Кіріспе

Патрик Джозеф МакГухан (1928–2009) – ирланд актері, жазушы, режиссер және продюсер. Америкада туған ирланд актері, режиссер, сценарист және кино, теледидар мен театр продюсері. Ирландтық ата-аналарының отбасында Нью-Йорк қаласында дүниеге келген ол Ирландия мен Англияда өсті. 1950 жылдары Англияда актерлік карьерасын бастады және ITC тыңшылық бағдарламасындағы құпия агент Джон Дрейк рөлімен (1960–1968) кеңінен танылды. Содан кейін ол «Тұтқын» (1967–1968) сюрреалистік телесериалын жасады, онда ол құпия жағалаудағы ауылда тұтқынға алынған, аты-жөні белгісіз британдық барлау қызметкері Number Six рөлінде ойнады. 1970 жылдардан бастап МакГухан «Коломбо» телесериалымен ұзақ байланыста болды, бірнеше бөлімдерін жазып, режиссерлікке алып, продюсерлік жасады және оларда өзі де ойнады. Оның есімдері белгілі кино рөлдері: «Зебра станциясы» (1968) фильміндегі Дэвид Джонс, «Мэри, Шотландия королевасы» (1971) фильміндегі Джеймс Стюарт, 1-ші Моррей графы, «Алькатраздан қашу» (1979) фильміндегі басшы, «Сканерлер» (1981) фильміндегі доктор Пол Рут, «Батыр жүрек» (1995) фильміндегі король Эдуард I, «Өлім уақыты» (1996) фильміндегі судья Омар Ноуз және «Қазына аралы» (2002) фильміндегі Билли Бонстың дауысы. 1960 жылдары «Қауіпті адам» телесериалының ең жоғары шары кезінде МакГухан британдық теледидардағы ең көп жалақы алатын актер болды. МакГухан «Қауіпті адам» сериалындағы жұмысы үшін 1960 жылы BAFTA телеарнасының «Үздік актер» сыйлығын жеңіп алды, ал «Коломбо» сериалы үшін екі рет «Эмми» сыйлығын жеңіп алды (оның ішінде 1975 жылғы алғашқы марапаттау да бар).

Ерте өмір

Патрик Джозеф МакГухан 1928 жылғы 19 наурызда Нью-Йорк қаласының Куинс ауданындағы Астория шағын ауданында, ирландтық католик иммигранттар Томас МакГухан мен Роза МакГуханның (қызметтес аты – Фитцпатрик) ұлы болып дүниеге келді. Ол туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Ирландияға қайтып келді, онда олар Лейтрим графтығының оңтүстік-шығысындағы Карригалленнің Муллагмор аймағында тұрды. Жеті жыл өткен соң олар Англияға көшіп, Шеффилд қаласына қоныстанды. МакГухан Сент-Мари мектебінде, содан кейін Сент-Винсент мектебінде және Де-Ла-Салл колледжінде білім алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Лофбороға эвакуацияланды, онда болашақ актер Ян Банненмен бірге Рэтклифф колледжінде оқыды. МакГухан математика және бокс бойынша өте жақсы нәтижелер көрсетті, 16 жасында мектепті бітіріп, Шеффилдке оралды. Шеффилд репертуарлық театрының сахналық менеджері болып жұмыс істеуге дейін ол тауық шаруашылығында жұмыс істеді, банк клеркі және жүк көлігінің жүргізушісі болды. Актерлердің бірі ауырғанда МакГухан оның орнына шығып, актерлік карьерасын бастады.

