Кіріспе

Алстон – Англияның Камбрия, Вестморленд және Фурнесс аймағындағы қала. Ол Оңтүстік Тайн өзенінің жағасында, Алстон Мур азаматтық округінің ішінде орналасқан. Алстон, Дербиширдегі Бакстонмен бірге, шамамен 1000 фут (305 метр) биіктікте теңіз деңгейінен жоғары орналасқандықтан, "Англиядағы ең биік базар қаласы" деген атаққа ие. Биіктігіне қарамастан, қалаға көптеген жолдар арқылы оңай жетуге болады, олар Алстонды Уэрдейл, Тисдейл және Камбриядағы Пэнрит сияқты қалалармен, Хартсайд асуы арқылы және Тайнеделмен байланыстырады. Тарихи тұрғыдан Камберлендтің бір бөлігі болған Алстон Солтүстік Пеннин тауларының ішінде жатыр, бұл аймақ ерекше табиғи сұлулығымен танымал. Қаланың көп бөлігі, бірнеше ескерткіш ғимараттарды қамтитын, ерекше сақтау аймағы болып белгіленген.

География

Олстон Солтүстік Пенниннің ерекше табиғи сұлулық аймағында орналасқан, ең жақын қала Халтвистлден жолмен 26 шақырымнан астам қашықтықта және кең даламен қоршалған. Жақын маңдағы ауылдарға Гарригилл және Нентхед жатады. Ол Ньюкасл-апон-Тайн қаласынан батысқа қарай 72 шақырым, Карлайл қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 48 шақырым, Пенрит қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 32 шақырым, ал Хексам қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 35 шақырым жерде орналасқан. A686, A689 және B6277 тас жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан қала, Оңтүстік Тайн және Нент өзендерінің қосылған жерінде жатыр. 2013 жылдың 18 мамырындағы аса күшті жаңбыр Алстонның жеті аймағында су тасқынына әкеліп, отыз алты үйге зиян келтірді. Қоршаған орта агенттігінің мәліметтері бойынша, сол күні 51 мм жаңбыр жауған. Аймақтың ландшафты әк тас, құмтас және тақтатастан құралған. Бұл аймақ минералдарға, әсіресе қорғасын кендеріне бай, және ландшафтқа ғасырлар бойында қолданылған әртүрлі кен өндіру әдістерінің әсері зор болды.

Ертедегі қоныстар

Бұл аймақтағы адамдардың ең ерте дәлелі – қыш ыдыстардың сынықтары, алтын себет піскен сырға және Кирхаудағы Альстонның солтүстік-батысына қарай 3 шақырым жерде орналасқан екі обаның бірінен табылған кремний құралдары. 1935 жылы қазба жұмыстары жүргізілген, обалар б.з.д. 2000-1700 жылдар аралығында салынған деп белгіленді. Аймақтағы римдік әрекеттердің куәлігі – Уитли қамалының жер үйінділері, бұл Эпиакумның римдік бекінісі (Кастра) деп саналады, ол 2 және 3 ғасырларда Алтыншы және Жиырмасыншы легиондармен салынған және қайта жаңартылған. Бекініс Киркби-Тордан (Бравониякум) Карворанға (Магнай) дейін Адриан қабырғасына дейін созылатын Римдік жолдың бойында орналасқан. Уитли қамалы Адриан қабырғасына дейінгі орталық жабдықтау жолын күзеткен, сондай-ақ Оңтүстік Тайн өзенінің жоғарғы ағысындағы қорғасын және күміс кен орындарын қорғауға көмектескен болуы мүмкін. Қаланың аты 1164-71 жылдары Альденби, ал 1209 жылы Альденстон деп тіркелген, бұл "[Хальфдан есімді викинг еркегіне] тиесілі елді мекен немесе шаруашылық" дегенді білдіреді.

