Кіріспе
Британдық өнеркәсіптік өндіруші, 1918–1968
The English Electric Company Limited (EE) – Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан кейін, соғыс кезінде оқ-дәрі, қару-жарақ және ұшақтар жасаған бес компанияны біріктіру арқылы құрылған британдық өнеркәсіптік өндіруші. Біріккен компанияда 250 мыңнан астам адам жұмыс істеген.
Қор
Өз қызметкерлері мен өзге де активтерін бейбіт, өнімді мақсаттарға бағыттауды көздеген бірнеше кәсіпорның иелері оларды біріктіріп, 1918 жылдың желтоқсан айында "Англия электр компаниясы" (The English Electric Company Limited) компаниясын құруға бекітті.
Джордж Нельсон
Жеті аптадан кейін, 1927 жылы Джон Пайбустың орнын уақытша бастан өткен Лионель Хиченс 1930 жылдың шілде айының соңында зейнетке шықты, ал оның орнына директор және төраға ретінде сэр Холберри Менсфорт тағайындалды. Кейін Джордж Х. Нельсонның басқарма мүшесі болып тағайындалғаны және қазан айының басында басқарушы директор лауазымын атқаратыны жарияланды. 1919 жылы Көлік министрі Менсфортты, Джордж Нельсон шәкірт болған Американың «Вестингхаус» Траффорд Парк (Манчестер) бас менеджері лауазымынан шақыртып алды. Министр Менсфортқа елдің қару-жарақ бизнесін бейбіт уақыттық өнеркәсіпке қайта оралуына көмектесу міндетін тапсырды. «Вестингхауспен» техникалық алмасу келісімін және қосымша капиталды Менсфорт ұйымдастырған еді. Олар қайта ұйымдастыруға кірісті.
Көшірулер
Компанияның негізгі операциялық базасы Лондоннан Стаффордқа көшірілді, соның ішінде сату бөлімдері, жалпы және зауыт шоттары, сондай-ақ бұрын Лондонда болған басшы кадрлар да көшірілді. Бас директор уақытын түрлі өндіріс орындары арасында бөлісуге тиіс болды, бірақ көбінесе Стаффордта немесе Лондонда болады.
1930 жылдың 30 желтоқсанында Престон қаласындағы инженерлік шеберханалар жабылды, нәтижесінде келесідей таралым орын алды: 1934 жылы олардың орнына түрлі тұрмыстық есептегіштер шығарыла бастады. Акционерлерге ұсынған сол есепте төраға күн сайын 330 үйдің электр энергиясын жылыту, тамақ дайындау және жарықтандыру үшін қолданатынын, ал 1929 мен 1935 жылдар аралығында Ұлыбританияда электр энергиясының өндірісі 70 пайызға артқанын көрсетті.
Ұшақтардың қаңқалары
Корольдік әуе күшін нығайтудың алғашқы қадамдары 1935 жылдың мамыр айында жасалды және English Electric компаниясы Handley Page компаниясымен бірлесіп жұмыс істей отырып, ұшақ құрылысына қатыстыру схемасына енгізілді. Төраға акционерлерге Дик, Керр және Феникс компаниялары бұрынғы соғыс кезінде және одан кейін ұшақтармен айналысқанын, бірақ проблемалар мүлдем өзгергендіктен, енді компания үшін жаңа екенін хабарлады. Сөз соңында ол үйге қажетті құрал-жабдықтарға, оның ішінде плиталарға, таңғы ас дайындауға, кір жуу машиналарына және су жылытқыштарға деген сұраныс артып келе жатқанын атап өтті. Престон зауыты субконтрактсыз 3000-нан астам Hampden және Halifax ұшақтарын жасады.
Әуе қозғалтқыштары
1942 жылдың желтоқсан айында "English Electric" компаниясы "D. Napier & Son Limited" компаниясының қадырлы акцияларын сатып алды. "English Electric" компаниясының төрағасы Джордж Н. Нельсонның ұлы H G Нельсон басқарушы директор болып тағайындалды. Нейпьердің "Сейбр" қозғалтқыштары "Тайфун" және "Темпест" ұшақтарында, ал "Лион" қозғалтқыштары моторлы торпедалық қайықтарда қолданылды. Сноу 1944 жылы ғылыми кадрлар директоры болып тағайындалды. Кейін ол физика директоры болды және 1964 жылға дейін осы лауазымды атқарды.
de Havilland Vampire (Хэвиллэнд вампир)
1945 жылдың қыркүйегінде Vampire реактивті ұшағының толық сипаттамасы жарияланды, бұл британдық ең жылдам ұшақ болатын және сағатына 548 миль жылдамдыққа жете алатын. Ұшақ "English Electric" компаниясының Престон зауытында құрастырылды, ал әлемдегі ең қуатты "Goblin" реактивті қозғалтқышын Франк Халфорд "de Havilland" компаниясында, Лондонда жасады.
