Кіріспе

Жағалаудың немесе өзеннің жағасы артындағы жер – географиялық термин. Hinterland сөзі неміс тілінде "артындағы жер" (қала, порт сияқты) деген мағынаны білдіреді. Бұл термин ағылшын тілінде алғаш рет 1888 жылы географ Джордж Чишолмның "Коммерциялық географияның нұсқауы" еңбегінде қолданылған. Алғашқыда бұл термин портта экспортталатын және импортталатын материалдар сақталатын және тасымалданатын аумақпен байланысты болды. Кейіннен сөздің қолданылу аясы кеңейіп, кез келген адам қонысының ықпалындағы аймақты қамтуға дейін жетті.

Географиялық аймақ

Жағалаудың немесе өзеннің жағалауындағы аймақ. Нақтырақ айтқанда, ішкі аймақ доктринасы бойынша, ішкі аймақ – портың артында жатқан және жағалауға ие мемлекетке тиесілі аймақ. Кеме жүрісінде порттың ішкі аймағы – ол импорт және экспорт үшін қызмет көрсететін аумақ. Бұл термин сондай-ақ қала немесе қалашықтың төңірегіндегі жерді білдіреді. Жалпы алғанда, ішкі аймақ – экономикалық тұрғыдан қалалық аймаққа байланысты ауылдық жер. Ішкі аймақтың мөлшері географиялық жағдайға немесе су жиналатын аймақ пен ішкі аймақ арасындағы көліктің ыңғайлылығына, жылдамдығына және бағасына байланысты болуы мүмкін. Колониялық қолданыста бұл термин Африкадағы бұрынғы еуропалық колониялардың төңірегіндегі аймақтарға қатысты, олар колонияның құрамына кірмесе де, колонияның ықпалында болды. Осыған ұқсас экономикалық мағынада, ішкі аймақ – тұтынушыларды тартатын қызметті қоршап тұрған аумақ, яғни нарық аймағы. Немец тілінде Hinterland кейде инфрақұрылымы жетілмеген, сирек қоныстанған аймақты сипаттау үшін қолданылады, бірақ Provinz (провинцияға ұқсас) жиірек қолданылады. АҚШ-та, әсіресе Американың орталық бөлігінде (океан порттарынан шалқары орналасқан неміс мәдениетінің аймағы), осы мағына, порттармен байланысты емес, жалпы қолданыста басым. Осыған ұқсас терминдерге «ауыл», «шөл», «бони», арт жақ, боундокс, Буш (Аляскада қолданылуы), аутбек (Австралия) және сертао (Бразилия) жатады. Италияда ішкі аймақ – қаланың, әсіресе Миланның, негізгі муниципалитеттен тыс жердегі қалалық аймағын сипаттау үшін қолданылады.

Білімнің кеңдігі

Терминді көбінесе британдық саясаткерлер қолданатын тағы бір мағынасы – жеке адамның саясаттан тыс, атап айтқанда академиялық, көркемдік, мәдени, әдеби және ғылыми салалардағы білімінің тереңдігі мен кеңдігі (немесе оның жетіспеуі) туралы айтуда. Мысалы, біреу туралы "X-тің көрінісі мол" немесе "Y-тің көрінісі жоқ" деп айтуға болады. Бұл қолданыс кеңінен тарауы Денис Хилиге (1964–1970 жылдары Ұлыбританияның қорғаныс министрі, 1974–1979 жылдары қазынашылық канцлері) және оның әйелі Эдна Хилиге байланыстырылады, бастапқыда бұл терминді бұрынғы премьер-министр Маргарет Тэтчердің саясаттан тыс қызығушылықтарының болмауына қатысты қолданған.