Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның Арброт қаласындағы Арброт аббаттығы 1178 жылы король Вильгельм Арыстан Келсо аббаттығынан келген Тиронендік бенедиктин монахтарының тобы үшін құрылған. Ол 1197 жылы корольдің Англия сарайында кездескен, қаза тапқан Әулие Томас Бекетке арналды. Бұл Вильямның жеке құрған жалғыз аббаттығы болды – ол 1214 жылы шіркеудің бас алтарының алдында жерленді. Соңғы аббат – 1522 жылы өзінің ағасы Джеймстің орнын басып, Сент-Эндрюс архиепископы болған кардинал Дэвид Битон. Аббаттық Historic Environment Scotland қамқорлығында және жыл бойы жұртшылыққа ашық (кіру ақысы бар). Арброт қаласындағы Хай-стрит көшесінің жоғарғы бөлігінде ерекше қызыл құмтас қираған орындары тұр.
Arbroath Abbey, in the Scottish town of Arbroath, was founded in 1178 by King William the Lion for a group of Tironensian Benedictine monks from Kelso Abbey. It was consecrated in 1197 with a dedication to the deceased Saint Thomas Becket, whom the king had met at the English court. It was William's only personal foundation — he was buried before the high altar of the church in 1214. The last Abbot was Cardinal David Beaton, who in 1522 succeeded his uncle James to become Archbishop of St Andrews. The Abbey is cared for by Historic Environment Scotland and is open to the public throughout the year (entrance charge). The distinctive red sandstone ruins stand at the top of the High Street in Arbroath.
Тарих
Король Уильям аббатханаға оның негізін салған Келсо аббатханасынан тәуелсіздік берді және оны кең қолдап, 24 шіркеуден түскен кірістермен, әрбір патшалық қалашықтағы жерлермен және тағы да басқасымен қамтамасыз етті. Аббатхана монахтарына базар ашуға және порт салуға рұқсат берілді. Англия королі Джон аббатханаға Англияның кез келген жерінде (Лондоннан басқа) кеден төлемей тауар сатуға және алуға рұқсат берді. Бұл науқан Шотландияның ең маңызды құжатының бірі – Арброт декларациясының туған жері саналатын Ангус аймағының танымал нысанына ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енуіне қол жеткізуді мақсат етеді. Науқанды қолдаушылар аббатхананың тарихи маңызы оны Дүниежүзілік мұра мәртебесіне ие болуға лайықты кандидат етеді деп санайды. MSP Алекс Джонстон: «Арброт декларациясы – әдебиеттегі ең маңызды және жалпыға ортақ туынды» деп жазды. 2008 жылы Науқан тобының төрағасы, кеңесші Джим Миллер бұл өтінішті күшейту үшін халыққа арызбен жүгінді. «Біз тек жергілікті тұрғындардан, әсіресе, Арброт декларациясы мен Арброт аббатханасын Біріккен Ұлттар Ұйымы мойындауы үшін науқанға қол қоюларын сұрап отырмыз. Бізге жергілікті халықтың қол қоюы керек, себебі Біріккен Ұлттар Ұйымы осыны талап етеді».
King William gave the Abbey independence from its founding abbey, Kelso Abbey, and endowed it generously, including income from 24 parishes, land in every royal burgh and more. The Abbey's monks were allowed to run a market and build a harbour. King John of England gave the Abbey permission to buy and sell goods anywhere in England (except London) toll free. The campaign seeks to gain World Heritage Status for the iconic Angus landmark that was the birthplace of one of Scotland's most significant document, The Declaration of Arbroath. Campaigners believe that the Abbey's historical pronouncement makes it a prime candidate to achieve World Heritage Status. MSP Alex Johnstone wrote "Clearly, the Declaration of Arbroath is a literary work of outstanding universal significance by any stretch of the imagination" In 2008, the Campaign Group Chairman, Councillor Jim Millar launched a public petition to reinforce the bid explaining "We're simply asking people to, local people especially, to sign up to the campaign to have the Declaration of Arbroath and Arbroath Abbey recognised by the United Nations. Essentially we need local people to sign up to this campaign simply because the United Nations demand it."
