Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2021 жылдан бері Кабо-Верде президенті
President of Cape Verde since 2021
Хосе Мария Перейра Невес (ʒuˈzɛ mɐˈɾiɐ pɨˈɾejɾɐ ˈnɛvɨʃ; 28 наурыз 1960 жылы туған) – Кабо-Верде саясаткері, қазіргі уақытта Кабо-Верде президенті. Бұрын 2001 жылдан 2016 жылға дейін Кабо-Верде премьер-министрі қызметін атқарған. Ол Африкалық Кабо-Верде тәуелсіздігі партиясының (PAICV) мүшесі. 2021 жылғы президенттік сайлауда ол дауыстардың 51,7%-ын алып сайланды, ең жақын қарсыласы Карлос Вейга 42,4% дауысқа ие болды.
José Maria Pereira Neves (ʒuˈzɛ mɐˈɾiɐ pɨˈɾejɾɐ ˈnɛvɨʃ; born 28 March 1960) is a Cape Verdean politician who is currently the president of Cape Verde, having previously served as the Prime Minister of Cape Verde from 2001 to 2016. He is a member of the African Party for the Independence of Cape Verde (PAICV). In the 2021 presidential election, he was elected with 51.7% of votes, beating his nearest rival Carlos Veiga who got 42.4% of the total votes.
Өмірбаян
Невес 1960 жылы Сантьяго аралында дүниеге келген. Ол жасөспірім шағында Кабо-Верде саясатына қызығушылық танытты және 1975 жылы елдің португалдық үстемдіктен тәуелсіздікке және демократияға көшу кезеңінде ұлттық жастар ұйымының жетекшісі болды. 1980 жылдары Кабо-Вердеге оралып, түрлі мемлекеттік мекемелерде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. 1987 жылдан 1989 жылға дейін Әкімшілік реформа және жаңғырту жобасының үйлестірушісі болды. 1988 жылдан 1988 жылға дейін Мемлекеттік басқару жөніндегі Ұлттық оқу орталығының директоры қызметін атқарды. 1989 жылдан 1998 жылға дейін Ұлттық оқыту және адам ресурстарын дамыту саласында кеңесші болды.
Neves was born on the island of Santiago in 1960. He became interested in the politics of Cape Verde as a teenager and was the leader of a nationalist youth organization during the country's transition from Portuguese rule to independence and democracy in 1975. He returned to Cape Verde in the 1980s and worked as a clerk in different state institutions. From 1987 to 1989, he was coordinator of the Project Administrative and Reform and Modernization. From 1988 to 1988, he was director of the National Training Centre for Public Administration. From 1989 to 1998, he was consultant in the field of National Training and Development of Human Resources Management.
Саяси мансап
1989 жылы ПАИКВ партиясының мүшесі болды. 1997 жылы қыркүйекте өткен ПАИКВ съезінде партия басшылығына кандидат ретінде Педро Пиреспен бақ сынасты; Пирес Невесті басшы сайлауда жеңіп, дауыстардың 68% алып, жеңіске жетті. 2000 жылдың мамырында Невес, сол кезде Санта-Катарина қалалық кеңесінің төрағасы болып тұрғанда, 2000 жылдың маусым айындағы партия съезінде ПАИКВ төрағалығына қайта үміткер болатынын мәлімдеді. Пирес келесі жылғы ұлттық президенттік сайлауға қатысуына дайындалып, ПАИКВ төрағалығынан бас тартып отырды. Премьер-министр болғаннан кейін ол Қытай Халық Республикасымен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты. 2002 жылы Еуропалық Одақпен «арнайы келісімге» қол қойды, ол 2005 жылдың 15 қарашасында талқыланды. 2007 жылы архипелагтың географиялық жағдайына байланысты, Испания мен Португалияның аймақтары болып табылатын Макаронезия аралдарына жақындығын ескере отырып, Еуропалық Одақпен ерекше қарым-қатынас орнатуды ұсынды. 2002 жылдың қараша айында Португалия тілінде сөйлейтін елдер қауымдастығы (CPLP) кездесуі өтті. Сонымен қатар, Гвинея-Бисау премьер-министрі Аламара Нхасемен де кездесті. 2003-2004 жылдары Қаржы министрі лауазымын атқарды. 2005 жылдың тамызында Бразилияға сапар шегіп, алты штатты аралап, президент Лула да Силвамен кездесті. Кездесулерде Кабо-Вердедегі инвестициялар, соның ішінде архипелагтағы алғашқы мемлекеттік университет – Кабо-Верде университеті мәселелері талқыланды. 2006 жылғы 22 қаңтардағы парламенттік сайлауда 52,28% дауыс жинап, 41 мандатқа ие болды. 7 наурызда ол екінші рет премьер-министр болып тағайындалды. Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қоры оның экономикалық және қаржылық саясатын жағымды бағалады. Африкаға құлдық пен отаршылдықтың зиянды әсерін мойындаған Невс 2006 жылдың желтоқсанында Африка басшыларының континенттің қазіргі проблемаларына жауапкершілік тартуы керектігін, және олардың «Африканың болашағы үшін оның барлық адамдық әлеуетін және табиғи ресурстарын пайдаланатын нақты стратегияны әзірлеу үшін жауапкершілікті өз мойнына алуы керек» деді. 2007 жылдың 2 қаңтарында ол Кабо-Вердеге ЭКОУАС ұйымында арнайы мәртебе беруді ұсынды. 