Кіріспе

I дәрежелі қамал Дадли қаласында, Англия

Дудли қамалы – Англияның Вест-Мидлендс аймағындағы Дадли қаласында орналасқан қираған бекініс. Бастапқыда Норман жаулап алудан кейін көп ұзамай салынған ағаш мотта және бейли қамалы, XII ғасырда тас қамал ретінде қайта салынды, бірақ кейіннен Англияның Генрих II бұйрығымен бұзды. Қамалды қайта жаңарту XIII ғасырдың екінші жартысында басталды және Джон Дадли салған бекініс ішіндегі бірнеше ғимараттармен аяқталды. Англия Парламентінің бұйрығымен Англия азамат соғысы кезінде бекініс нығайтылмай қалды, ал тұрғын үйлер 1750 жылы өртенді. XIX және XX ғасырдың басында бұл жерде мерекелер мен шерулер өткізілді. Бүгінде Дадли хайуанат бағы оның аумағында орналасқан. Оның орналасқан жері – Касл-Хилл – өнеркәсіптік революция кезінде кеңінен қазылған Венлок тобының әктас тасынан құралған. Қазір ол Врен ұясы төбесімен бірге Дадлидегі әктас өнеркәсібінің ең жақсы сақталған қалдықтарының ескерткіші болып табылады. Бұл сонымен қатар I дәрежелі тізімдегі ғимарат. Жергілікті құрылымдық мәселелерге байланысты 2020 жылы «Тарихи Англия» ұйымының «Қауіп төндіретін мұралар» тізіміне енгізілді. Дадли туннелі Касл-Хилл төбесінің астынан өтеді, бірақ қамалдың өзінің астынан емес.

Орта ғасырлар

Антиквар Уильям Камден 700 жылы Дудлиде Мерция герцогы Додо немесе Доддо салып кеткен қамал бар екенін айтқан. Дегенмен, қазіргі тарихшылар бұл пікірмен келіспейді, олар қамалдың 1066 жылғы нормандық жаулап алудан кейін салынғанын жасайды. Жеңімпаздың ізбасарларының бірі – Анскульф де Пиккини 1070 жылы алғашқы қамалдың құрылысын бастаған деп есептеледі. "Соңғы сот кітабында" Анскульфтың ұлы Уильям Фиц Анскульф 1086 жылғы тізімде қамалға ие болғаны көрсетілген. "Дудли" жазбасының алғашқы жолы: "Аталған Уильям Дудлиді иеленді, және оның қамалы бар". Осы қамалдың қалдықтарының бір бөлігі, әсіресе қазіргі қамалдың негізі болып табылатын үлкен топырақ үйіндісі, бүгінге дейін сақталған. Бірақ ең алғашқы қамал ағаштан салынған және қазір жоқ. Фиц Анскульфтен кейін қамал Паганельдер отбасының меншігіне өтті, олар осы жерде алғашқы тас қамал салды. Бұл қамал 1138 жылы король Стефан әскерлерінің қоршауына төтеп берді. Алайда, 1173 жылы Гервас Паганел король Генрих II-ге қарсы көтеріліске қатысқаннан кейін, қамал корольдің бұйрығымен қиратылды. Сомерилер 1194 жылы Ральф де Сомери I, өзінің ағасы Гервас Паганелден мұрагерлікке ие болғаннан кейін осы жердің иесі атанды. Роджер де Сомери II 1262 жылы қамалдың қайта құрылысын бастады. Роджер де Сомери II 1272 жылы қайтыс болғанда қамал толыққанды аяқталмады, ал құрылыс жұмыстары Роджердің мұрагерлерімен 14 ғасырға дейін жалғасты. Қамалдың ең көрікті бөлігі – қаладан көрінетін қамал және басты қақпа осы қайта құрылыс кезінде салынған. Сомери әулетінің соңғы еркегі Джон Сомери 1321 жылы қайтыс болды. Осы кезде бекіністер толыққанды аяқталған деп есептеледі. 1325-1326 жылдары қамал Деспенсерге тиесілі болды, бірақ король биліктен құлағаннан кейін одан айырылды. 1327 жылы қамал Джон мен Маргаретқа қайтарылды. Джон Дадли 1553 жылы Леди Джейн Грейді Англия тағына отырғызуға тырысқаны үшін жазаланды, сондай-ақ қамал Шотландия королевасы Мэриге түрме ретінде пайдаланылуы мүмкін еді. Бірақ Саттон отбасы қаланы ұзақ уақытқа иелене алмады, ал Эдвард Саттонның ұлы Эдвард Саттон III мүлікті иеленген соңғы еркек мұрагері болды. 1592 жылы Эдвард Гилберт Литтелтонның меншігіне шабуыл жасап, қамал аумағындағы малдарды алып кетті. 1644 жылы қамал парламенттік әскерлермен қоршалды және 13 мамыр 1646 жылы сэр Уильям Бреретон басқарған әскерлерге берілді. Қамалдың қайта пайдаланылуын болдырмау үшін оның бір бөлігі қиратылды, нәтижесінде қазіргі қираған қамал осы шешімнің салдары болды. Дегенмен, тұрғын үйлердің бір бөлігі сақталды және кейінірек Дадли графтары оларды уақыт-уақыт пайдаланды, бірақ олар Мидлендс аймағындағы шамамен төрт миль қашықтықтағы Химли-холлда тұруды жөн көрді. 1700 жылға дейін осы жерде ат қоралары салынды. Бұл қамалдың соңғы салынған құрылысы болды. Дудли қаласының орталығында орналасқандықтан, тарихи тұрғыдан алғанда, қамал 1579 жылы Кристофер Сакстон және 1610 жылы Джон Спидтің карталарында көрсетілгендей, көршілес Стаффордширдің бөлігі болған Седгли шекарасында орналасқан, Ворчестершир емес. Шекаралар 1926 жылы ғана өзгертілді, қамал мен оның аумағы Дудли ауданының құрамына енгізілді, бұл Приори Эстейт дамуына мүмкіндік беру үшін шекараларды қайта құрудың нәтижесі болды.

