Кіріспе

Панама арқылы Атлант және Тынық мұхиттарын байланыстыратын темір жол

Панама каналы темір жолы (PCR, lang es) – Орталық Америкада Атлант мұхитын Тынық мұхитымен байланыстыратын темір жол желісі. Бұл маршрут Панама тасқындығы арқылы 77 шақырымға созылады, Колоннан (Атлант мұхиты) Бальбоаға (Тынық мұхиты, Панама қаласының жанында) дейін. Құрылысының қиын физикалық жағдайлары мен технология деңгейінің шектеулеріне байланысты, бұл жоба халықаралық инженерлік жетістік ретінде танылды, оған 8 миллион АҚШ доллары жұмсалды және шамамен 5000-нан 10000-ға дейін жұмысшының өмірі құрбан болды. 1855 жылы ашылған бұл темір жол Панама каналынан жарты ғасыр бұрын салынды; темір жол 1900 жылдардың басында канал құрылысына көмектесуде маңызды рөл атқарды. Канал ашылғаннан кейін, Гатун көлінің құрылуы нәтижесінде темір жолдың маршруты өзгерді, ол бастапқы маршруттың бір бөлігін суға батырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін темір жолдың маңызы төмендеді және 1998 жылға дейін көп бөлігі тоқырап қалды, содан кейін темір жолды қайта жаңғырту жобасы басталды; жаңа темір жол 2001 жылы ашылды. Бастапқы желі АҚШ-та салынды және басты себеп 1849 жылғы Калифорния алтын асығынан кейін Шығыс АҚШ-тан Калифорнияға жолаушылар мен жүк тасымалының күрт өсуі болды. АҚШ Конгресі жағалауда пошта және жолаушылар кемелерін пайдалану үшін компанияларға субсидиялар берді және темір жол құрылысына қаражат бөлді, ол 1850 жылы басталды; алғашқы коммерциялық пойыз 1855 жылдың 28 қаңтарында толық ұзындығымен жүрді. Ашылған кезде мұхиттар аралық темір жол деп аталған бұл жол кейінірек кейбір адамдармен «континенттік» темір жол деп сипатталды, бірақ ол Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарын байланыстыратын тар тасқындықты ғана кесіп өтті. Бір кезде Панама темір жолы АҚШ-тың Шығыс және Батыс жағалауларындағы бірнеше ірі қалаларға пошта және жолаушылар қызметін қамтамасыз ететін теңіз кемелеріне ие болды. 19 ғасырда құрылған Панама темір жол компаниясы бүгінде Панама каналы темір жол компаниясы (маркасы: PCRC) ретінде жұмыс істейді. 1998 жылдан бері ол сол кездегі Канзас-Сити-Саутерн, қазіргі Канадалық Тынық мұхиты Канзас-Сити және Ми Джек Продактс компанияларына бірлесіп тиесілі болып, Панама үкіметіне жалға берілді. Панама каналы темір жолы негізінен жүк тасымалына бағытталған, бірақ ол Панама қаласы мен Колон арасында жолаушылар тасымалын да жүзеге асырады.

