Кіріспе

Жаңа Зеландия саяси партиясы. Әдетте Біріккен Болашақ деп танылатын, Жаңа Зеландиядағы орталық саяси партия. Партия 2005-2017 жылдар аралығында үкіметте болды, бастапқыда Еңбек партиясымен (2005–2008) бірге, содан кейін Ұлттық партияны қолдады (2008–2017). Біріккен Болашақ 2002 жылғы сайлауға қатысу үшін либералдық Біріккен Жаңа Зеландия және христиандық бағытты консервативтік Жаңа Зеландия Болашағы партияларының бірігуінен құрылды. Ол құрылғаннан бастап 2017 жылдың қыркүйегіне дейін Жаңа Зеландия Парламентінде өкілдік етті. Партия 2002 жылы сегіз орын жеңіп алды, бірақ 2005 жылы парламент мүшелерінің саны үшке дейін азайды. 2008-2017 жылдар аралығында Біріккен Болашақ партиясын парламентте партия басшысы Питер Данн жалғыз өкілдік етті, ол Веллингтондағы Охариу сайлау округін өкілдік етті. Данн 2011 және 2014 жылғы жалпы сайлауларда қайта сайланды. 2017 жылдың тамызында Данн 2017 жылғы жалпы сайлауға дейін саясаттан зейнетке шығатынын жариялады. 23 тамызда Дэмиан Лайт жаңа басшы болып тағайындалды. 2017 жылғы жалпы сайлауда Біріккен Болашақ парламенттегі жалғыз орынын жоғалтып, партиялық дауыс берудің 0,1% ғана жинады. 2017 жылдың қарашасында жарияланған электрондық хат арқылы партия басқармасының бірауыздан қабылдаған шешімімен Біріккен Болашақ партиясы таратылатындығы хабарланды. 14 қарашада партияның веб-сайтында партияның ресми түрде таратылғаны туралы хабарлама жарияланды. Партия 2018 жылдың 28 ақпанында ресми түрде тіркелуден шығарылды. Біріккен Болашақ партиясының алғашқы президенті Иан Туллох: «Біріккен Болашақ христиандық партия емес – бұл көптеген христиандар мен христиан емес адамдар бар саяси партия» деді. Алайда, Жаңа Зеландияның аралас пропорционалдық сайлау жүйесі бойынша, кем дегенде бір сайлау округін жеңген кез келген партия, тіпті бес пайыздық шектің төмен болса да, тізім бойынша орын алуға құқылы болғандықтан, партияның парламентке өтуіне кепілдік берілген болар еді. Бірақ сайлаудан кейін партия ұсақ қысылшынға ұшырады, себебі оның тізімдегі депутаттарының бірі Келли Чалдың Жаңа Зеландия азаматы емес екені анықталды, демек ол парламентке сайлануға құқылы емес еді.

