Жаңа Зеландия Еңбек партиясы: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Жаңа Зеландия Еңбек партиясы – орталық-солшыл саяси күш. Демократиялық социализмді ұстанады, әл-ауқатты мемлекет құруға негіз салды. Саяси платформасы, тарихы.

23 мин оқу

100%

Дереккөз: New Zealand Labour Party — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жаңа Зеландияның Лейбористік партиясы, сонымен қатар Лейбористер деп те аталады, Жаңа Зеландияның орташыл-солшыл саяси партиясы. Партияның бағдарламалық құжаты оның негізгі принципін демократиялық социализм деп сипаттайды, ал сарапшылар Лейбористерді әлеуметтік-демократиялық партия деп атайды. Партия қазіргі уақытта Веллингтон, Палмерстон-Норт және Гамильтон қалаларында ең күшті, онда 2020 жылы ол барлық сайлау округтерінде жеңіске жетті. Сондай-ақ, Лейбористер партиясы сол сайлауда 72 округтің 71-інде дауыс жинады, бұл оны аралас сайлау жүйесі (ММП) дәуіріндегі ең табысты саяси партияға айналдырды. Партия алғаш рет 1935 жылдан 1949 жылға дейін Майкл Джозеф Савидж пен Питер Фрейзердің басшылығымен билікке келді, ол кезде Жаңа Зеландияда әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесі құрылды. Партия 1957 жылдан 1960 жылға дейін және 1972 жылдан 1975 жылға дейін үкімет құрды. 1974 жылы премьер-министр Норман Кирк лауазымында қайтыс болды, бұл партияның қолдауының төмендеуіне әкелді. Дегенмен, Лейбористер 1978 және 1981 жылдары халықтың басым дауысымен жеңіске жетті, бірақ көпшілік дауыс беру жүйесі оларға үкімет құруға мүмкіндік бермеді. 1980 жылдарға дейін партия экономикалық және әлеуметтік мәселелерде мемлекеттің белсенді рөлін жақтады. 1984 жылдан 1990 жылға дейін үкіметте болған кезде Лейбористердің жаңа неолибералдық қанаты күшті ықпал етті; партия бұрынғы тәжірибеден бас тартып, кең ауқымды дерегуляция арқылы экономиканы протекционистік модельден өзгертті. «Роджерномика» аясында Лейбористер мемлекеттік активтерді жекешелендірді және мемлекеттің рөлін күрт қысқартты, бұл 1989 жылы партия ішінде бөлінуге әкелді. Партияның солшыл қанатының өкілі, премьер-министр Дэвид Лэнг Жаңа Зеландияның ядролық қарусыз аймақ саясатын енгізді. 1990 жылғы сайлаудағы ауыр жеңілістен кейін Лейбористердің неолибералдық қанаты партиядан бөлініп, ACT Жаңа Зеландия партиясын құрды. Лейбористер 1999 жылдан 2008 жылға дейін ең ірі партия болды, ол кезеңде бірнеше шағын партиялармен коалиция құрып немесе олардың қолдауына сүйене отырып үкімет құрды; Хелен Кларк үшінші рет премьер-министр болып сайланған алғашқы Лейборист болды. Кларк үкіметі Kiwibank мемлекеттік банкін құрумен, Ирак соғысына қарсы күресумен және маорилердің наразылығына себеп болған жағалау және теңіз түбіне қатысты даумен ерекшеленді, нәтижесінде маори депутаттары партиядан бөлініп, Маори партиясын құрды. 2017 жылғы сайлауда партия Жасинда Ардерннің басшылығымен 2005 жылғы жалпы сайлаудан бері ең жақсы нәтиже көрсетті, партия дауысының 36,9%-ын және 46 мандатты жеңіп алды. 2017 жылдың 19 қазанында Лейбористер Жасыл партияның сенім мен қолдауымен Жаңа Зеландия біріншілігімен коалициялық үкімет құрды. 2020 жылғы жалпы сайлауда Лейбористер үлкен жеңіске жетіп, 10 мандаттың көпшілігін және дауыс берушілердің 50,01%-ын қамтыды. 2023 жылғы сайлауда Лейбористер көпшілігін Ұлттық партияға жоғалтып, оппозицияға көшті. 2023 жылдан бері Крис Хипкинс партия төрағасы, ал Кармель Сепулони – төрағаның орынбасары.

Centre left political party in New Zealand

The New Zealand Labour Party, also known simply as Labour , is a centre left political party in New Zealand. The party's platform programme describes its founding principle as democratic socialism, while observers describe Labour as social democratic The party is currently strongest in Wellington, Palmerston North and Hamilton, where it won all of the electorates in 2020. Labour also won the party vote in 71 out of 72 electorates in that election, making it overwhelmingly the most successful political party of the MMP era. The party first came to power under prime ministers Michael Joseph Savage and Peter Fraser from 1935 to 1949, when it established New Zealand's welfare state. It governed from 1957 to 1960, and again from 1972 to 1975. In 1974, prime minister Norman Kirk died in office, which contributed to a decline in party support. However, Labour won the popular vote in 1978 and 1981, with the first past the post voting system preventing them from governing. Up to the 1980s, the party advocated a strong role for governments in economic and social matters. When it governed from 1984 to 1990, Labour's emergent neoliberal faction had a strong influence; the party broke precedent and transformed the economy from a protectionist one through extensive deregulation. As part of Rogernomics, Labour privatised state assets and greatly reduced the role of the state, causing a party split in 1989. Labour prime minister David Lange, a member of the party's left, also introduced New Zealand's nuclear free policy. After a significant defeat in the 1990 election, Labour's neoliberal faction would largely defect from the party and form ACT New Zealand. Labour again became the largest party from 1999 to 2008, when it governed in coalition with, or based on negotiated support from, several minor parties; Helen Clark became the first Labour prime minister to secure a third term in office. Clark's government was marked by the creation of Kiwibank, a state owned banking corporation; strong opposition to the Iraq War; and the foreshore and seabed controversy, which caused disillusioned Māori Labour MPs to split and create the Māori Party. In the 2017 election the party, under Jacinda Ardern, returned to prominence with its best showing since the 2005 general election, winning 36.9% of the party vote and 46 seats. On 19 October 2017, Labour formed a minority coalition government with New Zealand First, with confidence and supply from the Green Party. In the 2020 general election, Labour won in a landslide, winning an overall majority of 10 and 50.01% of the vote. In the 2023 election, Labour lost its majority to the National Party and subsequently returned to Opposition. Since 2023, Chris Hipkins serves as the party's leader, while Carmel Sepuloni is the deputy leader

Өмірбаян

1916 жылы 7 шілдеде Веллингтонда Жаңа Зеландияның Еңбек партиясының құрылуы пропорционалдық өкілдікті жақтаған, елдік квотаны жоюды, Парламент мүшелерін қайта шақыруды, сондай-ақ өндіріс пен тауар айналымын мемлекеттік меншікке беруді ұсынған бірнеше бұрынғы социалистік топтарды біріктірді. Еңбек партиясы Веллингтонда құрылғанмен, Батыс жағалаудағы Блэкболл қаласы партияның "рухани отаны" деп есептеледі, себебі 1908 жылы осы қалада болған кеншілер ереуілі кәсіподақтардың бірінші жалғасты федерациясы – "Қызыл федерацияның" құрылуына себеп болды. Еңбек партиясы кәсіподақтар және басқа да ұйымдардың күшімен құрылды, ал партия өзін Жаңа Зеландиядағы еңбек қозғалысының бір бөлігі деп санайды. Еңбек партиясы ұзақ жылдар бойы социализм мен еңбек қозғалысымен дәстүрлі байланысы бар қызыл түспен байланыстырылып келді.

