Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коста-Рикадағы белсенді вулкан
Active volcano in Costa Rica
Географиялық орналасуы және сипаттамасы
Ареналь – Поас, Иразу, Мираваллес, Ороси, Ринкон-де-ла-Вьежа кешені және Турриальба сияқты Коста-Риканың тарихи тұрғыдан белсенді жеті жанартауының бірі. 2010 жылға дейін Коста-Риканың ең белсенді жанартауы және әлемдегі ең белсенді он жанартаудың бірі болды. Оны сейсмологтар көп жылдар бойы зерттеді. Жанартау елдің солтүстік аймағындағы Ареналь жанартауы ұлттық паркінің орталығында, Коста-Риканың Сан-Карлос (кантон) ауданындағы Ла-Фортуна ауданының оңтүстік-батысында орналасқан. Ареналь жанартауы аймағы Ареналь көлі су қоймасы үшін маңызды су жинау алабы болып табылады. Су қоймасының суы гидроэлектр энергиясын өндіруге пайдаланылады және ол ұлттық жүйеге қосылған. Аренальда бірнеше жанартау тесігі бар. Шато – ұйықтап жатқан стратовулканикалық конус. Шатоның алғаш рет 38 000 жыл бұрын плейстоцен кезеңінде және соңғы рет шамамен 3 500 жыл бұрын атқандығына сеніледі. Ол 1968 жылдан 2010 жылға дейін атты. Белсенділігінің ең жоғары нүктесінде жанартау бірнеше тонна салмақты алып тастарды бір километрден астам қашықтыққа лақтырып жіберді. Бұл жарылыстар нәтижесінде үш жаңа белсенді кратер пайда болды. Жанартаудың батыс жағында үш қала қираса, шығыс жағындағы Эль-Борио қаласы зардап көрмеді. Көпке тараған аңыз бойынша, жанартау атылуын тоқтатқаннан кейін Эль-Борио қаласы "Фортуна" деп аталды, яғни "Бақыт" дегенді білдіреді, себебі жанартау батысқа, емес шығысқа атқан. Алайда, қала 1968 жылғы атылудан бұрын тұрғындарымен Ла-Фортуна деп аталған. "Бақыт" дегеніміз – Ареналь жанартауының көп бөлігін қоршап тұрған тік, таулы жерлерден өзгеше, аймақтағы жазық, құнарлы жерлерді білдіреді.
Arenal is one of seven historically active Costa Rican volcanoes along with Poás, Irazú, Miravalles, Orosí, Rincón de la Vieja complex, and Turrialba. It was Costa Rica's most active volcano until 2010, and one of the ten most active volcanoes in the world. It has been studied by seismologists for many years. The volcano is located at the center of Arenal Volcano National Park in the northern zone of the country, southwest of the La Fortuna district in San Carlos (canton), Costa Rica. Arenal Volcano area is an important watershed for the Arenal Lake Reservoir. The reservoir's water is used for hydroelectric power. It is also connected to the national system. Arenal has several eruptive vents. Chato is a dormant stratovolcanic cone. It is believed that Chato first erupted 38,000 years ago during the Pleistocene period and last erupted about 3,500 years ago. It was eruptive from 1968 until 2010. At the height of its ferocious activity, the volcano flung giant rocks – some weighing several tons – more than a kilometer (half a mile) away at a rate of These explosions would go on to form three new active craters. As the three towns were destroyed on the western side of the volcano, a town by the name of El Borio on the east side was untouched and unharmed. It is a popular myth that after the volcano ceased to erupt, El Borio was renamed La Fortuna, which means "The Fortune", referring to its luckiness that the volcano erupted to the west and not the east. However, the town was renamed La Fortuna by its residents before the 1968 eruption. "The Fortune" refers to the flat, fertile lands in the area, which are unlike the rough, mountainous terrain which surrounds most of the Arenal volcano.
1975 жылдың маусым айы
1975 жылдың 17-21 маусымы аралығында кратерлердің бірінен бірнеше қар көшкіні түсті. Табакон өзенінің жағасындағы өсімдіктер қирады және өзен төсегіне көп мөлшерде материал шөгінді. Сонымен қатар, төрт күшті жарылыс көп көлемдегі күлді аспанға көтерді. Күл белгілі бір қашықтыққа тарады.
Between the 17th and the 21st of June 1975 several avalanches went down from one of the craters. The vegetation along Tabacon River was destroyed and a great amount of material was deposited on the riverbed. Four strong explosions also blew large amounts of ash into the sky. The ash was spread within a distance of .
1996 жылғы наурыз
Осы кезде жанартау үзіліссіз лава ағындарын және ара-тұра газ жарылыстарын көрсетуге басталды. Бұл 1998 жылдың 5 мамырына дейін жанартаудың қалыпты қызметі болды.