Сәулет сипаттамалары
Аббатхана жергілікті қызыл құмтастан пайдаланылып, шамамен алпыс жыл бойы салынған, бірақ бір тұтас, негізінен "Тұңғыш ағылшын" архитектуралық стиліндегі дизайн әсерін береді. Дегенмен, батыс жағындағы дөңгелек аркалы процессиялық есігі Норман стилінің соңғы кезеңіне немесе одан өту кезеңіне тән. Есіктің үстіндегі трифориум (ашық аркада) шотланд ортағасырлық сәулетінде бірегей. Оның екі жағында соқыр аркадалармен әшекейленген екі мұнара орналасқан. Ғимараттың пішіні крест тәрізді, ұзындығы 84 метр, ені 49 метр. Бүгінде сақталғандары – 15 ғасырда абат Панитер салған сакристика, Шотландиядағы ең үлкен ланцет терезелері бар оңтүстік трансепті, хор мен пресвитерияның бөлігі, кеме залының оңтүстік жартысы, батыс мұнараларының бөліктері және батыс есігі. Бұл ғимараттың бастапқыда орталық мұнарасы және, мүмкін, шпилі болған. Бұлар айналасындағы ауылдардан да көрініп тұрған, сонымен қатар теңізшілерге бағыт беруге көмектескен. Қабырғалардың жұмсақ құмтасы ішкі жағынан әкпен, ал сыртқы жағынан сылақпен қорғалған. Бұл жабындар уақыт өте келе жоғалып, архитектуралық бөлшектердің көп бөлігі эрозияға ұшырады. Бірақ, нығайту жұмыстары кезінде қираған жерлерден табылған фрагменттер бастапқыдағы тазартылған, бірақ қатаң емес стильді көрсетеді. Оңтүстік трансептідегі ерекше дөңгелек терезе түнде теңізшілерге маяк ретінде қызмет еткен. Жергілікті тұрғындар оны "Round O" деп атайды, осы дәстүрге байланысты Арброт тұрғындары "Reid Lichties" (шотландтық reid = қызыл) деп аталады. Аббатхананың монастырлық ғимараттарынан әсерлі қақпа үйі ғана сақталған, ол шіркеудің оңтүстік-батыс бұрышы мен Бас көшедегі қорғаныс мұнарасы арасында орналасқан, сондай-ақ 13, 15 және 16 ғасырларда салынған Аббат үйі – Шотландиядағы осы типтегі ең жақсы сақталған ғимарат. 2001 жылдың жазында Аббатхананың батыс жағында жаңа келушілер орталығы ашылды. Бұл қызыл құмтаспен қапталған ғимараттың ерекше "толқын тәрізді" органикалық шатыры бар, ол седуммен жасылдандырылған. Орталықта Аббатхана тарихына арналған көрмелер, сақталған ең жақсы тас жұмыстары және басқа да жәдігерлер қойылған. Жоғарғы қабатта Аббатхана кешенінің масштабты моделі, ғимарат толыққан кездегі компьютерлік "ұшу" арқылы жасалған реконструкциясы және қираған жерлердің тамаша көрінісі бар галерея орналасқан. Орталық 2002 жылы Angus Design Award сыйлығын жеңіп алды. Құрылыс басталғанға дейін келушілер орталығының орнындағы археологиялық зерттеулер ортағасырлық қабырғаның негіздерін, қақпасын және құрылыс кезінде тасталған тас жұмыстарын ашты, бұл аймақтың Аббатхана салынып жатқан кезде шеберханалардың орны болғандығын көрсетті.
The Abbey was built over some sixty years using local red sandstone, but gives the impression of a single coherent, mainly 'Early English' architectural design, though the round arched processional doorway in the western front looks back to late Norman or transitional work. The triforium (open arcade) above the door is unique in Scottish medieval architecture. It is flanked by twin towers decorated with blind arcading. The cruciform church measured 276 feet (84 m) long by 160 feet (49 m) wide. What remains of it today are the sacristy, added by Abbot Paniter in the 15th century, the southern transept, which features Scotland's largest lancet windows, part of the choir and presbytery, the southern half of the nave, parts of the western towers and the western doorway. The church originally had a central tower and (probably) a spire. These would once have been visible from many miles over the surrounding countryside, and no doubt once acted as a sea mark for ships. The soft sandstone of the walls was originally protected by plaster internally and render externally. These coatings are long gone and much of the architectural detail is sadly eroded, though detached fragments found in the ruins during consolidation give an impression of the original refined, rather austere, architectural effect. The distinctive round window high in the south transept was originally lit up at night as a beacon for mariners. It is known locally as the 'Round O', and from this tradition inhabitants of Arbroath are colloquially known as 'Reid Lichties' (Scots reid = red). Little remains of the claustral buildings of the Abbey except for the impressive gatehouse, which stretches between the south west corner of the church and a defensive tower on the High Street, and the still complete Abbot's House, a building of the 13th, 15th and 16th centuries, which is the best preserved of its type in Scotland. In the summer of 2001, a new visitors' centre was opened to the public beside the Abbey's west front. This red sandstone clad building, with its distinctive 'wave shaped' organic roof, planted with sedum, houses displays on the history of the Abbey and some of the best surviving stonework and other relics. The upper storey features a scale model of the Abbey complex, a computer generated 'fly through' reconstruction of the church as it was when complete, and a viewing gallery with excellent views of the ruins. The centre won the 2002 Angus Design Award. An archaeological investigation of the site of the visitors' centre before building started revealed the foundations of the medieval precinct wall, with a gateway, and stonework discarded during manufacture, showing that the area was the site of the masons' yard while the Abbey was being built.