Кіріспе
Икод-де-лос-Винос – Канар аралдарындағы (Испания) Тенерифе аралында, Санта-Крус-де-Тенерифе провинциясындағы муниципалитет. Ол аралдың солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Икод тұрғындары испан тілінде "икоденсес" деп аталады. Икодтың ауданы – 90,9 км², теңіз деңгейінен 236 метр биіктікте орналасқан және 2022 жылы 23 496 халқы болған.
Орналасқан жері
Икод-де-лос-Винос Канар аралдарындағы қарағайдың кең орманнан теңізге дейін созылып жатқан, үздіксіз тегіс беткейде орналасқан және шамамен 10 км жағалау жолына ие. Қала құнарлы аңғармен қоршалған, ал оның көшелері мен бұрыштарынан вулкандық Тейде тауының және оның шыңынан Икодтың жоғарырақ аудандарына төмен түсетін тығыз қарағай ормандарының көрінісі ашылады. Банандарды өсіру алқаптары, жеміс бақтары және жүзімдіктер қарқынды саудаға мүмкіндік береді. Аңғар – қаланың толық атауы Икод-де-лос-Винос (Шараптардың Икоды) көрсеткендей, құнарлы және ауыл шаруашылығымен бай аймақ. Икод-де-лос-Винос астанасы Санта-Крус-де-Тенерифеден батысқа қарай 47 шақырым қашықтықта орналасқан.
Тарих
1501 жылы құрылған қалада феодалдық үйлер, ежелгі сарайлар, шіркеулер мен монастырлар кездеседі. Атауы бұрынғы Icoden билеушілігімен және жергілікті шарапқа (испан тілінде vino) сілтеме жасаудан шыққан. Испан жаулап алушылары осы құнарлы және суы мол аймақты жылдам отарлап, қант қамысы мен жүзім өсіруді енгізді; бірақ соңғысы басымдыққа ие болды.
Ескерткіштер мен қызықты жерлер
Лоренцо Касерес алаңында Венесуэла тәуелсіздігінің негізін қалаушы генерал Хосе Антонио Паэстің ескерткіші орналасқан, оның бабасының әкесі Икодтан шыққан. Қаланың аудандары сандаған шіркеулермен және басқа да ғимараттармен толып жатыр, олар Икодқа зор символдық және көркемдік құндылық сыйлайды, оны Сан-Маркос шіркеуіндегі Museo de Arte Sacro мұражайында тамашалауға болады.
Ежелгі аждаһа ағашы
Сан-Маркос шіркеуіне жақын орналасқан Parque del Drago-да әйгілі аждаһа ағашы (22 метр биіктігі, ең төменгі діңінің диаметрі 10 метр, шамамен салмағы 70 тонна) тұр. Оның жасы мың жылға жуық деп есептеледі (сондықтан оның жергілікті аты El Drago Milenario – Мың жылдық Аждаһа). Алайда, ешқандай зерттеу ағаштың мұндай ұзақ өмір сүруін растаған жоқ (драко ағаштары жасын анықтауға болатын жылдық сақиналар жасамайды; ағаштың жасы жүз жылдармен өлшенуі мүмкін), бірақ ол Икодтың көптен бергі символдарының бірі. 2002 жылы қала әкімшілігінің сәтсіз әрекетінен кейін, 2011 жылы Икод Аждаһа ағашын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізу үшін тағы бір әрекет жасалды.
Сан-Маркос шіркеуі
Сан-Маркос (Изге Марк) шіркеуі Лоренцо-де-Касерес алаңында орналасқан, дәстүр бойынша, гванчилер жаулап алудан бұрын киелінің иконасын – шағын фламанд готикалық мүсіншесін – құрметтеген.
Ла Пила алаңы
Ла Пила алаңы, Драго саябағының жанында, сәнді ескі үйлермен шектеледі, олардың ішінде Касерас отбасының үйі (Casa de los Cáceres), қазір музей, ерекше көзге түседі. Алаңның өзінде шағын ботаникалық бақ бар.