Алғашқы іс-әрекеттері

2002 жылдан кейін «Бірлескен болашақ» партиясы отбасылық құқық реформасы жөніндегі ұсыныстарында ата-аналардың ажырасуынан туындаған жарақатты және балаларға тигізетін зиянды ескерді. «Бірлескен болашақ» партиясының депутаты Джуди Тернер сол кездегі үкімет саясатының балалар өмірінде екі ата-ананың да болуын қамтамасыз етуде сәтсіздікке ұшырағанын айтты және осыған байланысты Солтүстік жағалаудағы Отбасылық соттың «Ортадағы балалар» пилоттық бағдарламасын ұлттық деңгейде іске асыру арқылы міндетті келісім жасасу туралы заң жобасын ілгерілетуге үлкен күш жұмсады. 2004 жылдың желтоқсан айында «Бірлескен болашақ» партиясының депутаттары азаматтық одақтарға рұқсат беру туралы заң жобасына қарсы дауыс беру үшін өз саналарын пайдаланды. Парламент 65-55 дауыспен қабылдаған бұл заң жобасы бір жынысты жұптарға (2013 жылдың тамызына дейін Жаңа Зеландияда үйленуге рұқсат етілмеген) және некеге тұрмауды таңдаған әртүрлі жынысты жұптарға некеге ұқсас жеңілдіктер берді. Алайда, «Бірлескен болашақ» партиясының депутаты Питер Данн 2005 жылдың наурызында қатынастар (заңдық сілтемелер) туралы заң жобасын қолдады, ол 76 дауысқа қарсы 44 дауыспен қабылданды және бірқатар заңдардан кемсітуші сөздерді алып тастады. 2004 жылдың ортасында «Бірлескен болашақ» партиясы 2005 жылғы жалпы сайлауда Outdoor Recreation New Zealand компаниясымен бірлесіп қатысатынын мәлімдеді. Күдікшілер «Болашақ Жаңа Зеландия» сияқты Outdoor Recreation партиясының да парламенттік өкілдікке ие болу мүмкіндігінің жоқ екенін, олар Петер Даннның сайлау округі арқылы парламентке өтуді көздеп отырғанын атап өтті (Outdoor Recreation 2002 жылғы сайлауда 1,28% дауыс алған). 2005 жылдың қыркүйегінде сайлауға қатысу үшін партиядан шығып, Шығыс жағалау округінде кандидат болған Пол Адамс. Оның қызы Шари Адамс, сондай-ақ «Бірлескен болашақ» партиясының тізімінде болған ол да әкесінің науқанына көмектесу үшін жұмыстан кетті. Жалпы сайлаудан кейін оңшыл және бұрынғы «Бірлескен болашақ» партиясының депутаты Марк Александр өзінің бұрынғы әріптестеріне қатысты «Сөздерімнің Маркі» атты саяси пікірлер бағанында, Жаңа Зеландиялық Scoop жаңалықтар сайтында бірнеше рет сын айтты. 2005 жылғы сайлауда «Бірлескен болашақ» партиясы барларда және мейрамханаларда темекі шегуге тыйым салуға қарсы күресу үшін құрылған WIN партиясының қолдауына ие болды. WIN партиясының жетекшісі Джон ван Бюрен Крайстчерч-Централ үшін «Бірлескен болашақ» партиясының кандидаты болды. Бұл болашақтағы одақтар туралы айтты. Бұл сайлауда партияның қолдауы 2,8%-ға дейін төмендеді және партия тек үш орын жеңіп алды. Питер Данн Охариу Белмонтты сақтап қалды, ал Гордон Коупленд пен Джуди Тернер партиялық тізім бойынша қайтадан сайланды. «Бірлескен болашақ» партиясы Адамс, Ларри Балдок және Мюррей Смит сияқты өздерінің фундаменталистік тізімдегі депутаттарынан алыстауға тырысты. Жаңа Зеландиядағы сайлау деректері бойынша, Outdoor Recreation партиясы әлі де 1% дауыс алған, ал бұрынғы дауыстың 4,8%-ы басқа жаққа кеткен. 2004-2005 жылдары Ұлттық партия абортқа қарсы және бір жынысты некеге қарсы дауыс беруді қабылдау арқылы әлеуметтік консервативті сайлаушыларды тартуға жаңаша күш салды. 2005 жылғы сайлаудан кейін Жаңа Зеландия бірінші және «Бірлескен болашақ» партиялары Лейбористермен сенім мен қолдау келісіміне келді, оның аясында Данн кабинетке кірмей, Кіріс министрі болды. 2006 жылдың наурыз айында Outdoor Recreation New Zealand партияның ішіндегі христиандық насихатқа қанағаттанбағандықтан «Бірлескен болашақ» партиясынан бөлінді. Outdoor Recreation партиясының төрағасы қызметін атқарушы Фил Хоар: «Біз ұлттық мұраның дәстүрлі құндылықтарына берік сенеміз, бірақ сонымен қатар шіркеу мен мемлекеттің бөлінуіне де мәлімдейміз». 2006 жылы партиядан бірнеше жас центрист мүшелері де кетіп қалды. «Бірлескен болашақ» партиясы, Жаңа Зеландия парламенттік партияларының көпшілігі сияқты, 2005 жылғы Жаңа Зеландия сайлауын қаржыландыру даусына қатысты. Ол 2006 жылдың қазан айында Жаңа Зеландия Парламентімен қабылданған заңның ретроспективті бекітілуіне қолдау көрсетті. 2007 жылдың ақпан-сәуір айларында Питер Данн өзінің сана бойынша дауыс беру құқығын пайдаланып, Сью Брэдфордтың балаларды ата-аналардың дене жазалауына қарсы жеке мүшелер заң жобасын қолдады, ал Гордон Коупленд оған, Джуди Тернер сияқты, бірақ әлдеқайда нәзік деңгейде қарсы болды. 2007 жылдың 16 мамырында Коупленд Даннның жоғарыда аталған жеке мүшелер заң жобасын қолдауына қанағаттанбағандықтан партиядан кетті, бірақ Тернер оның соңынан ерген жоқ. Кейін Коупленд әлеуметтік консервативті Киви партиясын құруға қатысты. Бірнеше басқа «Бірлескен болашақ» партиясының мүшелері Коуплендке деген қолдау білдіріп, партиядан кетті, олардың ішінде бұрынғы «Бірлескен болашақ» партиясының тізіміндегі депутаттар Ларри Балдок және Берни Огилви болды. 2011 жылы Киви партиясы басқа консервативті христиандық бағытталған оңшыл саяси партия – Жаңа Зеландия консервативтік партиясымен бірігіп, тәуелсіз құрылым болып тоқтады, қазіргі уақытта Парламентте өкілдігі жоқ. 2007 жылдың 13 тамызында «Бірлескен болашақ» партиясы 2008 жылғы сайлау алдында партияны жаңарту мақсатында жаңа логотипті таныстырды. Партияның қайта брендтеуі 2007 жылдың 3 қыркүйегінде Питер Данн «Бірлескен болашақ» партиясының бұрынғы консервативті христиандық фракциясымен ажырасып, орталық бағытты ұстанатынын мәлімдегеннен кейін одан әрі жалғасты. Коупленд пен партиядағы басқа да белсенді христиандардың кеткені туралы сөйлеген Данн: «Шындығында, біздің арқамыздан маймыл кеткен сияқты», – деді.