Құрылысы (1901-1916)

ХХ ғасырдың басында Жаңа Зеландия жұмысшы класы саясатының радикалдық бағытын 1901 жылы құрылған Социалистік партия көрсетті. Солшыл көзқарастың көп бөлігі Либералдық партияны қолдады. 1905 жылы Либералдық партияның саясатына наразы болған жұмысшы саясаткерлер тобы Тәуелсіз саяси еңбек лигасы (IPLL) құрды, ол парламентте бір орын жеңіп алды. Сонымен қатар, орташа көзқарасты саясаткерлер «Либ Лаб» кандидаттары ретінде сайлауға түсті, Либералдық партиямен ынтымақтасып, жұмысшы қозғалысының қолдауын алды. Осылайша Жаңа Зеландияның солшыл саясатындағы негізгі айырмашылық қалыптасты: Социалистер/IPLL революциялық және белсенді болса, орташа көзқарасты саясаткерлер прогрессивті реформаларға баса назар аударды. Одан көп ұзамай жұмысшы қозғалысы 1912 жылғы Вайхи кеншілерінің ереуіліне тап болды, ол кәсіподақ қозғалысындағы радикалдардың ықпалынан туған ірі өнеркәсіптік дау болды. Қозғалыс радикалдарды қолдау немесе қарсыласу мәселесінде екіге бөлінді, нәтижесінде Уильям Масси басқаратын консервативті Реформа партиясы үкіметі ереуілді күшпен тоқтатты. Ереуілден кейін жұмысшы қозғалысындағы жікке бөлінуді аяқтау және біртұтас майдан құруға күшті тырысқандықтар жасалды. Осыған орай Уолтер Томас Миллс тағы бір Біріктіру конференциясын ұйымдастырды, бұл жолы социалистер де қатысты. Бір жыл өткен соң тағы бір жиын өтті. Бұл жолы жұмысшы қозғалысының барлық маңызды фракциялары бірігуге келісіп, қазіргідей Еңбек партиясын құрды.

Алғашқы жылдары (19161935)

Жаңа лейбористік партия дерлік бірден Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде туындаған әскерге шақыру туралы дауға қатысты. Партия әскери міндеттілікке қатысты күшті қарсылық танытты, ал бірнеше жетекші мүшелері – Питер Фрейзер, Гарри Холланд, Боб Семпл және Пэдди Уэбб – соғысқа қарсы ұстанымдары үшін түрмеге қамалып, парламенттен қуылды. Жеке басшылықтың жоғалтуы партияны қанағаттандырмайтын жағдайға түсіруі мүмкін еді, бірақ партия тірі қалды. Жұмысшылар аптасына 40 сағаттық жұмыс уақытын енгізуден және кәсіподақтардың өкілдігімен келіссөздер жүргізуді жеңілдететін заңнамадан пайда тапты. Савидж өзі жұмысшы табы арасында өте танымал болды, оның суреті елдің көптеген үйлерінің қабырғаларында ілінген. Осы кезеңде Еңбек партиясы Маори Ратана қозғалысымен одақ құрды. Парламенттік оппозиция лейбористік партияның солшыл саясатын сынап, оны еркін кәсіпкерлік пен еңбекқорлыққа қарсы деп айыптады. 1936 жылдың мамыр айында, лейбористердің алғашқы жалпы сайлаудағы жеңісінен кейін бірнеше ай өткен соң, Реформа партиясы мен Біріккен партия коалицияны жаңа деңгейге көтеріп, бірігуге келісті. Біріккен ұйым, Ұлттық партия деп аталды, болашақта лейбористердің басты қарсыласы болды. Еңбек партиясы өз қатарында да қарсылыққа тап болды. Еңбек партиясы құрылған кезде социалистік идеологияны жақтағанмен, ол бірте-бірте бұрынғы радикализмінен алшақтады. Партияның бұрынғы жетекшісі, «доктриналық» Гарри Холландтың қазасы партия тарихындағы маңызды бұрылыс болды. Алайда, партияның кейбір мүшелері партияның өзгеретін бағытына наразылық білдірді. Ең бастысы, Джон А. Ли. Лидің көзқарастары социализм мен әлеуметтік кредит теориясының қоспасынан тұрды, ол партия басшылығын қатаң сынға алып, оларды авторитарлық мінез-құлық таныту және партияның қарапайым мүшелеріне сатқындық жасаумен айыптады. Ұзақ және ащы даудан кейін партия Лиді партиядан шығарды, ол өз кезегінде жеке Демократиялық Еңбек партиясын құрды. Савидж 1940 жылы қайтыс болды, ал оның орнына Лейбористік партияның ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі Питер Фрейзер келді. Фрейзер Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігінде Жаңа Зеландияның үкімет басшысы ретінде танымал болды. Соғыстан кейінгі кезеңде, алайда, үнемі болатын тапшылықтар мен өндірістік проблемалар лейбористердің танымалдығын төмендетті, ал Сидни Холланд басқаратын Ұлттық партия 1943 және 1946 жылғы сайлауларда жеңіске жеткенімен, үстемдікке ие болды. Ақырында, лейбористер сайлауда жеңіліске ұшырады. Фрейзер көп ұзамай қайтыс болды, ал оның орнына ұзақ жылдар бойы қызмет еткен қаржы министрі Уолтер Нэш келді. Еңбек партиясының қайтадан билікке оралуына біршама уақыт кетті; Нэштің алдыңғылары сияқты харизмасы болмады, ал Ұлттық партия 1951 жылғы жағалау дауының «өндірістік анархиясына» қарсы шығу арқылы айтарлықтай қолдау тапты. Алайда, лейбористер екі орынмен ғана жеңіске жетіп, қайтадан билікке келді.

