Эротикалық әдебиет тарихы мен түрлері

Кіріспе

Әдеби жанр

Эротикалық әдебиет – құмарлы, романтикалық немесе жыныстық қатынастар туралы ойдан шығарылған және шын оқиғалар мен әңгімелерді қамтиды, олар оқырмандарда ұқсас сезімдерді оятуға арналған. Бұл эротикадан өзгеше, ол негізінен жыныстық сезімдерге назар аударады. Сатира мен әлеуметтік сын да жиі кездесетін элементтер. Көптеген эротикалық әдебиеттерде мәтінді көрнектендіру үшін эротикалық суреттер болады. Эротикалық әдебиетке қатысты мәдени наразылық әрқашан болғанмен, баспа өнертабысына дейін оның таралуы үлкен мәселе деп есептелмеген, себебі жеке қолжазбаларды дайындаудың қымбаттылығы бай және сауатты оқырмандардың шектеулі тобына таралуын шектеді. 15 ғасырда баспаның пайда болуымен бірге нарық кеңейді және сұрақтарға байланысты цензура мен баспаға заңдық шектеулер күшейді. Осы себепті, осы типтегі материалдың көп бөлігі құпия түрде жарыққа шығарылды.

Ерте кезеңдер

Ең көне табылған сүйіспеншілік өлеңі – 2461 жылға жатқан, әйел адамның Шу Син патшаға арнаған эротикалық монологы. Ежелгі Шумерде Инанна қасиеттісі мен оның күйеуі Думузид қойшы арасындағы эротикалық махаббатқа арналған поэмалар циклы болған. Еврей Киелі кітабындағы «Ән әндері» Танахтың соңғы бөлімінде жыныстық махаббатты жұртқа паш етеді, екі ғашықтың бір-бірін мақтап, бір-біріне құштарлық білдіріп, ләззат алуға шақыратын дауыстарын жеткізеді. Ежелгі Грекия мен Римнен көптеген эротикалық өлеңдер жетіп келді. Грек ақындары Стратон Сардский мен Сапфо Лесбос екеуі де эротикалық лирика жазған. Ақын Архилох көптеген әзіл-қалжың өлеңдерін, ұятсыз және эротикалық суреттерге толы өлеңдерін жазды. Эротикалық өлеңдер эллинистік және римдік дәуірлерде Автомедон («Кәсіби» және Димитрий Бақытты), Филодем («Харито») және Марк Аргентарий сияқты жазушылардың қаламынан туды. Белгілі римдік эротикалық ақындардың қатарында Катулл, Проперций, Тибулл, Овидий, Марциал және Ювенал, сондай-ақ аты-жөні белгісіз Приапейя бар. Ренессанс дәуірінде көптеген өлеңдер жариялану үшін жазылмаған, олар тек қолжазба түрінде, салыстырмалы түрде шектеулі оқырмандар арасында таралған. Уильям Шекспирдің сонеттерінің бастапқы таралу жолы осы болды, ол сонымен қатар «Венера мен Адонис» және «Лукрецияның зорлануы» атты эротикалық өлеңдерін де жазды. «Сезімталдықтардың хош иісті бағы» (арабша: الروض العاطر في نزهة الخاطر) – Мұхаммед ибн Мұхаммед әл-Нефзауидің (немесе жай ғана «Нефзауи») жазған он бесінші ғасырғы араб тіліндегі сексуалдық нұсқаулық және эротикалық әдебиеті. Кітапта ерлер мен әйелдердің тартымды болуы үшін қандай қасиеттерге ие болуы керектігі туралы пікірлер, жыныстық қатынас техникасы туралы кеңестер, жыныстық денсаулық туралы ескертулер және жыныстық ауруларды емдеу рецепттері келтірілген. Онда жыныстық мүшелердің атаулары мен түсіндірмелері, сондай-ақ түстердің мағынасын түсіндіретін бөлім бар. Бұлармен қатар, оқырманды ойландырып, көңіл көтеруге арналған бірнеше әңгімелер де бар.

