Кіріспе
Керала штатындағы халықаралық әуежай, Үндістан
Тхеруваннатхапурам халықаралық әуежайы – Үндістанның Керала штатының астанасы Тхеруваннатхапурам қаласын қамтитын халықаралық әуежай. 1932 жылы салынған бұл әуежай Керала штатындағы алғашқы әуежай және 1991 жылы ресми түрде жарияланған Үндістанның бесінші халықаралық әуежайы. Air India, Air India Express, IndiGo және SpiceJet әуе компанияларының операциялық базасы осы әуежайда орналасқан. Аумағы шамамен 20 шаршы километрді құрайтын әуежай қала орталығынан және Падманабхасвами ғибадатханасынан батысқа қарай орналасқан, 2024 жылғы мәлімет бойынша Үндістандағы 15-ші әуежай болып табылады. 2023-24 қаржы жылында әуежай 4,4 миллионнан астам жолаушыны және 30 мыңнан астам ұшақ қозғалысын қабылдады. Әуежайда Air India-ның Boeing 737 типті ұшақтарына техникалық қызмет көрсету, жөндеу және күрделі жөндеу (MRO) бөлімі орналасқан, ол екі ангардан тұрады және негізінен Air India Express ұшақтарына қызмет көрсетеді.
Тарих
Әуежай 1932 жылы Аттингал және Траванкор корольдігінің патшайымы Картика Тирунал Лакшми Баидің күйеуі, лейтенант-полковник Раджа Года Варманның бастамасымен, Корольдік ұшу клубының бөлігі ретінде құрылды. Тәжірибелі ұшқыш Раджа Года Варман, Траванкорды Үндістанның авиациялық картасына енгізу қажеттігін сезініп, Траванкор Дурбарына әуеайлақ құру процесін бастауды өтінді. Осы мәселе бойынша Патшаға Принц-консорт толыққанды есеп ұсынды. Патшаның подполковник Раджаның әйелінің ағасы екенін атап өткен жөн, ал полковниктің балалары тақ мұрагерлері болды. 1935 жылы Махараджа Читира Тируналдың қолдауымен Tata Airlines DH.83 Fox Moth ұшағымен әуежайға алғашқы рейсін жасады. Рейсте Үндістанның алғашқы ұшқышы Невилл Винсент, Tata компаниясының өкілі Жамшед Навороджи, Карачидегі Траванкордың коммерциялық агенті Канчи Дваркадас және Британдық Үндістанның вице-королі лорд Уиллингтоннан келген Махараджаға арналған арнайы хат болды. Бірінші рейс 1935 жылдың 1 қарашасында Royal Anchal (Траванкор поштасы) поштасын Бомбейге жеткізді. 1938 жылы Траванкордың патша үкіметі Дакотаны Махараджаның жеке ұшағы ретінде сатып алып, мемлекетті әуе шабуылдарынан қорғау үшін Корольдік Үндістан әуе күштерінің (Траванкор) алғашқы эскадрильясын орналастырды. Тәуелсіздік алғаннан кейін, жаңа ішкі терминал, 1-терминал салынысымен әуеайлақ ішкі рейстерге пайдаланылды. 1970-ші жылдардың соңында Air India Аравия түбегіндегі қалаларға Boeing 707 ұшағымен халықаралық рейстерді бастады. 80-ші жылдардың басында сол кездегі Indian Airlines Коломбоға рейстер жасады, одан кейін Мале қаласына бағыт ашылды. Кейін Gulf Air, Sri Lankan Airlines (бұрынғы Air Lanka) және Air Maldives (қазіргі Maldivian) рейстерін бастады. Одан кейін Sharjah қаласына рейстерді бастаған Indian Airlines пайда болды. 1991 жылдың 1 қаңтарында TIA халықаралық әуежайға жаңартылды, бұл Дели, Бомбей, Мадрас және Калькуттадан кейін Үндістанның бесінші халықаралық әуежайы болды. 2011 жылдың 1 наурызында жаңа халықаралық терминал, 2-терминалдан алғашқы рейс жасалды. Шарджадан келген IX 536 (Air India Express) рейсі алғашқы келген рейстің бірі болды. Air India Express осы жаңа терминалдан Дубайға алғашқы рейсін жүргізді. IndianOil Skytanking – 2016 жылдың наурызында Тривендрумда отын құюды бастаған компания. Бұл 2013 жылдың 9 қаңтарынан 2017 жылға дейін жұмысын тоқтатқан Kairali Airlines компаниясының негізгі хабы болды. 2018 жылдың қараша айында Орталық үкімет Үндістанның әуежайлар басқармасы (AAI) ұсынған Тривендрумды қоса алты әуежайды жалға беру туралы ұсынысты мақұлдады. Келесі айда AAI алты әуежайдың операциялық басқару және даму (OMD) келісімшарттарын беру үшін халықаралық бәсекелі тендерді бастады. Adani Group, GMR Group және Kerala State Industrial Development Corporation (KSIDC) тендерге қатысты, жеңімпаз Adani Group атанды. Әуежайды тендерге салу процесіне қатысты қоғамдық мүдделерге байланысты бірнеше сот процестері болғандықтан, Үкімет Аэропортты Адани компаниясына сот шешіміне байланысты беруге келісім берді. Осыған сәйкес, AAI 2020 жылдың қыркүйегінде Adani компаниясымен келісім-шарт жасады. Adani Group құрған Adani Thiruvananthapuram International Airport Limited (ATIAL) компаниясы әуежайды елу жыл бойы басқаратын, басқаратын және дамытатын болады. Келісімге сәйкес, ATIAL концессиялық келісім жасалғаннан және банктік кепілдік төленгеннен кейін ғана, сондай-ақ заңдық кедергілер жойылғаннан кейін ғана әуежайды басқара алады.
