Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тобермори – Брюс түбегінің солтүстік ұшында, Сауген Оджибвей ұлтының дәстүрлі аумағында орналасқан шағын қауымдастық. 19-ғасырдың ортасында еуропалық отарлауға дейін Брюс түбегі Сауген Оджибвей халықтарының мекені болған, олардың ең ерте ата-бабалары бұл аймаққа 7500 жыл бұрын жеткен. Ол Солтүстік Брюс түбегі муниципалитетінің құрамына кіреді. Торонтоның солтүстік-батысында орналасқан. Тобермориге ең жақын қала – Оуэн Саунд, ол Тоберморидің оңтүстігінде және 6-тас жол арқылы байланыстырылған. Теңіз сарқымасы Генри Бейфилд бастапқыда бұл порты Порт Коллинз гавані деп атаған. Порт жағдайларының ұқсастығына байланысты, ол Шотландияның Ішкі Гебрид аралдарындағы Мулл аралының ең ірі елді мекені – Тобермори (Tobar Mhoire) атымен қайта аталған. Бұл қауымдастық көптеген кемелердің апатқа ұшырауына байланысты, әсіресе Фатхом Файв Ұлттық теңіз паркінде, "дүниедегі тұщы сулы СКУБА дайвингінің астанасы" ретінде танымал. Тобермори және айналасы демалыс үшін танымал орындар. Қала Брюс түбегі ұлттық паркінің солтүстігінде орналасқан. Жолаушылар паромдары Тобермориді Хьюрон көліндегі Манитулин аралымен байланыстырады. Тобермори Брюс жолының (Bruce Trail) соңғы солтүстік нүктесі болып табылады және жергілікті тұрғындар "Биг Таб" және "Литтл Таб" деп атайтын екі порты бар. Биг Таб порты – Канаданың ең ірі табиғи тұщы су порты. Тобермориде әдетте Торонтодан бірнеше градус суық болады. Қаланың көптеген кәсіпорындары мамыр айынан бастап қазан айындағы Алғыс айту күніне дейін жұмыс істейді, ал жылдың қалған жеті айында жабылады.
Tobermory is a small community located at the northern tip of the Bruce Peninsula, in the traditional territory of the Saugeen Ojibway Nation. Until European colonization in the mid 19th century, the Bruce Peninsula was home to the Saugeen Ojibway nations, with their earliest ancestors reaching the area as early as 7,500 years ago. It is part of the municipality of Northern Bruce Peninsula. It is northwest of Toronto. The closest city to Tobermory is Owen Sound, south of Tobermory and connected by Highway 6. Naval surveyor Henry Bayfield originally named this Port Collins Harbour. Due to similar harbour conditions it was renamed after Tobermory (,/t//oʊ//b//ər/'/m//ɔər//i/; Tobar Mhoire), the largest settlement in the Isle of Mull in the Scottish Inner Hebrides. The community is known as the "freshwater SCUBA diving capital of the world" because of the numerous shipwrecks that lie in the surrounding waters, especially in Fathom Five National Marine Park. Tobermory and the surrounding area are popular vacation destinations. The town lies north of the Bruce Peninsula National Park. The passenger car ferry connects Tobermory to Manitoulin Island in Lake Huron. Tobermory is also the northern terminus of the Bruce Trail, and has twin harbours, known locally as "Big Tub" and "Little Tub". Big Tub Harbour is Canada's largest natural freshwater harbour. Tobermory is typically a few degrees colder than Toronto. Many businesses in the town are open from May until the Thanksgiving long weekend in October, and are closed for the other seven months of the year.