Almost immediately, the new Labour Party became involved in the acrimonious debate about conscription which arose during World War I. The party strongly opposed conscription, and several leading members – Peter Fraser, Harry Holland, Bob Semple and Paddy Webb – were jailed and expelled from Parliament for their stand against the war. The loss of leadership threatened to seriously destabilise the party, but the party survived. Workers also benefited from the introduction of the forty hour week, and legislation making it easier for unions to negotiate on their behalf. Savage himself was highly popular with the working classes, and his portrait could be found on walls in many houses around the country. At this time the Labour Party pursued an alliance with the Māori Rātana movement. The parliamentary opposition, meanwhile, attacked the Labour Party's more left wing policies and accused it of undermining free enterprise and hard work. In May 1936, months after Labour's first general election win, the Reform Party and the United Party took their coalition to the next step, agreeing to merge with each other. The combined organisation, named the National Party, would be Labour's main rival in future years. Labour also faced opposition within its own ranks. While the Labour Party had been explicitly socialist at its inception, it had gradually drifted away from its earlier radicalism. The death of the party's former leader, the "doctrinaire" Harry Holland, had marked a significant turning point in the party's history. Some within the party, however, were displeased about the changing focus of the party. Most notably, John A. Lee. Lee, whose views were a mixture of socialism and social credit theory, emerged as a vocal critic of the party's leadership, accusing it of behaving autocratically and of betraying the party's rank and file. After a long and bitter dispute, the Party expelled Lee from the party, who then established his own breakaway Democratic Labour Party. Savage died in 1940 and Peter Fraser, who became Labour's longest serving prime minister, replaced him. Fraser became best known as New Zealand's head of government for most of World War II. In the post war period, however, ongoing shortages and industrial problems cost Labour considerable popularity, and the National Party, under Sidney Holland, gained ground, although Labour was able to win the 1943 and 1946 elections. Eventually, in the , Labour suffered electoral defeat. Fraser died shortly afterward, and was replaced by Walter Nash, the long serving minister of finance. It would be some time before Labour would return to power; Nash lacked the charisma of his predecessors, and National won considerable support for opposing the "industrial anarchy" of the 1951 waterfront dispute. In the , however, Labour won a narrow majority of two seats, and returned to office.

Екінші үкімет (1957-1960 жж.)

1957 жылдың соңында Еңбек партиясының үшінші премьер-министрі Нэш билікке келді. Билікке келгеннен кейін лейбористер төлем балансының мәселелерін шешу үшін қатаң шаралар қабылдау қажет деп шешті. Бұл жаңа қаржы министрі Арнольд Нордмейердің 1958 жылғы аса танымал емес "Қара бюджетіне" әкелді, ол алкогольге, темекіге, автомобильдерге және бензинге салықтарды көтерді. Бұл бюджет қабылданғаннан кейін бір жылдан аспайтын уақыт ішінде экономика жаңаруына қарамастан, партияның жеңіліске ұшырауына себеп болды деп кеңінен саналады. Ұлттық партия 1960 жылдары қайтадан билікке оралды. Қартайған Нэш 1963 жылы денсаулығы нашарлағандықтан зейнеткерлікке шықты. Нордмейер оны алмастырды, бірақ "Қара бюджет" тудырған жағымсыз әсер Нордмейердің партияның жағдайын жақсартуға ешқандай үлкен жетістікке жете алмауына себеп болды. 1965 жылы партия басшылығы жас Норман Киркке өтті, көптеген адамдар оның партияны қайта жандандыра алады деп сенді. Еңбек партиясы келесі екі сайлауда да жеңіліске ұшырады, бірақ 1972 жылы партия өзінің қарсыласынан айтарлықтай көп дауысқа ие болды.

Үшінші үкімет (1972-1975 жж.)

Керк белсенді премьер-министр болып көзге түсті және бірқатар жаңа саясатты енгізді. Оның сыртқы саясатындағы бағыттарына ядролық қару сынақтарына және Оңтүстік Африканың апартеидтік жүйесіне қатысты қатаң сын кірді. Дегенмен, Кирк денсаулығының нашарлауына ұшырады, бұл оның жұмыстың қарқынын баяулатудан бас тартуымен күшейді. 1974 жылы Кирк ауырып қайтыс болды. Оның орнына Билл Роулинг келді, бірақ ол сайлауда сол деңгейдегі тартымдылыққа ие болған жоқ – сол жылы Лейбористік партия Роберт Мулдун басшылығындағы Ұлттық партияға жеңіліп қалды. Роулинг жеңіліске ұшырағаннан кейін де біраз уақыт бойы Лейбористік партияның басшысы болып қалды. және жылдары Лейбористік партия Ұлттық партиядан көбірек дауыс жинады, бірақ оған теңдей орын алуға қол жеткізе алмады. Бұл Жаңа Зеландияның сайлау жүйесі бойынша қызу пікірталас тудырды және он бес жылдан кейін аралас пропорционалды сайлау жүйесін (АПСЖ) енгізуге себеп болды. Роулинг бұқаралық ақпарат құралдарында Мулдунмен теріс салыстырылды және Мулдунның агрессивті стилімен тиімді жұмыс істей алмады. 1983 жылы Роулингтің орнына Дэвид Ланге парламенттік фракция көбірек харизмалық деп есептеген басшылыққа келді. жылғы мерзімінен бұрын өткен сайлауда Лейбористік партия Ұлттық партияны үлкен айырмамен жеңді.

Төртінші үкімет (1984-1990)