Трамвайлар
1912 жылдан 1924 жылға дейін United Electric және English Electric (Гонконг пен Вампоа доктың көмегімен) Гонконг трамвайларына екінші және үшінші сериялы трамвайларды жеткізді. Төртінші буын трамвайлар пайдалануға берілгенде, бұл трамвайлар 1924 жылдан 1930 жылға дейін қызметтен алынды.
Темір жолдар
1923 жылы «Англий Электрик» компаниясы Оңтүстік Альп тауларында Артурс-Пасс пен Отира арасында пайдалану үшін Жаңа Зеландия темір жолдарына EO электр локомотивтерін жеткізді. 1924 және 1926 жылдар аралығында олар Монреаль портының комиссарларына (кейін Ұлттық порты кеңесі) тоғыз қораптық (B+B) электр локомотивтерін жеткізді; кейін олар Канаданың Ұлттық темір жолдарына берілді, онда олардың төртеуі 1995 жылға дейін жұмыс істеді. 1927 жылы «Англий Электрик» Варшаваның Warszawska Kolej Dojazdowa үшін 20 электр моторлы вагонын жеткізді. 1930 жылдары Оңтүстік темір жол жүйесін электрлендіруге қажетті жабдықтар берілді, бұл EE-нің көліктік нарықтағы беделін нығайтты және көп жылдар бойы оларға көліктік моторларды жеткізуді жалғастырды. 1936 жылы Престон қаласындағы бұрынғы трамвай шеберханасында дизель локомотивтерін өндіру басталды. 1930 жылдардың соңы мен 1950 жылдар аралығында «Англий Электрик» компаниясы Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласы мен айналасындағы электрленген желілер үшін көп бірліктерден тұратын пойызды жеткізді. 1951 жылы «Англий Электрик» Египет мемлекеттік темір жолдарына 3 және 5 вагондық тіркелген дизель-электрлік бірліктерді (египеттік «thumpers») жеткізді. 1951 және 1959 жылдар аралығында «Англий Электрик» Ұлттық Көмір кеңесіне бес 51 тонналық, 400 а.к. электрлік маневрлік локомотивтерді жеткізді, олар бұрынғы Хартон көмір компаниясы жүйесінде (ол 1908 жылы Siemens компаниясымен электрлендірілген) қолданысқа түсті, бұл Siemens және AEG компанияларының ескірген он локомотивтік паркін толықтырды. 1955 жылы «Англий Электрик» Vulcan Foundry және Robert Stephenson and Hawthorns компанияларын сатып алды, екеуі де теміржол машиналарын жасауда бай тәжірибеге ие болды. «Англий Электрик» 1950-1960 жылдар аралығында Модернизация жоспары аясында British Rail үшін тоғыз түрлі кластағы 1000-ға жуық дизельді және электрлік локомотивтерді өндірді. Осы локомотивтердің көпшілігі British Rail және оның ізбасарларына ұзақ қызмет етті, ал кейбіреулері 21-ғасырдың басында да қолданыста болды.