Ерте мансап

1955 жылы МакГухан Вест-Энд сахналық қойылымында "Қатты айыптау" спектаклінде Англия шіркеуінің гомосексуалистікпен айыпталған викариі рөлінде ойнады. Орсон Уэллс МакГуханның сахнадағы өнеріне қатты әсерленді ("қорқытты", Уэллс кейінірек айтты) және оны Йорк театрындағы "Моби Дик" спектаклінде Старбак рөліне шақырды. 1969 жылы Уэллс: "Егер теледидар оны баурап алмас еді, МакГухан менің ойымша, біздің буынның ең ірі актерлерінің бірі болар еді. Ол әлі де жетісе алады. Ол Старбак рөлінде керемет болды" деді, сондай-ақ "көрінісі, қарқындылығы, сөзсіз актерлік шеберлігі және көзіндегі шағылыс сияқты барлық қажетті қасиеттері болды". Ол "Бұзушылар" (1955) фильмінде брифинг бөлмесінің алдында күзетші болып тұрды. Ол айтқан: "Кешіріңіз, дос, бұл құпия, сіз кіре алмайсыз. Енді, тезірек кетіңіз!", деген сөзі фильмнің кейбір нұсқаларынан алынып тасталды. Ол сондай-ақ "Үйге жол" (1955), "Қараңғы кекші" (1955) және "Мен – камерамын" (1955) фильмдерінде шағын рөлдерде ойнады. Ол Уорвик фильмдерінің "Зарак" (1956) фильмінде де пайда болды. Телевидениеде ол "Терминус" (1955) фильміндегі "Қателік мүмкіндігі" ролінде ойнады, "Сэр Ланселоттың оқиғалары" және "Шетелдік легионға тапсырма", сондай-ақ "Аггидің оқиғалары" сериалдарында эпизодтық рөлдерде көрінді. Ол BBC Sunday Night Theatre (1955) үшін "The Makepeace Story" фильмінде басты рөлді ойнады. Ол сондай-ақ Уэллстің "Моби Дик репетициясы" фильмінің нұсқасында да ойнады. 1956 жылы ол сахнада "Кэтиге қоңырау шалыңыз" қойылымында өнер көрсетті.

Санаттық ұйым

Экрандық сынақтар кезінде дублерлік жұмыс істегенде МакГухан Ранк ұйымымен келісімшартқа қол қойды. Олар оған түрлі фильмдерде көбінесе жаман рөлдер берді: Филип Ликок режиссерлік еткен «High Tide at Noon» (1957); Сай Эндфилд режиссерлік еткен «Hell Drivers» (1957) фильмінде зорлық-зомбылық көрсететін бұзақы рөлінде; және Джозеф Лози режиссерлік еткен «The Gypsy and the Gentleman» (1958) фильмінде. Ол «Television Playwright», «Folio», «Armchair Theatre», «ITV Play of the Week» және «ITV Television Playhouse» сияқты телеантологиялық сериалдарда жақсы рөлдер сомдады. Ол Оңтүстік Африкада түсірілген «Түнде Ай да жоқ» (1958) фильмінде басты рөлді ойнады. Басқарумен кейбір даулардан кейін келісімшарт бұзылды. Содан кейін ол теледидарда жұмыс істеді және 1960 жылы BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Оның сахнадағы ең сүйікті рөлі – Ибсеннің «Брэнд» пьесасының басты рөлі, ол үшін ол марапат алды. Ол сондай-ақ 1959 жылдың тамызында (әлі де сақталып қалған) BBC теледидарлық қойылымында осы рөлді ойнады. Сахналық нұсқаны аударған Майкл Мейер МакГуханның орындалуын ол көрген ең жақсы және күшті орындау деп есептеді. Бұл МакГуханның 28 жыл бойы сахнадағы соңғы пайда болуы болды.

Қауіп-қатер адамы

Көп ұзамай продюсер Леу Грейд МакГуханға Джон Дрейк есімді тыңшы рөлін ойнайтын телесериал ұсынысын жасады. Ранктегі тәжірибесінен сабақ алған МакГухан бірнеше талап қойды: Барлық айқастар әртүрлі болуы керек; кейіпкер қару қолданудан бұрын міндетті түрде ақылын жұмылдыруы керек; және – басшылардың наразылығына қарамастан – сүйісу көріністері болмайды. Шоу 1960 жылы америкалық көрермендерге арналған жарты сағаттық бағдарлама ретінде көрсетілді. Ол жақсы қарсы алынды, бірақ үміттенгендей емес. Өндіріс бір жылға созылып, 39 эпизод түсірілді. Бірінші маусым аяқталған соң, журналист МакГуханнан оның жалғасып кететінін қалап-қаламады деп сұрады. Ол: "Мүмкін, бірақ мынаны айтайын: Мен бірнеше жыл бұрын қол қойған Ранк келісімшартымен байланысты өткен қиындықтардың орнына жиырма телесериалда жұмыс істегенді де артық көрер едім, және бұл үшін өзімнен басқа ешкімді кінәламаймын" деді.