Төртінші лейбористік үкімет билікке келген кезде, ол шығып бара жатқан Үшінші Ұлттық үкімет жасырып қойған қаржылық дағдарысты ашты. Мемлекеттік қарыздың өсуі тұрақты валюта бағамын сақтау үшін несие алудың қымбаттығына байланысты болды. Сайлау қорытындысы белгілі болғаннан кейін Лэнг Малдуннан Жаңа Зеландия долларын девальвациялауды сұрады, бірақ Малдун бас тартты, нәтижесінде конституциялық дағдарыс туындады және 1986 жылғы Конституциялық актіге өзгерістер енгізілді. Төртінші лейбористік үкіметтің экономикалық саясаты бұрынғы лейбористік үкіметтерден ерекшеленді. Қаржы министрі Роджер Дуглас неолибералдық теорияларды қолдады және экономика мен салық жүйесіне ауқымды еркін нарық реформаларын ("Рожерномика" деп аталды) енгізуге тырысты. Бұл Жаңа Зеландия долларын еркін айналымға шығаруды, мемлекеттік шығыстарды қысқартуды, салықтарды төмендетуді және барлық өнеркәсіптік субсидияларды жоюды қамтыды. Лейбористер көші-қон саясатын либералдады және Азиядан көшіп келуді ынталандырды. Төртінші лейбористік үкімет кезінде жасалған басқа да жаңалықтар: Уайтанги трибуналының юрисдикциясын 1840 жылға дейін кеңейту (Уайтанги шартына қол қойылған күн); гомосексуалдық қатынастарды заңдастырған 1986 жылғы Гомосексуалдық құқық реформасы туралы заң; және азаматтық және саяси құқықтарды тізімдеген Құқықтар туралы заң. Бірінші мерзімінде (1984–1987) лейбористік үкімет қабылданған радикалды қаржылық, экономикалық және әлеуметтік саясат реформаларына толық қолдау көрсетті, бірақ 1987 жылғы сайлау алдында келіспеушілік белгілері көріне бастады. 1991 жылы лейбористер Ұлттық партияға қарсы сайлауда тағы да маңызды жеңіске жетті, бірақ саясаттың бағытындағы жарылыстар жасырын қалды. Бай аудандардан дауыс алғанына қарамастан, лейбористер дәстүрлі сайлау округтерінде дауыс жоғалтты, ал Ремuera округі лейбористердің жеңісіне жақын келді. Лэнгтің ядролық қаруға қарсы ұстанымының арқасында жеңіске жеткен лейбористік көпшілікпен үкіметтің екінші мерзімінде (1987–1990) экономикалық саясат бойынша кабинетте даулар туды. Министрлер одан әрі реформалардың ауқымы мен қарқынын талқылады, партия мүшелері мен лейбористік солшыл дәстүрге адал жақтастар арасында наразылық туды. Кәсіподақтар кеңесі лейбористік партияны сынады. Парламент депутаты, үкімет саясатын сынаған бұрынғы партия президенті Джим Андертон, кейіннен солшыл Альянс партиясының бір бөлігі болған Жаңа лейбористік партияны құру үшін кетіп қалды. Джеффри Палмер жаңа лейбористік премьер-министр болды. Мур өзі 1993 жылғы сайлауда он алты орынды қайта жеңіп алғанына қарамастан, 1993 жылдың желтоқсанында Хелен Кларкпен ауыстырылды. Кларк Болгер (1993–1997) және Шипли (1997–1999) басшылығымен алты жыл бойы партияны Ұлттық үкіметке қарсы оппозицияда басқарды. Оппозициядағы бұл кезеңде партия Рожерномиканы сынға алды, бірақ ешқашан өзінің бастапқы солшыл тамырларына оралмады (Лейбористік партияның қазіргі ұстанымы орталық-солшыл). Бұл үкімет бірқатар реформаларды жүргізгенмен, бұрынғы лейбористік үкіметтермен салыстырғанда аса радикалды болған жоқ және жоғары деңгейдегі танымалдылықты сақтады. Альянс алайда танымалдылығын жоғалтты және ішкі дауларға ұшырады. Кларк Альянстың бөлінуін бірнеше ай бұрын сайлауды шақырудың себебінің бірі ретінде атады; лейбористер жеңіске жетті. Бесінші лейбористік үкіметтің саясатына KiwiSaver схемасы, Отбасы үшін жұмыс жасау пакеті, ең төменгі жалақыны жылына 5% арттыру, пайызсыз студенттік несиелер, аудандық денсаулық сақтау кеңестерін құру, бірқатар салық жеңілдіктерін енгізу, орта мектеп біліктілік жүйесін NCEA енгізу арқылы жаңарту және он төрт апталық аналық демалыс енгізу кірді. Лейбористер 2004 жылғы Азаматтық одақ туралы заңды да қолдады, ол бір жынысты және қарама-қарсы жынысты жұптар үшін азаматтық одақтарды заңдастырды. Бесінші лейбористік үкіметтің сыртқы саясаты либералды интернационалистік доктринаны айқын көрсетті, демократия мен адам құқықтарын ілгерілетуге, антимилитаризм мен қарусыздануға және еркін сауданы қолдауға ерекше мән берді. 2003 жылы үкімет Ирак соғысындағы Жаңа Зеландияның әскери әрекеттеріне қарсы болды. 2004 жылдың басында лейбористер жағалау және теңіз түбі дауында сынға ұшырады. Партия ішіндегі ішкі шиеленістер ақыры кіші министр Тариана Турианың отставкасына және оның жаңа Маори партиясын құруына әкелді. Одан кейін лейбористер Прогрессивтік партиямен (ешкім Альянс партиясының бөлінген бөлігі) коалиция құрды және орталық United Future және Жаңа Зеландия бірінші партияларымен күрделі сенім мен қолдау келісімдеріне келді, бұл әр партия басшысына министрлік портфель берді, ал қолдау көрсеткен партиялар кабинеттен тыс қалды. Шектелген қолдау келісімі лейбористерді Жасыл партиямен де байланыстырды, Жасылдарға сенім мен қолдау дауыс беруден бас тарту үшін белгілі бір саясаттық жеңілдіктер берді. Лейбористер Ұлттық партия оларды жеңгенде билікті жоғалтты.

When the Fourth Labour Government came into power it uncovered a fiscal crisis that had been largely hidden by the outgoing Third National Government. Government debt was skyrocketing, due largely to the costs of borrowing to maintain a fixed exchange rate. When the result of the election became clear, Lange asked Muldoon to devalue the New Zealand dollar, which Muldoon refused to do, resulting in a constitutional crisis and precipitating some of the changes in the Constitution Act 1986. The economic policy agenda of the Fourth Labour Government differed significantly from previous Labour governments. The minister of finance, Roger Douglas, supported neoliberal theories, and sought to implement sweeping free market reforms (dubbed "Rogernomics") to the economy and to the tax system. This involved floating the New Zealand dollar, cutting government spending, reducing taxes and removing almost all industry subsidies. Labour liberalised immigration policy and promoted migration from Asia. Other innovations during the term of the Fourth Labour Government included extending the jurisdiction of the Waitangi Tribunal back to 1840 (the date of the signing of the Treaty of Waitangi); the Homosexual Law Reform Act 1986, which legalised homosexual relations; and the Bill of Rights Act, which enumerated civil and political rights. Throughout its first term (1984–1987), the Labour government remained largely unified behind the enacted radical financial, economic and social policy reforms, but early signs of dissension began to appear before the 1987 election. In Labour won another considerable election victory against the National Party, while ruptures over the direction of policy remained concealed. Despite taking votes from affluent areas, Labour suffered negative swings in more traditional seats, while the blue ribbon seat of Remuera nearly fell into the Labour column. The government's second term (1987–1990), with an increased Labour majority won on the back of Lange's anti nuclear stance, saw emerging divisions over economic policy arising within Cabinet. Ministers debated the extent and pace of further reforms, and there was disillusion among party members and supporters loyal to Labour's left wing tradition. The Council of Trade Unions criticised the Labour Party. One vocal member of Parliament critical of government policy, former Party President Jim Anderton, departed to establish the NewLabour Party, which later became a part of the left wing Alliance Party. Geoffrey Palmer became the new Labour prime minister. Moore himself, despite recovering sixteen seats at the 1993 election, was replaced by Helen Clark in December 1993. Clark led the party in opposition to the National government for six years under the administrations of Bolger (1993–1997) and Shipley (1997–1999). During this period in opposition, the party made a measured repudiation of Rogernomics, although it has never returned to its original leftist roots (Labour's contemporary position is left of centre). This government, while undertaking a number of reforms, was not particularly radical when compared to previous Labour governments, and maintained a high level of popularity. The Alliance, however, fell in popularity and split internally. Clark cited the Alliance split as one of the reasons for calling the several months early; Labour won comfortably. Policies of the Fifth Labour Government included the KiwiSaver scheme, the Working for Families package, increasing the minimum wage 5% a year, interest free student loans, the establishment of District Health Boards, the introduction of a number of tax credits, overhauling the secondary school qualifications system by introducing the NCEA, and the introduction of fourteen weeks' parental leave. Labour also supported the Civil Union Act 2004, which legalised civil unions for same sex and opposite sex couples. The foreign policy of the Fifth Labour Government strongly reflected liberal internationalist doctrine, with a particular emphasis on promoting democracy and human rights, advocating for antimilitarism and disarmament, and encouragement of free trade. In 2003, the government opposed New Zealand military action in the Iraq War. In early 2004 Labour came under attack in the foreshore and seabed controversy. Significant internal tensions within the party eventually culminated in the resignation of junior minister Tariana Turia and her establishment of the new Māori Party. Following the , Labour formed a coalition with the Progressive Party (breakaway party of the old Alliance), and entered into complex confidence and supply agreements with the centrist United Future and New Zealand First parties, which gave each party's leader a ministerial portfolio, while the support parties remained outside the Cabinet. A limited support agreement also linked Labour with the Green Party, giving certain policy concessions to the Greens in return for abstention on confidence and supply votes. Labour lost power when the National Party soundly defeated it in the .

