, Dublin. Reminiscent of Frank O'Connor's Guests of the Nation, it portrays the detention in a teeming Dublin house in the late 1950s of a British conscript soldier, seized by the IRA as a hostage pending the scheduled execution in Northern Ireland of an imprisoned IRA volunteer. The hostage falls in love with an Irish convent girl, Teresa, working as a maid in the house. Their innocent world of love is incongruous among their surroundings since the house also serves as a brothel. In the end, the hostage dies accidentally during a bungled police raid, revealing the human cost of war, a universal suffering. The subsequent English language version The Hostage (1958), reflecting Behan's own translation from the Irish but also much influenced by Joan Littlewood during a troubled collaboration with Behan, is a bawdy, slapstick play that adds a number of flamboyantly gay characters and bears only a limited resemblance to the original version. His autobiographical novel Borstal Boy followed in 1958. In the vivid memoir of his time in St Andrews House, Hollesley Bay Colony Borstal, near Woodbridge, Suffolk, England. (The site of St Andrews House is now a Category D men's prison and Young Offenders Institution). An original voice in Irish literature boomed out from its pages. The language is both acerbic and delicate, the portrayal of inmates and "screws" cerebral. For a Republican, though, it is not a vitriolic attack on Britain; it delineates Behan's move away from violence. In one account, an inmate strives to entice Behan into chanting political slogans with him. Behan curses and damns him in his mind, hoping that he would cease his rantings hardly the sign of a troublesome prisoner. By the end, the idealistic boy rebel emerges as a realistic young man, who recognises the truth: violence, especially political violence, is futile. The 1950s literary critic Kenneth Tynan said: "If the English hoard words like misers Behan sends them out on a spree, ribald, flushed, and spoiling for a fight." He was now established as one of the leading Irish writers of his generation. Behan revered the memory of Father William Doyle, a Dublin priest of the Society of Jesus, who served as military chaplain to the Royal Dublin Fusiliers as they fought in the trenches of the Western Front. Father Doyle was killed in action while running to the aid of wounded soldiers from his regiment during the Battle of Passchendaele in 1917. Behan expressed his affection for Father Doyle's memory in the memoir Borstal Boy. Alfred O'Rahilly's 1920 biography of the fallen chaplain was one of Behan's favorite books.

Жеке өмір

1955 жылдың ақпан айында Бехан «The Irish Times» газеті үшін бау-бақша суреттерін салатын Беатрис Френч Салкельдке үйленді, ол суретші Сесил Френч Салкельдтің қызы еді. 1963 жылы Беханның қайтыс болуына аз уақыт қалғанда, олардың қызы Блэнайд дүниеге келді.