Қауіптен кейінгі адам

МакГухан Швецияда түсірілген "Екі тірі, бір өлген" (1961) фильмінде ойнады. Ол Базил Дирденнің режиссерлік еткен екі фильмінде қатысты: "Түн бойы" (Отеллоның жаңа нұсқасы) және "Рут үшін өмір" (екеуі де 1962). Сонымен қатар, ол Брендан Беханның "The Quare Fellow" (1962) фильмінің бейімделуінде де көрінді. МакГухан "Доктор Но" фильміндегі Джеймс Бонд рөліне үміткер болған бірнеше актердің қатарында болды. Католик дінінің өкілі болған МакГухан моральдық принциптеріне қайшы келетін болғандықтан рөлден бас тартты, ал Бонд фильмдерінің сәттілігі "Дэнжер Мэн" сериалын қайта жаңғыртуға себеп болды деп есептеледі. (Кейін ол "Және өмір жалғасқан" фильмінде де осы рөлге қарастырылды, бірақ ол да бас тартты.) МакГухан "Уолт Дисней" компаниясында "Томасинаның үш өмірі" (1963) және "Ромни Марштың қорқытқышы" (1963) фильмдерінде жұмыс істеді. Ұстамды ағылшын дін қызметкері доктор Кристофер Син (МакГухан сомдаған бұрынғы қарақшы капитан) қорқытқыш кейпінде, әсем қара биеге мініп, алыс Кент жағалауындағы түнгі контрабандалық әрекеттерде король Георг III-нің кіріс инспекторларына батыл түрде қарсы тұрады.

Қауіп-қатер адамының оралуы

Ол "Сәулетші" фильміндегі Саймон Темплер рөлінен де бас тартқаннан кейін, сериал тағы үш жылға жуық уақыт эфирде болды. "Қауіпті адам" сериалының түсті түсірілген жалғыз екі эпизодын түсірген соң, МакГухан Лью Грейдке басқа бір жобаға өтетінін мәлімдеді.

Тұтқын

МакГуханның "Қауіпті адамнан" жұмыстан кету ниеті туралы білген Грейд одан "бірдеңе" жасауды сұрады. МакГухан оған кейін мини-сериал деп аталатын, ашуланып жұмысынан кеткен және бірнеше сағаттан кейін құсырылып кеткен құпия агент туралы айтты. Ол оянғанда өзін есімдері жоқ, көңілді демалыс орнына айналған, түсініксіз әлемде тұтқындалған екенін көреді. Грейд бюджет сұрады, МакГуханның бюджеті дайын болды, және олар сенбі күні таңертең қол алысып "Тұтқын" сериалын жасауға келісті. Бастапқыда тапсырылған жеті бөлім, кейіннен он жетіге дейін өсті. Атаусыз "No6" кейіпкері бүкіл сериал бойында "Ауыл" деп аталатын құпия түрме қауымдастығынан қашуға және өзінің жауы, No1-дің кім екенін анықтауға тырысады. "Ауыл" әкімшілері оны шпиондық қызметтен неліктен кеткенін мәжбүрлеп немесе алдап айтуға тырысады, бірақ ол оны жариялаудан бас тартады. Сериалды түсіру орны Солтүстік Уэльстегі итальяндық стильдегі Портмейрион ауылы болды, ол "Қауіпті адам" сериалының кейбір эпизодтарында көрсетілген.

МГМ

"Тұтқын" сериалын түсіру барысында MGM МакГуханды "Мұз станциясы Зебра" (1968) фильміне түсірді, онда британдық тыңшы рөліндегі ойыны сыншылардың жоғары бағасын алды. "Тұтқын" сериалы аяқталғаннан кейін ол "Қараңғылыққа саяхат" (1968–69) телешоуын ұсынды. Ол Джеймс Клавэллдің бестселлері "Тай Пан" романы бойынша Дирк Струанның басты рөлін ойнауға жоспарланған болатын, бірақ жоба түсірілімге кіріспей жатып тоқтатылды. Оның орнына ол MGM үшін "Ай шарабы соғысы" (1970) фильмін түсірді.