Оппозицияда (2008-2017 жж.)

2008 жылдың қарашасында өткен сайлауда Ұлттық партиядан жеңілгеннен кейін Хелен Кларк партия басшысы лауазымынан кетіп, оны Фил Гофф алмастырды (2008–2011 жылдар аралығында қызмет етті). Еңбек партиясы оппозициядағы соңғы мерзімінде төрт көшбасшыны ауыстырды, бұл салыстырмалы түрде жоғары көрсеткіш. Журналист Ники Хагер мұны Еңбек партиясының қоғамдық БАҚ және саяси ортадағы өзгерістерге реакциясымен байланыстырады. Гофф партияны екінші сайлаудағы жеңіліске әкелді, ал оның орнына 2011–2013 жылдары Еңбек партиясы парламенттік фракциясын басқарған Дэвид Ширер келді. Ширер фракцияның сенімін жоғалтқаннан кейін отставкаға кетті. 2013 жылғы көшбасшылық сайлаудан кейін Дэвид Кунлифф (2013–2014) басшылыққа ие болды, онда жаңа ережелерге сәйкес партия мүшелері мен кәсіби одақтар дауыс берудің 60% құрады. Еңбек партиясының көп бөлігі Кунлиффті қанағаттандырмады, бірақ партия мүшелері оған күшті қолдау көрсетті. Басшылыққа сайлауда ол Еңбек партиясы депутаттарының үштен бірінен ғана бірінші дауыс алды. Фракция Ардернді жаңа Еңбек партиясының көшбасшысы ретінде бекітті (2017–2023). Ардерн парламенттік көшбасшы болып сайланғаннан кейін Еңбек партиясының рейтингісі күрт өсті. Тамыз айының соңында бір сауалнамада олар 43% көрсеткіштің жоғалына көтерілді (Литл басшылығымен 24% болған), сондай-ақ он жылдан астам уақыттан бері алғаш рет пікір сауалнамаларында Ұлттық партияны озып кетті.

Алтыншы үкімет (2017-2023)

Партиялық сайлау кезінде Лейбористер партиясы дауыстардың 36,6%-ын алып, Өкілдер палатасындағы өкілдігін 46 орынға дейін арттырды, осылайша Парламенттегі екінші ірі партия атанды. Ол өз шешімінің себебін халықаралық және ішкі экономикалық жағдайдың өзгеруімен түсіндірді, сонымен қатар Лейбористік үкіметтің жылдам және "сейсмикалық" өзгерістерге ұшыраған жаһандық ортада жаңазеландиялықтардың әлеуметтік және экономикалық әл-ауқатын басқаруға ең лайықты екеніне сенді. Бұл коалиция, Жасылдар партиясының сенім мен қолдауымен бірге, Лейбористердің 2008 жылдан бері алғаш рет үкіметке оралуына мүмкіндік берді. Ардерн премьер-министр болды, ал Петерс оның орынбасары атанды. Лейбористік үкімет балалардың кедейлігін жоюға, жоғары білімді тегін етуге, иммиграцияны 20 000-нан 30 000-ға дейін азайтуға, абортты қылмыстық жазадан босатуға және 10 жыл ішінде барлық өзендерді жүзуге жарамды етуге уәде берді. Сондай-ақ Лейбористік үкімет Жаңа Зеландияда COVID-19 пандемиясына қарсы күресте жою стратегиясын қабылдады, карантин енгізіп, шекараларды жапты. 2020 жылы COVID-19 пандемиясына жауап бергені үшін Лейбористер партиясы мен премьер-министр Ардерн жоғары деңгейде қолдауға ие болды. 2020 жылдың шілде айының ортасында Қылмыстық алаяқтық жөніндегі басқарма 2017 жылғы жалпы сайлау кезінде екі қытай бизнесменінің Лейбористер партиясына жасаған қайырымдылықтарын тергеп жатқанын хабарлады. Лейбористер партиясының президенті Клэр Сзабо партияның тергеуге толыққанды қатысатынын мәлімдеді. 2020–2023 жылдар аралығында Фил Твайфорд, Клэр Керран, Мека Уайтири және Дэвид Кларк сияқты бірнеше министрлер түрлі бұзушылықтарға байланысты отставкаға кетті. Келесі сайлауда Лейбористер партиясы дауыстардың 50%-ын алып, Өкілдер палатасындағы өкілдігін 65 орынға дейін арттырды. Бұл 1996 жылы аралас пропорционалды сайлау жүйесі (ММП) енгізілгеннен бері бір партияның жалғыз өзі үкімет құруға жеткілікті орын алғанының алғашқы жағдайы болды. Бұл жеңіс "көшкінге ұқсас" деп сипатталды. Алайда, Лейбористер партиясының 2017 жылғы сайлау науқанындағы басты уәдесі болған Жаңа Зеландиядағы тұрғын үй мәселесіне назар аудармағаны үшін экономистер тарапынан сынға ұшырады. 2020–2023 жылдар аралығындағы маңызды саясаттар, бағдарламалар мен заңнамаларға "Таза көлік" жеңілдіктер бағдарламасы, Маори жаңа жылы Матарикиді мемлекеттік мереке деп жариялау, конверсиялық терапияға тыйым салу, аудандық денсаулық сақтау басқармаларын Te Whatu Ora (Health New Zealand) деп аталатын ұлттық денсаулық сақтау жүйесімен алмастыру, 2009 жылдың 1 қаңтарынан кейін туылғандарға темекі сатуға тыйым салатын темекіден адақтару заңын қабылдау, "үш рет құқық бұзу" заңын жою және тірі мал экспорттауға тыйым салу кірді. Сыртқы саясат саласында Лейбористік үкімет 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін Украинаны қолдады, Ресейге санкция салды, Ұлыбританиямен және Еуропалық Одақпен еркін сауда келісімдеріне қол қойды және Израиль-ХАМАС соғысына жауап ретінде ұстамдылықты жақтады. Үкімет сонымен қатар мемлекеттік секторда бірнеше бірлескен басқару шараларын жүзеге асырды, оның ішінде жергілікті билік органдарында Маори округтері мен сайлау округтерін бекіту, "Үш су" реформасы бағдарламасы және Te Aka Whai Ora (Маори денсаулық сақтау органы) құру. 2021 жылдың тамызында COVID-19 індетінің кеңінен таралуына байланысты Лейбористік үкімет жою стратегиясынан бас тартып, 2021 және 2022 жылдар аралығында карантин, шекаралық шектеулер, вакцина талаптары мен маска тағу режимін біртіндеп жеңілдетті. Осы кезеңде карантинге және вакцинацияға қарсы наразылық күшейіп, "Азаттық үшін дауыстар" және Брайан Тамакидің "Азаттық пен құқық коалициясы" сияқты бірнеше вакцинаға қарсы наразылық топтары пайда болды, бұл 2022 жылы Парламент ғимаратын басып алуға әкеп соқты. 2023 жылдың 19 қаңтарында Ардерн партия басшысы және, демек, премьер-министр лауазымынан кетіп қалатынын мәлімдеді. Осыған байланысты өткен көшбасшылық сайлауда Крис Хипкинс жалғыз үміткер болып, 22 қаңтарда жаңа Лейбористік партияның көшбасшысы болып бекітілді. Хипкинстің премьер-министрлік қызметі "тұрмыстық жағдайға байланысты шығындар" мәселесіне назар аудару және RNZ және TVNZ мемлекеттік телеарналарын біріктіру жоспары, биоотынға қатысты талаптар, дауыс беру жасын 16 жасқа дейін төмендету және "Таза көліктерді жаңарту" бағдарламасы сияқты бірқатар үкіметтік саясаттар мен бастамаларды жоюды немесе қайта қарауды қамтыды. Хипкинс үкіметі сонымен қатар 2023 жылы Окленд мерейтойы демалысында болған су тасқыны және Окленд пен Солтүстік аралдың шығыс жағалауын қиратқан Габриэль циклон сияқты екі табиғи апатқа жауап берді. Парламент таратылар алдында Лейбористік үкімет 1991 жылғы Ресурстарды басқару заңын алмастыру мақсатында екі заңды қабылдады. 2020–2023 жылдар аралығында Лейбористік партия депутаты Гаурва Шарма партиядан шығарылды, министрлер Стюарт Нэш және Кири Аллан отставкаға кетті, ал министрлер Майкл Вуд және Ян Тинетти Парламенттің артыққылықтары жөніндегі комитеті тарапынан жазаланды. 2023 жылғы 14 қазан күні өткен Жаңа Зеландияның жалпы сайлауында Лейбористік үкімет оппозициядағы Ұлттық партияға басымдық берді.

