Кіріспе
Авила — Испанияның Кастилия және Леон автономды бірлестігінде орналасқан қала. Ол Авила провинциясының астанасы және ең көп халқы бар муниципалитет. Қала Адайя өзенінің оң жағалауында жатыр. Теңіз деңгейінен 1130 метрден астам биіктікте орналасқан Авила Испаниядағы ең биік провинциялық астана болып табылады. Ортағасырлық қабырғаларымен ерекше танылған Авиланы кейде "Тастар мен Әулиелер қаласы" деп атайды және ол Испаниядағы адам басына шаққандағы романдық және готикалық шіркеулердің саны бойынша ең көп қалалардың бірі деп саналады. Қаланың роман стилінде салынған толыққанды және әйгілі ортағасырлық қала қабырғалары бар. Жазушы Хосе Мартинес Руис өзінің "El alma castellana" ("Кастилия рухы") кітабында оны "әлдебір Испаниядағы ең 16 ғасырлық қала" деп сипаттаған. Қала сонымен қатар "Авила де лос Кабальерос", "Авила дель Рей" және "Авила де лос Леалес" ("Рыцарьлардың Авиласы", "Корольдің Авиласы", "Лоялдылардың Авиласы") деп те аталады, осы эпитеттердің барлығы қаланың туында бейнеленген. Орсон Уэллс бір кезде Авиланы "ерекше, трагикалық орын" деп атап, өмір сүргісі келетін жер деп айтқан. Оның 1965 жылғы "Chimes at Midnight" фильмінің бірнеше сахналары осы қалада түсірілген. 1985 жылы Авила ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Бастапқыда бұл тізімге қабырғалы қала мен төрт шіркеу кірген. Кейіннен мұраға енген шіркеулердің саны артты.
География
Теңіз деңгейінен 1132 метр (3714 фут) биіктікте, Дуэро өзенінің саласы Адайя өзенінің оң жағалауындағы жартасты төбеде орналасқан Авила, Испанияның ең биік провинциялық астанасы болып табылады. Қала жартасты төбенің жазық шыңында салынған, ол шөлді даланың ортасында тік көтеріледі; қоңыр, құрғақ, ағашсыз кең дала, алып сұр тастармен себілген және биік таулармен қоршалған.
Климат
Авиланың орналасуы орташа Жерорта теңіз климатын (Көппен климаттық жіктелімі бойынша Csb) құрайды, жылы жаздары және қар жауатын суық қыстары бар, сонымен қатар суық жартылай шөлейт климатына (BSk) жақын. Ең ыстық шілде айының орташа температурасы ..., ал ең суық қаңтар айының орташа температурасы ... . Жылдық жауын-шашын мөлшері – ... мм. Айналасындағы аймақтармен салыстырғанда жауын-шашын аз, бұл оның жаңбыр көлеңкесінде екенін көрсетеді. Адая өзені жылдың бірнеше айында құрғап қалады және қала тарихи түрде сумен қамтамасыз ету мәселелеріне тап болған. Авиланың биіктігі (теңіз деңгейінен жоғары) арқасында Испания провинциялық астаналары арасында ең суық қысқы температуралар тіркелген.