География
Онтарио үкіметі Тобермориде аймақтың географиясы туралы тақта орнатты. Жармұрынның шетінде орналасқан, «Ниагара эскарпментінің суға батуы» деген тақта мына мәліметтерді береді: «Бұл жағалау сызығы Онтарионың оңтүстігіндегі Ниагара эскарпментінің солтүстік шегін көрсетеді. Ниагара сарқымасынан бастап оңтүстік Онтарионың бойымен 465 шақырымға созылған. Эскарпмент 400 миллион жыл бұрын Палеозой дәуірінің ежелгі теңіздерінде шөгінген қабатты шөгінді тау жыныстарының эрозиясынан пайда болған. Эскарпменттің бөліктері Тобермори мен Оңтүстік Беймут арасындағы аралдарды құрайды, ал дәл сол Палеозой тау жыныстары Манитулин аралының геологиялық құрылымын қалыптастырады». 1857 жылы Гурон көліндегі маяктар бас инженері А.Г. Робинсон бұл аймақты «ауыл шаруашылығына толығымен жарамсыз» деп сипаттады. 1869 жылы мемлекеттік жер өлшеуші Чарльз Ранкин Сент-Эдмондс қалашығының ортасынан Линдсей қаласының шекарасынан Тобермори Онтарио портына дейін өтетін жолды қайта өлшеу үшін келді. Алты апта бойы тапсырманы аяқтауға күш салып, Ранкин мен оның командасы базалық лагеріне оралды. Ол есебінде бұл жұмыстың «мен кездескен ең қиын зерттеулер мен желі жүргізу жұмыстарының бірі» екенін жазды. 1873 жылы Үндістер істері департаментінің өкілі Уильям Булл аймақты зерттеуге жіберілді, ол ауыл шаруашылығына жарамды жерлердің мөлшерін, сондай-ақ ағаш ресурстарының сапасы мен көлемін анықтауға тырысты. Ол қала учаскесі мен оның айналасындағы аумақтың «көбінесе өрттенген, ақ тасты тік беткейлерді ашық қалдырған» деп хабарлады. Мұндай ескертулерге қарамастан, 1870 және 1880 жылдары үкімет оларды ауыл шаруашылығы жерлері ретінде насихаттау сылтауымен болашақ қоныс аударушыларға жер учаскелерін сатты. Бұл хаостың тууына әкелді. Кейбір пионерлер келіп, егістік жерлерді жасауға тырысты, ал басқалары келгеннен кейін қоршаған ортамен және табиғат күштерімен күресіп, жерді тастап кетті. Кейбір учаскелер басқаларға берілді, ал көптеген жерлер ондаған жылдар бойы игерілмей қалды. Брюс түбегінің орманнан алынған маңызды өнімдердің бірі – шырша ағаштарының қабығы болды. Орташа есеппен 4000-ге жуық текше метр шырша қабығы Киченер, Актон, Листовел және Торонто қалаларындағы тері өңдеу заводтарына жөнелтілді. Тоберморидегі алғашқы арақ-шару фабрикасы 1881 жылы ашылды, және 20 жыл ішінде құнды ағаштардың көп бөлігі жойылды. Содан кейін өрттер қираған жерді өртеп жіберді, ал 1920 жылдары аймақ дерлік толығымен ормансыз қалды. Өнеркәсіптің құлдырауы қоныс аударушыларды шығарып жіберді, түбек 1970 жылға дейін халық санының тұрақты төмендеуін бастан өткерді, содан кейін демалыс үйлерінің иелері аймаққа назар аударып, жер сатып ала бастады. Брюс түбегіндегі ағаш өңдеу енді ірі экономикалық күш емес, бірақ ол аймақты қоныстандыруға түрткі болды.