During the , Labour gained 36.6% of the party vote and increased its presence in the House of Representatives to 46 seats, making it the second largest party in Parliament. citing changing international and internal economic circumstances as the reasoning behind his decision, coupled with a belief that a Labour government was best placed to handle the social and economic welfare of New Zealanders in a global environment that was undergoing rapid and "seismic" change. This coalition, combined with confidence and supply from the Green Party, saw Labour return to government for the first time since 2008. Ardern became prime minister, with Peters as her deputy. The Labour government pledged to eliminate child poverty, make tertiary education free, reduce immigration by 20,000 to 30,000, decriminalise abortion, and make all rivers swimmable within 10 years. The Labour Government also adopted an elimination approach towards the COVID 19 pandemic in New Zealand, instituting lockdowns and closing the border. Both Labour and Prime Minister Ardern attracted high domestic poll ratings due to their initial COVID 19 responses in 2020. In mid July 2020, the Serious Fraud Office announced that it was investigating donations made to the Labour Party by two Chinese businessmen during the 2017 general election. Labour Party President Claire Szabó announced that the party would co operate with the investigation. The 2020–2023 term saw several ministerial resignations for various indiscretions, notably Phil Twyford, Clare Curran, Meka Whaitiri and David Clark. In the , Labour gained 50% of the party vote and increased its presence in the House of Representatives to 65 seats, marking the first time that a party has won enough seats to govern alone since the introduction of the MMP system in 1996. Described as a "landslide" victory Despite this landslide victory Labour faced criticism from economists due to the government's lack of action on New Zealand's housing affordability crisis, despite it being a key feature of Labour's 2017 election campaign. Notable policies, programmes and legislations during the 2020–2023 term included the Clean Car rebate programme, making the Māori New Year Matariki a public holiday, banning conversion therapy, replacing the district health boards with a national health service called Te Whatu Ora (Health New Zealand), passing smokefree legislation banning the sale of tobacco to anyone born after 1 January 2009, repealing "three strikes" legislation, and banning live animal exports. In terms of foreign policy, the Labour Government supported Ukraine following the 2022 Russian invasion of Ukraine, sanctioned Russia, signed free trade agreements with both the United Kingdom and European Union, and advocated restraint in response to the Israel Hamas War. The Government also implemented several co governance arrangements in the public sector including entrenching Māori wards and constituencies in local government, the Three Waters reform programme, and creating Te Aka Whai Ora (the Māori Health Authority). Following a major COVID 19 outbreak in August 2021, the Labour Government abandoned its elimination strategy and gradually eased lockdown, border restrictions, vaccine mandates and masking requirements between 2021 and 2022. During that period, growing opposition to lockdowns and vaccine mandates led to the emergence of several anti vaccination protest groups including Voices for Freedom and Brian Tamaki's The Freedoms and Rights Coalition, culminating in the 2022 occupation of Parliament's grounds. On 19 January 2023, Ardern announced her resignation as party leader and therefore prime minister. In the resultant leadership election Chris Hipkins was the only candidate and was confirmed as the new Labour leader on 22 January. Hipkins' premiership saw a shift in focus to "cost of living issues" and a "policy bonfire" that saw the scrapping or revision of several Government policies and initiatives including the planned merger of public broadcasters RNZ and TVNZ, a biofuel mandate, lowering the voting age to 16 years and the Clean Car Upgrade programme. Hipkins' government also responded to two natural disasters, the 2023 Auckland Anniversary Weekend floods and Cyclone Gabrielle, which devastated Auckland and the east coast of the North Island. Prior to the dissolution of Parliament, the Labour Government passed two laws as part of efforts to replace the Resource Management Act 1991. The 2020–2023 term saw the expulsion of Labour MP Gaurva Sharma, the resignations of ministers Stuart Nash and Kiri Allan, and ministers Michael Wood and Jan Tinetti being disciplined by Parliament's privileges committee. The 2023 NZ general election, held on 14 October 2023, saw the Labour government lose its majority to the opposition National Party.

Оппозицияда, 2023 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2023 жылдың қараша айының басында уақытша премьер-министр Крис Хипкинс Еңбек партиясының басшысы болып қайта сайланды, ал Кармель Сепулони оның орынбасары болып сайланды. 2024 жылдың басында үш тәжірибелі Еңбек партиясының депутаты – Келвин Дэвис, Рино Тирикатен және Грант Робертсон парламенттен кетті, бұл Шаннан Хальберт, Трейси Маклелан және Глен Беннеттке партия тізімі арқылы парламентке қайта оралуға мүмкіндік берді. 2024 жылдың ақпан айында Еңбек партиясы бұрынғы қолдауын кері алып, Жаңа Зеландияның AUKUS келісімінің ядролық емес бөлігіне қатысуына қарсы болды, сыртқы істер жөніндегі өкілі Фил Твайфорд оны "Қытайға қарсы агрессивті соғыс альянсы" деп сипаттады. 2024 жылдың сәуірінде Еңбек партиясы Жаңа Зеландияның Палестина мемлекетін мойындауын қажет етті.