Тарих
Римдіктерге дейінгі дәуірде (б.з.д. V ғасыр) Авилада Веттондар тұрған. Олар оны Обила (Ὀβίλα) ("Жоғары тау") деп атады және мұнда ең мықты бекіністерінің бірін салды. Жақын жерде қола дәуіріндегі шошқалардың тас мүсіндері (verracio деп аталады) бар. Авила Птолемейдің "География" (II 6, 60) еңбегінде Бастетанияның Иберия аймағында орналасқан деп атаған Абула деп аталатын ежелгі қала болуы мүмкін. Абула Испаниядағы алғашқы қалалардың бірі ретінде айтылады, оны Абуланың Секунды (Сан Секундо) христиан дініне айналдырған, алайда Абула басқаша Абла қаласы болуы мүмкін. Ежелгі Рим басып алғаннан кейін қала Абила немесе Абела деп аталды. Қала жоспары әдетте римдік болып сақталды: тіктөртбұрышты пішінде, екі негізгі көшесі (кардо және декуманус) орталықтағы форумда қиылысады. Шығыс және оңтүстік кіреберістеріндегі қала қабырғаларына (қазіргі Альказар және Растро қақпалары) кіріктірілген римдік қалдықтар, шүберек құрбандық тастарынан жасалған болуы мүмкін. Дәстүр бойынша, 1-ғасырда Секунд Рим провинциясы Hispania Baetica арқылы сапар шеккеннен кейін Авилаға Ізгі хабарды жеткізді және оның алғашқы епископы болды. Батыс Рим империясы құлағаннан кейін Авила вестготтардың бекінісіне айналды. Моурлар (арабтар) (оларды Ābila, آبلة деп атады) жаулап алғаннан кейін, солтүстік Иберия христиандық мемлекеттері тарапынан қайталап шабуылға ұшырап, іс жүзінде қарапайым елге айналды. Шамамен 1088 жылы Леон және Кастилияның Альфонсо VI-ның күйеуі Раймонд Бургундияның аймақты қайта басып алуынан кейін, ол қайтадан қоныстанды. Ол екі шетелдік – Касандро Романо мен Флорин де Питуенганы тас шекаралық қала салуға және қазірге дейін сақталған қабырғаларды тұрғызуға жалдады. Қала 16 ғасырдың басында Католик монархтары тұсында гүлденді. Коммунерос көтерілісі кезінде қала 1520 жылдың 1 тамызында эстаменттің алғашқы отырыс орны болды. Авила хунтасы 1520 жылдың жазында Авила соборында Proyecto de Ley Perpetua (ешқашан күшіне енбеген конституциялық жобаның нұсқасы) жобасын жасады, онда қалалар патшалық санкциясы немесе қатысуын қажет етпей, үш жылда бір рет жиналатын, салық салуды анықтайтын және үкіметтік қызметті тексеру және теңдестіру үшін әрекет ететін көрінеді. Қала 17 ғасырдан бері ұзақ құлдырау кезеңін бастан өткерді, халқы 4000 адамға дейін азайды. 19 ғасырда Мадридтен француз шекарасына дейінгі теміржол желісінің салынуы және қала маңындағы маңызды тораптың құрылысымен халық санының өсуі байқалды. 1936 жылы Испания азамат соғысы басталғанда, қала бүлікші әскерлер басып алған аймақтың бір бөлігіне айналды. Франко кезінде өсім баяу жалғасты, бірақ Авила соңғы тарихында Испания қоғамына елеулі әсер етпеді, Адольфо Суарес, Франкодан кейінгі Испанияның алғашқы демократиялық жолмен сайланған премьер-министрі және 1996 жылдан 2004 жылға дейін премьер-министр болған Хосе Мария Азнар сияқты саясаткерлерді тәрбиелеуден басқа.
Авиланың қабырғалары
Қаланың басты ескерткіші – 1090 жылы салына бастаған Авила қабырғалары (11-14 ғасырлар). Қоршалған аумақтың периметрі – , 88 жартылай дөңгелек мұнара, 2500 мерлон, қабырғаларының қалыңдығы – , орташа биіктігі – , және 9 қақпа. Бұл қабырғалар әлемдегі толық жарықтандырылған ең ірі ескерткіш болып табылады. Қабырғалардың шамамен жартысын аралап өтуге болады. Кейбір қабырғалар басқа құрылыстармен біріктірілгендіктен жүруге қолайлы емес болса да, үлкен бөлігі әлі де жаяу жүргіншілер үшін қауіпсіз етілуі тиіс.
