Балаларға күтім және қадағалау

Кіріспе

Бала күтімі және қадағалау

Бала күтімі, сондай-ақ күндізгі күтім деп те аталады, екі апталық жастан бастап 18 жасқа дейінгі бір немесе бірнеше баланы бір уақытта күту және қадағалауды білдіреді. Көптеген ата-аналар балаларына күтім жасауға көп уақыт жұмсаса да, бала күтімі әдетте баланың ата-анасы емес, күтімшілердің қамқорлығын қарастырады. Бала күтімі – бұл көптеген салалардағы мамандар, мекемелер, жағдайлар, іс-шаралар, әлеуметтік және мәдени нормаларды қамтитын кең тақырып. Бала кезеңіндегі күтім – баланың дамуының маңызды және көбінесе назардан тыс қалған бір бөлігі. Балаларға түрлі адамдар мен топтар күтім көрсете алады. Бұл күтім рөлін баланың туыстары да өз міндетіне ала алады. Бала күтімінің тағы бір түрі – орталықтағы күтім. Отбасылық күтімге орнына, осы жауапкершіліктерді ақылы күтімшілерге, жетімдер үйлеріне немесе асырап алу отбасыларына беруге болады, олар күтім, баспана және білім беруді қамтамасыз етеді. Кәсіби күтімшілер орталықтағы күтім (мысалы, бесіктер, балабақшалар, мектепке дейінгі мекемелер және мектептер) немесе үйдегі күтім (жеке тәрбиешілер немесе отбасылық балабақшалар) аясында жұмыс істейді. Бала күтімі мекемелерінің көпшілігі күтімшілердің алғашқы жәрдем бойынша кеңінен оқып, жан сақтау (CPR) сертификатына ие болуын талап етеді. Сонымен қатар, барлық орталықтарда тексерулер, есірткіге қарсы сынақтар және ұсыныстарды тексеру әдетте қажет. Бала күтімі ерте балалық шақ білімі немесе бастауыш білімі кіретін озық оқу ортасын қамтуы мүмкін. Бала күтімі мекемесіндегі күнделікті іс-шаралардың мақсаты – жасқа сәйкес оқу және әлеуметтік дамуды ынталандыру болуы керек. Бала күтіміне қол жеткізу және оның сапасы балаларға, ата-аналарға, қамқоршыларға және отбасыларға түрлі әсер етеді. Бала күтімі балалардың білім алу деңгейіне ұзақ мерзімді әсер етуі мүмкін. Ата-аналар, әсіресе әйелдер мен аналар, бала күтімі қолжетімді және арзан болғанда еңбек нарығына қатысуы артады. Атап айтқанда, қолжетімді бала күтімі мүмкіндіктерінің артуы иммигранттар қауымдастығы мен түрлі этностық топтар үшін экономикалық пайда әкеледі.

Childcare, otherwise known as day care, is the care and supervision of a child or multiple children at a time, whose ages range from two weeks of age to 18 years. Although most parents spend a significant amount of time caring for their child(ren), childcare typically refers to the care provided by caregivers that are not the child's parents. Childcare is a broad topic that covers a wide spectrum of professionals, institutions, contexts, activities, and social and cultural conventions. Early childcare is an important and often overlooked component of child development. Care can be provided to children by a variety of individuals and groups. This caregiving role may also be taken on by the child's extended family. Another form of childcare is that of center based childcare. In lieu of familial caregiving, these responsibilities may be given to paid caretakers, orphanages or foster homes to provide care, housing, and schooling. Professional caregivers work within the context of a center based care (including crèches, daycare, preschools and schools) or a home based care (nannies or family daycare). The majority of child care institutions available require child care providers to have extensive training in first aid and be CPR certified. In addition, background checks, drug testing at all centers, and reference verifications are normally a requirement. Child care can consist of advanced learning environments that include early childhood education or elementary education. The objective of the program of daily activities at a child care facility should be to foster age appropriate learning and social development. Access to and quality of childcare have a variety of implications for children, parents and guardians, and families. Child care can have long term impacts on educational attainment for children. Parents, particularly women and mothers, see increased labor force attachment when child care is more accessible and affordable. In particular, increased affordable child care opportunities have economic benefits for immigrant communities and communities of color.

Шолу

Бала күтімі әр мәдениетте әртүрлі болады. Көптеген халықаралық қауымдастықтар 7-10 жастағы балаларды күтімге жауапты етуді қалайды, ал Батыс әлемінде, бала күтіміне ақы төленетін жағдайда, 12 жасқа дейінгі балалар артықшылыққа ие. Мысалы, Заирдегі өте кішкентай балалар пышақтарды қауіпсіз және шебер пайдаланады, ал американдық орта таптың ересек адамдары өздерінің кішкентай балаларына пышақ беруге сенбейді. Бірақ көптеген жерлерде (әсіресе ірі қалалардың шеткері аудандарында және ауылдық жерлерде) мүмкіндік шектеулі, ал күту кезегі бірнеше жылға созылуы мүмкін. Австралия үкіметінің Бала күтіміне арналған жәрдемақысы бала күтіміне кететін шығындарды өтеуге көмектеседі, бірақ бұл көптеген отбасыларды үлкен қаржылық жүктемемен қалдырады. 2013 жылы орталықтандырылған күндізгі балабақшаның орташа апталық құны шамамен 364 австралиялық долларды құрады, бұл оны кірісі аз отбасылар үшін қол жеткізбейді. Регламентті Австралияның Балалар білімі және күтімі сапасы жөніндегі ұлттық агенттігі (ACECQA) басқарады, ол федералдық үкіметтік орган және штаттық органдардың үйлестірушісі болып табылады. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, нәрестелерге 1:4, 2-3 жастағы балаларға 1:5 (VIC штатында 1:4 ерекшелікпен), NSW, TAS және WA штаттарындағы мектепке дейінгі жастағы балаларға 1:10, ал ACT, NT, QLD, SA және VIC штаттарындағы мектепке дейінгі жастағы балаларға 1:11 арақатынасы белгіленген. Балабақшада жұмыс істейтін барлық қызметкерлерде кемінде ІІІ дәрежелі «Балалар күтімі» сертификаты болуы керек немесе оны алу үстінде болуы керек (көп жылдық тәжірибесі бар, бірақ біліктілігі жоқ қызметкерлерге біліктілікті мойындау мүмкіндігі бар). (Көбінесе жоғары білім беруге «Балалар күтімі бойынша диплом» және «Балалық шақ педагогикасы» мамандығы жатады). Австралияда отбасылық күндізгі күтімге қатысты ережелер штаттар бойынша өзгеше. Виктория штатында отбасылық күндізгі күтім бизнесін ашу үшін педагогтың «Балалар күтімі» бойынша ІІІ дәрежелі сертификаты болуы немесе оны алуға белсенді түрде жұмыс істеуі керек. Сонымен қатар, отбасылық күндізгі күтімді бастау үшін полициядан анықтама, алғашқы медициналық жәрдем курсын өту және тиісті сақтандыру (осы қызмет түріне арналған) қажет. Үй балалар үшін қауіпсіз болуы керек. 15 педагогтан тұратын топ бір супервайзердің басшылығымен жұмыс істейді, ол «Балалар күтімі» бойынша дипломға ие болуы тиіс. Австралияда бала күтімі қызметтері көптеген отбасылар үшін қолжетімді нұсқа болып табылады, бірақ олар әзірге үкіметтік жәрдемақыдан пайдалана алмайды. Бала күтімі қызметтері түрлі форматта ұсынылады, оның ішінде уақытша және тұрақты күтім, сондай-ақ ау-парлар мен түнгі күтім.

Childcare varies dramatically across cultures. While many global communities prefer children aged 7–10 for designated caregiving responsibilities, children no younger than 12 are preferred in the Western world where paid childcare is common. For example, very young children in Zaire regularly use machetes safely and skillfully while American middle class adults do not trust their young children with knives. but in many locations (especially in inner city suburbs of large cities and in rural areas) the availability is limited and the waiting periods can be up to several years. The Australian Government's Child Care Subsidy scheme provides assistance with child care costs, but this still leaves many families with a large out of pocket expense. The median weekly cost of center based long day care in 2013 was approximately A$364 which puts it out of the reach of lower income earners. Regulation is governed by the Australian Children's Education & Care Quality Authority (ACECQA), a federal government body, which acts as a central body for the state bodies. As of 2021, ratios were 1:4 for infants, 1:5 for 2–3 years old (except for VIC – 1:4), 1:10 for preschoolers in NSW, TAS and WA, and 1:11 for preschoolers in ACT, NT, QLD, SA and VIC. All childcare workers must have, or be undertaking, the minimum Certificate III in Children's Services in order to work in a center (Recognition of Prior Learning is available to help qualify staff with many years experience, but no qualifications). (Common more advanced qualifications are 'Diploma of Children's Services' and an Early Childhood Education degree). Rules differ between states regarding family day care in Australia. To start a Family Day Care business in Victoria, an educator should be either have a Certificate III in Children's Services or be actively working towards the same. Additionally, a current police check, current first aid training and insurance (specifically for family day care) are necessary for starting a family day care. The house should be safe for children. A group of 15 educators works under one Supervisor who must have a Diploma in Children's Services. In Australia, Nannies are also a viable childcare option for many families, although they do not currently reap the benefits of the Government Child Care Subsidy. Nannies often offer many styles of services, including casual and permanent nannies, as well as au pairs and overnight nannies.