Сайлаушылар қоры

Тарихи тұрғыдан алғанда, партияның тұрақты аймақтық сайлаушылар базасы қалалық жұмысшы табынан – негізінен қол еңбегімен айналысатын жұмысшылар мен кәсіби одақ мүшелерінен құралған. 1930 жылдардан бастап Лейборист партия әр түрлі әлеуметтік және экономикалық мәселелерге жауап беру және бейімделу арқылы, сондай-ақ демографиялық өзгерістерге (көшіп келушілер санының артуына және этникалық, әлеуметтік құрамының әртараптануына) ыңғайласу арқылы кең ауқымды партия ретінде бекітілді.

Жалпы және арнайы салалар

Партия мүшелігі әр парламенттік сайлау округінде географиялық негізде құрылған ұйымдармен байланысты. Базалық ұйымдарда 15 және одан жоғары жастағы кем дегенде 10 мүше болуы керек. Мүшелер сонымен қатар, ортақ мүдделері бар арнайы топтар (мысалы, университет студенттері мен оқытушылары, жастар, әйелдер, маори халқы, Пасифика аймағының халқы, көпмәдениетті топтар, мүмкіндігі шектеулі адамдар, ЛГБТ қауымдастығы және өнеркәсіп қызметкерлері) негізінде арнайы ұйымдар құра алады. Бұл ұйымдардың қатарында танымал Лейборист саясаткерлерін тәрбиелегендері де бар, сондай-ақ Vic Labour (Веллингтонның Виктория университетінің ұйымы) да бар. Мүшелік саны туралы мәліметтер көбінесе жарияланбайды. Толық (аффилиирленбеген) мүшелік 1976 жылы 55 000-ға жеткені белгілі. 1980-ші және 1990-шы жылдары партия мүшелігі бірінші Лейборист үкіметінен бұрынғы деңгейге дейін күрт төмендеді. Бұл құлдыраудың себебі кейбір мүшелердің Төртінші Лейборист үкіметінің ("Rogernomics") экономикалық саясатына наразы болуы болуы мүмкін. Елена Кларктың басшылығымен мүшелік саны қайта қалпына келе бастады, 2002 жылы 14 000 мүше тіркелді.

Конференция, кеңестер мен комитеттер

Сайлау округінің барлық бөлімшелерінен келген делегаттар, сондай-ақ, қосымша кәсіподақтардың делегаттары Еңбек сайлау округі комитетін (LEC) құрайды. LEC сайлау округіндегі партиялық ұйымдастыруға жауапты. Саясат және өзге мәселелер талқыланып, Жылдық конференцияға жіберіледі. Лидер лауазымы бос орынға шығуы немесе сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс кезінде лидер сайлауы басталады. Үміткерлер фракция ішінде ұсынылады. Еңбек партиясының қағидаларына сәйкес, партия мүшелері дауыстардың 40%-ын, депутаттар тағы 40%-ын, ал қосымша кәсіподақтар 20%-ын алады. Бұған қоса, Жаңа Зеландия Кәсіподақтар кеңесінің президенті Еңбек партиясының Жылдық конференциясында сөз сөйлеуді жалғастырады.

Жас жұмысшылар

Жас лейбористер партияның жастар қанаты болып табылады. Ол 30 жасқа дейінгі жас партия мүшелерін (және оған қатысты кәсіподақтардың жас мүшелерін) ұйымдастыру және жас Жаңа Зеландиялықтардың орташыл-солшыл саясатына кеңінен қатысуын ынталандыру мақсатында жұмыс істейді. Жас лейбористер Лейбористік партияның ең белсенді секторы болып табылады және саясатты әзірлеуде және науқандық жұмыстарда маңызды рөл атқарады. Оны партияның «ар-ұжданы» деп жақсы көреді. 2018 жылдың наурыз айында ақпан айында өткен Жас лейбористердің жазғы лагерінде 16 жасқа дейінгі төрт адамға қатысты жыныстық шабуыл жасалғаны туралы хабарлама тарады. Лагерьде «көптеген алкоголь» болғаны айтылды, сондай-ақ 18 жасқа толмаған адамдардың алкоголь ішкені де хабарланды. Жас лейбористер мен Лейбористік партия бұл айыптаулар туралы білгенімен, партия басшылығы премьер-министр Жасинда Ардернге хабарлаған жоқ. Айыптаулар жарияланғаннан кейін партия кеңес беру және қолдау көрсетуді ұсынды. Партия президенті Найджел Хоуорт партияның жүріс-тұрысы және жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты шағымдар саясатын тәуелсіз тексеруді жариялады, ол тамыз айының соңында аяқталды. Партия бұл есепті жариялаудан бас тартты.

Жергілікті билік

Еңбек партиясының мүшелері, қазіргі және бұрынғы парламент депутаттарының ішінде, Жаңа Зеландиядағы жергілікті билік сайлауларында түрлі жергілікті өкімет лауазымдарына қатысты. Олардың кейбіреуі Еңбек партиясынан кандидат ретінде бақ сынасса, қалғандары тәуелсіз саясатшы ретінде сайлауға түсті.

Окленд

Еңбек партиясы Окленд қалалық сайлауында «City Vision» солшыл сайлау тізімімен бірге бақ сынасты, ол жергілікті Еңбек, Жасыл партиялар мен басқа да прогрессивті күштерді білдіреді. 2022 жылғы Окленд қалалық сайлауынан кейін Окленд қалалық кеңесінде төрт кеңесші Еңбек партиясы тізімі бойынша, ал біреуі оның серіктес «City Vision» тізімі бойынша қызмет етті. Бұған қоса, 26 Еңбек партиясы үміткері Оклендтің жергілікті қауымдастық кеңестеріне, ал төрт Еңбек партиясы үміткері Окленд аймағындағы жергілікті лицензиялық трасттарға сайланды. Сонымен қатар, жеті «City Vision» жергілікті кеңес мүшесі және үш «City Vision» алкогольдік өнімдерді лицензиялау траст мүшесі де сайланды. Бұрынғы Еңбек партиясы депутаты және министрі Фил Гофф 2016 мен 2022 жылдар аралығында Окленд қаласының мэрі қызметін екі мерзімге атқарды.

Крайстчерч

Крайстчерчте бұрынғы Лейборист партиясының депутаты және министрі Лианна Далзиел 2013 және 2022 жылдар аралығында үш мерзімге қала әкімі болып қызмет етті. Ол тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсті.