Өлу және қайтыс болу

Бехан атақ-даңққа қол жеткізуді қиын деп тапқан. Өзін бір кезде "жазу проблемасы бар ішуші" деп сипаттап, "Мен тек екі жағдайда ғана ішемін – шөлдегенде және шөлдемегенде" деген. 1950 жылдардың басында қант диабеті пайда болды, бірақ 1956 жылға дейін анықталмады. Бехан 1964 жылдың 20 наурызында Дублиннің Эчлин көшесіндегі «Харбор Лайтс» барында (қазіргі «Харкиннің Харбор Бары») құлап, қайтыс болды. Ол Дублиннің орталық ауданындағы «Мейт» ауруханасына жеткізілді, онда 41 жасында көз жұмды. Оның жерлеу рәсіміне IRA құрмет сақшыларының толық құрамы қатысты, олар оның табытын шығарып салды. Бірнеше газет бұл жерлеуді Майкл Коллинз бен Чарльз Стюарт Парнеллден кейінгі ең ірі ирландтық жерлеу деп сипаттады. Белгілі ирланд мүсінші Джеймс Пауэр Беханның өлім маскасын жасады. Оның қайтысынан кейін жесірі Ирландия Республикалық Армиясының және Ресми ИРА штабының бастығы Катал Гулдингпен Пэдж Бехан деген ұл табалды. Бехан 1961 жылы Эрнест Хемингуэйдің жеке көмекшісі болған Валери Денби Смитпен бір түн өткізген, кейін ол оның ұлы, доктор Грегори Хемингуэйге үйленді. Тоғыз айдан кейін Валерия Брендан есімді ұл тапты. Брендан Бехан екі жылдан кейін қайтыс болды, ұлын ешқашан көрмеген. Беханның есімі көптеген мәдениеттерде жиі еске алынады. Оның туындылары Шейн МакГоуэннің жазбаларына зор әсер етті, сондай-ақ ол The Pogues тобының әнінің тақырыбы болды. The Pogues тобының «Thousands Are Sailing» әнінің гитарашысы Филип Шеврон ән ішінде «Брендан Беханның ізімен / мен көшеде биледім» деген сөздерді айтады. Дэмиен Демпсидің «Jar Song» әнінде де Беханға сілтеме жасалған. Беханның «Borstal Boy» кітабынан алынған «The Internationale» әнінің үшінші шумағы Dexys Midnight Runners тобының «Searching for the Young Soul Rebels» дебюттік альбомының мұқабасында жарияланды. Ол АҚШ-тың Irish Central сайтында барлық уақыттағы ең ұлы ирланд жазушыларының бірі деп аталды. Австралиялық әнші-күйші Пол Келли Беханға арналған құрмет ретінде «Laughing Boy» әнін жазды, ал оны «Weddings, Parties, Anything» тобы «Roaring Days» альбомында орындады. The Mighty Mighty Bosstones тобының 2000 жылғы «Pay Attention» альбомында «All Things Considered» әні бар, онда «Ол бізге айтқандардың көпшілігі ешкім растаған жоқ / Ол Брендан Бехан қайтыс болған күні сол жерде болғанын ант етеді» деген сөздер айтылады. Бехан 1990 жылы Боб Гелдофтың «Vegetarians of Love» альбомындағы әнге сілтеме жасады: «Сонымен, Брендан Бехан, көтеріл, мас Лазар сияқты / Кешкі аспанның биік қоласын шауып өтейік». Чикаголық The Tossers тобы «Breandan Ó Beacháin» әнін жазды, ол 2008 жылы «On A Fine Spring Evening» альбомында жарық көрді. Беханның қайтысынан кейін студент Фред Гейс «Lament for Brendan Behan» әнін жазып, оны Clancy Brothers тобына тапсырды, олар оны сол жылы «Recorded Live in Ireland» альбомында орындады. «Қайратты Бренданды» Ирландияның «жағымды ашулы әншісі» деп атаған бұл әнді кейін Австралиялық трио The Doug Anthony All Stars, көбінесе комедиялық топ ретінде танымал, олардың «Blue» альбомында қайта орындады. Брендан – Шеймус Робинсонның Беханға арналған ән құрметтемесі. Беханның түрмедегі «The Auld Triangle» әні (оның «The Quare Fellow» пьесасында кездескені – бұл термин асылуға сотталған тұтқынның түрме сленгісі) стандартқа айналды және оны халық музыканттары, сондай-ақ The Pogues, The Dubliners, the Dropkick Murphys және The Doug Anthony All Stars сияқты танымал топтар көптеген рет жазды. Беханға «Mountain Goats» тобының «Commandante» әнінің алғашқы жолында да сілтеме жасалған, онда баяндаушы «Брендан Беханнан да көп виски ішетінін» жариялайды. Беханның «Қорбан» кітабынан алынған «On the eighteenth day of November» және «The Laughing Boy» атты екі өлеңі швед тіліне аударылып, Энн Софи Нильссон «När kommer dagen» альбомына жаздырды. Сол өлеңдер 1966 жылы грек тіліне аударылып, Мария Фаранури Микис Теодоракистің «Бір қару» альбомына жазды. Ирландиялық актер Шей Даффин Беханды бейнелеген бір адамдық шоу жазды және орындады. Беханның есімімен аталған паб Массачусетс штатының Бостон қаласының Ямайка жазығындағы бөлімінде орналасқан. Жазушының қола мүсіні Корольдік каналдың жағалауында, ал Беханның бас қола мүсіні Сеарсонның барының ішінде, оның суару орындарының бірі, Пемброк Роуд, Дублин орналасқан.