Бұрынғы аралдан өту тарихы және жоспарлары

Испандықтар Панама аралшасынан жүк пен жолаушыларды тасымалдау үшін "Камино Реал" (патшалық жол) деп атаған жолды, ал кейіннен Лас-Крусес жолын жетілдірді. Бұл жолдар үш ғасырдан астам уақыт бойы арал арқылы өтетін негізгі бағыттар болды. 19 ғасырда кәсіпкерлер арзан, қауіпсіз және жылдам балама табу керек деп ойлады. Теміржол технологиясы 19 ғасырдың басында дамыды. Қолда бар технологиямен канал салудың қымбаттылығы мен қиындығын ескере отырып, теміржол идеалды шешім болып көрінді. Ла Гран Колумбияның (Венесуэла, Эквадор, Панама, Колумбия) президенті Боливар Шагрестен (Шагрес өзенінде) Панама қаласына дейін теміржол салу мүмкіндігін зерттеуді тапсырды. Бұл зерттеу 1827-1829 жылдар аралығында, локомотивтер ойлап табылған кезде жүргізілді. Бұрын теміржолдар жылқыны қозғалтқыш күш ретінде қолданған. Есепте мұндай теміржол салу мүмкін екені айтылды. Алайда бұл идея тоқтап қалды. 1836 жылы АҚШ президенті Эндрю Джексон мұхиттар аралық байланыс үшін ұсынылған бағыттарды зерттеуді тапсырды, мақсаты – мұхиттар арасында саяхаттайтын және Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы дамып келе жатқан Орегон аймағында тұратын американдықтардың мүдделерін қорғау. Америка Құрама Штаттары транс-истмиялық теміржол үшін франшиза алды; алайда, 1837 жылғы бизнес-паникадан кейін экономикалық құлдырау схеманы бұзып, нәтижесіз аяқталды. 1838 жылы француз компаниясына арал арқылы жол, теміржол немесе канал салуға концессия берілді. Алғашқы инженерлік зерттеу Лимон шығанағынан Панама қаласынан батысқа қарай 19 шақырым жердегі Бока-дель-Монте шығанағына дейін теңіз деңгейіндегі канал салуды ұсынды. Жоба технология мен қаржының жетіспеушілігінен құлдырады. 1846 жылы АҚШ Альта-Калифорнияны, 1848 жылы Орегон аумағын сатып алғаннан кейін және Мексика-Америка соғысынан кейін, Батыс жағалауға және одан әрі көшіп келу перспективасымен, Америка Құрама Штаттары Атлант және Тынық мұхиттары арасындағы қауіпсіз, сенімді және жылдам байланысты қамтамасыз етуге қайта назар аударды. 1846 жылы Америка Құрама Штаттары Колумбиямен (сонда Жаңа Гранада Республикасы) келісімге келді, онда АҚШ Колумбияның Панамаға егемендігін кепілдік берді және Панама аралығында теміржол немесе канал салуға уәкілеттік алды, оның ашық транзитіне кепілдік берді. 1847 жылы шығыс-батыс транзиті жергілікті қайықтармен (кейіннен өзгертілген құтқару қайықтарымен) жиі қауіпті Шагрес өзенімен жүзе отырып жасалды. Саяхатшылар соңғы 32 шақырымды ескі испан жолдарымен қайыспен жүріп өтуге мәжбүр болды. Жолдар 50 жыл бойы күтімсіз қалғандықтан немесе мүлдем күтімсіз қалғандықтан жарамсыз күйге келді, ал сәуір-желтоқсан айларында жауатын жаңбыр жолдарды күтіп ұстауды қиын етірді. Атланттан Тынық мұхитқа немесе керісінше транзит қайықпен және қайықпен 4-8 күнге созылды. Транзит қауіп-қатерге толы болды және саяхатшылар жол бойы тропикалық ауруларға шалдығу қаупіне тап болды. Уильям Г. Аспинуолл, Тынық мұхиттық почталық бу кемелерін салу және пайдалану конкурсын жеңіп алған адам, арал арқылы теміржол салу жоспарын жасады. Ол және оның серіктестері Нью-Йоркте тіркелген компания құрды – Панама теміржол компаниясы, акцияларын сатудан 1 миллион доллар жинады және инженерлік және маршруттық зерттеулер жүргізу үшін компанияларды жалдады. Олардың кәсіпорны өте уақтылы болды, өйткені 1848 жылдың қаңтарында Калифорнияда алтынның табылуы Панама аралшасы арқылы Калифорнияға өтуге ниеттенген көшпенділердің ағынына себеп болды. Тынық мұхиттық бағытта қолданылған алғашқы бу кемесі 200 000 долларлық үш мастты, екі қанатты бу кемесі болды. Оның ұзындығы 62 метр, ені 10 метр, тереңдігі 6 метр, су тартуы 4 метр, жалпы салмағы 1057 тонна болды. Оңтүстік Американың Хорн мүйісін айналып өткенде ол Оңтүстік және Солтүстік Американың батыс жағалауындағы алғашқы бу кемесі болды. 1849 жылдың 17 қаңтарында Панамаға тоқтағанда, оны 700-ге жуық алтын іздеушілер қоршап алды. Ақырында, ол 1849 жылдың 31 қаңтарында Панама қаласынан Калифорнияға 400-ге жуық жолаушымен кетті және Нью-Йорктан шыққаннан кейін 145 күн өткен соң, 5633 шақырым қашықтықтағы Сан-Франциско шығанағына жетті. Сан-Францискода капитаннан басқа барлық экипаж қала мен алтын кендерінде байлық іздеу үшін дезертирлік жасады. Кеме компания жаңа көмір сатып алып, жаңа және әлдеқайда қымбат экипаж жалдағанға дейін шамамен төрт ай бойы қамалып қалды. Калифорния мен Панама арасындағы маршрут көп ұзамай жиі қолданылатын болды, өйткені ол Сан-Франциско, Калифорния және Шығыс жағалау қалалары арасындағы ең жылдам байланыс жолдарының бірін ұсынды, жалпы транзит уақыты шамамен 40 күнге созылды. Калифорниядан тасымалданған барлық алтынның көп бөлігі жылдам Панама маршрутымен жіберілді. Осы жаңа маршрут бойынша көптеген жаңа және үлкен қанатты бу кемелері пайда болды.