2008 жылғы сайлау

2008 жылы Біріккен Болашақ партиясы 51 орынға үміткерлерді тікелей атады. Саясатында салықты төмендету және ата-аналарды қолдауға бағытталған түрлі бастамалар көзделді, мысалы, еңбек демалысын 12 айға дейін ұзарту; асырауында балалары бар ата-аналар мен қаржылық жағынан бір біріне тәуелді жұбайлар үшін салық төлеу мақсатында табысты бөлісу мүмкіндігі; сондай-ақ, ортақ ата-аналықты ынталандыру. Денсаулық сақтау саласында да бірқатар шаралар қарастырылды, оның ішінде әр азаматқа жылына бір рет тегін медициналық тексеру жүргізу. Питер Данн Біріккен Болашақ партиясының жалғыз парламент депутаты ретінде қайта сайланды. Ол Охариу Белмонт округіндегі өкілдігін сақтап қалды, бірақ Біріккен Болашақ партиясы парламентке қосымша фракция мүшелерін өткізу үшін жеткілікті дауыс жинамады. Жаңа Зеландия Болашақ партиясының бір бөлігі Біріккен Болашақтан шығып, Киви партиясын құрды, бірақ бұл партия сайлаудан кейін парламентте өкілдік ала алмады. Ұлттық партия ең көп орынды жеңіп алып, Біріккен Болашақ, Маори партиясы және Жаңа Зеландияның ACT партиясының қолдауымен азшылық үкіметін құрды. Данн Кіріс министрі және Денсаулық сақтау саласының ассистент-министрі лауазымдарын сақтап қалды.

2011 жылғы сайлау

2011 жылы United Future партиясы табысты бөлу, икемді зейнетақы және активтер сатуды шектеу туралы үгіт жүргізді. Питер Данн Охариу сайлау округінде, бұрынғы Охариу Белмонт округінде өзінің мандатын сақтап қалды. Еңбек партиясының үміткері Чарльз Шоуэлл Данн мен Ұлттық партияны «принципсіз саяси келісім» жасады деп айыптады, бұл Ұлттық партияның сайлаушыларын Даннның депутаттық өкілдігін сақтап қалуы үшін оған дауыс беруге итермеледі. 2008 жылғыдай, Ұлттық партия жалпы саны бойынша ең көп орынды жеңіп алды және United Future, Маори партиясы және ACT Жаңа Зеландияның қолдауымен азшылық үкіметін құрды. Бұрынғы Кіріс және денсаулық сақтау салаларындағы өкілдіктерімен қатар, Данн Табиғатты қорғау саласының министрі де болды. Келісімге Kiwibank немесе Radio New Zealand-ды сатуға тыйым салатын шаралар және United Future партиясының икемді зейнетақы саясаты бойынша халыққа кеңесу өткізу кірді.

Партияны уақытша тіркеуден шығару

2013 жылдың 31 мамырында Сайлау комиссиясы партияның өтініші бойынша «Бірлескен болашақ» партиясының тіркелуін тоқтатты, себебі партия 500 мүшесін сақтай алмады. Партия тіркелмеген партия мәртебесіне ие болды – партия тізімі бойынша сайлауға қатыса алмайды. Алайда, 2013 жылдың 10 маусымында партия президенті жасаған баспасөз хабарында, партияның қайта тіркелу үшін қажетті 500 мүшені тартуға қол жеткізгені айтылды. Кейіннен «Бірлескен болашақ» партиясының президенті Робин Ганстон жаңа мүшелердің ағынымен байланысты экономикалық операциялардың көшірмелерін Сайлау комиссиясына ұсынғанымен, партия мүшелігін растайтын басылған құжаттарды ұсыну қажеттігіне байланысты қайта тіркеуде қиындықтар туындады. 2013 жылдың 16 маусымында Сайлау комиссиясы «Бірлескен болашақ» партиясының жоғарыда аталған электрондық кестедегі жазбаны ұсынғанын атап өтті, онда партия мүшелерінің есімдері мен мәліметтері тіркелген. Комиссия 1993 жылғы Жаңа Зеландия Сайлау заңының 63-бабына сәйкес, шын ниетпен тіркелген саяси партиялардың мүшелерінің атын-жөнін, мекенжайын, мүшелікке жарамдылығын, мүшелік жарнасы төленгенін растайтын дәлелдемелерді, мүшелердің осындай мәліметтерді жазуға және үшінші тарапқа беруге берген өкілеттігін ұсынуға міндетті екенін мәлімдеді. Комиссия «Бірлескен болашақ» және басқа да құқықты партиялардан мүшелікке қатысты қол қойылған және күні көрсетілген (электрондық түрде жіберілген болса да) нысандарды мүшелікке тіркелуді растайтын құжат ретінде қабылдайтынын мәлімдеді. Осы кезде қолтаңба мен мүшеліктің нақтылығын тексеру жұмысы әлі аяқталған жоқ еді.