Собор
Авиланың темір сұр граниттен тұрғызылған готикалық соборының құрылысы 1107 жылы Альвар Гарсия де Эстрелла басшылығымен басталды деп айтылады. Басқа тарихшылар соборды 12 ғасырда Фрухельдің еңбегі деп санайды, бұл Бургундиялық Раймонд бастаған қаланың халқының қайта қоныстануымен бірге жүрді. Қала қабырғаларының бөлігін құрайтын шығыс апсида жартылай шіркеу, жартылай бекініс болып табылады, және адал азаматтар осы жерде Алонсо VII-ді патша ретінде жариялап, осылайша Авила дель Рей аталды. Трансепт 1350 жылы епископ Санчо де Авиламен аяқталды. Ерте роман стиліндегі бөліктері көзге түсетін қызыл және ақ түсті "қан" әктастан жасалған, ал готикалық бөліктері таза ақ таспен салынған. Солтүстік фасады: сол жағында готикалық стиль, оң жағында Ренессанс стилі. Апостолдардың галереясы. Батыс фасады: Бургундия стилінде, екі мұнарасы жабық портал құрайды. Ішкі кеңістік: үш навигациялық бөлімі, айқас және амбулаторийі бар латын кресті пішіндес. Капилла Майор: Педро Берругете жасаған монументалды алтарь. Сан-Сегундоның бірінші епископының шіркеуі: айқас бағанасына тіркелген. Ренессанс стилінде. Санта-Каталина шіркеуі: алабастрдан жасалған. Хор және Род экраны: Ренессанс стилінде, әсем өрнектермен әшекейленген, әктастан қашалған қасиеттілердің суреттері бейнеленген. 1499 жылы епископ болған Алонсо Тостадо де Мадригалдың амбулаторийдегі алабастрдан жасалған қабірінде ол жазуда бейнеленген: "оның ілімдері соншалықты нұрлы болғандықтан, соқырлардың көру қабілетін қайтарды". Клостер: Романдық собордан оңтүстік қанаттағы есік арқылы кіруге болады. Готикалық стильде.
Сан-Висенте базиликасы
Құрылысы 12 ғасырда басталып, 14 ғасырға дейін созылды. Оның дизайны француз шебері Жираль Фрушельге жатқызылады, ол собордың авторы және Испанияда готика стилінің алғашқы өкілдерінің бірі. Жалпы құрылымы латын базиликаларымен ұқсас. Онда латын кресті пішінді жоспар, үш кеме, күмбез, трибуналар, үш апсида, атриум, екі мұнара және склеп бар. Фасадтың өзі және оның төңірегіндегі орта үлкен көркемдік құндылыққа ие. Ішкі кеңістік: үш кемелі латын кресті пішінді бөлме. Бағандар грек кресті пішінді, ал басында жартылай бағаналар орналасқан. Склеп: үш шағын ғибадатханадан тұрады, себебі шіркеудің үш апсидасы көбінесе роман стилінде салынған және ескерткіштің ең әдемі капиталдары осында орналасқан. Атап айтарлықтай нәрсе – қайықпен жүрген Әулие Петрдің қабірі және, ең бастысы, Киелі Бауырлар шейіттерінің кенотафы, ғибадатхана басшысы, Авилалық Әулие Винсент және оның қарындастары, сондай-ақ 4 ғасырда оларға тиген азаптар, Әулие Сабина және Әулие Кристата (Cenotafio de los santos Vicente, Sabina y Cristeta) – Испаниядағы романдық мүсінтаманың ең маңызды туындыларының бірі.
Сан-Хосе монастырі
Қасиетті Жүсіп монастыры – Әулие Тереза Исаның негізін салған, аяқсыз кармелит қатындарының алғашқы монастыры. Монастырь 1562 жылы салынды, алайда ең маңызды архитектуралық элемент – шіркеу 1607 жылы салынған. Шіркеуді архитектор Франсиско де Мора (1553–1610) жобалаған. 1968 жылдан бері ол ұлттық ескерткіш мәртебесіне ие.
Сан-Педро шіркеуі
Бастау күні: шамамен 1100 жыл. Әулие Петір шіркеуі қала қабырғасының сыртында, Плаза де Меркадо Грандеде, Алказардың қақпасы жанында орналасқан. Сан-Висенте шіркеуімен салыстыруға болады. Латын кресті пішіндес жоспары және бес бөлімнен тұратын үш қанатты. Апсидалық шатырлар: бас шатыр, оңтүстік апсиданың шатыры және солтүстік апсиданың шатыры.