Канада

Канадада жеке және мемлекеттік субсидияланатын балабақшалар бар. Субсидияланатын орындардың жетіспеуі бала күтімімен айналысатын қызметкерді табу уақытын ұзартуы мүмкін. Осы мәселені шешу үшін үкімет немесе жеке кәсіпорындар ата-аналарға қолжетімді орындарды онлайн іздеуге мүмкіндік береді. 2008 жылы «The Star» газетінде жарияланған мақалада былай делінген: «Коммерциялық емес ұйымдар балалардың жақсы дамуына жағдай жасайтын, сапалы ортаны құруға көбірек мүмкіндік береді». Жергілікті билік органдары, көбінесе муниципалитеттер, коммерциялық емес балабақшаларды басқаруы мүмкін. Барлық қызметкерлердің ең үлкен шығыны – еңбекақы. Жергілікті заңнама балабақшалардың жұмыс істеуін реттейтін және персонал талаптарына әсер ететін ережелерді қамтуы мүмкін. Канадада жұмыс күшінің басым бөлігі әйелдерден тұрады (95%), олардың жалақысы төмен, орташа жалақының 60% құрайды. Кейбір аймақтарда лицензия немесе сертификация талап етіледі. Заңнамада ғимараттардың жағдайы туралы егжей-тегжейлі мәліметтер (жуыну бөлмесі, тамақтану, ұйықтау, жарықтандыру деңгейлері және т.б.) көрсетілуі мүмкін. 2021 жылы COVID-19 пандемиясының жағдайларын ескере отырып, Канада үкіметі бала күтімінің балалардың дамуы мен экономикалық өсуге тигізетін пайдасы мен маңыздылығын қайта қарастырды. Осыған байланысты үкімет бала күтіміне жұмсалатын қаражатты азайтуды мақсат етті. Бұл саяси өзгеріс 2021 жылғы Канада бюджетінде көрініс тапты, онда ерте білім беру және жергілікті қауымдастықтар үшін бала күтімі қызметтеріне 8,3 миллиард долларға дейін инвестициялар қарастырылған.

Дания

Данияда көптеген балабақшалар 6 айдан 3 жасқа дейінгі балаларды қабылдайды. Бір және екі жастағы балалардың 91,2%-ы түрлі күндізгі күтім орталықтарында тәрбиеленеді. Олардың көпшілігі муниципалитеттер басқарады және көбінесе мемлекеттік қаржымен қаржыландырылады. Орталықтардың түрлері: жеке күндізгі орталықтар (Vuggestue), күндізгі бөлімі бар балабақшалар (Integrerede institutioner) және үйдегі күтім (Dagpleje). Балабақшаларда ойнау арқылы балалардың жеке басының көзқарасы мен күнделікті өмірге қатысуына баса назар беріледі. Балабақшаларда білікті әлеуметтік педагогтар (pædagog) жұмыс істейді. Дания үкіметі Даниядағы көптеген отбасылар елдегі бала күтіміне кепілдік берілген орталыққа қол жеткізе алатынын мәлімдейді. Даниядағы бала күтімі орталықтарына муниципалитеттер мен кейбір жекеменшік орталықтар кіреді. Кейбір орталықтар балабақша ғимаратында емес, бала күтімімен кәсіби айналыспайтын әйелдің үйінде орналасқан. Кейбір ғалымдар мен жеке тұлғалар Данияның бала күтімі жүйесіне жоғары деңгейде қатысуды білім беру деңгейін арттыру және теңдікті қамтамасыз ету үшін басқа елдердің де үлгі тұтуы керек деп санайды. Данияның отбасыларды қолдау саясатына ата-ана демалысының бағдарламалары да кіреді.

Франция

Францияда бала күтімі жүйесі бала күтімімен айналысатын қызметкерлердің белгілі бір деңгейдегі формальды білім алуына ерекше мән береді, балаларға тиісті күтім көрсету үшін. Оларда ерте балалық шақ күтімінің екі жеке саласы бар. Бұл екі сала – crèche және école maternelle. Crèche – нәрестелер мен кішкентай балаларға арналған бағдарлама, ал école maternelle – білім беру жүйесінің бір бөлігі. Екеуі де мұғалімдердің жоғары білімі болуын қажет етеді, соған қоса кейде мамандандырылған білімі де болуы мүмкін. Франция мемлекеттік бала күтімі қызметтерін жеке және отбасылық бала күтімі қызметтерімен үйлестіреді. Бұл қызметтер француз ЖІӨ-нің 3,6 пайызын құрайтын отбасылық саясатқа жұмсалады. Франциядағы қызметтер Францияда тұрақты тұратын және балаларына вакцина салынған адамдарға ұсынылады.

Германия

Германияда мектепке дейінгі білім беру – Kindertagesstätte (сөзбе-сөз "балалардың күндізгі орталығы", көбінесе Kita немесе KITA деп қысқартылады) құзыретінде болады, ол әдетте кішкентай балаларға арналған Kinderkrippe (бесікжай) (үш жасқа дейінгі) және үш жастан асқан балаларға арналған Kindergarten (балабақша) болып бөлінеді. Балабақшаның соңғы жылындағы балалар Vorschule ("мектепке дейінгі дайындық") тобына біріктіріліп, оларға ерекше педагогикалық назар беріледі; АҚШ-тағы балабақшамен салыстыратын арнайы мектепке дейінгі мекемелер сирек кездеседі. Kita орталықтарын әдетте мемлекеттік (коммуналдық) және "еркін" ұйымдар (мысалы, шіркеулер, басқа діни ұйымдар, кәсіподақтар мен коммерциялық корпорациялар негізіндегі әлеуметтік ұйымдар) басқарады және штаттар (Länder) оларға субсидия бөледі. Осы жағдайда, күтімге барлық азаматтар қол жеткізе алады – мысалы, протестант немесе мұсылман баласы католик шіркеуі басқаратын Kita орталығында орын алуға құқылы. Мектепке дейінгі білім беру, мектеп және университеттен айырмашылығы, тек штаттардың ғана құзыретінде емес. Федералды үкімет күндізгі күтімді Kinder und Jugendhilfegesetz (KJHG) арқылы реттейді, ол күндізгі күтімге заңды талап қояды: үш жастан асқан және мектепке дейінгі балалар үшін (яғни Kindergarten; бұл заң 1996 жылы күшіне енді); үш жасқа дейінгі және Kindergarten-ге дейінгі балалар үшін (яғни Kinderkrippe; бұл заң 2013 жылдың 1 тамызында күшіне енеді). Күндізгі күтімнің басқа да түрлерін Tagespflegepersonen (әдетте Tagesmütter, "күндізгі аналар") ұсына алады, яғни басқа балаларға коммерциялық түрде күтім қызметін ұсынатын үйде отыратын ата-аналар. Осы күтім түрі де KJHG арқылы федералды түрде реттеледі. Мектепке дейінгі білім беру (Frühpädagogik) білім беру жүйесінің ажырамас бөлігі ретінде көрінеді; Бавария сияқты бірнеше штаттар мемлекеттік субсидия алуға ниеттенген күндізгі орталықтар үшін егжей-тегжейлі білім беру жоспарларын жариялады. "Тұңғыш педагогика" академиялық салаға еніп, мамандардың саны жоғары оқу орындарында (Fachhochschulen) және университеттерде білім алуда. Күндізгі орталықтардағы оқытушы емес персонал әдетте бірнеше жыл бойы мамандандырылған мектептерде оқыған. Мысалы, Бавария штатында күндізгі орталық көмекшісі (Kinderpfleger) екі жыл, ал күндізгі орталық тәрбиешісі (Erzieher) үш жыл оқып, содан кейін тағы екі жыл тағылымдамадан өтеді.

