Скотт Фишер: Американдық альпинист және тау жетекшісінің өмірі мен қаһарманы
Scott Fischer
Скотт Фишер: Американдық альпинист, Everest тауын оттегісіз бағындырған. Lhotse, K2 шыңдарына көтерілген. 1996 жылы Everest-те қаза болды. Альпинизм туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық альпинист (1955–1996)
American mountaineer (1955–1996)
Скотт Юджин Фишер (24 желтоқсан 1955 – 11 мамыр 1996) – американдық альпинист және тау гиді. Ол әлемдегі ең биік тауларға қосымша оттегісіз көтерілуімен әйгілі болды. Фишер мен Уолли Берг Лхоц (27,940 фут / 8516 м) шыңына шыққан алғашқы американдықтар еді, ол әлемдегі төртінші ең биік шың. Фишер, Чарли Мейс және Эд Виестурс К2 (28,251 фут / 8611 м) шыңына қосымша оттегісіз көтерілді. Фишер 1994 жылы алғаш рет Эверест тауына шықты және кейін 1996 жылы Эверест тауынан түсіп келе жатып, қарлы боранында қаза тапты.
Scott Eugene Fischer (December 24, 1955 – May 11, 1996) was an American mountaineer and mountain guide. He was renowned for ascending the world's highest mountains without supplemental oxygen. Fischer and Wally Berg were the first Americans to summit Lhotse (27,940 feet / 8516 m), the world's fourth highest peak. Fischer, Charley Mace, and Ed Viesturs summitted K2 (28,251 feet/ 8611m) without supplemental oxygen. Fischer first climbed Mount Everest (29,032 feet / 8,848.86 m) in 1994 and later died during the 1996 blizzard on Everest while descending from the peak.
Ерте өмір
Фишер Ширли мен Джин Фишердің ұлы, оның түбірі неміс, голланд және венгр халқынан. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Мичиган және Нью-Джерси штаттарында өткізді. 1970 жылы Нью-Джерси штатының Бернардс қалашығындағы Баскинг Ридж ауданындағы үйінде әкесімен бірге National Outdoor Leadership School (NOLS) туралы телефильм көргеннен кейін, ол жаз бойы Вайоминг штатының Винд-Ривер тауларына аттанды. Ридж орта мектебінде оқып, 1973 жылы бітіргенге дейін, ол жаздарын NOLS-пен тауларда өткізді, соңында NOLS-тің толық уақытты аға нұсқаушысы болды.
Fischer was the son of Shirley and Gene Fischer and was of German, Dutch, and Hungarian ancestry. He spent his early life in Michigan and New Jersey. After watching a TV documentary in 1970 in his home in the Basking Ridge section of Bernards Township, New Jersey, about the National Outdoor Leadership School (NOLS) with his father, he headed to the Wind River Mountains of Wyoming for the summer. While attending Ridge High School, from which he graduated in 1973, he spent his summers in the mountains with NOLS, eventually becoming a full time senior NOLS instructor.
Мансап
1977 жылы Фишер Юта штатында Джефф Лоудың мұзға қаруласу семинарына қатысты. Альпинистер тобы Прово каньонындағы мұзқатып қалған Брайдал Вейл шарлауына көтерілді. 1984 жылы Фишер және екі досы – Уэс Краузе мен Майкл Эллисон Mountain Madness атты приключениелік саяхат агенттігін құрды. Ол клиенттерін әлемнің ірі тау шыңдарына көтерілуге жетекшілік етті. 1992 жылы орыс-американдық экспедиция құрамында К2 тауына шығу кезінде Фишер жарыққа құлап, оң иығының айналмалы манжетіне зақым келді. Дәрігердің кеңесіне қарамастан, Фишер екі апта бойы жазылуға тырысты және альпинист серіктесі Эд Виестурстен иығын таңуын және беліне байлауын сұрады, осылайша ол одан әрі шығып кетпес үшін. Содан кейін ол тек сол қолын ғана пайдалана отырып, тауға қайта көтерілді. Бірінші шыңға шығу әрекетінде альпинистер III лагерьде Алексей Никифоровты, Тор Кейзерді және Шанталь Модуитті құтқару үшін жорықтарын тоқтатты. Фишер, Виестурс және Чарли Мейс екінші әрекетте қосымша оттегісіз шыңға жетті. Төмен түскен кезде олар Роб Холл мен Гэри Боллды кездестірді, олар II лагерьде биіктікке байланысты аурудан зардап шегіп жатқан еді. Холлдың денсаулығы төмен түскенде жақсарды, бірақ Боллға Фишер мен басқа альпинистерден көмек қажет болды. Mountain Madness арқылы Фишер 1993 жылы Принстон университетінің сегіз студенті ұйымдастырған Аляскадағы Денелидегі (20 320 фут) «Емдеу үшін шығу» акциясын жетекшілік етті. Экспедиция АҚШ-тың СПИДке қарсы зерттеулер қорына 280 000 доллар жинады. 1994 жылы Фишер мен Роб Хесс Эверест тауына қосымша оттегісіз көтерілді. Олар сондай-ақ Эвересттен 5000 фунт салмақтағы қоқыс пен 150 қолданылған оттегі баллондарын шығарған экспедицияның құрамында болды. Осы шығу арқылы Фишер жеті құрлықтың алтысындағы ең биік шыңдарға көтерілді, тек Антарктидадағы Винсон массивіне шықпады. Америка Альпілік клубы экспедицияның барлық қатысушыларына Дэвид Брауэр атындағы табиғатты қорғау сыйлығын табыс етті. 1996 жылдың қаңтар айында Фишер мен Mountain Madness Африкадағы Килиманджаро тауына (5 895 м) қайырымдылық көтерілісін ұйымдастырды.