Лоренцо Касерес алаңы
Лоренцо Касерес алаңы түрлі-түрлі өсімдіктермен Parque del Drago аймағында орналасқан. Осы жерде 16 ғасырдың бірінші жартысында салынған Канар аралдары стиліндегі Сан-Маркос шіркеуі де орналасқан. Шіркеудің бес бөлімі бар, олардың үшеуі бағаналармен бөлінген, ал екеуінің жанында шағын шіркеулер орналасқан. Шіркеудің сыртында тас қоңырау мұнарасы мен қасбеті көз тартады. Ішінде маңызды бейнелер мен құнды мүсіндер сақталады; олардың ішінде ерекше көзге түсетіні – кеш готика стиліндегі Евангелист Марк пен Корольдер анасының мүсіндері, сондай-ақ Құдай жарлығы суреті сияқты қызықты картиналар.
Сан-Маркос жағажайы
Тенерифе аралының солтүстік жағалауындағы осы қорғалған шығанақ атын Икодтағы есімімен аталған шіркеуде құрметтелген Евангелист Марк бейнесінен алған. Осы бейне арал бағындырылған кезде теңіз жағалауындағы үңгірде пайда болған еді. Бірнеше тарихшылар, соның ішінде Хуан Нуньес де ла Пенья, оның ерекше және құпия ашылуын айтады. Бұл портың барлық желден қорғалғандығы, биік жартастармен қоршалғандығы, жақсы бекіністері мен жағажайының болуы теңізшілерді Тенерифе жаулап алынғаннан бері оны дауылды ауа-райда паналау үшін таңдауға итермеледі. Осы артықшылықты жағдайлар, сондай-ақ Икодта бұрын қазіргіден гөрі әлдеқайда көп болған бай қарағайлы орман, ағаш саудасы мен кеме жасауға көмектесті. Испания королінің қызметі үшін көптеген галеондар мен фрегаттар осында салынды. Канар аралдарының генерал-губернаторы және Корольдік аудиенциясының президенті Дон Луис де ла Куева и Бенавидес Корольдік флот үшін тапсырыс берген фрегаттарды салу үшін осы қорғалған порты таңдады. Сондықтан кемелер салынып жатқан кезде осы жерде тұрған адамдар, оның ішінде көптеген кеме жасаушылар мен қалаушылар Икодқа келді. Ағаштар сол кезде Эрмита дель Ампароның жанында орналасқан орманнан кесілді, ал бұл жер әлі күнге дейін Corte de Naos (кемелерге ағаш кесілген орын) деген атаумен сақталған. Икодта орналасқан үш жасақтың сарбаздары фрегаттарды салу кезінде оларға басшылық еткен адамдардың барлық тапсырмаларын ықыласпен және мұқият орындады, ал жақын жерде тұрғандар Дон Луис де ла Куева әкелген сарбаздар мен жұмысшыларға жайлы жатқан орындар берді. Губернатор-генерал 1601 жылдың 30 қарашасында қаладан кетер алдында өзінің хатшысы Хуан Нуньес де Каин и Зараза арқылы мақтау қағазы шығарды. Бұл қағазға сәйкес, оларға мәжбүрлі түрде баспана беруден, түнгі күзетке қатысудан немесе оған үлес қосудан, сондай-ақ жеке қызметтен босату құқығы берілді. Сонымен қатар, ол өзінің лейтенанттарына, жасақ басшыларына, капитанға және басқа да әскери шенеуніктерге өздерінің адамын басқа қалаларға әскери шеруге мәжбүрлемеуді, керісінше, олар Икодқа шеру өткізу үшін келсін деп бұйырды. Тек басқа гарнизондар дайындыққа келген жағдайда ғана оларға көмек көрсету үшін сапарлауға тура келеді. Бұл Канар аралдарының тұрғындары үшін үнемі алапаттық пен қорқыныш кезінде болды, өйткені Канар суларында пираттар мен каперлердің жиі пайда болуы, ал әрбір қала олардың күтпеген шабуылдары мен қиянаттарын болдырмау үшін соғыс жағдайында өмір сүрді. Икодтың тұрғындары оны қорғауға мұқият болып, 500 мылтық пен оқ-дәрі қорын стратегиялық және құпия жерде сақтады. Бірақ ең қауіпті орын Сан-Маркос порты болғандықтан, табиғаттың қорғанышы болғанмен, жағадан түсуге ыңғайлы болуы үшін жағажайда мықты қабырға салынды, ал қаладағы биік жерге күзет мұнарасы салынды, одан күзетшілер жағадағыларға қарағанда теңізге кеңірек көзқараспен қарап, үнемі көкжиекті бақылап отырды. Бүгінде Сан-Маркос жағажайы, қабырға тәрізді жартастармен қоршалған және Тенерифедің солтүстігіне тән қара құммен жабылған, демалыс орны болып табылады.