In Germany, preschool education is the domain of the Kindertagesstätte (literally "children's day site", often shortened to Kita or KITA), which is usually divided into the Kinderkrippe (crèche) for toddlers (age up to three years), and the Kindergarten for children who are older than three years and before school. Children in their last Kindergarten year may be grouped into a Vorschule ("preschool") and given special pedagogic attention; special preschool institutions comparable to the US American kindergarten are the exception. Kitas are typically run by public (i. e. communal) and "free" carriers (such as the churches, other religious organizations, social organizations with a background in the trade unions and profit orientated corporations), and subsidized by the states (Länder). In this case, the care is open to the general public—e. g. a Protestant or Muslim child may claim a place in a Kita run by the catholic church. Preschool education, unlike school and university, is not in the exclusive domain of the states. The federal government regulates daycare through the Kinder und Jugendhilfegesetz (KJHG), which stipulates a legal claim to daycare:
for children over the age of three and before school (i. e. Kindergarten; this law became effective in 1996)
for children under the age of three and before Kindergarten (i. e. Kinderkrippe; this law becomes effective 1 August 2013)

Alternative daycare can be provided through Tagespflegepersonen (usually Tagesmütter, "day mothers"), i. e. stay at home parents who provide commercial day care to other children. This form of daycare is also federally regulated through the KJHG. Preschool education (Frühpädagogik) is increasingly seen as an integral part of education as a whole; several states such as Bavaria have released detailed educational plans for daycare carriers who claim state subsidies. "Early pedagogics" has increasingly moved into the academic domain, with an increasing number of staff being trained at universities of applied science (Fachhochschulen) and regular universities. Non academic personnel in daycare facilities have usually attended specialized schools for several years. In the state of Bavaria for example, daycare assistants (Kinderpfleger) will have attended school for two years, daycare teachers (Erzieher) for three years with an additional two year internship.

Үндістан

Үндістанда мемлекеттік біріктірілген балалар дамыту қызметтері арқылы тегін балаларға күтім жасау жүйесі бар. Ол 6 жасқа дейінгі балалар мен олардың аналарына тамақтандыру, мектепке дейінгі білім беру, бастапқы медициналық көмек, иммундау, контрацепциялық кеңес беру, денсаулықты тексеру және жолдама беру қызметтерін ұсынады. Тамақтандыру мақсатында ICDS 6 жасқа дейінгі әрбір балаға күн сайын 500 килокалория (12–15 грамм ақуызбен) береді. Жасөспірім қыздар үшін бұл көрсеткіш күн сайын 25 граммға дейін ақуызбен 500 килокалорияға дейін жетеді. Иммундау, денсаулықты тексеру және жолдама беру қызметтері Денсаулық сақтау және отбасылық әл-ауқат министрлігіне қарасты мемлекеттік денсаулық сақтау инфрақұрылымы арқылы жүзеге асырылады. Сонымен қатар, елде әулетті отбасыларға арналған жеке бала күтімі қызметтері де бар. 2008 жылы Үндістан үкіметі балалардың өсуі мен дамуын өлшеу және бақылау үшін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының стандарттарын қабылдады, бұл ICDS және Ұлттық Ауылдық Денсаулық Сақтау Миссиясы (NRHM) үшін де қолданылады. Соңғы үш онжылдықта қаржыландыру көлемі ұлғайғанмен, ICDS мақсаттарына толыққанды жете алмады және әлі де көптеген қиындықтарға тап болып отыр. Оның кеңінен таралуына қарамастан, операциялық олқылықтар қызмет көрсетудің сапасы мен мөлшері ел бойынша біркелкі еместігіне әкеп соқты. Дүниежүзілік банк бағдарламаның кейбір маңызды кемшіліктерін атап көрсетті, соның ішінде қыз балаларды жақсартуға бағытталған мақсатты шаралардың жеткіліксіздігі, кедей балаларға қарағанда бай балалардың қатысу деңгейінің жоғары болуы және Үндістандағы ең кедей және ең нашар тамақтанатын штаттарға бөлген қаржының аздығы. Сонымен қатар, елде әулетті отбасыларға арналған жеке бала күтімі қызметтері де бар.

Жапония

Жапониядағы лицензияланған балабақшалар Денсаулық сақтау, Еңбек және әл-ауқат министрлігінің қарауында, бірақ әрбір лицензияланған балабақша жеке немесе мемлекеттік ұйымдармен басқарылады, оларды жергілікті префектура, қала немесе ірі қала әкімдіктері лицензиялайды және тексеріп отырады. Жапонияда жалпыға ортақ бала күтімі жүйесі бар және бала күтімі тегін немесе салыстырмалы түрде қолжетімді, себебі мемлекеттік үкімет жұмыс істейтін отбасыларға субсидиялар мен қолдау жасайды. 2 жасқа дейінгі балаларға бала күтімі ақысы жергілікті муниципалитеттермен үй шаруашылығының табысына және бала күтіміне мұқтаж балалар санына сәйкес белгіленеді. Екінші балаға ақы 50%-ға төмендетіледі, ал үшінші балаға немесе төмен кірісті отбасыларға ақы төленбейді. 3-тен 5 жасқа дейінгі балаларға лицензияланған бала күтімі жалғыз ата-анаға немесе екі ата-ананың да жұмыс істеуі жағдайында тегін. Мемлекеттік үкімет тек негізгі бала күтімі бағдарламасының шығындарын ғана жабады, көлік, арнайы іс-шаралар, тамақ немесе ыдыс-аяқ шығындарын қамтымайды, бірақ төмен кірісті отбасылар үшін тамақ пен ыдыс-аяқ шығындарының бір бөлігі субсидияланады. Елі бойынша күту тізіміндегі балалардың орташа көрсеткіші 0,6% болды және лицензияланған бала күтімі орындарының жеткілікті болуы байқалды, бүкіл Жапония бойынша 2,888,159 орынға 2,679,651 бала орналастырылды. Күту тізіміндегі балалардың 63% ірі қалаларда тұрады. "Тайки-дзидо" санының нақты көрсеткіштермен сәйкес келмеуі мүмкін, себебі қаржылық мүмкіндігі бар ата-аналар лицензияланған жүйеде орын жетіспеуіне байланысты лицензиясыз бала күтімі немесе жеке тәрбиешілерді таңдауы мүмкін. Лицензиясыз бала күтімі мен жеке тәрбиешілер де мемлекеттік субсидия алуға құқылы, бірақ ата-аналар қаржыландыру үшін жергілікті муниципалитетке өтініш беруі керек, ал ең жоғары қаржыландыру сомасы айына 37 000 иенге дейін шектелген. Бала күтімі қызметтері әрдайым көп болған, бірақ жоғары бағасының кесірінен олар көбінесе төмен кірісті отбасыларға қолжетімсіз болды. Бала күтімі мәселесі әйелдердің еңбек нарығына белсенді қатысуы артып, бала тәрбиесіне бұл қалай әсер етеді деген пікірталас туған кезде қызу талқылауға түсті. Тағы бір талқылау тақырыбы – әйелдердің ең төменгі жалақымен жұмыс істегенде немесе жұмыс істеу уақыты шектеулі болғанда осы қымбат қызметтерге қалай төлейтіні, сондықтан субсидиялар туралы идея пайда болды. Бұл мәселе қызу пікірталас тудырды, өйткені ол тек балаға ғана емес, сонымен қатар баланың тұратын қоғамға да әсер етеді, себебі олар көбінесе баспана, тамақ және ойын үшін қоғамдық орындарға жүгінеді. Қамту деңгейі әлі де 100% емес, бірақ көптеген аймақтар оған жақындап келеді (2011). Барлық отбасыларға қолжетімді болуы үшін ең жоғары баға белгіленген. Дүниежүзілік экономикалық форум Норвегияны бала тәрбиелеу үшін ең жақсы елдердің бірі деп мойындайды. Басқа скандинавия елдері сияқты, Норвегияда да отбасылық жәрдемақылар мен саясатты ұсынатын күшті әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі бар. Норвегияның бала күтімі қызметтеріне жаңадан туған баласына қажетті заттармен жаңа аналарды қамтамасыз ететін "Аналық пакет" кіреді. Сонымен қатар, Норвегиядағы ата-аналар бала күтіміне жұмсалатын жәрдемақы алады. Норвегия балабақшадағы бала күтімі ақысын 2500 NOK-қа дейін шектейді.