Құрылыс

1849 жылдың қаңтар айында Аспинволл полковник Джордж У. Хьюзді зерттеу тобын басқаруға және Панама қаласына жоспарланған Панама теміржолының жол төсегін таңдауға жалдады. Аталған зерттеу қателіктерге, жіберілгендерге және үміткерлік болжамдарға толы болып шықты, сондықтан ол көп пайда келтірмеді. 1849 жылдың сәуір айында Уильям Генри Аспинволл Панама теміржолы компаниясының басшысы болып тағайындалды, ол Нью-Йорк штатында тіркелді және бастапқыда 1,000,000 доллар капитал жинады. 1850 жылдың басында, Тынық мұхитындағы пошталық кеме компаниясының иесі Джордж Лоу, Шагрес өзенінің аузынан Navy шығанағына дейінгі жердің құқықтарын сатып алып, жаңа Панама теміржолының директорларын оған компания басқармасында орын беруге мәжбүрледі. Атлантика жағында порттық құрылыстар болмағандықтан, олар теміржолға қажетті жабдықтарды түсіру үшін кемежайлары бар қала салуы керек болды. Лоуды басқармаға қабылдаудан бас тартып, директорлар портты, Атлантикалық терминалды және теміржолды Манзанильо аралының бос жерінен салуға шешім қабылдады. 1850 жылдың мамыр айынан бастап, батпақты, мангр ағаштарымен қапталған Манзанильо аралының батыс жағында Аспинволл (қазіргі Колон) қаласы негізі салынды. АҚШ-тағы құрылыс компанияларынан ұсыныстар қабылданды. Джордж Тоттен мен Джон Траутуин бастапқыда жеңімпаздардың бірі болды. Теміржолдың жоспарланған бағытын және ықтимал құрылыс қиындықтарын зерттегеннен кейін, олар ұсыныстарын кері қайтарып алды. Тоттен бас мердігер емес, жалақыға жұмыс істейтін теміржол құрылысының бас инженеры болуға келісті. Теміржолдың Атлантика жағындағы жаңа қала батпақты жерде салынуы керек еді. Мангр, пальма, улы манчиниль (манзанилла) ағаштары және басқа да орман өсімдіктері кесіліп, жаңа қаладағы көптеген ғимараттар судан жоғары болуы үшін тіреулерге орнатылды. Жұмысшыларға қосымша тұрғын үйлер қажет болғандықтан, Калифорния алтын асыру кезеңінің аясында Шагрес өзенінің аузына әкелінген тасталған кемелер аралға жақын сүйретіліп, уақытша тұрғын үй ретінде пайдаланылды. Нью-Йорктан бумен жұмыс істейтін үйінді қадау машинасы әкелінді. Кемежайлар ағаш бағаналарға орнатылды, аралдың көп бөлігі өсімдіктерден тазартылды және биік тұрғын үйлер, кемежайлар, қоймалар және басқа да құрылыстар салынды. Теміржол құрылысын толыққанды бастамас бұрын, арал Панаманың құрлық бөлігімен ағаш бағаналармен тіреліп тұрған көпірмен байланыстырылды. Бірінші жылжымалы құрам 1851 жылдың ақпанында Уильям Селлерс & Co. компаниясы жасаған бу локомотивінен және бірнеше гондола вагондарынан тұрды. Қажетті бу локомотивтері, теміржол вагондары, тіреулер, рельстер және басқа да жабдықтар жаңадан салынған кемежайларда түсіріліп, аралды құрлықтан бөлетін көпір арқылы жүріп өтті. Бұл көпір Атлантикалық терминалды теміржолмен байланыстырып, тіреулерді, темір рельстерді, бу локомотивтерін, жұмысшыларды, толтыру материалдарын және басқа да құрылыс материалдарын құрлыққа тасымалдауға мүмкіндік берді. Кейін жолаушылар мен жүктер де сол жолмен жүретін. Теміржол дамыған сайын аралдың көп бөлігі толтырылып, аралды құрлыққа тұрақты түрде қосу үшін көпір кеңейтілді; оның арал мәртебесі жойылды және Аспинволл қаласы құрылды. 