Кіріспе

Өздігінен қозғалатын әуе қаруы

Ұшатын бомба – пилотты немесе пилотсыз ұшу аппараты немесе ұшақ, ірі жарылғыш соғыс бөлігін алып жүреді, қазіргі заманғы қанатты зымырандардың алдағысы. Бомба тастап, қайта пайдалану үшін базаға оралуға арналған бомбалаушы ұшақтан өзгеше, ұшатын бомба нысанаға соқтығысып, шабуыл кезінде жойлады. "Ұшатын бомба" термині көбінесе Екінші дүниежүзілік соғыстың екі нақты қаруымен – неміс V-1 және жапондық Ohka-мен байланысты. Біріншісі пилотсыз болды, бұл соғысқа қолданылған алғашқы қанатты зымыран; екіншісі камикадзе миссиясында пилотпен ұшты.

Тарихи үлгілері

1915 жылдың 13 наурызындағы "Сфера" журналында "Сфераның тілшісі" ұсынған және "авиация маманы" жүзеге асырыла алатындығын жариялаған "Сымсыз басқарылатын әуе торпедасының мүмкіндіктері" тақырыбында мақала жарияланды. Ұшатын бомбаны (теңіз күштерінде "әуе торпедасы" деп те аталды) жасауға жасалған алғашқы әрекет 1916 жылы Эльмер Сперри АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін жасады, ол Hewitt Sperry автоматты ұшағы деп аталды және Curtiss N 9 гидроұшағының негізінде құрылды. Бұл Curtiss-тің нақты міндеттерге арналған, Curtiss Sperry Flying Bomb жобасына әкелді, ол толығымен сәтсіз аяқталды. АҚШ армиясы да Бірінші дүниежүзілік соғыста ұшатын бомба, Kettering Bug-ты жасауға тырысты, бірақ бағдарлама дамып үлкермей соғыс аяқталды. Жұмыс істейтін, бірақ сәтсіз неміс Mistel ұшатын бомбасы негізінен екі қозғалтқышты орта бомбардировщиктің (көбінесе Junkers Ju 88) кабинасының орнына орнатылған, үлкен пішінді заряд болды және жоғарғы жағында отырған истребительмен басқарылды. Истребитель алдымен нысанаға бағытталды, содан кейін Mistel-ді босатып, ол нысанаға қарай ұшып кетті. Ұшатын бомбалардың ең белгілі мысалы – Германияның V 1 бомбасы, олардың көптегені 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондонды нысанаға алды.

Түрлері

Ұшатын бомбалар қуатты немесе қуатсыз, пилотты немесе пилотсыз болуы мүмкін, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Bat" бомбасы, неміс "Hagelkorn" ("Ауа тасы") және "Fritz X" сияқты қуатсыз ұшатын бомбалар көбінесе жолданғы бомбалар деп аталады. Ұшатын бомбалар, реактивтік "Tomahawk" және ракеталық "Exocet" сияқты қазіргі заманғы қанатты зымырандарға ұқсас, олар ұзын қашықтыққа ұшу үшін қанаттармен жабдықталған және әдетте соққыға дейін жұмыс істейтін қозғалтқыштары болады. Бұл баллистикалық зымырандардан едәуір өзгеше, олар баллистикалық траекториямен ұшырылады және нысанаға жету үшін көтеру күшіне тәуелді болмайды.