Егемендік

10 ғасырда Алстон Мур Англиядағы шотланд патшаларының иелігінде болған Тиндейл еркіндігінің бір бөлігі болды, бұл жағдай аймақтың тәуелділігі туралы ұзақ жылдар бойына түсініспеушіліктерге әкелді. 1085 жылы Барон де Ветерипонте алғашқы тіркелген жер иелері болды; олар Шотландия патшаларының атынан осы жерді иеленді, ал Англия патшалары минералдық құқықтарды сақтап қалды. Бұл 1279 жылғы сот отырысында расталды, онда аймақтың кеншілері жергілікті халықтан ерекше екені және Шотландияға емес, Англия тәжіне салық төлейтіні анықталды. Осының нәтижесінде кеншілер Англияның қорғауындағы өздігінен басқарылатын қауымдастықтарда өмір сүрді. 1296 жылы Шотландия королі Джон де Баллиол Солтүстік Англияға шабуыл жасады; осыған байланысты Эдуард I шотланд иеліктерін қайтаруға кірісті және Алстон Мурды да қамтитын Тиндейл Англия тәжінің тікелей бақылауына көшті, ол осы күнгі күнге дейін сақталып келеді. Қала Тайн өзенінде орналасқан және тарихи тұрғыдан Тиндейлдің бөлігі болғанына қарамастан, бұл аймақ ешқашан Хексамширдің немесе Нортумберлендтің бөлігі болған емес, Камберлендтің және кейін Камбрияның құрамына кірді. Бұл, әдетте, аймақтағы кендердің бір кезде Карлайл қаласынан басқарылғандығымен байланысты болды.

Тау-кен өндірісі

Тарихи тұрғыдан бұл аймақта қорғасын, күміс, мырыш, көмір және фторшпар кендері өндірілген. Жақын орналасқан Уитли қамалының (Эпиакум) римдік бекінісі, ішінара, сол жердегі қорғасын кендерін бақылау және қорғау мақсатымен салынған болуы мүмкін. 13 ғасырда бұл аймақ Карлайл күміс кендері деп белгілі болды — күміс жоғары пайызбен (бір тоннаға 40 троялық унция немесе 1,2 г/кг балқытылған қорғасын) табылған және осы мақсатта Карлайлда құрылған Корольдік монета соғу орындасында монеталар жасауға қолданылды. 18-ғасырдың ортасына дейін кен өндіру көбінесе өте шағын масштабта жүргізілді. Аймақтағы ең ірі кен иесі Лондон қорғасын компаниясы болды; бұл Діни достар қоғамы (квакерлер) ұйымы, прогрессивті еңбек саясатын ұстанды және 18-ғасырдың басында бұл аймаққа қызығушылық танытты. 1745 жылы ол 8 шақырым қашықтықтағы Нентхедте мектеп, кітапхана, санитарлық үй, хирург үйі, сағат мұнарасы бар базар залы, кір жуу және «ақшаға сату» дүкенін салуға кірісті. Көптеген соңғы кен орындары 1950 жылдары жабылды. Шағын шахта (Айл кеніші) бүгінге дейін жұмыс істеп тұр.

Басқару

Алстон Пенрит және Шекара парламенттік сайлау округінде орналасқан. Нейл Хадсон 2019 жылғы жалпы сайлауда Рори Стюартты ығыстырып, консервативті партиядан парламент депутаты болып сайланды. Ұлыбритания Еуропалық Одақтан шығар алдында, оның азаматтары Солтүстік-Батыс Англия сайлау округі үшін Еуропалық парламент депутаттарын сайлауға дауыс берді. Жергілікті басқару үшін Алстон Вестморланд және Фурнесс біртұтас әкімдігінің құрамында. 2023 жылдың 1 сәуіріне дейін ол Эден аудандық кеңесінің Алстон Мур округі және Камбрия округі кеңесінің Алстон және Шығыс Феллсайд бөлімшесіне қарасты болды. Алстонның өз қарастырылатын кеңесі жоқ, оның орнына ол Алстон Мур қарастырылатын кеңесінің құрамына кіреді.

Қазіргі заманғы экономика

Бұл аймақта құнды металдарды қазу енді белсенді түрде жүргізілмейді, бірақ тау-кен өндірісінің тарихы туризм мақсатында пайдаланылуда. Жақын жерде жұмыс орындарының аздығынан 1841 жылы 6858 болған халық саны бүгінде 1128-ге дейін азайды.

Ауыл шаруашылығы

Қоршаған дала негізінен қой шаруашылығына арналған, алайда көптеген шаруалар төсек және таңғы ас сияқты басқа да кәсіптері бар. Қыс айларында аймақтағы ауа райының суық болуына байланысты шаруашылық жүргізу қиынға түседі.