Cueva del Viento (Жел үңгірі)
Әлемдегі ең үлкен жанартау үңгірі саналатын Cueva del Viento (Жел үңгірі) 17 шақырымнан асатын ұзындығына ие. Ол бірнеше кіреберісі бар күрделі лава түтігінен тұрады және Еуропалық Одақтағы ең ұзын лава түтігі болып табылады. Үңгірдің ішкі құрылысы өте күрделі, геоморфологиялық құрылымдары әртүрлі, сонымен қатар тірі және қазба жәндіктерден құралған бірегей фаунаға толы. Қаланың басқа да аймақтарында Сан-Маркос, Пунто-Бланко, Эль-Рей және Фелипе-Ревентон сияқты кең үңгірлер де кездеседі.
Каса де Лос-Касерес
Бұл үй бұрын инженер полковнигі Лоренцо Касерес тұратын болған. Оның үш қабатты неоклассикалық қасбеті дәстүрлі төрт бөлікті терезелермен безендірілген; жоғары аркалы орталық қақпасы тас қаңқа, карниз және балюстрадамен жасалған; бұл қақпа екі жағында үлкен гүлшоғымен орналасқан; ал басты терезесінде әдемі жасырылған балконы, оның балюстрадасы бұрылып жасалған.
Сан-Андрес кестесi
Жыл сайын 29 қарашада, Сан-Андрес күнінің қарсаңында және жаңа шараптың ресми мейрамында, қоймалар жылдың егінінен алынған шырынды тату үшін баршаға ашылады, оған бірге жаңғақталған қаштан жаңғақтары да қосылады. Икод тұрғындары арасында терең тамырлар жайған бұл мейрамда, адамдар "табла" немесе тақталармен (алғашқыда шам жарығымен [?]) тік көшелермен сырғанап төмен түседі. Мерекенің ең әсерлі көрінісі Плано көшесінде болады, онда осы жылдам тайғақ тақталар батыл және жас шабандоздардың басқаруымен жылдам қозғалады. Бұл дәстүр муниципалитеттің ең биік аймақтарынан ағаштарды қолөнер шеберханаларына және кеме жасауға жеткізу қажеттілігінен туындаған. Ағаштар үлкен тақтаның үстінде (сол кезде топырақты) Эль-Ампаро көшесімен түсірілді, ал желек немесе фейа (Myrica faya) ағашының бұтақтарынан жасалған "ескектер" тежеу және бағыт беру үшін қолданылды, осылайша жолдағы кедергілерден сақтануға мүмкіндік берді. Бүгінде "тақталардың" басқа түрлері қолданылады – металл, пластик, автомобильдің аспасы [? ] және т.б., бұл практика San Andrés тақталарының бастапқы мағынасынан алыстап, мәнсіз болып кеткен. Қалалық билік жыл сайын осы өзгерістерді тоқтатуға шақырып, дәстүрді сақтауға тырысады. Аралдың басқа аймақтарынан да, сондай-ақ туристер де жыл сайынғы мейрамды көру үшін келеді.