1850 жылдың мамыр айында Манзанильо аралында алғашқы дайындық жұмыстары басталды, ал жолдың басталуы құрлықтағы ағаштар мен орманнан ішінара тазартылды. Көп ұзамай жоспардың қиындығы көріне бастады. Аспинволл маңындағы теміржолды салуға тырысқанда, батпақтар терең болған, көбінесе жол төсегін бекіту үшін 60 метрден астам шағыл толтыру қажет болды. Бақытымызға орай, олар Панамадағы Порто-Белло қаласының жанында тас карьерін тапты, сондықтан олар құмтасты баржаларға тиеп, Аспинволлға тасымалдап, жол төсегін салуға қажетті толтыру материалдарын алды. Бу революциясы басталған кезде, жалғыз қуатты жабдық - бумен жұмыс істейтін үйінді қадау машинасы, бу бурауыштары және бу локомотивтері, сонымен қатар толтыру материалдарын тасымалдауға арналған гондола және ағызу вагондары болды; қалған жұмысты жұмысшылар мачете, балта, пике, лопата, қара ұнтақ және есек арбасын қолданып жасауға тиіс болды. Жолы салынған сайын жұмысшылар жол төсегіне үнемі толтыру материалдарын қосып отыруға тиіс болды, өйткені ол батпаққа баяу батып бара жатты. Шамамен 3 шақырым жол салынғаннан кейін, сол кездегі Маймыл төбесі (қазіргі Үміт тауы) деп аталған, алғашқы қатты жерге жетті. Бұл көп ұзамай тұрақты жерлеуге болатын зиратқа айналдырылды. Холера, сары безгек және безгек жұмысшылардың өліміне себеп болды. Компанияның үнемі көптеген жаңа жұмысшыларды шақыруына қарамастан, жұмысшылар жетіспеуіне байланысты ілгерілеудің тоқтап қалған кездері болды. Барлық керек-жарақтар мен азық-түлік өнімдерін мыңдаған шақырым алыстан әкелуге тура келді, бұл құрылыс шығындарын арттырды. Жұмысшылар АҚШ, Кариб теңізі аралдарынан, сондай-ақ Ирландия, Үндістан, Қытай және Австралиядан келді. Шамамен 20 айлық жұмыстан кейін Панама теміржолы шамамен 13 шақырым жол төседі және Гатунға дейінгі батпақтарды кесіп өтуге шамамен 1,000,000 доллар жұмсады. 1851 жылдың қараша айында жобаның бағыты өзгерді - олар бастапқы 1,000,000 доллардың соңына жеткен кезде, SS Georgia және SS Philadelphia атты екі үлкен екі қабатты кеме, шамамен 1,000 жолаушысымен Кариб теңізіндегі дауыл салдарынан Панамадағы Лимон шығанағында паналауға мәжбүр болды. Осы кезде теміржолдың кемежайлары аяқталғандықтан және Шагрес өзеніндегі Гатунға дейін 13 шақырым рельстер төселгендіктен, кемелерден эмигранттардың жүктерін түсіріп, оларды теміржолмен, платформалар мен гондолалар арқылы, жолының бірінші бөлігін жүріп өтуге болады. Панама қаласына жету үшін тез арада кемелерден шығып, құрлыққа өтуге асыққан алтын іздеушілер шақырымға 0,50 доллар және жүк тоннасына 3,00 доллар төледі. Бұл қаржы компанияны құтқарып, одан әрі капитал жинауға және оны табысты кәсіпке айналдыруға мүмкіндік берді. Компания директорлары дереу жолаушылар вагондарын тапсырыс берді, ал теміржол 64 шақырым жол төселіп бітуге тиіс болғанда жолаушылар мен жүк тасымалдауын бастады. Әр жыл сайын олар көбірек жол төседі және қызметтері үшін көбірек ақы алады. Бұл компанияның франшизасының құнын айтарлықтай арттырып, жобаның қалған бөлігін қаржыландыру үшін одан да көп акция сатуға мүмкіндік берді, бұл 8 миллионнан астам доллар тұрды және 5,000-10,000 жұмысшының өмірін құрбан етуге түсті. 1852 жылдың шілдесіне қарай компания 37 шақырым жол төседі және Шагрес өзеніне жетті, онда үлкен көпір салынбақ болды. Бірінші ағаш көпір Шагрес өзені күніне 12 метрге дейін көтерілгенде және оны су шайып кеткенде құлап кетті. Көп биіктігі 91 метр болатын, мықты темір көпір салу жұмысы басталды, оның аяқталуына бір жылдан астам уақыт кетті. Барлығы компания 170-тен астам көпір мен су өткізгіш құрылыстар салды. 1854 жылдың қаңтарында Континенталдық бөліністің шыңындағы Кулебра кесігінде қазба жұмыстары басталды, онда жер 6 метрден 12 метрге дейін тереңдікте 762 метрге дейін қазылуы керек болды. Бірнеше ай қазба жұмыстарына жұмсалды. 1854 жылдың наурыз айында Панама теміржолы компаниясы үшін 700 қытай жұмысшысы келді. Он жылдардан кейін Панама каналы жобасына осы аумақты канал үшін жеткілікті тереңдікке дейін қазуға жылдар қажет болды. Кулебрадағы континенталдық бөліністің үстінен жол 1855 жылдың қаңтарында Атлантика жағынан аяқталды; Аспинволлдан (Колон) 60 шақырым жол төселді. ...