International operations were initiated by Air India to cities in the Arabian Peninsula in the late 1970s using Boeing 707. By the early 80s, the then Indian Airlines started service to Colombo, followed by service to Male. Later, Gulf Air, Sri Lankan Airlines (then Air Lanka) and Air Maldives (now Maldivian) started operations. These were followed by Indian Airlines, which started a service to Sharjah. On 1 January 1991, TIA was upgraded to an international airport, making it the fifth international airport of India after Delhi, Bombay, Madras and Calcutta. On 1 March 2011, the first flight operated from the new international terminal, Terminal 2. IX 536 (Air India Express) from Sharjah marked the first arrival. Air India Express operated the first departure to Dubai from this new terminal. IndianOil Skytanking is the company that introduced single man refuelling in India and started refuelling operations at Trivandrum in March 2016. This was the main hub for the defunct Kairali Airlines from 9 January 2013 to 2017. In November 2018, the Central Government cleared a proposal by the Airports Authority of India (AAI) for leasing out six of its airports, including Trivandrum. The following month, AAI commenced an international competitive bidding process to award Operations, Management and Development (OMD) contracts for the six airports. The Adani Group, GMR Group and Kerala State Industrial Development Corporation (KSIDC) participated in the bidding process that was won by the Adani Group. Since some public interest litigations were filed concerning the bidding process for the airport, the Union Cabinet gave its approval for awarding the airport to Adani subject to the outcome of Writ Petition. Accordingly, AAI signed a letter of agreement with Adani in September 2020. Adani Thiruvananthapuram International Airport Limited (ATIAL), floated by the Adani Group to run the airport, would operate, manage and develop the airport for fifty years. As per the agreement, ATIAL would get control of the airport only after a concession agreement was executed and the performance bank guarantee was paid and subject to clearance of legal hurdles.
Ұшу-қону жолағы
Тхеруваннатпурам халықаралық әуежайында барлық типтегі ұшақтарды қабылдауға жабдықталған жалғыз ұзын ұшу-қону жолағы бар. Оның ұзын параллель айдау жолы да бар. Ұшаққа отын құю операцияларын IndianOil Skytanking компаниясы жүзеге асырады.
1 терминал (ішкі)
Ішкі терминал 1992 жылы Кераланың бас министрі Э.К. Наянар салтанатты түрде ашқан әуежайдың алғашқы терминалы болды. Оның ауданы және бір уақытта 400 жолаушыға қызмет көрсетуге қабілетті. Терминалда екі аэромост және екі алыс қақпа бар. Air India әуе компаниясынан басқа, барлық әуе компаниялары ішкі терминал арқылы қызмет көрсетеді.
