Джеймс Наппер Тэнди (1739-1803) – ирланд су тәуелсіздігі үшін күрескен революционер, Біріккен Ирландиялықтардың негізін қалаушы. Француз көмегімен көтеріліс ұйымдастыруға тырысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық революционер; Біріккен ирландтардың мүшесі (1739–1803)
Irish revolutionary; member of the United Irishmen (1739–1803)
Джеймс Наппер Тэнди (1739 жылдың ақпаны – 1803 жылдың 24 тамызы), Наппер Тэнди деп белгілі, ирландиялық революционер және Біріккен ирландтардың негізін қалаушылардың бірі. Францияның көмегімен Ирландияда республикалық көтеріліс жасауға тырысқандығы үшін алдымен АҚШ-қа, содан кейін Францияға жер аударылды.
James Napper Tandy (February 1739 – 24 August 1803), known as Napper Tandy, was an Irish revolutionary and a founder of the United Irishmen. He experienced exile, first in the United States and then in France, for his role in attempting to advance a republican insurrection in Ireland with French assistance.
Саяси белсенділік
Дублиндік, протестант (Ирландия шіркеуі) және темір сатушының ұлы, Тэнди 1739 жылғы 16 ақпанда Сент-Оуден шіркеуінде «Джеймс Нейпер Тэнди» деген атпен крещениеден өтті. Ол солтүстік Килдардағы Баллитордегі танымал квакерлік мектеп-интернатына оқыды, онда Эдмунд Берк, одан сегіз жас үлкен, де оқыған. Содан кейін ол Дублиннің орталық қаласында шағын саудагер ретінде өмір сүре бастады. 1765 жылы Сент-Оуден шіркеуінде және тағы бір жергілікті шіркеуде (Сент-Брайд немесе Сент-Джон) шіркеу күзетшісі болды, онда ол өзінің атын таңбалаған жаңа шіркеу қоңырауына тапсырыс берді, ол 1946 жылдан бері Сент-Вербург шіркеуінің еденінде қойылған. Саясатқа қатысып, ол Дублин корпорациясының мүшесі болып сайланды, ол Саудагерлер гильдиясын өкілдік етті, және қалалық жемқорлықты айыптауымен және Вестминстер үкіметінің ирланд саудасына салған шектеулеріне жауап ретінде Ирландиядағы ағылшын тауарларына бойкот жариялау туралы ұсынысымен танымал болды. 1780 жылғы сәуірде Тэнди Дублин еріктілерінен (Генри Фладты қараңыз) Лайнстер герцогын қуғын-сүргінге салуды ұсынғаны үшін шығарылды. Ол 1784 жылғы маусым айында реформалар үшін тұрақты комитет құрған және Ирландияның барлық аймақтарынан делегаттарды шақырған шағын революциялық партияның ең белгілі мүшелерінің бірі болды. Бұл жиын 1784 жылғы қазан айында өтті.
A Dubliner, a Protestant (Church of Ireland), and the son of an ironmonger, Tandy was baptised (as 'James Naper Tandy') in St. Audoen's Church on 16 February 1739. He went to the famous Quaker boarding school in Ballitore, south Kildare, also attended by Edmund Burke, who was eight years older. He then started life as a small tradesman in Dublin's inner city. He was a churchwarden at St. Audoen's in 1765, and also at another local church (either St. Bride's or St. John's) where he commissioned a new church bell bearing his name, displayed since 1946 on the floor of St. Werburgh's Church. Turning to politics, he was elected a member of Dublin Corporation representing the Guild of Merchants, and was popular for his denunciation of municipal corruption and his proposal of a boycott of English goods in Ireland in retaliation for the restrictions imposed by the Westminster government on Irish commerce. In April 1780, Tandy was expelled from the Dublin Volunteers (see Henry Flood) for proposing the expulsion of the Duke of Leinster. He was one of the most conspicuous members of the small revolutionary party, chiefly of the shopkeeper class, that formed a permanent committee in June 1784 to agitate for reform, and called a convention of delegates from all parts of Ireland. This met in October 1784.
Ирландияға оралу
Тэнди француз үкіметінен корветті қабылдады (кейін британдықтар тарапынан басып алынып, аты өзгертілді), және Дюнкерктен бірнеше Біріккен ирландтықтармен, шағын әскер күшімен және Ирландияда тарату үшін көп мөлшерде қару-жарақ пен оқ-дәрімен бірге теңізге шықты. Ол 1798 жылдың 16 қыркүйегінде Донегал графтығының жағалауындағы Арранмор аралына жетті. Британ үкіметінің қашқындарды ұстау туралы талабы, француз директориясының қарсы шараларына қарамастан, қабылданды. 1799 жылы командир Джордж Сейер басқаратын HMS Xenophon Тэндиді және оның бірнеше серіктерін Англияға мемлекеттік тұтқын ретінде қайтарды.
Tandy accepted the offer of a corvette, (later captured by the British and renamed ), from the French government and sailed from Dunkirk accompanied by a few United Irishmen, a small force of men and a considerable quantity of arms and ammunition for distribution in Ireland. He arrived at the isle of Arranmore, off the coast of County Donegal, on 16 September 1798. A peremptory demand from the British government to detain the fugitives was acceded to despite a counter threat from the French Directory. In 1799 HMS Xenophon, under Commander George Sayer, brought Tandy and some of his associates back to England as state prisoners.
Жер аудару
1800 жылғы 12 ақпанда Тэнди Дублинде сотқа тартылып, ақталды. Ол 1801 жылғы сәуір айына дейін Донегал графтығындағы Лиффорд түрмесінде қамауда болды, онда ол Ратланд аралына жасаған опасыздық қондысы үшін сотталды. Оның кемшіліктеріне және қатайған қабілеттеріне қарамастан, Нэппер Тэндидің адал емес немесе жалған емес деп есептеуге ешқандай себеп жоқ; және оның есімі "Жасыл киім" атты белгілі балладаға енгізілуі, оның Ирландиядағы көтерілісшілердің халықтық қиялына әсер еткенін көрсетеді. Францияда оның босатылуы француз дипломатиясының жеңісі ретінде қабылданды және ол 1802 жылғы наурыз айында ерекше тұлға ретінде қарсы алынды.
On 12 February 1800, Tandy was put on trial at Dublin and was acquitted. He remained in prison in Lifford Jail in County Donegal until April 1801, when he was tried for the treasonable landing on Rutland Island. Notwithstanding his vices and his lack of all solid capacity, there is no reason to suppose that Napper Tandy was dishonest or insincere; and the manner in which his name was introduced in the well known ballad "The Wearing of the Green" proves that he succeeded in impressing the popular imagination of the rebel party in Ireland. In France, where his release was regarded as a French diplomatic victory, he was received, in March 1802, as a person of distinction;