Эрмита де Сан-Сегунд
Авиланың батысында, қала қабырғасының сыртында, Адаха өзенінің оң жағасында орналасқан шіркеу. Сан-Андрестің апсидасының ізін бейнелейтін мүсіншінің жасаған әсем ою-өрнектері ерекше көзге түседі. Хуан де Жуни жасаған алабастрдан жасалған мүсін. Халық арасында, қабірге мата салса және үш тілек тілесе, әулие бір тілегіңізді орындайды деген сенім бар. Оның мерекесі 2 мамырда тойланады, ал Сегундо – Авиланың қасиетті қамқоршысы.
Дон Диего дель Агила сарайы
Бұл 16 ғасырдағы сарай қабырғалардың ішінде орналасқан және Сан-Висенте қақпасынан кіргенде, мұсылман әскерлерінің шабуылынан қорғаған. Сарай, Águila әулетінің түрлі тармақтарының бойымен өтетін қызықты көшеде орналасқан.
Санто-Томас монастыры
Санто-Томас монастыры – 15 ғасырдың соңында салынған доминикандық әйелдер монастыры. Тарихи орталықтан шалқары орналасқанмен, қаланың ең маңызды ескерткіштерінің бірі болып саналады.
Сантуарио де Нуэстра Сеньора де Сонсолес
Бұл қасиетті орын елордадан 6 км қашықтықта көркем жаратылысты аймақта орналасқан. Мұнда Авиланың екінші қамқоршысы және провинциядағы далалардың қамқоршысы Сансолес Діңгесінің мүсіні орналасқан. Осы қалада қасиетті орынға зыярат ету, Діңгеге тілек тілеу және шіркеуге кіргенше есікке жалаң аяқпен бару дәстүрі бар. Бұл жерде мейрамхана, жатақхана, демалыс алаңдары мен ойын алаңдары да бар.
Дүниежүзілік сәулет
Көзге түсетін діни емес архитектураның мысалдары – Вальдеррабанос сарайы (15 ғасыр), Деандар үйі (16 ғасыр), Гузманес мұнарасы және Вердугос сарайы (15–16 ғасырлар).
Конференция және көрме орталығы Lienzo Norte
2007 жылдың ортасында конгресс-орталықтың құрылысы басталды. 2009 жылдың сәуірінде құрылысы аяқталып, ол өз есіктерін ашты. Архитектор Франсиско Хосе Мангадо жобалаған ғимарат заманауи стильде салынған. Оның аумағы , көрші бақтар мен тұрақтардың аумағын қоса алғанда, қамтиды. Ішінде үлкен симфониялық зал, кең шыны галереялар, кафе, мейрамхана, конференц-залдар, қосымша қызметтер, қойма, вестибюль, кладовка және тағы да басқалары бар. Симфониялық залда 2000 орын, ал екінші залда 500 орын бар. Екі конференц-залдың әрқайсысы 1000 орынға шақталған.
Университеттер
Авилада екі университет бар: Авила католик университеті (UCAV) және 2008 жылдың 2 қыркүйегінде жұмысын бастаған Мистицизм университеті. Саламанка университетінің (USAL) Авилада үш факультеті бар: Авила политехникалық мектебі, Авиладағы білім беру және туризм факультеті, сондай-ақ медбикелік мектебі.
Спорттық орындар
Қалалық спорт: жүзу бассейні, жылытылатын бассейн, теннис, паддл-теннис, жеңіл атлетика, футбол, баскетбол және т.б. Солтүстік аймақ: жылытылатын бассейн, футбол, баскетбол және теннис. Абуленсе казино клубы: бассейндер, гольф, теннис, паддл, кафетерий, мейрамхана, футбол, коньки тебу, баскетбол және т.б. Naturávila: гольф, жүзу, атпен жүру, серуендеу, баскетбол, паддл-теннис, футбол. Сан-Антонио спорт залы: қаланың солтүстігінде баскетбол, теннис, футбол, сквош, альпинизмге арналған алаңдары бар үлкен жабық павильон орналасқан. Полидепортиво Карлос Састре, қала шетінде. Оның ашылуы 2009 жылдың 30 қаңтарында LEB Plata-ның Óbila Club de Basket және LEB Oro C. B. León командалары арасындағы жолдастық матчпен өтті. Онда баскетбол, футбол, теннис, волейбол және т.б. алаңдары бар.
