Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рутвелл – Шотландияның Дамфрис және Галлоуэй аймағындағы Дамфрис пен Аннан қалалары арасындағы Солвей фьордында орналасқан ауыл және приход. Томас Рэндольф, Моррей графы, Рутвеллді өзінің туысы, сэр Уильям Мюррейге сыйға берді, ал 1509 жылы король Джеймс VI Кокпулдің сэр Джон Мюррейге оны растады. Кейін ол Аннандейл графы атағын алды: Рутвеллдегі олардың жерлері 1658 жылы Лорд Стормонтқа, ал 1792 жылдан кейін Мансфилд графтарына мұрагерлік бойынша өтті. Рутвеллдің ең белгілі тұрғыны – пастор Генри Дункан. Ол дін қызметкері, жазушы, антиквар, геолог, баспагер, меценат, суретші және кәсіпкер болған. 1810 жылы доктор Дункан әлемдегі алғашқы коммерциялық үнем банкін – Рутвелл үнем банкін ашты, ол инвесторлардың шағын үнемдеріне пайыз төледі. Үнем банкі мұражайы Ұлыбританиядағы үй үнемдерінің бастапқы тарихын баяндайды. Мұражай Рутвелл үнем банкі орналасқан жерде сақталған. 1818 жылы Дункан Шотландия реформациясы кезінде қиратылған Рутвелл кресін қалпына келтірді, ол Ұлыбританиядағы ең әдемі англосаксон крестерінің бірі болып есептеледі және қазір Рутвелл шіркеуінде сақтаулы. Бұл крест латын және көне ағылшын тілдеріндегі мүсіндері мен жазуларымен, соның ішінде англосаксон рундарымен ерекшеленеді, оларға көне ағылшын поэмасы «The Dream of the Rood» үзінділері кіреді. 1843 жылы Шотландия шіркеуіндегі бөліністен кейін доктор Дункан Шотландияның еркін шіркеуінің негізін қалаушы пасторлардың бірі болды. Жастық шағында Роберт Мюррей М'Шейн жазғы демалысын Рутвеллге жақын Кларенсфилд ауылындағы, анасының әпкесі тұрған Clarence Cottage коттеджінде өткізді. Осы сапарлар кезінде ол жиі «ешкі» Генри Дунканды пасторлық үйге шақырып тұратын. М'Шейннің ата-анасы Шотландияның осы бөлігінде дүниеге келген. Брау құдығы Рутвелл ауылынан батысқа қарай 3 км қашықтықта орналасқан. Судағы темір тұздарының жоғары концентрациясы салдарынан қызғылт түске боялған бұл құдыққа шотланд ақыны Роберт Бернс соңғы ауруын емдеу үшін темірге толы су ішу арқылы шипа табамын деп үміттенген. Бұрын ауылға Рутвелл теміржол станциясы қызмет көрсеткен.
Ruthwell is a village and parish on the Solway Firth between Dumfries and Annan in Dumfries and Galloway, Scotland. Thomas Randolph, Earl of Moray, gave Ruthwell to his nephew, Sir William Murray, confirmed to Sir John Murray, of Cockpool, in 1509 by King James VI. He was later given the title Earl of Annandale: their landownings in Ruthwell passed by inheritance to Lord Stormont in 1658, and after 1792 to the Earls of Mansfield. Ruthwell's most famous inhabitant was the Rev. Henry Duncan. He was a minister, author, antiquarian, geologist, publisher, philanthropist, artist and businessman. In 1810 Dr Duncan opened the world's first commercial savings bank, Ruthwell Savings Bank, paying interest on its investors' modest savings. The Savings Bank Museum tells the story of early home savings in Britain. The museum is on the site of the Ruthwell Savings Bank. In 1818, Duncan restored the Ruthwell Cross, one of the finest Anglo Saxon crosses in the United Kingdom, now in Ruthwell church, which had been broken up in the Scottish Reformation. This cross is remarkable for its sculpture and inscriptions in Latin and Old English, some in Anglo Saxon runes, which include excerpts from The Dream of the Rood, an Old English poem. After the Disruption of 1843 in the Church of Scotland, Dr. Duncan became one of the founding ministers of the Free Church of Scotland. During his youth, Robert Murray M'Cheyne spent summer holidays at Clarence Cottage in the hamlet of Clarencefield near Ruthwell, the home of his maternal aunt. During these visits he would often call to see "Uncle" Henry Duncan at the manse. M'Cheyne's parents were born in this part of Scotland. The Brow Well is situated 3 km west of the village of Ruthwell. This well, stained reddish by the high levels of iron salts in the water, is the place where Scottish poet Robert Burns hoped to cure his final illness by drinking the iron rich water. The village was once served by Ruthwell railway station.