Қаржыландыру

Темір жолдың құрылысы шамамен 8 миллион АҚШ долларына шықты – бастапқы 1850 жылғы есептемеден сегіз есе көп – және таулар мен батпақтар арқылы өтуді қамтитын маңызды инженерлік қиындықтар тудырды. Жол бойында 300-ден астам көпір мен дренаж құбырлары салынуы қажет болды. Оны АҚШ-тағы жеке компаниялар салған және қаржыландырған. Темір жол құрылысындағы негізгі тұлғалар Уильям Х. Аспинволл, Дэвид Ходли, Джордж Мюрсон Тоттен және Джон Ллойд Стивенс болды. Темір жол Нью-Йорк қаласында тіркелген, акциялары еркін саудада жүргізілетін «Панама темір жолы» компаниясына тиесілі болды, ол 1849 жылдың 7 сәуірінде Нью-Йорк штатымен бекітілді, ал акциялары сол дәуірдегі ең қымбат акциялардың біріне айналды. Компания Колумбия үкіметінен (сол кезде Панаманың бөлігі болған Жаңа Гранада Республикасы деп аталған) тас жол арқылы темір жол салуға эксклюзивті құқық сатып алды. Темір жол салыныс кезеңінде де маңызды трафикке ие болды, аяқталмаған учаскелерде каноэ мен қашырлармен тасымал жүзеге асырылды. Бұл бастапқыда жоспарланбаған, бірақ Калифорнияға баратын және шығысқа қайтатын адамдар салған рельстерді пайдалануға құштар болды. 7 шақырым (11 км) рельс төселгеннен кейін, темір жол қарқынды жұмыс істеді, бір адамға бір шақырымдық саяхат үшін 0,50 доллар, ал желі толық аяқталғанда (бірінші класс) бір адамға 25 долларға дейін тарифтер өсті. 1855 жылдың 28 қаңтарында желі ресми түрде аяқталғанда және алғашқы кіріс пойызы толық ұзындығымен жүргенде, 8 миллион долларлық құрылыс шығынының үштен бірінен астамы жол ақысы мен жүк тарифі арқылы өтелді. Бірінші классқа бір бағыттық саяхат үшін 25 доллар төлем 47 шақырымдық (76 км) саяхат үшін ең жоғары тарифтердің бірі болды. Жүк пен жолаушыларды тасымалдаудың жоғары бағасы, өте қымбат күтім мен жаңартуларға қарамастан, темір жолды әлемдегі ең табыстылардың біріне айналдырды. Инженерлік және медициналық қиындықтар Панама темір жолын сол кездегі бірлік ұзындығы бойынша ең қымбат темір жолға айналдырды.

Өлім-жітім

Панама темір жолы компаниясы ресми түрде есеп жүргізбегендіктен, теміржол құрылысында 5 000-нан 10 000-ға дейін адам қаза болған болуы мүмкін, ал нақты саны одан да көп немесе азырақ болуы да мүмкін. Холера, малярия және сары қызылшадан АҚШ, Еуропа, Колумбия, Қытай, Кариб аралдарынан келген, сондай-ақ африкалық құлдардың арасынан мыңдаған жұмысшылар көз жұмды. Олардың көптегені Панамаға бақыт іздеп келген, бірақ көпшілігінде тіпті қарапайым жеке куәліктері де болмады. Көптеген адамдар туыс-туғандары, тұрақты мекенжайы және тіпті тегі белгісіз күйде қайтыс болды.

