Кіріспе

Халкирк (Hàcraig) — Шотландияның Хайленд кеңесі аумағындағы Кейтнесс аймағында, Тёрсо өзенінің жағасында орналасқан ауыл. Халкирктен B874 тас жолы солтүстікке қарай Тёрсоға, ал шығысқа қарай Георгемасқа дейін созылады. Ауыл Халкирк приходінің құрамында және жергілікті тұрғындар оны Шотландиядағы алғашқы жоспарланған ауыл деп есептейді. 1222 жылы Оркней жарының соңғы скандинавиялық өкілі Джон Харальдссон, осы кезде Кейтнесс Норвегия Корольдігінің бір бөлігі болғанда, Халкирктегі сарайында жергілікті шаруалар Мельрозелық Адамды өртеуге тікелей қатысы бар деп айыпталды. Сол кездегі тарихшы, даниялық Боэций Харальдссонды епископтың өліміне кінәлі деп жазды. Жарл өзінің кінәсіздігіне серт бергеннен кейін, Александр II Оркней жарының құрлықтағы бөлігіне құқығын иелену мүмкіндігін пайдаланды. Ол жеке өзі Кейтнесске сапар шегіп, көптеген шаруаларды дарға асты, ал қалғандарын мүгедектендірді. Оның бұл әрекеттері Папа Онорий III тарапынан мақұлданды, және ширек ғасырдан кейін ол Католик шіркеуінен мақтау ала берді, мысалы, Папа Селестин IV-тен бұқа сыйлығын алды.

Собор

Бір кезде бұл жерде Кейтнес епархиясының соборы орналасқан. 13 ғасырдың басында епископ тағайындаған ондықтан бас тартуға қарсы көтеріліс жергілікті шаруаларды собордың асханасын қоршауға және оны епископ Адам Мелроуз ішінде болғанда өртеп жіберуге әкелді. Адамның ізбасары Гилберт де Моравия епархия орынды Дорнохқа көшірді, және Халькирк соборының шіркеуінің немесе епископтың резиденциясының ешқандай қалдықтары жоқ.

Тарихи дәмдеуіштер

Халкиркте екі виски дестилериясы болған, Герстон 1796 жылдан 1885 жылға дейін, ал Бен Морвен (сондай-ақ Герстон II деп те аталады) 1886 жылдан шамамен 1911 жылға дейін. Екеуі де Герстон шаруашылығының жанында, Тёрсо өзенінің жағасында орналасқан және екеуі де Кальдер Берннен су алған. Бен Морвен дестилериясы таудың атымен аталыпты, ол Кейтнестің ең жоғары нүктесі. Алғашқы Герстон дестилериясын Фрэнсис Свансон алғаш тіркеген, ал 1825 жылы Джон мен Джеймс есімді екі ұлы оны кеңейткен. Сэр Роберт Пил осы вискидің дәмін ұнатқан деседі. 1872 жылы жаңа иелеріне сатылғаннан кейін көп ұзамай дестилерия жабылып, өзін Герстон дестилериясы деп атаған лондондық компания жаңа дестилерия салуға шешім қабылдады. 1897 жылы жаңа дестилерия Northern Distilleries Limited компаниясына Ben Morven деген атпен сатылды. Ол ешқашан аса сәтті болған жоқ және шамамен 1911 жылы жабылды. Дистилляциялық цех әлі де тұр.

Фэрвью үйі

Фэрвью Хаус – 1856 жылдан бері сақталған, қазір тұрғын үй кешеніне айналған бұрынғы кедейлер үйі.

Атақты тұрғындар

Халкирк – Александр Киттің (1795–1873) туған жері. Ол Жаңа Шотландияның Галифакс қаласына қоныс аударып, құрметті саясатшы және сыра қайнатушы ретінде танылды. Ол бүкіл Канадада ең танымал сырасы – Александр Киттің «Индия Пэли эль» сырасымен мәшһүр. Профессор Джон Малколм ФРСЕ (1873–1954) де Халкиркте туып өскен.