Licensed childcare in Japan falls under the jurisdiction of Ministry of Health, Labour and Welfare, but each licensed daycare facilities are run by private or public organizations, which are licensed and inspected by the local prefectural, ordinance city, or core city governments. Japan has a universal childcare system and childcare is free or relatively affordable as the national government provides subsidies and a framework for working families. Fee schedules for a childcare age 2 and under are set by the local municipal governments based on household incomes and the number of children requiring childcare. Fees are reduced by 50% for the second child requiring care and waived for the third child or low income households. Licensed childcare for ages 3 to 5 is free for a single parent or when both parents are working. The national government only covers the cost of core childcare program and does not cover the cost of transportation, special activities, meals or snacks, although meals and snacks are partially covered for low income households. On a nationwide scale, the average percentage of children placed on the waitlist was 0.6% and there was an excess supply of licensed childcare with 2,679,651 children filling 2,888,159 spots available throughout Japan. Of all children on the waitlist, 63% of applicants resided in larger cities. The number of taiki jidō may not represent the actual numbers as those parents who can afford may choose unlicensed childcare or baby sitters due to a lack of space in the licensed childcare system. Although unlicensed childcare and babysitters are also eligible for government subsidies, a parent must apply with local municipal government for funding and the maximum funding is capped at 37,000 yen per month. There has always been many child care services available but due to the high costs, they were mainly unavailable for the low income families. Childcare became a hot topic of discussion when more women were joining the workforce and the debate of how this would affect how the children would be raised. Another topic of debate is how would the women pay for these expensive services while working minimum wage jobs or having limited times they could work, so the idea of subsidies arose. This issue was of great debate because it not only affects the child but also the community the child is in, since they usually seek out public spaces for shelter, food and play. Coverage is still not 100%, but most regions are getting close (2011). There's a maximum price to enable all families to afford it. The World Economic Forum lauds Norway as one of the best countries to raise a child. Like other Scandinavian countries, Norway has a prominent welfare system that offers family benefits and policies. Norway's child care services include a Maternity Package that provides new mothers with products for their new child. Additionally, parents in Norway receive an allowance that can be used on child care. Norway also caps fees for child care in kindergarten at NOK 2,500.

Испания

Испанияда аналарға 16 апталық, ал әкелерге 5 апталық төленген демалыс беріледі. Испанияда төрт айлық демалыстан кейін көптеген отбасылар балаларын мектепке дейінгі білім беру бағдарламаларына қатыстырады, оның ішінде үш-төрт жастағы балалардың 95-97 пайызы мемлекеттік және жеке балабақшалардың комбинациясына қатысады. Испания үкіметі бала күтіміне субсидия бөледі, ал мемлекеттік бала күтімі қызметтері кірістің төмендігін растауды талап етеді.

Баланың үйінде

Үйде күтім көбінесе бала күтімішілер, ау-парлар немесе достар мен туыстар арқылы қамтамасыз етіледі. Бала үй ішінде қарауылда болады. Үйдегі балалар санына байланысты, үйде күтім алатын балалар күтімшімен ең көп қарым-қатынасқа түсіп, осы арқылы жақын байланыс орната алады. Үйде күтім көрсету үшін міндетті лицензия немесе тексеру талап етілмейді, сондықтан ата-аналардың тиісті күтімшіні таңдауда сақ болуы өте маңызды. Бала күтімі және ау-пар қызметтері сертификатталған күтімшілерді ұсынады, ал үйдегі күтімнің құны бір балаға шаққандағы бала күтімі опцияларының ең жоғарысы болып табылады, бірақ көп балалы отбасы үшін бұл ең ыңғайлы және қолжетімді нұсқа болуы мүмкін. Көптеген бала күтімішілер бала күтімі біліктілігін алу үшін оқиды. Бұл оқу күтімшілерге балалардың қауіпсіз және дамыту ортасын қалай құруға үйретуге бағытталған. Әдетте, ау-парлар немесе бала күтімішілер күнделікті бала күтімінен өзге, сондай-ақ күнделікті шаруаларға көмектеседі, оған дүкенге бару, сауда жасау, кір жуу, тамақ дайындау және үйді тазалау кіреді. Бала күтімішіні табудың ең көп таралған жолы – бала күтімі қызметтеріне маманданған арнайы веб-сайттар немесе бала күтімі агенттігі арқылы болып табылады. Бала күтімі агенттігі үміткердің ұсыныстарын мұқият тексеріп, оның қылмыстық өтіліне қатысты тексеру жүргізе алады. Жергілікті бағаларға байланысты, бірнеше баланы толық уақытқа балабақшаға орналастырудан гөрі бала күтіміші жалдау арзан болуы мүмкін. Үйдегі күтім балаға тұрақтылықты қамтамасыз етеді деп саналады, себебі қадағалау балаға таныс және жайлы ортада жүзеге асырылады. Бала күтімішілер ауырған балаларға да күтім көрсете алады, ал балабақшалар мұндай қызметті көбінесе ұсынбайды. Бұл жұмыс істейтін ата-аналарға ауру балаларын балабақшадан алып кетудің орнына жұмысын жалғастыруға мүмкіндік береді, бұл жұмысынан шыға алмайтын ата-аналар үшін, мысалы, медбикелер үшін өте қолайлы болуы мүмкін. Жергілікті заңнамаға байланысты, кейбір күтімшілер жергілікті бала күтімі саласындағы реттеуші органдардан тексеруге түсуі мүмкін.

At home, care is typically provided by nannies, au pairs, or friends and family. The child is watched inside the home. Depending on the number of children in the home, the children utilizing in home care could enjoy the greatest amount of interaction with their caregiver, in turn forming a close bond. There are no required licensing or background checks for in home care, making parental vigilance essential in choosing an appropriate caregiver. Nanny and au pair services provide certified caregivers and the cost of in home care is the highest of childcare options per child, though a household with many children may find this the most convenient and affordable option. Many nannies study towards childcare qualifications. This training is intended to teach a carer how to create a safe and stimulating environment for children to enjoy and thrive in. Typically, au pairs or nannies provide more than routine child care, often providing assistance with daily household activities which include running errands, shopping, doing laundry, fixing meals, and cleaning the house. The most common way to find a nanny is online on dedicated websites specializing in child care services, or through a nanny agency. Nanny agencies may provide a more thorough check of an applicant's references and run a criminal background check on the candidate. Depending on local prices, a nanny could be cheaper than putting multiple children in a daycare setting full time. Proponents believe in home care may provide stability for the child, due to the fact supervision takes place in an already familiar and comfortable setting for the child. Nannies may also provide care for sick children whereas nurseries typically do not. This enables working parents to continue working instead of leaving to pull a sick child out of day care, which may make in home care ideal for parents who work jobs that they cannot leave, such as nurses. Depending on local laws, some carers can be subject to visits from their local childcare regulatory bodies.

Үй-жаймен қамтамасыз етуші

Отбасылық бала күтімімен айналысатын тұлғалар балаларды өз үйлерінде күтіп бағады. Балалар жас ерекшеліктеріне қарай аралас топтарда болуы мүмкін, онда ересектер мен балалардың арақатынасы төмен болады. Күтім жекелендірілген болуы мүмкін. Жұмыс кестесі икемді болуы мүмкін, ал ауысыммен жұмыс істейтін ата-аналар үшін кешкі және демалыс күндері күтім ұсынылуы мүмкін. Отбасылық бала күтімінің құны орташа есеппен орталықтарға қарағанда айтарлықтай төмен болуы мүмкін. АҚШ-тағы бала күтімі мекемелері аккредиттеуден өтуге құқылы. Бұл стандартты сыртқы агенттік белгілейді және реттейді. Орталықтарда Ұлттық кішкентай балаларды тәрбиелеу қауымдастығы осы стандартты енгізеді. Ал отбасылық бала күтімімен айналысатын тұлғаларға Ұлттық отбасылық бала күтімімен айналысатын тұлғалар қауымдастығы куәлік береді. Лицензиясы бар немесе лицензиясы жоқ үйдегі бала күтімі отбасылық бала күтімі немесе үйдегі күтім деп те аталады. Бұл күтімді ұсынатын тұлғаның үйіндегі балалар тобына көрсетілетін қамқорлықты білдіреді. Лицензиялы және лицензиясыз күтімге қатысты мемлекеттік заңдар әртүрлі болуы мүмкін. Канадада көптеген үйдегі балабақшалар лицензиясыз жұмыс істейді, бұл толығымен заңды. Канадада үйдегі балабақшаларды лицензиялау қадағалауды жақсартуға көмектеседі, бірақ бұл балабақша қызметін ұсынатын тұлғаның табысының үлкен бөлігіне кедері келтіруі мүмкін. Отбасылық бала күтімі кішкентай болып табылады және икемді кесте, төмен құн, қолжетімділік және мәдени үйлесімділік сияқты артықшылықтары бар. Үйдегі күтіммен айналысатын тұлғалар балаларға жекелендірілген күтім көрсете алады. Сонымен қатар, отбасылық күтімде әдетте күтімдегі ересектерге қарағанда балалардың саны аз болады, бұл бала мен күтіммен айналысатын тұлға арасындағы байланысқа мүмкіндік береді. Күтіммен айналысатын тұлғалар күнделікті ата-аналармен жеке байланысқа түсіп, баланың дамуы туралы ақпаратты бөлісе алады. Балаларды жас ерекшеліктеріне қарай топтарға бөлу балаларға көп жылдар бойы бір күтіммен айналысатын тұлғамен қалуға мүмкіндік береді, бұл балалардың сенімділік пен қауіпсіздік сезімін дамытуға көмектеседі. Жас ерекшеліктеріне қарай топтар балалардың бір-бірінен үйренуіне және бауырластардың бірге болуына мүмкіндік береді. Кейбір отбасылық бала күтімімен айналысатын тұлғалар ата-аналарға жұмыс кестесі бойынша қосымша икемділік ұсынуы мүмкін, мысалы кешкі, демалыс күндері, түнгі, сондай-ақ мектепке дейін және кейін күтім жасау.