Кеме қатынасы желілері

Панама темір жолы Нью-Йорк пен Сан-Францискомен байланыстыратын маңызды кеме қатынасы желісін іске қосты. Ол Никарагуа, Коста-Рика, Сан-Сальвадор және Гватемаладан Панама қаласына дейін Орталық Америкадағы бу кемелері желісін басқарды. Канал құрылысы басталғанда кеме қатынасы қызметі едәуір кеңейтілді. Кемелердің ішінде SS Salvador, SS Guatemala, SS Cristobal және 1914 жылы аяқталған каналды алғашқы болып кесіп өткен кеме болды.

1904-12 қайта құру: Панама каналын салу және одан кейін

1904 жылы Америка Құрама Штаттары жаңа құрылған Панама үкіметінен канал салуға және оны пайдалануға рұқсат алды. Құлыптар мен жасанды көл (Гатун) пайдалану туралы шешім 1855 жылғы ескі темір жол бағытын өзгертуді қажет етті, себебі ол көлге су батқан Шагрес өзенінің аңғарымен өтетін. Сондай-ақ, темір жол құрылыс процесі кезеңінде үнемі ұзартылып, өзгертілуі керек болды. Канал құрылысында маңызды рөл атқарған Панама темір жол компаниясының акциялары АҚШ соғыс министрінің толық бақылауында болды.