At this time the volcano started to produce regular lava flows, accompanied by intermittent explosions of gases. This was the regular activity of the volcano until May 5, 1998.
1998 жылдың 5 мамыры
1998 жылдың 5 мамыры, сейсенбі күні түстен кейін Ареналь жанартауы бірнеше күшті жарылыс жасады. Бірінші күшті жарылыс сағат 13:05-те тіркелді, осы кезде кратердің солтүстік-батыс қабырғасының бөлігі құлап түсті. Бұл жарылыс барысында вулканнан көп мөлшерде лава, тас және күл шықты. Келесі жарылыс сағат 14:20-да болды, материал да сол жанартаудың бөлігінен шықты. Коста-Рика вулкандық және сейсмикалық обсерваториясының маманы бұл жарылыстар жанартау үшін ерекше жағдай емес екенін түсіндірді. Дегенмен, осы жолы кратердегі лава мөлшері қалыптыдан әлдеқайда көп болғандықтан, одан да көп материал төгілді. Бұл жолы кратердің солтүстік-батыс жағындағы қабырғасының бір бөлігі құлап, тау жынысы құлауы да болды. Бұл құбылыс кездейсоқ орын алады, бірақ осы жолы салдары әдеттегіден ауыр болды. Қаусіздік шаралары ретінде билік қызыл дабыл жариялады, Ареналь жанартауының солтүстік жағымен өтетін Ла Фортуна мен Тиларан арасындағы жолды жапты және жақын жердегі 450-ге жуық адамды (көбінесе туристерді), соның ішінде бірнеше қонақүйлер мен туристік бизнес кәсіпорындарын эвакуациялады. Жанартаудың салдарынан жарақат алғандар туралы хабарлама түскен жоқ. Сейсенбі күні сағат 17:20-да вулкан әлі де материал шығарып тұрды, бірақ белсенділігі едәуір төмендеді.
The Arenal Volcano experienced a series of large eruptions on Tuesday afternoon, May 5, 1998. The first ratchet eruption was recorded at 1:05 p. m. when part of the northwest wall of the crater fell apart. Large amounts of lava, rocks, and ash flew out of the volcano during this explosion. Another eruption took place at 2:20 p. m. with material emerging from the same part of the volcano. A specialist from the Costa Rica Volcanic and Seismic Observatory explained that the eruptions are nothing unusual for the volcano. Nevertheless, during this occasion, the amount of lava within the crater was significantly greater than normal and therefore more material was poured out. This time a landslide took place, too, as a part of the crater wall falling apart on the northwest side. This phenomenon occurs sporadically, although this time the consequences were greater than usual. As a normal precaution, authorities declared a red alert, closed the road between La Fortuna and Tilarán, which runs around the north side of the volcano, and evacuated approximately 450 people (mostly tourists) from the immediate area, including several hotels and tourism oriented businesses. There were no reports of injuries caused by the volcanic activity. At 5:20 p. m. on Tuesday the volcano was still discharging material, but activity had decreased significantly.
1998 жылдың 7 мамыры
1998 жылдың 7 мамырындағы жарылыстар Ареналь жанартауының маңындағы жасыл орманның бір бөлігін зақымдап, жойды. Крейтер қабырғасында ұзын және терең жарық пайда болды, соның нәтижесінде барлық материал жанартаудың бетімен төменге сырғып түсті. Осы күні сағат 13:05-тен 19:00-ға дейін 23 жарылыс тіркелді, одан кейін жанартау әдеттегі күйіне оралды. Билік ерекше жағдайды байқамағанын хабарлады және ұлттық саябақ сол аптаның ішінде қайта ашылды. Жергілікті сейсмологтар жанартаудың активтілігін зерттейді, ал саябақ күзетшілері қауіпсіздік шеңберін қатаң сақтауды жалғастыруда.
The eruptions of May 7, 1998, damaged and destroyed a area of green forest in the vicinity of Arenal Volcano. A fissure, long and deep, was opened up in the wall of the crater and all the material slid down the side of the volcano. During this day 23 eruptions were reported, between 1:05 p. m. and 7:00 p. m., and thereafter the volcano returned to its normal state. Authorities reported no unusual behavior and the national park was reopened the same week. Local seismologists investigate the activity of the volcano and park rangers continue to vigorously enforce the safety perimeter.
2010 жылдың қазан айы
Соңғы атылу туралы хабарлама, жергілікті билік тарапынан «жасыл» дабыл күйі (тыныш жағдай) сақталғанда кратерде фумаролалардың болуы.
Last eruption reported, presence of fumeroles at the summit, under Green Alert (calm status) by local authorities.