Family child care providers care for children in the provider's own home. The children could be in a mixed age group with a low adult to child ratio. Care can also potentially be personalized and individual. The hours may be more flexible and the provider may offer evening and weekend care for parents who work shifts. The cost in a family child care could be significantly lower on average than that of a center. Child care facilities in the US have the option of becoming accredited. This standard is set and regulated by an outside agency. In centers, National Association for the Education of Young Children institutes it. For family child care providers, the National Association of Family Child Care Providers award the credentials. Licensed or unlicensed home daycare is also referred to as family child care, or in home care. It refers to the care provided to a group of children in the home of a caregiver. State laws differ regarding rules for licensed versus unlicensed care. In Canada, most home daycares are unlicensed, and this is completely lawful. Licensing home daycares in Canada can help greatly with oversight, but at the cost of a large portion of the daycare provider's pay. Family child cares are small in size and also have the benefits of flexible hours, lower costs, accessibility, and cultural compatibility. Home based providers can give more individualized care. In addition, family care generally has a smaller ratio of adults to children in care, allowing for more interaction between child and provider than would be had at a commercial care center. The providers are able to communicate each day with parents on a personal level and share information about the development of the child. Providers care for multi aged groups of children allowing children to remain with one caregiver for many years which helps children develop a sense of trust and security. Multi aged settings allow children to learn from one another and allow siblings to stay together. Some family child care providers may offer parents more flexibility with hours of operation such as evening, weekend, overnight, and before and after school care.

Орталықтағы бала күтімі

Балабақшада мұғалімдер оқушылардың дене және рухани дамуына баса назар аударады. Оқушыларды жақсырақ түсіну үшін орталықтағы мұғалімдер оқушылармен жақын қарым-қатынас орнатуы керек, олардың тілектерін және қажеттіліктерін қанағаттандырып, сонымен бірге оларды жоғары құндылықтарға бағыттайды. Мұндай күтіммен қатар жүретін оқыту оқушының моральдық және тұрақты білімін арттырады. Коммерциялық күтім орталықтары, сондай-ақ күндізгі орталықтар белгілі бір сағаттар бойы ашық болады және балаларға стандартталған, реттелген күтім жүйесін ұсынады. Ата-аналар жұмыс орнына жақын коммерциялық балабақшаны таңдауы мүмкін, ал кейбір компаниялар тіпті өз құрылымдарында күтім қызметін ұсынады. Ата-аналар бала күтімі мекемесін оның миссиясы мен оқу мақсаттарына сәйкес таңдай алады. Бала күтімімен айналысатын тұлға осы мақсаттарды баланың ерекшеліктеріне бейімдеп, әр жағдайды жеке қарастыруы керек. Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін ішкі және сыртқы іс-шаралар ескерілуі тиіс. Ата-аналар осы мекемелердің қызметкерлерімен байланыса алады, себебі баланың ана тілі немесе қалаулы тілінде сөйлейтін қызметкерлер осы әңгімелерге қолжетімді болуы керек. Мұндай күтімдегі топтар көбінесе үлкен болады, ал балаларға қараушы ересектер арақатынасы мемлекеттік лицензиялау талаптарына сәйкес өзгереді. Коммерциялық күтімнің артықшылықтарына балалардың тәуелсіздік сезіміне ие болуы, оқуда жетістікке жетуі және әлеуметтенуі жатады. Бұл жас олардың әлеуметтік дағдыларын жетілдіру үшін ғана емес, сонымен қатар сынып ортасын түсінудің бастапқы кезеңдері үшін де маңызды. Бала күтімі, бала тәрбиесінен өзгеше, бала үшін белгілі бір тәртіпті қамтамасыз етеді. Мектепке дейінгі білім беру көбінесе 3 және 4 жастағы балаларға күтім жасайтын балабақшаларға қатысты қолданылады. Мектепке дейінгі білім беру орталығында, отбасылық балабақшада немесе мемлекеттік мектепте ұйымдастырылуы мүмкін. Ал үлкен балалар көбінесе білім беру ортасында, әдетте бастауыш мектепте тәрбиеленеді. Балалардың дене, зия, эмоционалдық және әлеуметтік дамуына жауапты мұғалім оларды бақылайды. Осыған байланысты, көптеген батыс елдері балалардың көпшілігі бес немесе алты жастан бастап мектепке баруын міндеттейді. Мектеп "in loco parentis", яғни "ата-ананың орнына" принципі бойынша әрекет етеді. Көптеген елдерде күтім сапасын бақылауға үкімет жауапты.

In a childcare center, teachers focus on the physical and mental developments of their students. In order to have a greater understanding of the student, teachers in centers must incorporate a relationship with their students that benefits their wants and needs while pushing them toward a higher set of values. This type of teaching with a caring relationship will improve a student's moral and incidental learning. Commercial care center also known as daycares are open for set hours, and provide a standardized and regulated system of care for children. Parents may choose from a commercial care center close to their work, and some companies may even offer care at their facilities. Parents may decide the child care facility based on their mission statement and learning objectives they find necessary to be addressed. The child care provider must see how these objectives are most fit for the child and mend them case by case to their specific needs. In setting up activities for these objectives, both indoor and outdoor activities must be taken into account. Parents are able to communicate with the staff of these facilities because workers who speak the same native language or language of preference must be available for these conversations. Classes are usually largest in this type of care, ratios of children to adult caregivers will vary according to state licensing requirements. Some positive aspects of commercial care are that children may gain a sense of independence, academic achievement, and socialization. Not only is this age crucial for the improvement of their social skills, but also it begins the stages of understanding a classroom setting. Childcare is seen as a reasonable option because it is different from parenting, since it can be seen as more of a routine for the child. Pre school is often the term used to refer to child care centers that care primarily for 3 and 4 year old children. Preschool can be based in a center, family child care home or a public school. Older children, in their turn, in most countries are cared in an educational setting, usually a primary school environment. The children are supervised by a teacher who is responsible for their physical, intellectual, emotional and social development. In this regard, most western countries have compulsory education during which the great majority of children are at school starting from five or six years of age. The school will act in loco parentis meaning "in lieu of parent supervision." In many locales, government is responsible for monitoring the quality of care.

Қызметкерлер

Барлық қызмет провайдерлері үшін ең үлкен шығын – еңбек. 1999 жылы Канададағы балаларға күтім жасайтын орталықтарды зерттеуде еңбек шығындарының 63%-ы еңбекке жұмсалса, ал индустрияның орташа пайдасы 5,3% құрады. Индустрияның еңбекке көп қатыстылығын ескере отырып, сол зерттеу үлкен және кіші операторлар арасында айтарлықтай экономикалық үнемдеме болмағанын көрсеткені таңқаларлық емес. Жергілікті заңнама балаларға күтім жасайтын орталықтардың жұмысын реттеуі мүмкін, бұл қызметкерлерге қойылатын талаптарға әсер етеді. Заңдар қызметкерлердің санына қатысты нормативтерді белгілеуі мүмкін (мысалы, 6 аптадан 12 айға дейін – 1:4; 12-18 айға дейін – 1:5; 18-24 айға дейін – 1:9; және үлкен балалар үшін тіпті жоғарырақ көрсеткіштер). Заңнамада супервайзерлердің біліктілігіне талаптар қойылуы мүмкін. Қызметкерлерге әдетте ешқандай біліктілік талап етілмейді, бірақ он сегіз жасқа толмаған қызметкерлерге қадағалау қажет болуы мүмкін. Әдетте, бала он екі жасқа толғаннан кейін балаларға күтім жасайтын орталықтарға қатысты заңнама қолданылмайды және үлкен балаларға арналған бағдарламалар реттелмеуі мүмкін. Канадада жұмыс күшінің басым бөлігі әйелдерден тұрады (95%), олардың жалақысы төмен, орташа жалақының 60%-ына ғана жетеді. Көптеген қызметкерлер жергілікті ең төменгі жалақыны алады және оларға әдетте сағаттық төлем жасалады, емес, жалақы төленбейді. АҚШ-та "бала күтуші" мамандығы әйелдердің басымдығы бар бесінші кәсіп болып табылады (1999 жылы 95,5% әйелдер). АҚШ-та штаттар бойынша қызметкерлерге қойылатын талаптар әр түрлі.