Лос-Хачитос
Лос Хахитос ("кішкентай шырақтар" деген мағынада) – бұл ежелгі діни сенімдерге байланысты мереке, жазғы күн тоғысының отқа табыну салтынан қалған мұра. Ол әлі де сақталған және ұмытылмаған. Бүгінде бұл шеру Икод де лос Винос қаласында Сан-Маркостан Эль-Ампароға қарай, Лас-Шарнекас және Эль-Ломо де Лас-Каналес арқылы өтеді. Шеру жолы күннің тууына үмітпен теңізге жақындауы мүмкін. 23 маусымда Сан-Хуан Баутиста мерекесінде тахарасте барабандарының ырғағымен хачитолар шығады. Олар мұнайға малынған матадан жасалады және қаланың жоғары жерлеріне орналастырылып, жарықтан суреттер (жұлдыздар, жүректер, кресттер және т.б.) құрайды немесе лава ағынын еске түсіру үшін таудан лақтырылады. Ал кейбіреулері бұтақтармен, гүлдермен және ленталармен безендіріліп, тауға көтеріледі, соның нәтижесінде керемет, көп түсті көрініс пайда болады.
" Ібіліс " және " шайтан "
Бұл Корпус Кристи уақытында аудандар мен елді мекендерде жиі кездесетін дәстүр еді. Онда олар тозақ күштерінің бас періште Михаилға қарсы күресін көрсететін. Еркек және әйел шайтандар (эль диабло и ла диабла) өздерінің алыптар мен карликтерден құралған сарайымен бірге қала халқын тажараст ырғағымен қуантты. Бұл әдетке тыйым салынды, себебі ол тәртіпсіздікке шақырып, діни құлшылықтан бұрататын болды. Бірақ бұл дәстүр әлі де сақталып келеді, оның куәсі ретінде, бүгін де El diablo y la diabla қыркүйек айының ортасында Виргинге құрмет көрсету үшін Las Angustias (Азапталу) ауданынан өтіп барады.
Ла Канделярияның гуаншалары
Ла Канделярия аймағында әр жылдың 15 тамызында Қасиетті Ана шеруге шығарылады, онда гуанчтарға ұқсас киінген жергілікті тұрғындар гуанчтардың Қасиетті Анамен алғашқы кездесуін сахналады. Осы ерекше қойылымнан кейін, көрермендер шеруге қосылып, жасанды отшашулардың жарқыраған нөмірімен қарсы алынатын жерге жетеді.
Полеоның паломнилігі
Эль-Ампарода қамқоршы қасиетті мерекесімен бірге "тахарасте" ырғағында қажылық жасалады, ол мереке күндері ауылды безендіру үшін тауға бұтақтар мен полео жинаудан тұрады. Бұл мерекелерде, тамыз айының басында, шіркеудің ең әдемі бөлігін әшекейлеу әрқашан ерекше мәнге ие болды. "Боло" деп аталатын басты есіктің әшекейі – үлкен губка торт, оның үстіне түрлі-түсті ленталармен безендірілген кішкентай қанттан жасалған мүсіндер ("альфеники") орналастырылған. Арканың қалған бөлігі пальма жапырақтарымен, полеомен және шатырдан ілінген жеміс-жидектермен әшекейленеді. Соңында, шатырдың бұрыштарында "мадамалар" – үлкен наннан жасалған пішіндер ілінеді, олар ленталармен әшекейленіп, түрлі-түсті киімдермен безендірілген.
Санта-Барбараның себеттері мен кондитерлік өнімдері
Тамыз айында, қасиетті Барбараның құрметіне, себеттер мен тәттілердің ерекше жәрмеңкесі тойланады. Бұл танымал дәстүр, бақтағы өнімдерге негізделген, шеберлікпен жасалған сыйлықтармен ерекшеленеді. Себеттер жеміс-жидектер мен көкөністермен әсемделіп, осы керемет қолөнер туындыларымен мерекеге жарқын және динамикалық көрініс беру үшін алаңға, шіркеудің галереясына қойылады. Тәттілер – бұл жануарлар пішіндегі қанттан жасалған мүсіндер, көршілес шеберлер түрлі-түсті ленталармен безендіреді. Бұл ерекше мүсіндер бойжеткен қыздар мен үйлендірушілердің басына мінгізіліп, шіркеу галереясындағы себеттердің арасына, қасиеттіге құрмет көрсету үшін қойылады.