2-терминал (халықаралық)
Жаңа салынған 2-терминалда 8 ұшаққа арналған үш қосымша трап пен тұрақ орындары бар. Терминал қазіргі терминалдың қарсы бетінде, ұшу-қону жолағының арғы жағында салынған және қала жағына жақын орналасқан. ААИ құрылысын жүзеге асырған, ал Ұлыбританияның Pascall+Watson Architects фирмасы жобалаған терминалдың Кераланың оңтүстік аудандарындағы ақпараттық технологиялар және туризм салаларын дамытуға серпін беретіні күтілуде. Халықаралық терминалдың ауданы үш Airbus A340 және бір Boeing 747 ұшағының жолаушыларын бір мезгілде қабылдауға мүмкіндік береді (шамамен 1500 жолаушы). Терминалдың жылдық жолаушылар тасымалдау қуаты 1,8 миллион адамды құрайды. Бақылау аймағының еден ауданы ал эми келген жолаушылар аймағының ауданы бар. Жолаушыларға кез келген тіркеу тірегінде тіркелуге мүмкіндік беру үшін ортақ пайдаланушылар терминалдық жабдығы (CUTE) орнатылған. Багажды тездетіп тексеру үшін конвейерлік ленталардың қабырғасына рентген аппараттары орнатылған. Терминалға кіру Chacka Eenchakkal Road арқылы жүзеге асырылады. Жаңа терминалды Қазхакуттам Инчивила Ұлттық тас жолы (ҰЖ) 47 айналма жолымен байланыстыратын Парвати Путанар каналы арқылы көпір салынды. Жаңа терминалда шамамен 600 автомобильге арналған тұрақ алаңы бар. Келу аймағында алдын ала төленген такси қызметі және валюта алмасу (Thomas Cook India) тірегі орналасқан.
МРО құрылғысы
Тхеруваннатпурам халықаралық әуежайында Air India компаниясының тар корпусты ұшақтарына техникалық қызмет көрсету, жөндеу және күрделі жөндеу (MRO) бөлімі орналасқан. Бұл бөлімде Боинг 737 типті ұшақтарға қызмет көрсету үшін екі ангар бар, негізгі қызмет Air India Express ұшақтарына арналған. МРО құрылысы 110 крор рупий сомасына жер учаскесінде салынды. Ол 2011 жылдың 16 желтоқсанында пайдалануға берілді. МРО-дағы екі ангарда екі ұшаққа бір мезгілде техникалық қызмет көрсету мүмкін. Бұл жаңа нысан заманауи шеберхана, перрон, электрмен жұмыс істейтін және тік қозғалатын ангар есігі жүйесі, қойма және кеңсе кеңістігімен жабдықталған. Air India Charters Limited (AICL) компаниясының Тхеруваннатпурам халықаралық әуежайындағы техникалық қызмет көрсету, жөндеу және күрделі жөндеу (MRO) бөліміне Боинг 737 800 паркінің маңызды "C" тексеруін жүргізуге рұқсат берілді.
Басқа операциялар
Азаматтық операциялармен қатар, Тхеруанантпурам әуежайы IAF және Жағалау күзетінің стратегиялық операцияларын, сондай-ақ Әуе күштерінің NCC кадеттерінің оқуын қамтамасыз етеді. IAF-тың барлық операцияларын жүргізуге арналған жеке маңдайшасы бар. Тхеруанантпурам әуежайы Ражив Ганди авиациялық технология академиясын да қамтиды. Академияның әуежай аумағында өз ангары бар. Аталған ангар 10 оқу ұшағын сыйдыра алады.
Кеңейту
2023 жылдың қараша айында ААИ жаңа терминал ғимараты 44 000 шаршы метрді құрайтын аумақта салынатынын хабарлады, бұл 2018 жылғы бастапқы жоспардан асып түседі. Сонымен қатар, 18 акр жердің ішінде 16 акры ірі ұшақтарды қабылдау және 2024 жылдың қыркүйек айына дейін рейстер санын арттыру үшін ұшып-қону жолағын кеңейту мақсатында сатып алынады.
Қауіпсіздік
Тируваннатпурам халықаралық әуежайы Үндістанның ірі әуежайларының қатарында. Оның қауіпсіздігі мен қауіпсіздігін Азаматтық авиация қауіпсіздігі бюросы, Орталық өнеркәсіптік қауіпсіздік күштері#Әуежай қауіпсіздігі (CISF) арқылы қамтамасыз етеді. Бұрын әуежай қауіпсіздігі әуежай полициясының (мемлекеттік үкіметке бағынышты) бақылауында болған. Алайда, 1999 жылы Indian Airlines рейсі 814 қашқындалғаннан кейін, әуежай қауіпсіздігі CISF-ке берілді. Тируваннатпурам әуежайында X-Ray багажды тексеру (X BIS), жарылғыш іздерді анықтау жүйесі (ETDS) сияқты қауіпсіздік техникасы да жетілдірілген, сондай-ақ багаждың желілік тексеру жүйесі де бар. NITB-дегі жолдардағы жабық телеарна (CCTV), ұшу туралы ақпаратты көрсету жүйесі (fids) және жария хабарлау (PA) жүйелері, сондай-ақ ұшу туралы ақпарат алу үшін интерактивті дауыстық жауап беру жүйесі (IVRS) жолдардың қолайлылығы үшін орнатылған. Желілік багажды тексеру жүйесі (ILBS) 2020 жылдың 21 шілдесінде 2-терминалда орнатылды.