Каналды салу жылдары

Панама каналын салуды Американың теміржол құрылысының бас инженері Джон Франк Стивенс кеңейтілген теміржол жүйесін пайдалана отырып, үлкен жер қазу жұмысы ретінде қарастырды. Құм мен тасты қазбадан тасымалдау үшін көптеген жолдар уақытша қосылды. Стивенс ең үлкен және ең берік жабдықтарды пайдаланды. Француз жабдықтарының көбі ескірген, тозығы жеткен немесе өте жеңіл деп танылды, ал олардың теміржол жабдықтарының көпшілігі ауыр жұмысқа арналмаған. Кейбір француз жабдықтары балқытылып, Панама каналында жұмыс істегендерге сыйлық ретінде берілген медальдарға айналдырылды. Сонымен қатар, 1855 жылғы бағыт Шагрес аңғарынан (кейіннен Гатун көліне айналған) өткендіктен, бағытты өзгерту қажет болды. 1904 жылдан бастап жаңа теміржолды, АҚШ-тан және басқа елдерден әкелінген 115 қуатты локомотивтің, 2300 топырақ тасымалдау вагондарының және 102 теміржолға орнатылған бу экскаваторларының барлық жаңа құрамдарын орналастыру үшін, желінің көп бөлігінде ауыр жүкке арналған қос рельсті рельстермен айтарлықтай жаңарту қажет болды. Бұл жұмысты алғашқы бас инженер Джон Финдли Уоллес (1904–1905) бастады. Бу экскаваторлары алғаш пайда болған кезде әлемдегі ең үлкендердің бірі болды. Жаңа тұрақты теміржол арна бойымен салынысты, ал арна жұмысына кедергі келтірген жерлерде жылжытылып, қайта құрылды. Теміржолды қажет болған жерде жылжытып, кеңейтумен қатар, көптеген жаңа жолдар, машина жасау шеберханалары мен техникалық қызмет көрсету орындары салынды, сондай-ақ теміржол жүйесіне басқа да жаңартулар енгізілді. Бұл жақсартулар Стивенс Панамада жұмыс істеуді қауіпсіз ету үшін шыбын-шіркейлермен күресу жобаларын бастаған кезде қолға алынды. Шыбын-шіркейлер бақылауға алынғаннан кейін теміржолдың көп бөлігі жұмыс істеуге дайын болды. Теміржол Панама каналын салуға үлкен көмек көрсетті. Адамдардың, жабдықтардың және материалдардың миллиондаған тондаларын тасымалдаудан басқа, теміржол көптеген басқа да жұмыстарды атқарды. Қажетті канал қазбаларынан алынған жүздеген миллион куб метр материалды жарылғыш заттармен бөлшектеді, бу экскаваторларымен жүктеді, теміржолға орнатылды, теміржол вагондарына тиеді және қатар жүретін вагондарды тартқан локомотивтермен тасыды. Топырақ тасымалдайтын вагондардың көпшілігі ағаштан жасалған, едені болаттан жасалған, бірақ тиімді Лиджервуд жүйесі бар, қарапайым, бірақ тиімді түсіру құрылғысын қолданатын, жалпақ вагондар болды. Теміржол вагондарының бір ғана жағы болды, ал олардың арасындағы кеңістіктерді болаттан жасалған қоршаулар біріктірді. Тас пен топырақ алдымен жарылғыш заттармен жарылды. Содан кейін екі қатар рельстер салынып, жарылған материал жатқан жерге дейін жеткізілді. Бір рельс жолында жүретін бу экскаваторлары жарылған топырақты жинап, қатар жүретін вагондарға үйіп тастады. Топырақ вагондардың бір жағына үйіліп тұрды. Пойыздың барлық вагондары толғанша алға жылжи берді. Әдеттегі пойыз 20 вагоннан тұрды, олар бір ұзын вагонға тең болды. Пойыз 60-қа жуық әр түрлі төгілетін орындардың біріне келген кезде, соңғы вагонға үш тонналық болатты жырғыш орнатылды (немесе жырғыш таситын вагон соңғы вагон ретінде бекітілді) және барлық вагондардың ұзындығына созылған болат кабельге үлкен винт қозғалтқышы бекітілді. Пойыздың бу қозғалтқышымен жұмыс істейтін винт кабельді тартып, топыраққа толы пойыздың бойымен жырғышты жылжытты. Жырғыш теміржол вагондарынан топырақты сыпырып тастап, он минут ішінде толық вагондарды түсірді. Содан соң жырғыш пен винт басқа пойызға орнату үшін ажыратылды. Басқа жырғыш, бу қозғалтқышына орнатылып, жолдан топырақ қалдықтарын жойды. Толтыру жеткілікті үлкен болған кезде, жол ескі толтырудың үстіне көшірілді, бұл жаңа толтыруды барынша аз күшпен үнемі түсіруге мүмкіндік берді. Панама теміржолының бұрынғы басшысы Уильям Бирдтің техникасы, бумен жұмыс істейтін крандар арқылы үлкен жол учаскелерін және олардың байланысын көтеру және оларды бөлшектемей, қайта құрмай, жаңа учаскеге көшіру қажет болған кезде, жаңа техниканы дамытты. Он екі адам бір шақырым жолды бір күнде жылжыта алады – бұрын бұл жұмысты 600-ге жуық адам атқарған. Бұл бу экскаваторлары мен топырақ пойыздары пайдаланған рельстерді қажет болған жерге тез жеткізуге мүмкіндік берді. Кулебра (Гейлард) кесімін салғанда, күн сайын 160-қа жуық топырақ пойызы жүгіріп шығып, бос қайтып келді. Теміржолдар, бу экскаваторлары, бумен жұмыс істейтін крандар, тас ұнтақтағыштар, цемент араластырғыштар, дредждер және жарылғыш заттарға тесіктер бұрғылауға арналған пневматикалық бұрғылар (шамамен пайдаланылды) каналды салу үшін қолданылған жаңа құрылыс жабдықтарының бір бөлігі болды. Бұл жабдықтардың барлығы дерлік АҚШ-та жасалған, жаңа, кеңейтілген машина жасау технологиясымен жасалған, мысалы, Joshua Hendy Iron Works сияқты компаниялармен. Сонымен қатар, каналды пайдалану үшін мұз жасауға арналған үлкен тоңазытқыш жүйелер, каналдың шлюздеріндегі сорғылар мен басқару құралдарын қуаттандыруға арналған үлкен электр моторлары және басқа да жаңа технологиялар қолданылды. Үлкен электр моторларын кең ауқымда пайдаланудың бірінші мысалдарының бірі ретінде, кең ауқымды электр энергиясын өндіру және тарату жүйелері салынды. Электр қуатымен жұмыс істейтін кішкентай локомотивтер шлюздер арқылы кемелерді теміржолға параллель орналасқан рельстермен тартты.

Тұрақты темір жол

1850 жылдары қолжетімді болмаған жаңа технологиялар жаңа теміржолдағы жер қазу және толтыру жұмыстарын бастапқы 1851–1855 жылдарғы құрылыста жасалғандардан бірнеше есе үлкен етіп жасауға мүмкіндік берді. Жаңадан салынған, жақсартылған және көбінесе қайта бағытталған Панама темір жолы жаңа каналмен қатар және Гатун көлі арқылы жалғасты. Темір жол 1912 жылы, канал аяқталуынан екі жыл бұрын, бастапқы құнынан 9 миллион долларға артық шығынмен, соңғы түрінде аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Панама темір жолына көп жақсартулар енгізілген жоқ. АҚШ 1979 жылы темір жолды Панамаға қайтарды, содан кейін оның жағдайы нашарлай бастады. 1990 жылдары қызмет деңгейі төмендеп, пойыздардың саны шектелді және темір жол ай сайын миллиондаған доллар зиянға ұшырады. Темір жолдың әлеуетінен әлдеқайда төмен жұмыс істейтінін түсінген Панама үкіметі 1998 жылы жеке компанияларға темір жолды қайта құруға 50 жылдық концессия ұсынды. Бетон зауыты сияқты арнайы бөлімдерден басқа, 5 футтық кең табандылық қолданылды. Осы табандылық шлюздердегі ("мұстаңдар") локомотивтері үшін де қолданылды. 2001 жылы темір жолдың табандылығы өзгертілгенімен, мұстаңдар кең табандылықты сақтап қалды.