Behan found fame difficult. He was a long term heavy drinker (describing himself, on one occasion, as "a drinker with a writing problem" and claiming "I only drink on two occasions—when I'm thirsty and when I'm not") and developed diabetes in the early 1950s but this was not diagnosed until 1956. Behan died on 20 March 1964 after collapsing at the Harbour Lights bar (now Harkin's Harbour Bar) in Echlin Street, Dublin. He was transferred to the Meath Hospital in central Dublin, where he died, aged 41. At his funeral he was given a full IRA guard of honour, which escorted his coffin. It was described by several newspapers as the biggest Irish funeral of all time after those of Michael Collins and Charles Stewart Parnell. Acclaimed Irish sculptor James Power sculpted Brendan Behan's death mask. Following his death, his widow had a son, Paudge Behan, with Cathal Goulding, Chief of Staff of the Irish Republican Army and the Official IRA. Behan had a one night stand in 1961 with Valerie Danby Smith, who was Ernest Hemingway's personal assistant and later married his son, Dr Gregory Hemingway. Nine months later, Valerie gave birth to a son she named Brendan. Brendan Behan died two years later, having never met his son.]] Behan is frequently mentioned in works of popular culture. His work has been a significant influence in the writings of Shane MacGowan, and he is the subject of Streams of Whiskey, a song by The Pogues. The Pogues' Thousands Are Sailing written by lead guitarist Philip Chevron, features the lyric and in Brendan Behan's footsteps / I danced up and down the street. Behan is also referenced in Damien Dempsey's 'Jar Song'. Behan's version of the third verse of The Internationale, from Borstal Boy was reproduced on the LP sleeve of Dexys Midnight Runners's debut album, Searching for the Young Soul Rebels. He was named by the US website Irish Central as one of the greatest Irish writers of all time. Australian singer songwriter Paul Kelly wrote Laughing Boy as tribute to Behan, and it was covered by Weddings, Parties, Anything on their Roaring Days album. The Mighty Mighty Bosstones 2000 album Pay Attention features the song All Things Considered, which contains the lyrics Most of what he tells us no one's verified / He swears he was there the day that Brendan Behan died. Behan is referenced in Thinking Voyager 2 Type Things, a song from the 1990 Bob Geldof album, Vegetarians of Love, with the lyrics So rise up Brendan Behan and like a drunken Lazarus / Let's traipse the high bronze of the evening sky like crack crazed kings. Chicago based band The Tossers wrote the song Breandan Ó Beacháin, released on their 2008 album On A Fine Spring Evening. Shortly after Behan's death a student, Fred Geis, wrote the song Lament for Brendan Behan and passed it on to the Clancy Brothers, who sang it on their album Recorded Live in Ireland the same year. This song, which calls "bold Brendan" Ireland's "sweet angry singer", was later covered by the Australian trio The Doug Anthony All Stars, better known as a comedy band, on their album Blue. Brendan is Seamus Robinson's song tribute to Behan. Behan's prison song The Auld Triangle (which featured in his play The Quare Fellow —this term being prison slang for a prisoner condemned to be hanged), has become a standard and has been recorded on numerous occasions by folk musicians as well as popular bands such as The Pogues, The Dubliners, the Dropkick Murphys and The Doug Anthony All Stars. Behan is also referenced in the opening line of the Mountain Goats song Commandante, where the narrator proclaims that he will "drink more whiskey than Brendan Behan". Behan's two poems from his work The Hostage, On the eighteenth day of November and The Laughing Boy were translated into Swedish and recorded by Ann Sofi Nilsson on the album När kommer dagen. The same poems were translated in 1966 to Greek and recorded by Maria Farantouri on the album Ένας όμηρος (The hostage) by Mikis Theodorakis. Irish actor Shay Duffin wrote and performed a one person show in which he portrayed Behan. A pub named after Behan is located in the Jamaica Plain section of Boston, Massachusetts. A bronze sculpture of the writer sits on the banks of the Royal canal, while a bronze of Behan's head sits inside Searson's bar, one of his watering holes, on Pembroke Road, Dublin

Ж.П. Донлевидің «Жәбір адам» тарихы бойынша, Бехан Донлевиді Олимпиа Пресс (Париж) М. Жиродиоспен байланыста ұстауға көмектесті, осылайша Донлевидің алғашқы романы «Жәбір адам» әдебиет әлемінде «жамандық» және «әдепсіздік» деп қарастырылып, жарық көруге мүмкіндік алды. Mad Men сериалының 4-ші маусымындағы «Бөлім түтін» эпизодында, 2010 жылдың 10 қазанында көрсетілген, Мидж Дэниелс Донды өзінің күйеуі, драматург Перримен таныстырады және «Біз танысқанда, ол маған Брендан Беханға ұқсайды дедім» дейді. 2011 жылдың мамырында Бренданның Челсидегі шығармасы, Беханның қызы Жанет Бехан жазған, Лирик театрының жаңа ғимаратындағы Наутон студиясында алғаш рет қойылды. Қойылым Беханның 1963 жылы Нью-Йорктің «Chelsea Hotel» қонақүйінде болған өмірін баяндайды. Ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және 2013 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі Theatre Row-қа гастрольдік сапарға шығады, ал қазан айында Лирикке оралады. Морриссидің 2014 жылғы «Mountjoy» әнінде жазушы туралы айтылады: «Брендан Беханның күлкісі естіледі / Оның істегені немесе істемегені үшін / Ол сонда білгендей, қазір де білемін / Біздің әрқайсымыз үшін / Біз бәріміз жеңілеміз / Бай немесе кедей, / Бәріміз жеңілеміз / Бай немесе кедей, олардың бәрі жеңіледі». 1959 жылы «Songs for Swingin' Sellers» альбомында Питер Селлерс Беханның телеинтервьюларын пароди жасады, «In a Free State» атты очеркінде «сөйлеуі дұрыс емес, ашулы, тынысы қысқа және ішімдік ішуге асыққан» ирланд драматургі Мистер Бедхэмді сомдады. Журналист Уильям Дж. Ветербидің сөзіне сәйкес, Беханның әйелі күйеуінің пародисын ұнатып, Бедхэмнің «шөлдеуге» жасаған сілтемелерін очерктің ең дәл бөлігі деп санады. Очеркті Макс Шрейнер жазды, ал музыкасын Рон Гудвин жазды.