Спорттық командалар
Қалада Испанияның LEB Plata лигасының кәсіби баскетбол командасы – Óbila CB орналасқан. Команда өз үй ойындарын «Мультиусос Карлос Састре» аренасында өткізеді. Жергілікті футбол командасы «Реал Авила КФ» муниципалитетке қарасты «Адольфо Суарес» стадионында ойнайды.
Халықтық мерекелер
Қысқы суықтан кейінгі алғашқы халықтық той – қасиетті апта. Әсіресе түнде температура төмен болады, сондықтан жылы киімдерді ұмытпаған жөн. Авиладағы мерекелер – қазанның 15-і, Санта-Тереза де Хесус күні, және мамырдың 2-сі, Сан-Сегунд күні. Тойлар қазанның 15-інің шамасында, ал жазғы фестиваль шілде айының ортасында өтеді.
Қасиетті апта
Авилада тойланатын Ұлы апта халықаралық туристік қызығушылық тудыратын мәдени мұра саналады. Ол қала қабырғаларымен өтетін Ұлы аптаның көптеген шерулерінде көрінетін өнер мен байлықтың ең жоғары деңгейі болып табылады. Шерулерге он бес немесе он екі ағайындық қатысады.
Санта-Тереза мейрамы
Санта-Тереза мерекесі қазан айының басынан аяғына дейін дауамалайды. Жарлықты қала әкімі Плаза-Майор алаңында, белгілі бір тұлғаның қатысуымен жариялайды. Жарлық жарияланғаннан кейін сол жерде танымал әншілердің қатысуымен музыкалық кеш ұйымдастырылды. Мереке бағдарламасына бірнеше музыкалық концерт, жәрмеңке, бұқа күресі, пассакалья, жанкүйерлер топтарының шерулері, шоколад пен чуррос, сондай-ақ діни рәсімдер кіреді. Әрине, мереке бағдарламасы әсіресе қасиетті Санта-Терезаның күніне, 15 қазанға арналған. Бұл күні епископ басқаратын көпшілік дұға оқылады, содан кейін Санта-Терезаның және Ла Каридадтың Әзіресінің бейнесімен басталатын үлкен шеру ұйымдастырылады. Шеруге Авиланың азаматтық және әскери билігінің өкілдері мен бірнеше музыкалық топтар қатысады. Шеру Авила соборы мен Санта-Тереза шіркеуі арасында өтеді. Шеруге бір күн бұрын Санта-Тереза шіркеуінен соборға дейін "Қыз процессиясы" өтеді.
Ас мәзірі
Қала мен аймақтың дәстүрлі тағамдары – "Judías del Barco", "Chuletón de Ávila", "Patatas revolconas" және "Yemas de Santa Teresa". Сондай-ақ, елордада және Аревалода таба алатын "Hornazo", шұжық, бекон, стейк және жұмыртқа салынған нан, "Mollejas de ternera" немесе "Cochinillo" да ерекше атауға лайық.
Санта-Терезаның емі
Бұл тәттіні әрқашан дәстүрлі кондитерлік дүкен "La Flor de Castilla"-да табуға болады. Қаланың басқа нан пісіретін орындарында ол "Yemas de Ávila" немесе жай ғана "Yemas" деген атпен жасалады, аталатындығындай, жұмыртқа сарысынан дайындалады.
Авилалық шұжық
Бұл қаладағы кез келген қонақ үйде тамашалауға болатын, аздап пісірілген рибай стейкі. Ол өте жақсы етімен танымал, жергілікті қара Авиленья Негра Иберика сиырынан жасалған, оның абыройы провинция және ел шекарасын асып түседі.
Көлік
Ávila теміржол станциясы қалаға қызмет етеді. Ең жақын әуежай Мадрид Барахастағы Адольфо Суарес әуежайы. Мадридтен А6 тас жолы арқылы қалаға баруға болады. Қаланың өзін жаяу аралап көруге болады.