Коммерциялық емес балабақшалар

Көптеген зерттеулер көрсеткендей, коммерциялық емес балалар бағдарламалары балалардың жақсы дамып, өркендеуіне қолайлы жағдайларды жасауға көбірек мүмкіндік береді. Отбасылық күтім орталықтағы күтімге қарағанда төменгі операциялық шығындарға байланысты (кеміс қатынастар реттелген нормативтерді сақтау үшін аз қызметкерді талап етеді) арзан болуы мүмкін. Көптеген отбасылық күтім үйлерінің қызметкерлері орталықтағы қызметкерлермен бірдей біліктілікке ие болуы мүмкін, бұл күтімнің сапасын арттыруға әкелуі мүмкін. Отбасылық күтім үйлерінің франчайзингі ауқымды экономияны үйдегі күтімге енгізуге бағытталған. Орталық оператор маркетинг, әкімшілік және, мүмкін, орталық сатып алуды жүзеге асырады, ал күтім жеке үйлерде жүргізіледі. Орталық оператор жеке күтім берушілерге оқу курстарын ұйымдастыруы мүмкін. Кейбір мекемелер балалардың білім алу және кәсіби даму деңгейін арттыру үшін қосымша білім беру бағдарламаларын ұсынады.

Бейресми күтім

Бейресми бала күтімі – отбасы және қоғам мүшелерін пайдаланатын бала күтімі жүйесі. Бұған әже-шешелер, бауырлар, сондай-ақ балалар мен ересек көршілер де кіреді. Бұл жүйе қолжетімді бағалы және көптеген мәдениеттерде баланың тәрбиесі мен білімі үшін пайдалы деп есептеледі. Ақшаға және өндіріске негізделген қоғамдарда (мысалы, АҚШ-та) бейресми бала күтімі көбінесе балаларын қымбат балалар бағдарламаларына орналастыруға қаржысы жетпейтін отбасыларда кездеседі. Роберта Айверсен мен Энни Армстронг жасаған зерттеуде, жұмыс істейтін ата-аналардың ұзақ және икемсіз жұмыс кестесіне байланысты, төмен әлеуметтік-экономикалық отбасылар бейресми бала күтімін жиі пайдаланатыны айтылады. Сондай-ақ, осы аз қамтылған отбасылар көбінесе ұзақ сағаттар бойы, икемсіз кесте бойынша жұмыс істеуге бейім, бұл тұрақты жұмыс сағаттары бар балалар бағдарламаларын пайдалануды қиындатады.

Ересектерге қамқорлық көрсететін балалар

Бала күтіміне қатысты көптеген мәселелер балаларды ересектер мен үлкен балалар күтіп-бағудың әртүрлі тәсілдерін қарастырады. Бала күтіміне қатысты тағы бір мәселе – балалардың ересектерге қамқорлық жасауы. Балаларды күтуші ретінде көбінесе дамушы елдерде медициналық көмекке қол жеткізу шектеулі немесе қиын. Бала күтіміне ата-анасы ЖИТС-пен және олардың ата-аналық қызметін шектейтін басқа да аурулармен ауыратын отбасыларда жиі кездеседі. Бала тәрбиесі кезінде олардың болашақта қиындыққа төзуге қабілеттілігін арттыратын кейбір жағымды байланыстар байқалады. Мүмкіндігі шектеулі ата-ананы күту олардың жауапкершілік сезінуін және жетілуін арттырады, әлеуметтік және өмірлік дағдыларын арттырады, ата-ана мен бала арасындағы тығыз қарым-қатынасты дамытады және баланың ерте кезден мақсатты сезінуін арттырады. Ауру немесе мүгедек ата-анасына қамқорлық жасайтын балалар мүгедек ата-анасына қосымша қамқорлық жасайтын балаларға қарағанда ата-аналары туралы аз алаңдайды. Себебі балалар ауруды жақсырақ түсінеді және жағдайды жақсырақ бақылауда ұстай алады. Яғни, ата-ана немесе мұғалім балаға қанша уақыт үйретуге, тыңдауға, ойнауға және зерттеуге дайын болса, бала соғұрлым әлеуметтік, эмоциялық және білім жағынан дамыған болады. Балаға көбінесе орталықта немесе өз үйінде қамқорлық көрсетілсе де, оған ең жақсы әсер ететін нәрсені шешуде ең басты фактор баланың әлеуметтік, физикалық және оқу қабілеттерін дұрыс дамыту үшін қажетті уақыт пен күш салуға дайын адамдар болады. Бала күтімі сапасы, әдетте, орталықтың балаларды қабылдау шығындарынан анықталады. Егер орталық қызмет үшін көбірек төлесе, онда ол балаға көбірек қамқорлық көрсетеді. Қызметтері үшін көбірек ақы алатын орталықтар сапалы білім беру, қазіргі заманғы ресурстар мен жақсырақ құрал-жабдықтармен қамтамасыз ете алады. Бұл әдістердің барлығы балаға білім беруде пайдалы. Мұғалімдерге арналған жоғары стандарт, мысалы, ерте балалық шақтағы білім беру немесе осыған ұқсас білім беру дәрежесін талап ету, баланың дамуында жақсаруды қамтамасыз етеді. Балабақшаға баратын балалар, мейлі қымбат болсын, мейлі арзан болсын, үйде тәрбиеленген жас тобына жататын балаларға қарағанда, әлеуметтік дағдыларын тез дамытады. Олар өздерімен тең жастағы балалармен жақсы қарым-қатынас жасайды және көбінесе өздерінен кіші балалармен қарым-қатынас жасауға тырысады, бұл үшін олар шыдамдылық танытады және деректерді ұсынуда әртүрлі тәсілдерді қолданады. Эрик Дирингтің зерттеуі әлеуметтік мінез-құлықтың теріс үлгілері балабақшамен тікелей байланысты емес екенін дәлелдеді. Норвегиялық балабақша жүйесіндегі балалардың үлкен таңдамасын зерттей отырып, ол балабақшада өткізген сағаттар саны мен олардың мінез-құлқының тәуелділік байланысы жоқ деген қорытындыға келді. Америкада балабақшаға баратын балалардың әлеуметтік мінез-құлықтарының сыртқы көрінісі жоғары болса да, бұл белгілер олардың орталықта өткізген уақытымен тікелей байланысты. Кездейсоқ Abecedarian Early Intervention Project жобасының қорытындысы бойынша жүргізілген зерттеуде 3 мен 21 апта аралығында басталған жоғары сапалы, мақсатты танымдық және тілдік ынталандыру орталығындағы 5 жыл бойына еркектерде орта жастағы ми құрылымында елеулі өзгерістер пайда болғаны анықталды. МРТ сканерлері бала күтімі бағдарламасына қатысқандардың миының бірнеше аймағы мен жалпы ми көлемі бақылау тобына қарағанда едәуір үлкен екенін көрсетті. 2000-2007 жылдар аралығында АҚШ-та жүргізілген бірнеше зерттеулер балабақшаға кірмейтін балаларға жақсы күтім жасаудың зиянды еместігін көрсетті. Зерттеу барысында жоғары сапалы балабақшаға түскен балалар 5-сыныптағы сөздік тестілеуден төмен сапалы балабақшаға түскен балаларға қарағанда жоғары нәтиже көрсетті. Зерттеуде сондай-ақ, мұғалімдер бала күтіміне алынған балаларды "қауымсыз", жиі ұрысып, көп дау-дамай жасайтын деп тапты. Зерттеуде агрессия мен сөздік қорының өсуі аз деп мәлімделген. "Зерттеушілер балалардың мінез-құлқы қалыпты деңгейде екенін және олар клиникалық бұзылулар деп саналмайтынын атап өтті". Әлеуметтік саясат тұрғысынан алғанда, ата-аналары аз білікті балалардың балаларына балабақшада жақсы тәрбие беруді қамтамасыз ету керек. Ата-аналар үшін жақсы балабақша жақсы ата-аналық тәрбиені толықтырады. 2003 жылы Child Development журналында жарияланған америкалық зерттеуде айтылғандай, бала балабақшада 4 жарымға дейін болған кезде, балалардың басқалармен қарым-қатынас жасауына, қауымсыз болуына және агрессивті болуына бейімділігі азаяды, дегенмен бұл көрсеткіштер қалыпты шекте қалады. Балалардың жұқпалы ауруларына тоқталып айтар болсақ, балабақшадағы топтық ортада инфекциялық аурулары бар балалардың болуы бүкіл топқа таралуы мүмкін. Көбінесе таралатын ауруларға тұмау сияқты аурулар және нәрестелерде қызыл иек сияқты ішек аурулары жатады. Сонымен қатар, тері аурулары, бас құсқыштар және қол-аяқ-ауыз ауруы да кездеседі. Бұл аурулардың қалай таралатыны белгісіз болғанымен, қолды жуу инфекцияға шағу қаупін азайтады және басқа да гигиеналық шараларды арттыру да инфекция қаупін азайтады. Әлеуметтік қысымға байланысты, балабақшадағы ауру балаларының ата-аналары балабақша қызметкерлерінің кеңесі бойынша, тіпті денсаулық сақтау ұсыныстарына қайшы болған жағдайда да, қажетсіз медициналық көмек көрсетуге дайын болуы мүмкін. Атап айтқанда, балабақшаға баратын балалар балабақшаға бармайтын балаларға қарағанда антибиотиктерді жиі қабылдайды. HiMama жүргізген сауалнама бойынша, 2017 жылы пайда табуға бағытталған бала күтімі ұйымдарының 68%-ы "Еңбек" мәселесін ең маңызды тәуекел ретінде, ал 65%-ы "Дағды мен жұмысқа орналастыру" мәселесін басымдыққа қойды. Бала күтіміндегі теңсіздіктерді қарастыратын тағы бір мәселе – кім бала күтімін ұсынады. Тарихи тұрғысынан алғанда, бұл міндет қара және иммигрант әйелдерінің үстіне жүктелген – бұл екі топ тарихи, құрылымдық және әлеуметтік шиеленістерге байланысты өздерінің мүдделерін қорғай алмайды. "Suited for Service: Racialized Rationalizations for the Ideal Domestic Servant from the Nineteenth to Early Twentieth Century" мақаласының авторлары АҚШ-тағы үй шаруашылығы қызметінің нәсілдік мұрасы үй шаруашылығы күтім қызметін жалға алатын және күтім қызметін ұсынатын адамдар арасында тәуелділік қатынасын құрғанын айтады.