2001 жылғы қайта құру

1998 жылдың 19 маусымында Панама үкіметі темір жолды жеке Панама каналы темір жол компаниясына (PCRC) тапсырды, ол Kansas City Southern және кран өндіруші Mi Jack Products компанияларының бірлескен кәсіпорны. Пойыздың басты мақсаты – Панама қаласында тұратын және Колон қаласында жұмыс істейтін азаматтар үшін қалалық темір жол болып табылады, алайда ол туристік саяхаттар үшін де қолданылады. Канал құрылысы кезінде пайдаланылғандықтан, пойыз каналға параллель жүреді және оның әсем көрінісін ұсынады. Вагонтар классикалық стильде жасалған, бірінші сыныпты жайлылықтарымен, бар қызметімен, екінші деңгейдегі және ашық ауадағы көру алаңдарымен жабдықталған. Жүк тасымалы, яғни, тас жол арқылы контейнерлерді тасымалдау үшін бастапқы қуаты тәулігіне әр бағытта 10 пойызға мүмкіндік береді. Қазіргі рельс конфигурациясы бойынша бұл көрсеткіш тәулігіне 32 пойызға дейін арттырылуы мүмкін. Пойыз екі қабатты, қалқанды типтегі вагоннан тұрады, әдетте 75 контейнерді (60 × 40' және 15 × 20' контейнерлердің араласы) тасымалдайды. Базалық қуаты жылына 500 000 контейнерді (шамамен 900 000 TEU) тасымалдауға мүмкіндік береді, ал ең жоғары қуаты жылына 2 миллион TEU құрайды. Жүк пойыздары теміржол терминалдарында порталды крандар арқылы тиеліп, түсіріледі, олар 3000 фут (914 м) ұзындығындағы рельстерге қызмет көрсетеді, оларды алты рельске дейін кеңейтуге болады. Контейнерлер жақын жердегі контейнерлік алаптарға жүк көлігімен арнайы тас жол арқылы тасымалданады. 2013 жылғы мәліметтерге сәйкес, темір жол күніне шамамен 1500 контейнерді тасымалдады. Панама каналы арқылы күніне 33 500 контейнер тасымалданады.

2020 жылы Шагрес өзеніндегі көпір зақымдалды

2020 жылдың 23 маусымында "Блюбилл" жүк кемесі Гамбоа маңындағы Шагрес өзені арқылы өтетін теміржол көпіріне соқтығысып, көпірге ауыр зақым келтіріп, екі терминалдың арасындағы теміржол қатынасын тоқтатты. Теміржол байланысы 2020 жылдың қыркүйек айының соңында жаңадан ашылды.

Бастапқы темір жол

Алғашқы локомотивтердің көпшілігін Портленд компаниясы құрды. Олардың барлығы бес фут болатын. АтауыТипПортленд дүкен нөміріКүніЦилиндрлерДөңгелектерЖаңа Гранада0 4 0 Танк3710/185213″×20″54″Богота0 4 0 Танк3811/185213″×20″54″Панама0 4 0 Танк3911/185213″×20″54″Горгона0 4 0654/185413″×20″54″Обиспо0 4 0699/185413″×20″54″Матачин0 4 0708/185413″×20″54″Гатун0 4 0788/185513″×20″54″Манзанилья0 4 0798/185513″×20″54″Карденас4 4 0898/185613″×20″54″Барбакоас4 4 0908/185613″×20″54″Атлантик4 4 01254/186513″×20″54.75″Тынық мұхиты4 4 01265/186513″×20″54.75″Колон0 4 0 Танк1368/186512″×18″42.5″Чирики0 4 01489/186712″×18″40″Дариен0 4 014911/186712″×18″40″Оңтүстік Америка4 4 015011/186713″×20″55.25″Солтүстік Америка4 4 01512/186813″×20″55.25″Жаңа Йорк4 4 01574/186913″×20″55.25″Сан-Франциско4 4 01584/186913″×20″55.25″Веругас0 4 02615/187312″×18″43″