Туризм

Қазіргі уақытта туризм аймақ үшін маңызды табыс көзіне айналды. Ең басты тартымдылығы – Оңтүстік Тиндейл темір жолындағы тар жол темір жолы және мұражай орталығы. Алстон және оның төңірегі Солтүстік Пенниннің көрнекті табиғи сұлулық аймағы (AONB) және Еуропалық геопарктің құрамына кіреді. Алстон тас төселген көшелерімен және 17 ғасырға дейінгі тас үйлерімен әйгілі. Аймақтың кен өндіру тарихы Солтүстік Пеннинде туризмді дамыту үшін пайдаланылған. Жақын орналасқан Нетхед ауылындағы Нетхед кен орындары – еріктілер басқаратын, қорғалатын ескерткіш. Nenthead Mines Conservation Society қоғамы жүйелі түрде ашық есік күндерін ұйымдастырады, онда келушілер қорғасын өндіру тарихымен танысып, Каррс кенішінің жер астына саяхатын жүзеге асыруға мүмкіндік алады. Ұлыбританияның бірінші Ұлттық жолы – Пеннин жолы Алстонның жанынан өтеді, ал Теңізден теңізге дейінгі велосипед жолы (C2C) қаладан өтеді.

Дүкендер мен нысандар

Дүкендердің ішінде толыққанды тағамдық дүкен, Coop супермаркеті, Spar қолайлы дүкені, құрал-жабдық сататын дүкен, пошта бөлімі, сырт киім дүкені, органикалық нан пісіретін пешхана, қайырымдылық дүкені, сондай-ақ қолөнер, сыйлық және антиквариат дүкендері бар. Алстонда төрт паб бар, ал қалада көптеген кафелер, тамақ алып кету орны, арнайы гравировка компаниясы, екі қонақ үй, көптеген жатақ үйлер, екі жанармай құю станциясы, спортзал, жылжымайтын мүлік агенттігі және шаштараз бар. Бұрынғы танымал балық және картоп фри дүкені 2022 жылдың қараша айында жабылды. Соңғы қалған банк, Barclays, 2015 жылдың желтоқсан айында жабылды. Түстік Тинедейл темір жолының тар табанды пойыздары сәуірден қазанға дейін жүреді, олар көрікті жерлер арқылы қысқа саяхат ұсынады.

Металл өңдеу

ХХ ғасырдың көп бөлігінде, 1940 жылдан 1980 жылы жабылғанға дейін, құйма зауыты шамамен 200 адамды жұмысқа алды. Осы құйма зауытының жабылуы аймақтағы жұмыссыздық деңгейін 8,9%-дан 25%-дан астамға дейін көтерді. Қазіргі таңда аймақтың негізгі жұмыс берушісі – 2008 жылы Precision Products компаниясын сатып алған Bonds Precision Castings Limited компаниясы. Precision Products компаниясы 1947 жылы Уильям Джордж Болл құрған болатын. Bonds Precision Casting Ltd. тот баспайтын болаттан және суперқосметаллдан құйма дайындайды.

Халық саны

Халық санағының деректері бойынша 1831 жылы Алстон Мур приходінің халқы 6 858 адамды құраған. Бүгінде бұл көрсеткіш шамамен 1 200 адамды құрайды. 2001 жылғы санақ бойынша Алстон қаласының халқы 1 128 адамды құрады. Аталмыш қоғамның жеке веб-сайты бар, ол Cybermoor жобасының (cybermoor.org) нәтижесінде құрылды. Бұл жоба Алстон Мурдағы дерлік барлық үйге интернет, ал көптеген үйлерге кеңжолақты интернетке қол жеткізуге мүмкіндік берді. Бұл, білімі аз немесе білімі жоқ адамдарға онлайн курстар мен оқуға қатысуға жағдай жасады. Аймақтың Англияның басқа аймақтарымен салыстырғандағы шалқау орналасуы мәселесі желілік инфрақұрылымды құру үшін IEEE 802.11 технологиясын қолдану арқылы шешілді.

Атақты тұрғындар

Николас Ридли, саясаткер және үкімет министрі.

Қалалық әкімдік

Олстон қалалық әкімдігі – қауымдастықтың орталық нүктесі, көптеген жергілікті қоғамдық шаралардың өткізілу орны. Сондай-ақ, мұнда туристік ақпарат орталығы мен қалың жұртқа арналған кітапхана да бар. Жергілікті металлург және кәсіпкер Хью Ли Паттинсонның тапсырысымен салынған, готикалық жаңғырту стиліндегі бұл ғимарат 1858 жылы құрылысын аяқтады.

Нарықтық

Қала тұрақты базар өткізбесе де, оны өткізуге заңдық құқығы бар. Қала орталығындағы базар айқышы, қаланың орталық нүктесі болып табылады, ол 1981 жылы 1980 жылдың қаңтарында вагонмен бұзылған бұрынғы айқыштың орнына салынған. Ал бұл бұрынғы айқыш, 1883 жылғы айқышты алмастырған еді, ол 1968 жылы жүк көлігімен құлатылған. Сәуірден қыркүйекке дейін қала әкімшілігінде тұрақты өндірушілер базары өткізіледі, онда Камбрия, Нортумберленд және Дарем графтықтарында өндірілген азық-түлік пен қолөнер бұйымдары сатылады, бұл Алстонның осы үш графтықтың тоғысқан жерінде орналасқандығын көрсетеді.