Many types of childcare discuss the different ways in which children are cared for by adults or older children. One additional type of child care involves children caring for adults. Children as caretakers are most often seen in developing countries with restricted or hard to access medical assistance. Child caretakers are common in families where the parents are affected by HIV/AIDS and other illnesses that might limit their parental functioning. Developmentally, these child caretakers have shown certain positive associations that affect their future resilience in the face of adversity. Caring for disabled parents raises their sense of responsibility and maturity, increases social and life skills, fosters closer parent child relationships, and enhances a child's early sense of purpose. Children caring for sick or disabled parents also experience less anxiety surrounding their parents compared to children who have an additional caregiver for their disabled parent. This is because the children understand more about the illness and feel more in control over the situation. That is, the amount of time that a parent or teacher is willing to spend teaching, listening to, playing with, and exploring with the child the more socially, emotionally, and educationally developed the child will become. Whether that child receives the majority of his or her care at a center or at its house, the biggest factor in deciding what will have the best effect on the child will be those willing to put in the time and effort it takes to properly develop a child's social, physical, and academic skills. The quality of childcare given by a facility is generally indicated by the center's cost of enrollment. If the center charges more for the service, it will generally provide better care to the children. Centers that charge more for their services can provide quality education, more current resources, and nicer facilities. These are all helpful when trying to educate a child academically. A higher standard for teachers, such as requiring a degree in early childhood education or a degree of the like, has shown to result in improved growth in the development of a child. Whether at an expensive facility or relatively inexpensive, children who attend daycare facilities tend to develop social skills more quickly than children of the same age group that are reared at home. They communicate better with children of the same age and often try harder to communicate with those that are younger than them, by using patience and taking different approaches at presenting the data. A study done by Erik Dearing proved that negative social behavioral patterns are not directly connected to daycare. By studying a large selection of children from the Norwegian childcare system, he concluded that the number of hours a child spends at a daycare and their behavior do not have a dependent relationship. Though in America, children who attend childcare systems have a higher risk of externalizing the symptoms of negative social behavior, exhibiting these traits can directly correlate with their time spent in the center. A study that followed up on the randomized Abecedarian Early Intervention Project showed that 5 years of high quality, targeted cognitively and linguistically stimulating center based care starting between 3 and 21 weeks of age resulted in significant changes in midlife brain structure in males. MRI scans showed that several brain region and total brain volumes were substantially larger in participants of the child care program than in the control group. Several studies undertaken in the United States from 2000 to 2007, said that good daycare for non infants is not harmful. The study found that the children who received a higher quality of childcare scored higher on 5th grade vocabulary tests than the children who had attended childcare of a lower quality. The study also reported that teachers found children from childcare to be "disobedient", fight more frequently, and more argumentative. The study reported the increases in both aggression and vocabulary were small. "The researchers emphasized that the children's behavior was within the normal range and were not considered clinically disordered." As a matter of social policy, consistent, good daycare, may ensure adequate early childhood education for children of less skilled parents. From a parental perspective, good daycare can complement good parenting. One 2003 American study appearing in Child Development said that the amount of time spent in daycare before four and a half tended to correspond with the child's tendency to be less likely to get along with others, to be disobedient, and to be aggressive, although still within the normal range. [[File:Adult brain structure changes due to high quality, targeted cognitively and linguistically stimulating center based care. png|thumb|Adult brain volume differences due to a specific child care program in children of low socioeconomic status. This happens when groups of children meet in a childcare environment, and there is an individual with an infectious disease who may then spread it to the entire group. Commonly spread diseases include influenza like illness and enteric illnesses, such as diarrhea among babies using diapers. Illnesses and diseases may also include ringworm, head lice, and hand, feet, mouth disease. It is uncertain how these diseases spread, but hand washing reduces some risk of transmission and increasing hygiene in other ways also reduces risk of infection. Due to social pressure, parents of sick children in childcare may be willing to give unnecessary medical care to their children when advised to do so by childcare workers and even if it is against the advice of health care providers. In particular, children in childcare are more likely to take antibiotics than children outside of childcare. According to a survey done by HiMama, 68% of for profit child care organizations ranked 'Labor' as their top risk and 65% ranked 'Talent and Recruitment' as their top priority for 2017. Another consideration in the inequities in childcare is who is providing childcare disproportionately. Historically, the task has fallen onto Black and immigrant women—two groups who have not been able to advocate for themselves due to historical, structural, and social tensions. The authors of the article "Suited for Service: Racialized Rationalizations for the Ideal Domestic Servant from the Nineteenth to Early Twentieth Century" argue that the racial legacy of domestic service in the United States has created a relationship of servitude between those who hire domestic caregivers and the caregivers themselves.

Бала күтіміне ақы төленбегендер

Бала тәрбиесімен айналысатын адамдар балаларын қоғамның толыққанды мүшесі етіп тәрбиелеп, дамытады. Ғасырлар бойы әйелдердің үйде қалып, балаларға күтім жасаса, күйеулері жұмысқа шығады деп есептелді. Көп жағдайда отбасын қамтамасыз етудегі барлық еңбек күйеулерге бағаланды. Дегенмен, үй шаруасындағы күтім жұмысын атқарушы да мақтауға лайық. Күтіммен айналысатын адамдар еңбекақы алмайды, және балаларын тәрбиелеуге көп уақыт жұмсағандықтан, "күтім салдарынан болатын шығынға" (отбасы мүшесіне күтім жасауға кеткен уақыт пен қаржылық мүмкіндіктердің жоғалуы) ұшырайды. Күтімші отбасы мүшесіне күтім жасаудың орнына, жұмыс істеуге немесе бос уақытын пайдалануға мүмкіндігі болар еді. Күтім салдарынан болатын шығын тек бала күтімімен ғана байланысты емес – ол науқас отбасы мүшесіне күтім жасауға, кіші туыстарға қарауға, немесе егде жастағы туыстың дүкенге баруына, дәрігерге қабылдануына көмектесуге де қатысты болуы мүмкін.