In 1977, Fischer attended an ice climbing seminar by Jeff Lowe in Utah. A group of climbers scaled the frozen Bridal Veil Falls in Provo Canyon. In 1984, Fischer and two friends, Wes Krause and Michael Allison, founded Mountain Madness, an adventure travel service. He guided clients in climbing major mountain peaks worldwide. In 1992, during the climb on K2 as a part of a Russian American expedition, Fischer fell into a crevasse and tore the rotator cuff of his right shoulder. Against his doctor's advice, Fischer spent two weeks trying to recover and asked climbing partner Ed Viesturs to tape his shoulder and tether it to his waist so it would not continue to dislocate. He then resumed the climb using only his left arm. On their first summit bid, the climbers abandoned their attempt at Camp III to rescue Aleskei Nikiforov, Thor Keiser, and Chantal Mauduit. Fischer, Viesturs, and Charley Mace reached the summit on their second attempt without supplemental oxygen. During their descent, they met climbers Rob Hall and Gary Ball, who were suffering from altitude sickness at Camp II. Hall's health improved along the descent, but Ball required subsequent help from Fischer and the other climbers to reach the base. Through Mountain Madness, Fischer guided the 1993 Climb for the Cure on Denali (20,320 feet) in Alaska which eight students at Princeton University organized. The expedition raised $280,000 for the American Foundation for AIDS Research. In 1994, Fischer and Rob Hess climbed Mount Everest without supplemental oxygen. They also formed a part of the expedition that removed 5000 pounds of trash and 150 discarded oxygen bottles from Everest. With the climb, Fischer had climbed the top of the highest peaks on six of the seven continents, except Vinson Massif in Antarctica. The American Alpine Club awarded the David Brower Conservation Award to all expedition members. In January 1996, Fischer and Mountain Madness guided a fundraising ascent of Mount Kilimanjaro (19,341 feet / 5,895 m) in Africa.
Өлім
1996 жылдың мамыр айында Фишер сегіз клиентті Эверестке көтерілуге жетекшілік етті. Оған Нил Бейдлман, Анатолий Букриев және Лопсанг Жангбу Шерпа басқарған сегіз шерпа көмектесті. 6 мамырда "Mountain Madness" командасы Базалық лагерьден (5,364 метр) шыңға қарай жолға шықты. II лагерде (6400 метр) Фишер өзінің досы Дейл Крузенің ауырып, I лагерьден (6000 метр) шыға алмайтынын білді. Фишер II лагерьден түсіп, Круземен кездесіп, онымен бірге Базалық лагерьге оралды. Крузені Базалық лагерьде қалдырып, ол командасына қосылу үшін II лагерьге қайта көтерілді. Келесі күні III лагерьге (7200 м) көтерілуі баяу болды, ал 9 мамырда III лагерьден Оңтүстік қыраттағы IV лагерьке (7950 м) кетті. 10 мамырда Фишер сағат 15:45-тен кейін, сол күні шыңға жетуге тырысқан көптеген альпинистердің көптігіне байланысты, қауіпсіз кері оралу уақытынан (14:00) кешіккеннен кейін шыңға жетті. Ол бұрынғы күш-жігерінен және көтерілуден шаршап, HAPE, HACE немесе олардың комбинациясынан зардап шегуі мүмкін. Оның серігі Лопсанг Жангбу Шерпа, қарлы боран басталғанда онымен бірге төмен түсті. Оңтүстік-шығыс қырқасының балконынан (8400 м) жақын жерде Фишер Лопсангтан өзімен бірге төмен түсіп, Букриевті көмекке шақыруын өтінді. Боран басылғаннан кейін, 11 мамырда екі шерпа Фишерді және Тайваньдық экспедициясының жетекшісі "Макалу" Гау Минг Хоны таба алды. Фишер жауап бермеді, шерпалар Гаудың бетіне оттегі маскасын кигізіп, оны IV лагерьге жеткізді. Басқа адамдарды құтқарып болғаннан кейін, Букриев ақыры Фишерге жетті, ол бұған дейін қайтыс болған еді. Ол Фишердің гипотермиямен байланысты парадоксалды түрде киімдерін шешуін байқады. "Оның бетінде оттегі маскасы бар, бірақ баллоны бос. Ол қолғап кимейді, қолы мүлдем ашық. Төменгі костюмнің молдығы ашылып, иығынан сығарылған, бір қолы киімнен шығып тұр. Мен ештеңе істей алмаймын. Скотт қайтыс болды". Букриев Фишердің денесін жоғарыдан төменге жылжытып, басты жолдан алып қойды. Оның денесі тау үстінде қалды. Лопсанг Жангбу Шерпа 1996 жылдың күзінде, Эверестке бағытталған экспедицияда, ал Букриев 1997 жылдың желтоқсанында Аннапурнаға бағытталған экспедицияда қар көшкінінен қаза тапты. 1997 жылы Кит және Кристин Боскофф Фишердің "Mountain Madness" альпинистік фирмасын сатып алды.