Кентерберийлік әулие Августин шіркеуі

Қауымдық шіркеу 1869 жылы екі алдыңғы шіркеудің орнында салынған. Камбрияда орналасқанына қарамастан, шіркеу Карлайл епархиясының емес, Ньюкасл епархиясының құрамында. Шіркеудің мұнарасы 1886 жылы ғана аяқталды. Шіркеудегі ерекше зат – Дервентуотердің 3-графы Джеймс Рэдклифке тиесілі сағат, ол мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін басы кесілген. Ол 16 ғасырдың туындысы деп саналады және 1978 жылы қайта жаңартылды. 1714 жылы құйылған шіркеу қоңырауларының бірі де Дервентуотер графына тиесілі болған. Ол 1770 жылғы бұрынғы шіркеуге орнатылған. Төрт қоңырау 1943 жылдан бастап 1949 жылдың 13 қыркүйегінде Мидленд банкінде қаза тапқан шіркеу сақшысы Эндрю Грэм Стюарт Стилдің құрметіне орнатылды. Мұнара жеткілікті мықты болмағандықтан қоңырауларды толық соғу мүмкін емес, бірақ олар тілшемен соғылады.

Кларгилл залы

Алстонның солтүстігіндегі Кларгилл Холл – II* санаттағы бекітілген, 16 ғасырға дейін сақталған сарай. Бұл үй бұрын Уитфилдтер отбасының меншігі болған, ал 1847 жылдан 1889 жылға дейін пастор Октавиус Джеймстің үйі болды, ол ғимаратты кеңейтіп, кіші ғибадатхана мен кабинет салды. Осы жаңа қанат 1889 жылы өртеніп, пастор Джеймс қаза тапты.

Ненді күш деңгейі

1776 жылы аймақ гүлденген кезеңде Джон Смитон Нент аңғарындағы кендерді сусыздандыру, шығарылған материалдарды тасымалдау және жаңа минерал кендерін табу мақсатында жер асты дренажы ("Нент күш деңгейі") құрылысын бастады. Каналды салуға 66 жыл уақыт кетті, құны 80 000 фунт стерлинг болды және ол "Смитонның қателігі" деп аталды. 1830 жылдары кен басқарушысы мен инженері былай деді: "9 метрлік қайықтармен, 1 метрлік суда, деңгейдің екі жағынан шығып тұрған таяқтардың көмегімен жүзуге болады, осылайша бірнеше шақырым жер астында қайықпен жүзудің ерекше жаңалығын сезінуге болады". Ол бастапқыда 9 фут шаршы болуы тиіс еді, бірақ жұмсақ жер бедеріне байланысты 9'x16' дейін кеңейтілді, қайықтардың жүруіне қолайлы болу үшін, Lovelady Shield тұсында 35 саға (210 фут (64 метр)) көтеріліп, содан кейін Nenthead жеріне дейін салынды. Табылған кеннің мөлшері көңіл көншітпесе де, маңызды болды. Қазіргі таңдағыда Nent Force деңгейіне қол жеткізу өте қиын, алайда осы керемет инженерлік құрылысты көпшілікке таныстыру үшін мұражайлық орталықты дамытуға күш-жігер жұмсалып жатыр.

Сэмюэл Кинг мектебінің

Бастауыш мектеппен қатар, қалада Англияның ең кішкентай орта мектебі (11–16 жастағы білім беретін жалпы білім беру мектебі), Самуэль Кинг мектебі орналасқан. Самуэль Кинг мектебі Нентхед және Гарригилл сияқты жергілікті аймақтарға қызмет көрсетеді. Алстон Мурда Нентхедте тағы бір кішкентай бастауыш мектеп бар.

Фильм түсіру орындары

Фронт-стрит және қаланың Маркет-Кросс алаңы 1997 жылғы «Джейн Эйр» фильмінің түсірілім алақаны ретінде қолданылды. Сонымен қатар, қала 1999 жылғы ITV телеарнасының «Оливер Твист» мини-сериалы үшін Оливердің туған теңіз жағалауындағы ауылға ұқсатып өзгешелендірілді.