The Government of Ontario has erected a plaque in Tobermory about the geography of the area. The first, at the tip of the peninsula, titled ESCARPMENT SUBMERGENCE, provides this information: "This shoreline marks the northern extremity of the Niagara Escarpment in southern Ontario. Stretching unbroken for 465 miles across southern Ontario from Niagara Falls. The escarpment was created by erosion of layered sedimentary rocks deposited in ancient seas of the Paleozoic Era over 400 million years ago. Portions of the escarpment form the islands between Tobermory and South Baymouth and the same Paleozoic rocks shape the geology of Manitoulin Island." In 1857, A. G. Robinson, the chief engineer for Lake Huron lighthouse operations described the area as being “totally unfit for agricultural purposes." In 1869, Public Land Surveyor Charles Rankin arrived in the area to resurvey the proposed road that would run through the centre of St. Edmonds Township from the Lindsay town line to Tobermory Ontario Harbour. After six weeks of struggle to complete the task, Rankin and his crew returned to their base camp. He summarized in his report that the work had been “one of the most troublesome explorations and pieces of line running which I have ever met with." William Bull, a representative of the Indian Department, was sent in 1873 to explore the region to ascertain the amount of good agricultural lands and also the quality and quantity of timber resources. He reported that the town plot and some of the surrounding area was “nearly all burnt off, leaving the white rocky ridges quite bare”. Despite such warnings, during the 1870s and 1880s the government sold tracts of land to prospective settlers under the guise of promoting them as agricultural lands. The result was chaotic. Some pioneers arrived and struggled to create farmland while others came and after battling the environment and the elements, abandoned the land. Some of these plots were taken over by others, while many tracts remained undeveloped for decades. One major product taken from the Bruce Peninsula forests was the bark from hemlock trees. On average about 4,000 cords of hemlock were shipped to tanneries in Kitchener, Acton, Listowel and Toronto. The first saw mill opened in Tobermory in 1881, and within 20 years most of the valuable timber was gone. Fires then charred the ravaged landscape, and by the 1920s, the region was nearly bare of forests. The decline of the industry forced settlers out and the peninsula experienced a steady population decline until the 1970s, when cottagers noticed the region and began to buy land. Bruce Peninsula lumber is no longer a major economic force, but it provided the impetus to settle the region.
Климат
Тобермориде төрт айқын маусыммен ылғалды континенталды климат (Koppen: Dfb) басылады. Жаздағы температура жұмсақтан жылыға дейін, ал қыста суық болады. Жауын-шашын жыл бойына біркелкі таралады.
Tobermory has a humid continental climate (Koppen: Dfb) with four distinct seasons. Summers are mild to warm and winters are cold. Precipitation is well distributed year round.
Табиғат және жануарлар дүниесі
Тобермориде өсімдіктер мен жануарлардың көптеген түрлері қоныстанған. Ежелгі кедр ағаштары Тобермори мен Брюс түбегіндегі жартастардың шеттерінде және кең, тығыз орманды жерлерде бой көтеріп тұр. Қара аюлар мен сирек кездесетін жорғалаушылар да аймақтың әр түрлі батпақты жерлеріндегі тасты аймақтарда пана табады. Көбінесе кездесетін жануарлардың ішінде қара аюлар, егермендер, аққұйрықты еліктер, кірпілер, борсықтар және түрлі жыландар бар. Шығыс Массасауга шаңғырауышы жыланы да Тобермориде кездеседі, бірақ ол қазір жоғалу қаупі төнген түр. Аймақта табылған көптеген өсімдік түрлерінің ішінде Брюс түбегінде 43-ке жуық жабайы орхидея түрі бар, себебі ол түрлі орталарға ие. Мерекелеу үшін Тобермориде маусым айында жыл сайынғы орхидея фестивалі өтеді, ол экскурсиялар мен презентацияларды қамтиды. Биг Табта кем дегенде бір гүл түрі өседі және басқа еш жерде табылмайды. 1900 жылдардың басында үлкен көлемде ағаштарды тасымалдау нәтижесінде қоныс аударушылар балық аулауға көшті. Балықшылар 1800 жылдардың соңында Тоберморидің терең табиғи портына, Үлкен және Кішкентай ваннаға тор тастай бастады. 1920 жылдардың басында балықтың көптігі шамадан тыс аулау және минога балықтарының әкелінуі салдарынан азая бастады.