Ақшалай құны

Зерттеулер әйел күтушінің жылдық жалақысын бағалау үшін жүргізілді. Бір зерттеуге сәйкес, егер ана үй шаруасын жүргізу және балаларына қамқорлық жасаудағы әрбір жұмысы үшін орташа жалақы алса, оның еңбегінің құны жылына 117 867 долларды құрайды. Мұндай жоғары жалақының себебі – аналар апта ішінде әдетте 10 түрлі қызмет атқарады. Олардың кейбірі – үйді тазалау, көлік жүргізу, бала күтімі, кір жуу сияқты төмен жалақылы жұмыстар, ал қаржылық және басқарушылық міндеттер (зерттеулерде компанияның бас директорының қызметімен салыстырылған) – жоғары жалақылы. Бала күтімі мен үй шаруасын басқалар атқара алмайды, және бұл міндеттерді ата-аналардан басқа да адамдар орындайды. Тегін бала күтімінің құны түрлі заңды тұлғалар үшін маңызды көрсеткіш болып табылады. Сот ісіне сарапшы куәгерлер (көбінесе экономистер) шақырылып, ақы төленбеген еңбектің құнын бағалауы мүмкін. Бұл бағалау арқасында талапкер немесе жауапкер өз еңбегі үшін әділ өтемақы алады. Кіші туыстарға (аға-інілер, апа-сіңлілер) кіші балаларға қамқорлық жасауды тапсыру балалардың дамуына да оң әсер етеді. Мысалы, бауырлары бар балалар, бауырлары жоқ балаларға қарағанда, көбірек әлеуметтік мінез-құлықтарды (басқа адамның ойын түсіну, бөлісу сияқты) көрсетеді. Сонымен қатар, кіші бауырларын күтіп жүргендер оларды күнделікті істерге қатыстыру арқылы қарым-қатынас дағдыларын жетілдіре алады. Элейн Хоффман Барухтың сөзіне сәйкес, Платон б.з.д. 394 жылы бала күтімі жүйесі әйелдерге қоғамдық өмірге қатысуға мүмкіндік береді деп мәлімдеген. Қазіргі заманғы бала күтіміне арналған алғашқы кітапты жазған ағылшын авторларының бірі Элизабет Доубарн (The Rights of Infants, or Nursing of Infants, 1805) болды. Бірінші балабақша 1844 жылдың 14 қарашасында Парижде Фирмин Марбо тарапынан ашылды. 18-шы және 19-шы ғасырларда Еуропада пайда болған балабақшалар 1850-ші жылдары АҚШ-та Ансли Уилкокс құрған «Қайырымдылық Ұйымы» сияқты жеке қайырымдылық қоғамдары арқылы құрылды. Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Фич-Креше жұмыс істейтін аналарға арналған алғашқы күндізгі орталық ретінде танымал болды. 1854 жылы Нью-Йорк балалар үйі ашылды. Ағылшын тілінде сөйлейтін және басқа консервативті елдерде бала күтімін көбінесе ата-аналар, үйдегі күтушілер немесе туыстар, көршілер мен достармен жасалған бейресми келісімдер арқылы жүзеге асырады. Алайда, скандинавия елдерінде балалардың көпшілігі күнінің көп бөлігін балабақшада өткізеді. Балаларды өз үйінде күтуді әдетте күтуші, ау-пар немесе үлкен туыстар (ата-аналар, әжелер, жеңелер мен ағалар) қамтамасыз етеді. Бала күтімі балалар үйлерінде немесе балабақшаларда, сондай-ақ күтушілердің немесе отбасылық күтіммен айналысатын адамдардың үйлерінде ұйымдастырылуы мүмкін. Ол білім беру, балалардың дамуы, тәртіп және тіпті мектепке дейінгі білім беруді қамтитын формалды құрылымға ие болуы мүмкін. Балабақша индустриясы жеке ата-ананың күтімінен бастап ірі, реттелген мекемелерге дейін үздіксіздік құрайды. Кейбір күтушілер бір уақытта бірнеше отбасыдан шыққан балаларды өз үйлерінде (Австралияда «отбасылық күндізгі күтім» деп белгілі) немесе арнайы бала күтімі орталықтарында күтеді. Кейбір жұмыс берушілер жұмыс орнында немесе оның жанында балабақша ұйымдастырады. Нарық жеткілікті үлкен немесе мемлекеттік субсидиялар бар жерлерде пайда табуға бағытталған балабақша корпорациялары жиі кездеседі. Тәуелсіз зерттеулер жақсы балабақшаның зиянды емес екенін көрсетеді. Кейбір жағдайларда жақсы балабақша ата-ананың күтімінен өзгеше тәжірибелерді ұсынуы мүмкін, әсіресе балалар екі жасқа толғанда және басқа балалармен қарым-қатынас жасауға дайын болған кезде. Жоғары сапалы балабақшадағы балалардың тілдік және танымдық дамуы, төмен сапалы балабақшадағы балаларға қарағанда, өмірінің алғашқы 4,5 жылында жақсырақ болады.

Studies have been done to get an annual salary estimate for a female caregiver. One survey suggested that the value of a mother's work, if she were paid the average wage for each task she performs in running the household and caring for her children, is $117,867 per year. The reason for the high salary is because mothers typically perform about 10 different job functions throughout the week. Some of these job functions are poorly paid, including cleaning, driving, caring for children, and washing laundry, but others, especially financial and managerial tasks that the survey equated with being the chief executive officer of a company, are highly paid. Neither a nanny nor a housekeeper makes nearly as much money, and almost all of these tasks except direct child care also have to be done by non parents. The value of unpaid childcare is also an important figure in various legal entities. Expert witnesses (most often economists) are occasionally brought into court cases to give estimates on the value of unpaid labor. By giving estimation, the plaintiff or defendant can be fairly compensated for their labor. Developmental benefits are also seen for older siblings or relatives tasked to care for younger children. For example, children with siblings are more likely to exhibit prosocial behaviors (such as the ability to take another's perspective or sharing with others) than children without siblings. Additionally, sibling caretakers have the opportunity to develop deeper communication skills as they teach younger siblings to participate in everyday tasks. Plato, according to Elaine Hoffman Baruch, around 394 B. C., argued that a system of child care would free women to participate in society. Among the early English authors to devote a book to child care in the modern sense was Elizabeth Dawbarn (The Rights of Infants, or Nursing of Infants, 1805). The first crèche was opened by Firmin Marbeau on 14 November 1844 in Paris, The Société des Crèches was recognized by the French government in 1869. Originating in Europe in the late 18th and early 19th century, day cares were established in the United States by private charities in the 1850s, such as the Charity Organization Society founded by Ansley Wilcox. The Fitch Creche in Buffalo, New York was known as the first day center for working mothers in the United States. Another at that time was the New York Day Nursery in 1854. In English speaking and other conservative countries, the vast majority of childcare is still performed by the parents, in house nannies or through informal arrangements with relatives, neighbors or friends, but most children are in daycare centers for most of the day in Nordic Countries, for example. Child care in the child's own home is traditionally provided by a nanny or au pair, or by extended family members including grandparents, aunts and uncles. Child care is provided in nurseries or crèches or by a nanny or family child care provider caring for children in their own homes. It can also take on a more formal structure, with education, child development, discipline and even preschool education falling into the fold of services. The day care industry is a continuum from personal parental care to large, regulated institutions. Some childminders care for children from several families at the same time, either in their own home (commonly known as "family day care" in Australia) or in a specialized child care facility. Some employers provide nursery provisions for their employees at or near the place of employment. For profit day care corporations often exist where the market is sufficiently large or there are government subsidies. Independent studies suggest that good daycare is not harmful. In some cases, good daycare can provide different experiences than parental care does, especially when children reach two and are ready to interact with other children. Children in higher quality childcare had somewhat better language and cognitive development during the first 4½ years of life than those in lower quality care.

Қол жеткізу

Бала күтімі мүмкіндігі, ол туыстардың күтімі болсын немесе кәсіби мамандардың қызметі болсын, ата-аналардың жұмыс істеу мүмкіндігіне әсер етеді. Бұл жалғыз ата-аналарды да, екі ата-анасының да ақша табуы қажет немесе қалаған отбасыларды да қамтиды. Көптеген жоғары кірісті елдердің үкіметтері төмен кірісті отбасыларға немесе ата-аналарға жалпылай қолдау көрсету мақсатында бала күтімі бағдарламаларына субсидиялар бөледі. АҚШ-та субсидиялар шектеулі болғандықтан, мемлекеттік бала күтімі қызметтерін ұсыну қажеттігі туралы саяси пікірталас жүріп жатыр. Бұл мәселеге байланысты, барлық балаларға арналған мектепке дейінгі білім беру және төленген отбасылық демалыс туралы да талқылаулар өріліп жатыр.