1970 жылдар

МакГухан Джеймс Стюарт, 1-ші Моррей графы рөлін «Мэри, Шотландия королевасы» (1971) фильмінде ойнады. Ол Ричи Хавенстің «Отеллоның» рок-опералық нұсқасын «Менің жанымды ұста» (1974) деп қойды, бірақ бұл тәжірибе оған ұнамады. МакГухан ұзақ жылдардан бергі досы Питер Фолкпен бірге «Коломбо» телесериалындағы жұмысы үшін екі «Эмми» сыйлығын алды. МакГухан өзінің «Коломбо» сериалындағы алғашқы қатысуының («Таңның ерте жарығы», 1974) өзінің сүйікті американдық рөлі болғанын айтты. Ол «Коломбо» сериалының бес эпизодын (оның ішінде өзі ойнаған төрт эпизодтың үшеуін) түсірді, оның бірін өзі жазды, ал екеуін өзі өндірді. МакГухан 1974 жылдан 2000 жылға дейін «Коломбо» сериалымен әр түрлі жолдармен байланысты болды; оның қызы Кэтрин МакГухан 1998 жылғы «Күлге айналған күл» эпизодында онымен бірге ойнады. Ол ойнаған тағы екі «Коломбо» эпизоды – «Жеке бастық дағдарысы» (1975) және «Қылмыс жоспары» (1990). Ранк ұйымымен мансабының басындағыдай, МакГухан «Ақылды, екі серіктес және алдамшы» (1975), «Күміс жолақ» (1976) және «Темір бетпердедегі адам» (1977) фильмдерінде көріне отырып, жаман рөлдерге көшті. 1977 жылы ол «Рафферти» телесериалында зейнеткерлікке шыққан армия дәрігерінің рөлін ойнады. Ол «Канадалық корольдер мен отчаяң адамдар» фильмінде басты рөлді ойнады, содан кейін «Брас таргет» (1978) және Клинт Иствудтың «Алькатраздан қашу» (1979) фильмінде түрме бастығы рөлінде ойнады.

1980 жылдар

1980 жылы ол Ұлыбританияның "The Hard Way" телефильмінде ойнады. 1981 жылы ол ғылыми фантастикалық/қорқынышты "Сканерлер" фильмінде, сондай-ақ "Ямайка қонақүйі" (1983) және "Trespasses" (1984) фильмдерінде пайда болды. 1985 жылы ол Хью Уайтмордтың "Асықтардың қатары" пьесасында Розмари Харриспен бірге Бродвейдегі жалғыз өндірісіне қатысты, онда ол тағы бір британдық шпион рөлін ойнады. Ол "Драма Деск" сыйлығына "Ең үздік актер" номинациясын алды. Ол сонымен қатар "Бала: жоғалған аңыздың құпиясы" (1985), "Таза қан" (1986) фильмдерінде және "Қылмыс, ол жазды" сериалының бір эпизодында да көрінді.

1990 жылдар

МакГухан Channel 4 телеарнасының "The Best of Friends" (1991) фильмінде ойнады, онда мұражай кураторы, қаһармандық әйел және драматург арасындағы күтпеген достық туралы айтылды. МакГухан Джордж Бернард Шоу рөлін сомдады, ал Сэр Джон Гилгуд Сидней Кокерлл, ал Леди Венди Хиллер – Лорантия МакЛахлан рөлінде ойнады. АҚШ-та бұл драма PBS телеарнасының Masterpiece Theatre аясында көрсетілді. Сонымен қатар, осы кезеңде ол бес "Оскар" жүлдесіне ие болған "Батыр жүрек" (1995) фильмінде король Эдуард I рөлінде ойнады. Бұл МакГуханның мансабына жаңа серпіліс берді: ол кейін "Қойғызу уақыты" (1996) және "Фантом" (1996) фильмдерінде судья Омар Нуз рөлінде пайда болды. Олар 1970-жылдардың ортасында Лос-Анджелестің Пасифик Палисадес ауданына қоныстанды.

Өлім

МакГухан 2009 жылдың 13 қаңтарында Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы Сент-Джонс денсаулық орталығында қайтыс болды, оның өмірі 80 жылға жетті. Оның отбасы қайтыс болу себебін жария етпеді, тек "қарқынды ауруға шалдыққан" деді. МакГуханның өмірбаяны 2007 жылы Tomahawk Press баспасымен, ал 2011 жылы Supernova Books баспасымен жарық көрді.