Әуе қатынасы
Дик, Керр және компаниясы мен Феникс Динамо компаниясы Бірінші дүниежүзілік соғыста ұшақтарды, оның ішінде Феликсстоудағы Теңіз ұшақтары тәжірибелік станциясы жобалаған ұшу қайықтарын, 62 Short Type 184 және Short Brothers жасаған 6 Short Bombers ұшағын салды. English Electric деген атпен ұшақ жасау 1922 жылы Брэдфордта Wren ұшағымен басталды, бірақ соңғы Кингстон ұшу қайығы салынғаннан кейін 1926 жылға дейін жалғасты. Еуропада соғыс қалпына келген кезде, Әуе министрлігі English Electric компаниясына Ланкаширдегі Самлсбери әуежайында «көлеңкелі завод» салуды тапсырды. Flight Shed No 1-ден бастап, English Electric компаниясы жасаған алғашқы Hampden 1940 жылдың 22 ақпанында алғашқы рейсін жасады және 1942 жылға қарай 770 Hampden ұшағы жеткізілді – барлық Hampden ұшақтарының жартысынан астам бөлігі. 1940 жылы осы жерде екінші завод салынды және ұшу-қону жолағы кеңейтіліп, төрт қозғалтқышты ауыр бомбалаушы Handley Page Halifax ұшағын салу басталды. 1945 жылға қарай, орналасқан жерде бес негізгі ангар мен үш ұшу-қону жолағы салынды, сонымен қатар No. 9 тобы RAF-та орналасқан. Соғыс аяқталғанға дейін 2000-нан астам Halifax ұшақтары Самлсбериден жасалып, ұшырылды. 1942 жылы English Electric авиациялық қозғалтқыштар өндіруші D. Napier & Son компаниясын сатып алды. Бұл көлеңкелі заводпен бірге компанияның авиациялық инженерия бөлімін қайта құруға көмектесті. Соғыстан кейін English Electric осы секторға көп инвестиция жасады және 1947 жылы жобалау және тәжірибелік құрылғыларды бұрынғы RAF Уортонға, Престон қаласының жанына көшірді. Бұл инвестиция Lightning және Canberra ұшақтарының табысқа жетуіне әкелді, соңғысы 1951 жылдан бастап 2006 жылдың ортасына дейін Корольдік әуе күштерінде көптеген мақсаттарда қызмет етті. Соғыс аяқталғаннан кейін English Electric лицензия бойынша екінші британдық реактивтік истребителі, de Havilland Vampire ұшағын шығара бастады, Самлсбериде 1300-ден астам ұшақ салынды. Олардың жеке жобалау жұмыстары Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бұрын Westland Aircraft компаниясының директоры болған У.Э.У. Петтердің басшылығымен басталды. English Electric BAC құрамына енгенге дейін тек екі ұшақ үлгісін ғана жасады, бірақ жобалау тобы көптеген жобалар бойынша ұсыныстар енгізді. Ұшақ бөлімі 1958 жылы English Electric Aviation Ltd. еншілес компаниясы болып құрылды және 1960 жылы жаңа Британдық ұшақ корпорациясының (BAC) құрылтайшы мүшесі болды; English Electric соңғы компанияның 40% үлесіне ие болды. 1963 жылы BAC-ке басқарылатын қару бөлімі қосылды.
Өнеркәсіптік электроника
Стаффордта өнеркәсіптік электроника бөлімі құрылды. Осы филиалда өндірілген өнімдердің бірі – бензин қозғалтқыштары үшін тұтандыру тестерінің революциялық дизайны болған Igniscope. Оны Napiers компаниясы ойлап тапты және 2-ші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қолданыс үшін UED типі ретінде жеткізілді. Соғыстан кейін ол ZWA типімен коммерциялық түрде сатылды.
Құрылтайлар, сатып алулар және таралулар
1946 жылы «Англиз Электрик» компаниясы «Marconi» компаниясын сатып алып, отандық тұтынушылық электронды нарыққа енді. 1960 жылы «English Electric» компаниясы тағы бір ірі британдық электр компаниясы – «General Electric Company» (GEC) компаниясын сатып алуға тырысты. 1963 жылы «English Electric» және «J. Lyons and Co.» компаниялары «Lyons» компаниясы жасаған «LEO» компьютерін өндіру үшін бірлесіп иелік ететін «English Electric LEO Company» компаниясын құрды. 1964 жылы «English Electric» компаниясы «Lyons» компаниясының жартылай үлесін сатып алып, оны «Marconi» компаниясының компьютерлік қызығушылықтарымен біріктіріп, «English Electric Leo Marconi» («English Electric LM») компаниясын құрды. Бұл компания 1967 жылы «Elliott Automation» және «International Computers and Tabulators» (ICT) компанияларымен бірігіп, «International Computers Limited» (ICL) компаниясын құрды. 1968 жылы жақында «Associated Electrical Industries» (AEI) компаниясымен біріккен «GEC» компаниясы «English Electric» компаниясымен бірікті, бірақ басым серіктес «GEC» болғандықтан «English Electric» атауы жойылды.