2008 жылдың 27 маусымында Невес басқаратын жаңа үкімет құрылды, үкіметке алты жаңа министр қосылды, ал төрт министр қызметтен кетті. Жаңа министрлердің үшеуі әйелдер болды, бұл Кабо-Вердеде әйелдердің көпшілікке ие болған (15 портфельдің сегізі) алғашқы үкіметі болды. 2011 жылдың 6 ақпанында ол үшінші мерзімге сайланды, Кабо-Верде сайлаушыларының көпшілігі (52,68%) оған сенім артты, ал MpD партиясы 72 орынның 38-ін ғана жеңіп алды, осылайша партиясының Кабо-Верде парламентіндегі ықпалын күшейтті. 2013 жылдың 8-10 шілдесінде саудаға арналған көмектің 4-ші жаһандық шолуына қатысты сауда конференциясына барды. 2014 жылдың 6 қыркүйегінде жаңа үкімет құрылды. Жанира Хопфер Алмада ПАИКВ партиясының парламенттік фракциясының төрағасы болып Невестің орнына келді. 2016 жылғы 22 сәуірдегі парламенттік сайлаудан кейін премьер-министр лауазымына Улис Коррея э Силва тағайындалды. 2021 жылдың қазан айында Жозе Мария Невес 17 қазанда өткен президенттік сайлаудың бірінші турында жеңіске жетті. Ресми сайтта жарияланған алғашқы нәтижелерге сәйкес, ол 51,5% дауыс жинап, бірінші турда сайлану үшін қажетті абсолютті көпшілікке ие болды.
In 1989, he became member of the PAICV party. As a candidate for the party leadership at PAICV's September 1997 congress, he faced Pedro Pires; Pires defeated Neves in the leadership election, winning 68% of the vote. In May 2000, Neves—then serving as President of the Santa Catarina Town Council—announced that he would seek the PAICV presidency again at the June 2000 party congress; Pires was leaving the PAICV presidency in anticipation of his candidacy in the next year's national presidential election. After he became prime minister, he established diplomatic relations with the People's Republic of China. In 2002, he signed a "special treaty" with the European Union, it was discussed on 15 November 2005. In 2007, he called for a special relationship with the European Union due to the archipelago's proximity to the other islands of Macaronesia, which are regions of Spain and Portugal. A meeting with the CPLP (Community of Portuguese Speaking Countries) was held in November 2002. He also met Alamara Nhassé, Prime Minister of Guinea Bissau. He held additional portfolio of Minister of Finance from 2003 to 2004. In August 2005, he visited Brazil, where he toured six states and had an audience with President Lula da Silva. A topic of discussion was investment in Cape Verde, including in the University of Cape Verde, the first public university in the archipelago. He won the 2006 parliamentary election on 22 January with 52.28% of the votes and got 41 seats. and on 7 March, he served his second term as prime minister. The World Bank and the IMF judged favorably on its economic and financial policies. While acknowledging the harmful effects of slavery and colonialism on Africa, Neves said in December 2006 that African leaders were primarily responsible for the continent's present day problems, and that they "must assume their responsibility to develop a clear strategy for Africa's future that takes advantage of all of its human capabilities and natural resources." On 2 January 2007, he wanted to give Cape Verde a special status with ECOWAS. A new government under Neves was announced on 27 June 2008, with six ministers joining the government and four ministers leaving it. Three of the new ministers were women, making it the first government in Cape Verde with a female majority (eight out of 15 portfolios). On 6 February 2011, he was elected to his third term by most Cape Verdean voters with 52.68% over MpD and 38 out of 72 seats, thus reinforcing his party's influence in the Cape Verdean parliament. He visited a trading conference, the 4th Global Review of Aid for Trade in from 8 to 10 July 2013. On 6 September 2014, he announced another government. Janira Hopffer Almada succeeded Neves as president of the parliamentary section of the PAICV party. After the 2016 parliamentary elections on 22 April, he was succeeded by Ulisses Correia e Silva as prime minister. In October 2021, José Maria Neves, won the presidential election in the first round of 17 October. According to the first results published on an official website, he won 51.5% of the vote, an absolute majority necessary to be elected in the first round.