Жағдай одан әрі өршіген кезде, Жаңа Зеландия Парламентінің спикері Дэвид Картер «Бірлескен болашақ» партиясының жаңа Зеландия Сайлау комиссиясына мүшелік тізімін ұсынғаннан кейін тағы алты-сегіз апта ішінде 500 қаржылық жағдайы жақсы мүшесі бар екеніне кепілдік бере алмайтындықтан, Дунн «тәуелсіз» Парламент депутаты ретінде жұмыс істеуге және «Бірлескен болашақ» партиясының қайта тіркелуіне жеткілікті мүшелік саны бар екенін нақтылай алмаған жағдайда 100 000 NZ$ парламенттік партия басшысының операциялық қаржыландыруын жоғалтуға тиіс екенін шешті. Бұл Жаңа Зеландия Еңбек партиясының депутаты Тревор Маллард «Бірлескен болашақтың» қазіргі заңдық мәртебесі туралы Жаңа Зеландия Бас прокурорына хабарласқаннан кейін болды. 2013 жылдың 8 шілдесінде Дунн партиясы Сайлау комиссиясының кездейсоқ тексеру әдістерін қанағаттандыру үшін жеткілікті мүшелерді тіркегенін мәлімдеді, бірақ бағалау және қайта тіркеу процесі алтыдан сегіз аптаға дейін созылатынын атап өтті. Сонымен қатар, Жаңа Зеландия Сайлау комиссиясы бұл фактіні растап, одан кейін болатын жағдайды түсіндірді. Партия мүшелігінің нақты мәртебесін тексеру кезеңі, содан кейін «Бірлескен болашақтың» мүшелікке қатысты өтініші туралы хабарлама жасалып, пікірлер жиналады, содан кейін өтініш беруші партия басшылығына пікірлерге жауап беруге мүмкіндік беріліп, «Бірлескен болашақтың» өтінішін қабылдау не жобау туралы шешім қабылданатын болады. 2013 жылдың 30 шілдесінде Жаңа Зеландия Сайлау комиссиясы «Бірлескен болашақтың» түпкілікті қайта тіркелуіне қатысты мәліметтерді сұрады. 2013 жылдың 13 тамызында Сайлау комиссиясы «Бірлескен болашақтың» қайта тіркелуін қабылдады.

2014 жылғы сайлау

2008 және 2011 жылдардағыдай, Ұлттық партия барлық орындардың көп бөлігін жеңіп алып, Біріккен Болашақ партиясының жалғыз депутаты (Данн) мен Маори партиясының қолдауымен азшылық үкімет құрды.

2017 жылғы сайлау

2017 жылғы жалпы сайлау кезінде «Біріккен болашақ» партиясы 8 округтік және 10 тізімдік үміткерді тікелей ұсынды. 2017 жылдың 21 тамызында партия жетекшісі және парламент депутаты Питер Данн осы сайлауда саясаттан кетуін хабарлады, себебі соңғы сауалнамалар мен сайлау округі Ōhāriu-дегі жағдайдың өзгеруіне байланысты. 23 тамызда Дэмиан Лайт жаңа лидер ретінде тағайындалды. 2017 жылғы сайлауда «Біріккен болашақ» партиясы партиялық дауыстардың бар болғаны 0,1%-ын алды және парламенттегі жалғыз мандатын жоғалтты.

Сайлау нәтижесі (2002-2017 жж.)

Сайлауға түскен кандидаттар (сайлау округі/тізім) жеңілген орын саны партиялық дауыстар жалпы халық дауысы Үкімет/Оппозиция 63 / 60 135 918 6.69% Қолдады Бесінші Еңбекші үкімет 62 / 57 60 860 2.67% 51 / 30 20 497 0.87% Қолдады Бесінші Ұлттық үкімет 20 / 17 13 443 0.60% 11 / 11 4 533 0.22% 8 / 10 1 782 0.07% Белгісіз