Icod асханасы
Икод-де-лос-Винос гастрономиясы ерекше; кейбір тағамдарды жергілікті жерде ғана дайындауға болады, себебі олар үшін тек Канар аралдарында ғана өсетін, жергілікті ингредиенттер қажет. Шындығында, Канар аспазы көптеген ғасырлар бойы аралдардың кеме тоқтаған портына айналуының нәтижесінде әртүрлі. Оның ең ерекше белгілері – лос мохос немесе соустар (кориандрден жасалған мохо верде және ащы мохо пикон ең көп таралғандары), олар текстурасы мен дәмі өте жақсы балықтарға – богас, самас, салемас, чернес және әйгілі вейяға ("қарт әйел") қосымша ретінде беріледі. Папас арругадас ("қақақ картоп") – тұзды суда пісірілген және қабығымен берілетін картоп. Оның барлық түрлерінің ішінде "қара" түрі ең жақсысы деп есептеледі. Икодта сонымен қатар кондиттерлік өнімдердің алуан түрлері бар: биенмесабе, бал қосылған күріш (аррос а ла миэль), пиононос (ішін толтырылған қуырылған банандар), "жартылған сүт" (лече асада), квесадилла және "трюхас" (ішін толтырылған тәтті картоптан жасалған қуырылған нан, сөзбе-сөз аударғанда "алғабас"). Бұл Икодтың ең бағалы десерттерінің кейбірі.
Икод де лос Виностың гербі
Драго милленарио туралы айту (1917 жылы Ұлттық ескерткіш деп жарияланды) – қаланың даңқының мәнін айтумен бірдей. Бұл Канар аралдары флорасының ежелгі мысалы, қонақжайлы солтүстік халқының жанды қоғамын еске түсіретін символ, сондықтан оның Кальваридегі Мәсіх құрметіне арналған мерекелерін өткізуде аралдардың патриотизм және дін сезіміне құрмет көрсетіледі. Бұл құрмет аралдар тарихындағы көптеген маңызды күндерді еске түсіреді, олар жазылған тарихын бастаған алғашқы жаулап алудан бері тығыз байланысты. Драго мен Тейде (аралдың барлық ұлы және асыл нәрселерге қарай көтерілуін бейнелейтін) қаланың елтаңбасында маңызды орын алады, ол 1921 жылдың 9 қарашасында Корольдік жарлықпен қалаға берілген. Елтаңба екі бөлікке бөлінген. Бірінде көк түсті фонда Тейде, екіншісінде күміс түсті фонда Драго бейнеленген. Оның айналасында сегіз шоқ алтын жүзім, синопель (2) өскіндерімен шеңберленген. Төрт тіреуші (3) аралдың жаулап алу тарихын көрсетеді, Беликар де Икод, Росмеу де Дауте, Пелинор де Адехе және Аджуна де Абона меценаттары арасындағы әсерлер алмасуын еске түсіреді, осы арқылы испан әскерінің жеңіске жеткенінен кейін, қазіргі Ла Виктория де Асентехо және Лос Реалехос аудандарындағы екі маңызды нүктедегі ерлік қарсылығын тоқтатуға ұмтылады. Геральдикалық элементтер Икод халқының дәстүрлі сыпайылығы мен қонақжайлығын, олардың еңбекқорлығын және өте құнарлы ауылдарын, патриотизмнің терең сезімін және Санта-Крузтың қамқорлығымен екі нәсілді біріктірген тарихты еске алуға деген құлшынысын мақтайды. Икодтың ресми елтаңбасы қаланың барлық іс-әрекеттерін бекітеді және атап көрсетеді. (1) "Canarias" журналы Вилла де ла Оротавада жарық көреді. (2) Синопель – геральдикалық түс, суретте жасыл, ал гравюрада кантон дистро дель шефеден синистро де ла путтаға дейін жүретін көлбеу сызықтармен бейнеленеді. Ол есімдік ретінде де қолданылады. (3) Тіреушілер – қалқанда бейнеленген әрбір адам/фәреште. Icod de los Vinos туы Icod de los Vinos-тың пленарлық кеңесі Мәдениет және мұра департаментінің ұсынысы бойынша муниципалитеттің алғашқы ресми туын қабылдау туралы бірауыздан шешім қабылдады. Автономиялық қауымдастықтың гербтік қалқандар, елтаңбалар және байрақтарға қатысты заң талаптарына сәйкес, ту Гарачика геральдисі Паскуал Гонсалес Регаладоға DCH тапсырысымен жасалды. Қаулы бойынша іс жүргізу бір ай бойы ашық жазба ретінде сақталуы керек еді, ал одан туындайтын талаптарды болдырмау үшін іс Канар аралдары үкіметінің аумақтық әкімшілігі вице-консулдығына жіберілді, содан кейін Канар аралдары зерттеу институтының баяндамасынан кейін туға ресми мақұлдау берілді. Материалдың, мачтаның, көтерудің және т.