In May 1996, Fischer guided eight clients in climbing Everest. He was assisted by Neal Beidleman, Anatoli Boukreev, and eight Sherpas, led by Lopsang Jangbu Sherpa. On May 6, the Mountain Madness team left Base Camp (5,364 meters) for their summit climb. At Camp II (6,400 meters), Fischer learned that his friend Dale Kruse was ill and could not make it out of Camp I (6,000 m). Fischer descended from Camp II, met with Kruse, and continued to Base Camp with him. Leaving Kruse at Base Camp, he ascended to rejoin his team at Camp II. He was slow on ascent to Camp III (7,200m) the following day, and on May 9, he left Camp III for Camp IV at the South Col (7,950m). On May 10, Fischer reached the summit after 3:45 PM, much later than the safe turnaround time of 2:00 PM due to the unusually high number of climbers who tried to make it to the summit on the same day. He was exhausted from previous efforts and the ascent and became increasingly ill, possibly suffering from HAPE, HACE, or a combination of both. His climbing partner, Lopsang Jangbu Sherpa, descended part of the way with him when a blizzard started. Near the Southeast ridge balcony (8,400m), Fischer asked Lopsang to descend without him and send back Boukreev for help. After the storm subsided, on May 11, two Sherpas reached Fischer and "Makalu" Gau Ming Ho, leader of a Taiwanese expedition. Fischer was unresponsive, and the Sherpas placed an oxygen mask over his face before carrying Gau to Camp IV. After rescuing other people, Boukreev finally reached Fischer, who was already dead. He described Fischer as having exhibited paradoxical undressing, commonly associated with hypothermia. "His oxygen mask is around face, but bottle is empty. He is not wearing mittens; hands completely bare. Down suit is unzipped, pulled off his shoulder, one arm is outside clothing. There is nothing I can do. Scott is dead." Boukreev shrouded Fischer's upper torso and moved his body off the main climbing route. His body remains on the mountain. Lopsang Jangbu Sherpa died in an avalanche in the autumn of 1996, also on an expedition to Everest, and Boukreev died in December 1997 in an avalanche on an expedition to Annapurna. Fischer's climbing firm Mountain Madness was bought in 1997 by Keith and Christine Boskoff.
Жеке өмір
1981 жылы Фишер 1974 жылы NOLS тау экспедициялау курсында оның шәкірті болған Джинни Прайсқа үйленді. Олар 1982 жылы Сиэтл қаласына көшіп, Энди мен Кэти Роуз Фишер Прайс есімді екі бала сүйді.
In 1981, Fischer married Jeannie Price, who was his student on a NOLS Mountaineering Course in 1974. They moved to Seattle in 1982 where they had two children, Andy and Katie Rose Fischer Price.
Мұра
1996 жылы шерпалар Непалдың Солухумбу ауданындағы Дугла ауылының сыртында Фишердің ескерткіш ступасын тұрғызды. 1997 жылы 1996 жылғы "Mountain Madness Everest" экспедициясына базалық лагерьге дейін сүйемелдеген дәрігер Ингрид Хант оның құрметіне қоладан жасалған ескерткіш тақта орнату үшін қайта келді. Американдық Альпинизм клубы оның естелігі үшін Скотт Фишер атындағы табиғатты қорғау қорын құрды, ол бүкіл әлем бойынша экологиялық жауапты экспедицияларға көмектеседі. Килиманджаро тауына шығудың бір жолы Фишерге арналған. Бұл жол Батыс жарылысы жолы деп аталады. Осы бағыт бойында Фишердің ескерткіш тақтасы орнатылған.
A memorial stupa for Fischer was built by the Sherpas in 1996 outside the village of Dughla in the Solukhumbu District of Nepal. In 1997, Ingrid Hunt, the doctor who had accompanied the 1996 Mountain Madness Everest Expedition to Base Camp, returned to place a bronze memorial plaque on it in his honor. The American Alpine Club established the Scott Fischer Memorial Conservation Fund in his memory which helps environmentally proactive expeditions throughout the world. A route up Mount Kilimanjaro is dedicated to Fischer. This route is called the Western Breach Route. There is a plaque in memorial for Fischer along this route.
Танымал мәдениетте
1997 жылғы "Into Thin Air: Death on Everest" телефильмінде Фишер рөлін Питер Хортон сомдайды. 2015 жылғы "Эверест" фильмінде Фишер рөлін Джейк Джилленхол сомдайды.
In the 1997 TV movie Into Thin Air: Death on Everest, Fischer is portrayed by Peter Horton. In the 2015 film Everest, Fischer is portrayed by Jake Gyllenhaal.