Мотт және Бейли

Мотта – қамал орнында сақталған ең көне құрылым. Бастапқыда оның табанында сулы немесе құрғақ ор қазылған. Моттаның ішкі бөлігі әктас қиыршықтарынан тұрады және сазбен қапталған. Оның биіктігі шамамен 9 метрді құрайды. Алғашқы ғимараттың жоспары сәл тіктөртбұрышты болып келген, шамамен солтүстіктен оңтүстікке қарай 15 метр, ал шығыстан батысқа қарай 22 метр болған. Әр бұрыштағы төрт дөңгелек мұнараның диаметрі 9,8 метрге жетеді.

Қонақтар орталығы

Қала маңындағы келушілер орталығы 1994 жылдың маусым айында Елизавета II патшайымы тарапынан ашылды. Орталықтағы басқа да көрмелердің ішінде, 1550 жылғы қаланың компьютерлік реконструкциясы да болды, ол виртуалды тур тұжырымдамасының алғашқы қолданылуын көрсететін құралдар арқылы ұсынылды.

Қауіпсіздік туралы мәлімдемелер

Дадли қамалының арбалы екені мәлім. Дадли Англиядағы ең көп жынға толы қамал деп есептеледі. Бұл жерде көбінесе көрінетін құбылыстардың бірі – Сұр әйел, ол Дороти Бомонттың рухы деп саналады. Ол қамал ішінде бала туғаннан кейін көп өтпей, өзінің және баласының қасына жерленуін, ал күйеуінің жерлеу рәсіміне қатысуын өтінген. Бірақ тілектері орындалмағандықтан, қазір қамал мен оның аумағында көшін кешіп жүр деген сенім бар. Доротидің көрінісі көбінесе қамалдың бастионының жанында және оның құрметіне аталған сыражайда, Grey Lady Tavern-да байқалады. Ашылғалы бері, мұнда көптеген оқиғалар тіркелді, көбінесе түсіндіріле алмайтын дыбыстар, түнгі уақытта себепсіз дабылдар соғуы және суықтың күрт төмендеуі, осыған қоса көгілдір тұманның сыражайды кезіп өтуі жиі кездеседі. Қазіргі уақытта қамалдың ең арбалы жері – жер астындағы шіркеуі, онда қамалдың феодалдарының бірі – Джон Сомеридің денесі сақталған ежелгі тас қабір орналасқан. Көптеген адамдар қабірдің жанында Сомериге тиесілі деп саналатын аяқтарды көргендерін айтады.