Крайстчерч қалалық кеңесінде Лейборист партиясы «Халық таңдауы» (бұрынғы Крайстчерч 2021) деп аталатын қоғамдық тәуелсіздерді де қамтитын бірлестік сақтайды. 2019 жылғы Крайстчерч жергілікті сайлауында «Халық таңдауы» партиясының үміткерлері 10 қоғамдық кеңес орынын, жеті кеңес орынын және бірнеше қоғамдық кеңес төрағалығын жеңіп алды.

Дунедин

2016 жылдың 26 ақпанында Дунедин қалалық кеңесінің мүшесі және бұрынғы Лейборист партиясының депутаты Дэвид Бенсон Поуп қазан айында Дунединнің жергілікті сайлауына «Жергілікті Лейборист» тізімі бойынша қатысатынын жариялады. Бенсон Поуп Лейборист партиясының мүшесі болса да, 2013 жылғы жергілікті сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде бақ сынаған еді. Бұл хабар қаланың басты жергілікті билік тізімі – орталық-солшыл «Үлкен Дунедин» тобының таратылуымен бірге келді. 20 сәуірде Лейборист партиясы 2016 жылғы Дунедин сайлауында үміткерлер блогын ұсыну жоспарынан бас тартқаны хабарланды. Дегенмен, партия басқа үміткерлерді қолдау мүмкіндігін жоққа шығармады. 2019 жылғы жергілікті сайлауда Стив Уокер мен Мариан Хоббс Лейборист партиясының тізімі бойынша Дунедин қалалық кеңесі мен Отаго аймақтық кеңесіне сайланды. Кейін Хоббс 2021 жылдың қараша айында Отаго аймақтық кеңесінен қанағаттамады. 2022 жылғы Дунедин қалалық сайлауында Стив Уокер мен Джой Дэвис Дунедин қалалық кеңесіне Лейборист партиясынан кандидаттар ретінде түсті. Уокер қайта сайланса, Дэвисқа орын бұйырмады.

Жаңа Плимут

Нью-Плимутта бұрынғы парламент депутаты Гарри Дюйнховен 2010 жылдан 2013 жылға дейін қала әкімі болды, содан кейін Эндрю Джадд одан жеңіліс тапты.

Солтүстік Палмерстон

2016 жылдан бастап Еңбек партиясы Палмерстон Солтүстік жергілікті сайлауларына қатыса бастады, бұл жергілікті басқару органдарында ұлттық партиялық мүшелікті ұстап тұрудың ұзақ жылдарға созылған дәстүрін тоқтатты. 2016 жылғы жергілікті сайлауда Лорна Джонсон Еңбек партиясының тізімі бойынша Палмерстон Солтүстік қалалық кеңесіне сайланды. 2019 жылғы жергілікті сайлауда оған Зұлфиқар Батт қосылды, ол да Еңбек партиясынан кандидат болды. 2022 жылғы жергілікті сайлауда Джонсон Палмерстон Солтүстік қалалық кеңесіне қайта сайланды, ал Батт жеңіліске ұшырады.

Роторуа

Бұрынғы сайлау округінің өкілі, сосын Лейбористік партия тізімінен депутат болған Стив Чадвик 2013 жылғы сайлауда Роторуа қаласының мэрі болып сайланды. Ол өзін тәуелсіз кандидат ретінде ұсынды. 2022 жылы отставкаға кеткенге дейін үш мерзім бойы қызмет етті.

Веллингтон аймағы

2022 жылы Веллингтон жергілікті сайлауында төрт Лейборист партиясы кеңесшісі сайланды: Бен МакНалти – Солтүстік округ, Ребекка Мэтьюс – Батыс-Онслоу округ, Тери О'Нилл – Шығыс округ және Нуреддин Абдурахман – Оңтүстік округ. Лейборист партиясының депутаты Пол Игл 2022 жылғы Веллингтон қаласының әкімдігіне сайлауда сәтті өте алмады, бірақ үшінші орынды иеленді. Үлкен Веллингтон аймақтық кеңесіндегі Веллингтон қалалық округінің кеңесшісі Даран Понтер 2022 жылғы Веллингтон жергілікті сайлауында Лейборист партиясының тізімі бойынша қайта сайланған жалғыз кеңесші болды. Кемпбелл Барри 2019 жылдан бері Лоуэр-Хатт қаласының әкімі болып табылады және 2022 жылғы Хатт қалалық кеңесі сайлауында Вайнуиомата округінің кеңесшісі Кери Браунмен бірге Лейборист партиясының тізімі бойынша қайта сайланды.

Ухангуй

Вангануиде Лейборист Хамиш Макдуолл 2022 жылғы жергілікті сайлауда Эндрю Трипке жеңілгенге дейін екі мерзім бойы қала әкімі болып қызмет етті. Бұрын Макдуолл осы партиядан Вангануи округіне депутаттыққа түскен болатын. Макдуолл тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға қатысты.

Парламент

Сайлау партиясыДауыс саныЖалпы пайызыЖеңген орындарСтатусы1919131,40224.2% қатар аралығы=3 1922150,44823.70% 1925184,65027.20% 1928198,09226.19% 1931244,88134.27% 1935434,36846.17% Екі партиялық жүйе дәуірі1938528,29055.82% қатар аралығы=3 1943522,18947.6% 1946536,99451.28% 1949506,07347.16% қатар аралығы=3 1951473,14645.8% 1954481,63144.1% 1957531,74048.3% 1960420,08443.4% қатар аралығы=4 1963383,20543.7% 1966382,75641.4% 1969464,34644.2% 1972677,66948.37% 1975634,45339.56% қатар аралығы=3 1978691,07640.41% 1981702,63039.01% 1984829,15442.98% қатар аралығы=2 1987878,44847.96% 1990640,91535.14% қатар аралығы=2 1993666,75934.68% Аралас пропорционалды өкілдік жүйесі дәуірі1996584,15928.19% 1999800,19938.74% қатар аралығы=3 2002838,21941.26% 2005935,31941.10% 2008796,88033.99% қатар аралығы=3 2011614,93627.48% 2014604,53425.13% 2017956,18436.89% 20201,443,54650.01% 2023767,23626.91%

1946 жылға дейін Лейборист партиясы барлық 80 округте кандидаттарды тікелей ұсынбады, сол жылы ол барлық округтерде кандидаттарды тікелей ұсынды. Ұлттық атқару комитетінің есептеріне сәйкес, 1919 жылғы ресми кандидаттардың саны белгісіз (53 немесе мүмкін 46). Партия 1922 жылы 41 кандидатты, 1925 жылы 56 кандидатты, 1928 жылы 55 кандидатты, 1931 жылы 53 кандидатты, 1935 жылы 70 кандидатты, 1938 жылы 78 кандидатты және 1943 жылы 77 кандидатты тікелей ұсынды. Лейбористер Лейбористермен бірге дауыс берген тәуелсіз кандидаттарға, мысалы, Нельсоннан Гарри Атморға және Матаурадан Дэвид Макдугалға қарсы аттанбады. Лейбористер 1935 жылы екі Орал партиясының кандидаттарына қарсы кандидаттарды тікелей ұсынбады, бірақ 1938 жылы екі кандидат та жеңіліске ұшырады.