Теледидардағы рөлдері

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1954 Сіз барсыз 2 эпизод: "Жылы бригаданың шабуылы" және "Парнеллдің құлауы"
1955 The Vise Тони Мейсон 1 эпизод ("Жаратушыдан сый")
Terminus Джеймс Хартли 1 эпизод ("Шығыстың шегі")
BBC Sunday Night Театр таныстырады: The Makepeace Story Сет Makepeace 1 эпизод ("Аяусыз тағдыр")
1956 The Adventures of Sir Lancelot Сэр Главин 1 эпизод ("Шеттен шыққан", S1,E4)
1957 Assignment Foreign Legion Капитан Валадон 1 эпизод ("Қорқақ", S1,E23)
1956–57 The Adventures of Aggie Мигуал 1 эпизод ("Испан соусы", S1,E3)
1958 The Vise Вэнс 1 эпизод ("Көктегі қан")
Armchair Theatre Джек 'Пал' Смерч 1 эпизод ("Әлемдегі ең ұлы адам")
Television Playwright Presents Джеймс Куган 1 эпизод ("Бүгінгі қорқыныш")
ITV Television Playhouse Мэт Гэлвин 1 эпизод ("Зорлықта тыныштан")
1959 Brand Brand Генрик Ибсен пьесасы
1961 Armchair Theatre Николай Соловьев 1 эпизод ("Сырттағы адам")
1960–62
1964–68 Danger Man Джон Дрейк 86 эпизод. Сондай-ақ 3 эпизодтың режиссері.
1963 Walt Disney's Wonderful World of Color Доктор Кристофер Син / Ромни Марштың қорқынышы 3 эпизод
1963 Sunday Night Play Тергеуші 1 эпизод ("Тұтқын")
1967–68 The Prisoner Number Six 17 эпизод. Сондай-ақ 5 эпизодтың режиссері.
1969 Journey into Darkness Хост телефильм
1974 Columbo Полковник Лайл С. Рамфорд 1 эпизод ("Таңғы шапақ")
1975 Nelson Brenner 1 эпизод ("Жеке бастылық дағдарысы"). Сондай-ақ режиссер.
1976 1 эпизод ("Комодорға соңғы салют") – режиссер
1977 Rafferty Доктор Сид Раффэрти 13 эпизод. Сондай-ақ 1 эпизодтың режиссері.
1980 The Hard Way Джон Коннор телефильм
1983 Jamaica Inn Джосс Мерлин
1985 American Playhouse Бас судья 3 эпизод ("Сара үшін үш билеуші" I, II & III бөлімдері)
1987 Murder, She Wrote Оливер Куэйл 1 эпизод ("Қорғаныс куәсі")
1990 Columbo Оскар Финч 1 эпизод ("Қылмыс жоспары"). Сондай-ақ режиссер.
1998 Eric Prince "Күлден кейін". Сондай-ақ режиссер.
2000 1 эпизод ("Тым көп нотамен кісі өлтіру") – режиссер
The Simpsons Number Six 1 эпизод ("Компьютер қауіпті аяқ киім киді")

Театрдағы рөлдері

Бұл толық емес тізім. Көздері: Жыл АтауыРолЕскертулер1945Мақтаныш пен әділдікМистер Д’АрсиВинсент жастар клубы, Шеффилд (әуесқойлық қойылым)1950–51СоперниктерТеатр Рояль, Бат1951Кішкентай түлкілерОскар ХаббардШеффилд PlayhouseАдам және СуперменДжон Таннер1951–52Хобсонның таңдауыАльберт ПроссерГранд Театр, Блэкпул, содан кейін Өнерлер Театр Клубы, Лондон1952–53Генрих VБристоль Олд Вик және Олд Вик, Лондон1952Бағыныш табуПетрухиоШеффилд PlayhouseКупидон мен ПсихеяРояль сотының театры, Ливерпуль1953Көктемдік модельРой МоусонТеатр Рояль, ВиндзорКастильони ағайындыларыКамилло КастильониБристоль Олд ВикШегірдің бағыШағала және КлеопатраПомпей / мектеп мұғаліміОлд Бейли Роберт Бейли IIӨзен жолыФилип СтарджессТеатр Рояль, ВиндзорУақыт қолындаЛеонард УайтQ Театры, Лондон1954Жанған жарықКөктемдік модельГрейс пен ұсынысПродюсер және режиссер1955Жұмыссыз айыпталғанХовард ФиллипсГаррик Театры, Лондон және Winter Gardens, MorecambeМобі Дик – РепетицияМаңызды актер / СтарбакДюк Йорк театры, ЛондонМысыққа қоңырауЛеонард УайтКолизей Театры, Harrow, Lyric Театры, ЛондонБрендБрендLyric Театры, Лондон1959Дантонның өліміСент-Жюст1985Өтіріктер жиынтығыСтюартРояль театры, Нью-Йорк