Ерлер лигасы

"Жекелер лигасы" телесериалының оқиғасы өрбіген Ройстон Вази ойдан шығарылған қалашығы Алстон қаласына негізделген.

Демографиялық тепе-теңсіздік

2005 жылдың тамызында Алстон қаласындағы әйелдердің жетіспеушілігі жайлы ақпарат тарады, қалада әрбір әйелге 10 ер адам шаққандығы айтылды. Винс Перт басқаратын Алстон қаласының жас жігіттері әйелдерді Алстонға көшіп келуге шақыру үшін "Алстон Мурді жаңарту қоғамын" құрды. Бұл туралы Daily Telegraph, The Guardian және BBC басылымдарында мақалалар жарияланды. 2006 жылдың 11 қазанында Channel 4 телеарнасында деректі фильм көрсетілді. Екі жылдан астам уақыт өткен соң, The Guardian газеті Алстонның Девондағы Бере Алстонмен бірге Ұлыбританиядағы әйел-ер адам арасындағы теңгерімсіздік ең нашар болған 10 қаланың тізімінде бірінші орынды бөліскенін хабарлады.

Көлік

Бұл аймақ, Пеннин жолы және Теңізден теңізге (C2C) велосипед жолы сияқты бірнеше бағыттарда орналасқан, соның ішінде ұзақ қашықтыққа созылатын жаяу жолы бар. Алстон теміржол станциясы бұрын Холтвистлден басталатын тармақ желісінің соңғы станциясы болған. Қаланың Холтвистлмен теміржол байланысы 1852 жылы Ньюкасл және Карлайл теміржол компаниясы тарапынан аяқталды. 1963 жылы Бичинг есебінде желіні жабу туралы шешім қабылданды, бірақ тікелей автомобиль жолының болмауына байланысты жабылудан бас тартты. Автомобиль жолы салынғаннан кейін, 1973 жылы желіні жабу мәселесі қайта көтерілді және 1976 жылдың 1 мамырында желі жабылды. Бұл Бичинг есебі бойынша жасалған соңғы жабылу болды (тағы бірі – 1975 жылы жабылған Бридпорттан Дорсеттегі Мейден Ньютонға дейінгі Бридпорт тармақ желісі). Алстон мен Слэггифорд арасындағы бес мильдік жолдың бір бөлігі қазір тар жолды Оңтүстік Тиндейл теміржолы ретінде пайдалануда. Бұл теміржол туристер арасында ерекше танымал, сәуір мен қазан айлары аралығында жолаушылар пойыздары жүреді, ал жылдың желтоқсан айындағы белгілі күндері Сантаның арнайы пойыздары іске қосылады. Go North East компаниясы күніне екі автобуспен Алстон мен Холтвистл арасында қатынайды, онда Карлайл және Ньюкаслға бағытталған автобустар мен пойыздарға көшуге болады. Wright Brothers Coaches компаниясы жыл сайын шілде мен қыркүйек айлары аралығында Ньюкасл мен Кесвикті Хексэм, Хейдон Бридж, Алстон және Пенрит арқылы байланыстыратын 82 мильдік (132 км) автобус маршрутын ұсынады. Колледж студенттері үшін, әсіресе, оқу кезеңінде Карлайлға автобус қатынайды.

Климат

Бұл қалада суынырақ және салыстырмалы түрде жаңбырлы мұхиттық климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb), жаз айлары қоңыл, қыстары суық және қар жауады. Бұл Англиядағы тұрғындары бар ең суық жерлердің бірі. Алстоннан 4 миль (6 км) қашықтықта орналасқан Бёрнхоуп Ситтің солтүстік-батыс беткейлерінде шаңғы тартуға арналған бірнеше қондырғы бар. Бұл "Спорт Англия" жаңартып, дамытқан "Яд Мосс" шаңғы кешенін құрайды. Алстон Камбриядағы ең төмен температура бойынша рекордты сақтайды. Температура 1881 жылғы 17 қаңтарда -22,8 °C (9 °F) дейін төмендеген. Сонымен қатар, қалада 1886 жылғы 7 наурызда Ұлыбританиядағы ең төмен температура -18,9 °C (2 °F) тіркелген. Бұл 1886 жылы Ұлыбританияда тіркелген ең суық температура болды. Қала 1883 жылы Ұлыбританиядағы ең төмен температураны көрсеткен, сол жылдың 15 наурызында -15,1 °C (5 °F) тіркелді. Бұдан өзге, Алстон 1881 жылғы 8 қарашада Ұлыбританиядағы ең жоғары температураның рекордын сақтайды, ол 19,1 °C (66 °F) құрады.