Tobermory is home to many different species of plants and animals. Ancient cedar trees survey along cliff edges and the vast dense forests in Tobermory and the Bruce Peninsula. Black bears and rare reptiles also find refuge in rocky areas the diverse wetlands of the area. Some of the more commonly sighted animals include black bears, raccoons, white tailed deer, porcupines, chipmunks and a variety of snakes. The Eastern Massasauga rattlesnake can also be found in Tobermory although it is now an endangered species. Among the many types of plants found in the area, there are around 43 species of wild orchids on the Bruce Peninsula due to its variety of habitats. To celebrate, Tobermory hosts an annual orchid festival in June which includes guided tours and presentations. At least one species of flower is found growing in Big Tub and no place else in the world. Massive hauls of lumber in the early 1900s eventually resulted in settlers turning to fishing. Fishermen began dropping nets into Tobermory's deep natural harbours, Big and Little Tub in the late 1800s. The rich fisheries began to decline in the early 1920s due to overfishing and the introduction of the lamprey eel.
Көлік
Қаладағы басты жол – Онтарио тас жолы 6. Бұл тас жолының оңтүстік бөлігінің соңғы нүктесі болып табылады, себебі солтүстік бөлігі Георгий шығанағымен бөлініп кеткен. Жылдың бір бөлігінде MS Chi Cheemaun паромы тас жолдың екі бөлігін жалғастырады. Тобермори әуежайы – қаланың оңтүстігінде орналасқан, жалпы авиацияға арналған қоғамдық әуежай.
The main road in town is Ontario Highway 6. It is the northern terminus of the southern segment of the highway as the northern section is interrupted by Georgian Bay. The ferry MS Chi Cheemaun serves to connect the two sections of Highway 6 during part of the year. Tobermory Airport is a public (general aviation) airport located south of the town.
Танымал мәдениетте
Джеймс Алан Гарднердің "Коммитмент сағаты" атты ғылыми-фантастикалық романы Тобер-Ковта, Тоберморидің апокалиптикалық нұсқасында өтеді. Джеймс Ринидің "Онтарио, Тобермори маңында" деген өлеңі қала маңындағы шағын шығанақты суреттейді.
The science fiction novel Commitment Hour by James Alan Gardner is set in Tober Cove, a post apocalyptic version of Tobermory. James Reaney's poem "Near Tobermory, Ontario" describes a cove near the town.
Басып шығару
Жергілікті газет – Тобермори Пресс.
The local newspaper is the Tobermory Press.
Радио
Тоберморидегі CHEE FM 89.9 MS Chi Cheemaun паром туралы маусымдық ақпарат береді. CHEE FM-нің жұмыс істеу жағдайы белгісіз. CBPS FM 90.7 Брюс түбегі ұлттық паркі туристік, парк және ауа райы туралы ақпарат ұсынады. CFPS FM Port Elgin-де Тобермориде 91.9 FM жиілігінде FM ретрансляторы бар.
CHEE FM 89.9 in Tobermory provides seasonal information about the MS Chi Cheemaun ferry. Operating status of CHEE FM is unknown. CBPS FM 90.7 Bruce Peninsula National Park provides tourism, park and weather information. CFPS FM Port Elgin has an FM repeater at Tobermory which operates at 91.9 FM
CHFN FM 100.1 – Neyaashiinigmiing First Nations қауымдастығының радиостанциясы.
CHFN FM 100.1 Neyaashiinigmiing First Nations community radio station
Оуэн-Саундтан, соның ішінде Манитулин аралы, Судбери, тіпті солтүстік-шығыс Мичиган және Орталық Онтариодан келетін барлық басқа радиостанцияларды да Тобермориде және Брюс түбегінің солтүстік аймақтарында естуге болады.
All other radio stations from Owen Sound, including Manitoulin Island, Sudbury, even northeastern Michigan and Central Ontario can also be heard in Tobermory and areas of the northern Bruce Peninsula.