б. техникалық сипаттамаларынан басқа, автор Icod туының келесі сипаттамасын ұсынады: үш тік жолақ, бірдей енде, екі жағындағысы – қоңыр, ал ортаңғысы – ақ. Туда сондай-ақ жергілікті жердің геральдикалық қалқаны орналасқан, ол тудың үштен екісі биіктігінде орналасқан. Паскуал Гонсалес таңдаған түстер Icod de los Vinos-тың екі маңызды символына тығыз байланысты, олар Канар аралдарының Аждаһа ағашы мен Тейде тауынан шабыт алды. Автордың айтуынша, туда күрнеу (немесе күлгін) түс "қалада өсетін аждаһа ағашының құрметті, керемет және үлгілі мыңжылдығының өскіндеріне құрмет көрсету үшін таңдалған. Бұл ағаш соғыстар мен аңыздардың нысаны болған, ал ежелгі заманда медицинада қолданылған". Ал ақ түс "Икодқа жақын орналасқан Тейде тауының қыстағы аппақ сұлулығын көрсетеді, ол қаладан қарағанда ерекше әдемі көрініс береді". 2001 жылдың қыркүйек айында Icod de los Vinos ресми туы баталанып, қала әкімдігінің алаңында Корпорация Муниципаль (Муниципалдық корпорация) ұйымдастырған мерекелік шаралар аясында көтерілді, онда Канар аралдары үкіметінің президенті (Роман Родригес Родригес), үкімет орынбасары (Пилар Мерино), сондай-ақ тудың авторы Паскуал Гонсалес Регаладо қатысты.
The plenary council of Icod de los Vinos unanimously resolved to adopt the first official flag of the municipality following the proposal of the Department of Culture and Heritage. In accordance with the legal autonomous community's legal requirements in respect of heraldic shields, coats of arms and banners, the flag was commissioned by the DCH to the Garachican heraldist Pascual González Regalado. The resolution required the proceedings to be kept as public record for one month, and in order to avoid claims arising therefrom, the proceedings were remitted to the Viceconsulry of the Government of the Canary Islands for Territorial Administration so that, following the report of the Institute of Canary Island Studies, the flag could be granted official approval. Aside from technical references to specifications for material, mast, hoist, etc., the author provides the following description of the flag of Icod: three vertical stripes of equal width, those at the sides being maroon and the central stripe being white. The flag also bears the heraldic shield of the locality, positioned in the centre with a height of two thirds that of the flag. The colours chosen by Pascual González bear a close relationship to two essential symbols of Icod de los Vinos by which they are inspired – the Canarly Islands Dragon Tree and Mount Teide. According to the author, the maroon (or purple) colour is featured on the flag "in memory of and as passionate homage to the sapling of the venerable, magnificent and exemplary millennium of the dragon tree which is found in the town. A sapling which has been the subject of wars and legends and, in ancient times, a substance used in medicine". On the other hand, the inclusion of the white symbolises "the extreme wintry whiteness displayed by Mount Teide so close to Icod, which, when viewed from the town, provides an illustration of singulararly extraordinary beauty." Around September 2001, the official flag of Icod de los Vinos was blessed and raised amid celebrations organised by the Corporación Municipal'' (Municipal Corporation) in the town hall square, featuring appearances by the president of the Government of the Canary Islands (Román Rodríguez Rodríguez), the deputy of the Government (Pilar Merino), as well as the author of the flag, Pascual González Regalado.