The oldest located love poem is Istanbul 2461, an erotic monologue written by a female speaker directed to king Shu Sin. In ancient Sumer, a whole cycle of poems revolved around the erotic lovemaking between the goddess Inanna and her consort Dumuzid the Shepherd. In the Hebrew Bible, the Song of Songs, found in the last section of the Tanakh, celebrates sexual love, giving "the voices of two lovers, praising each other, yearning for each other, proffering invitations to enjoy". Many erotic poems have survived from ancient Greece and Rome. The Greek poets Straton of Sardis and Sappho of Lesbos both wrote erotic lyric poems. The poet Archilochus wrote numerous satirical poems filled with obscene and erotic imagery. Erotic poems continued to be written in Hellenistic and Roman times by writers like Automedon (The Professional and Demetrius the Fortunate), Philodemus (Charito) and Marcus Argentarius. Notable Roman erotic poets included Catullus, Propertius, Tibullus, Ovid, Martial and Juvenal, and the anonymous Priapeia. During the Renaissance period, many poems were not written for publication; instead, they were merely circulated in manuscript form among a relatively limited readership. This was the original method of circulation for the Sonnets of William Shakespeare, who also wrote the erotic poems Venus and Adonis and The Rape of Lucrece. The Perfumed Garden of Sensual Delight (Arabic: الروض العاطر في نزهة الخاطر) is a fifteenth century Arabic sex manual and work of erotic literature by Muhammad ibn Muhammad al Nefzawi, also known simply as "Nefzawi". The book presents opinions on what qualities men and women should have to be attractive and gives advice on sexual technique, warnings about sexual health, and recipes to remedy sexual maladies. It gives lists of names for the penis and vulva, and has a section on the interpretation of dreams. Interspersed with these there are a number of stories which are intended to give context and amusement.

17 және 18 ғасырлар

17 ғасырда Джон Уилмот, Рочестер графы (1647–80) ұятсыз өлеңдерімен әйгілі болды, олардың көпшілігі оның және басқа “реставрациялық еркектердің” (мәселен, сэр Чарльз Седли, Дорсет графының 6-шы графы Чарльз Саквилл және Джордж Этерге) өлеңдер жинақтарында, өлімінен кейін жарияланды. Рочестерге жатқызылған көптеген өлеңдердің авторлары басқалар болғанымен, оның еркекшілдік репутациясы соншалық, оның аты ғасырлар бойы эротикалық өлеңдер жинақтарын шығарушылар үшін сату артықшылығы ретінде пайдаланылды. Оның бір өлеңі – «Сент-Джеймс паркіндегі серуен», онда басты кейіпкердің паркте денсаулықты нығайту іздеуі «Ежелгі пикттер жезөкшелікпен айналысқан кезден бері» іздеп табудың орнына «бұзықшылық, зорлау және туысқа отыру» сияқты жағдайларды ашады. Бұл өлең 1953 жылға дейін Рочестердің өлеңдер жинақтарынан цензураланып келді, бірақ сексуалдыққа қатысты көзқарастардың жалпы өзгеруіне сәйкес, оның өмірі туралы «Либертин» фильміндегі бір сахна ретінде бейнеленді. Әртүрлі авторлардың ағылшын тіліндегі эротикалық өлеңдер жинақтарына 17 ғасырдың «Дроллерия» жинақтары, «Меланхолияны емдеуге арналған таблеткалар» (1698–1720), «Роксбург Балладалары», Епископ Персидің фолиосы, «Музыкалық әртүрліліктер», Дж.С. Фармердің редакциялаған «Ұлттық баллада және ән: 1800 жылға дейінгі қуанышты әндер мен балладалар» (1895–97), үш томдық «Poetica Erotica» (1921) және оның одан да ұятсыз қосымшасы «Immortalia» (1927) (екеуі де Т.Р. Смит редакциялаған) кіреді. Француз жинақтарына «Les Muses gaillardes» (1606), «Le Cabinet satyrique» (1618) және «La Parnasse des poètes satyriques» (1622) кіреді. 1763 жылы Англияда «Әйел туралы эссе» атты төрт эротикалық өлеңдер жинағы жарық көрді. Оған Александр Поуптың «Адам туралы эссесінің» ұятсыз пародиасы, түпнұсқа «Veni Creator: немесе, Қыздың дұғасы», Поуптың осы аттас өлеңінің ұятсыз пародиасы «Universal Prayer» және Поуптың «Жанын жоғалтқан христианның өлімі» өлеңінің пародиасы «Өліп бара жатқан махаббатшысының мүшесі» кірді. Бұл өлеңдер Джон Уилкс және/немесе Томас Поттерге жатқызылды және Лордтар палатасында дауыстап, толық оқылған эротикалық әдебиеттің жалғыз туындысы болып есептеледі, одан кейін олар осы орган тарапынан ұятсыз және құдайға қарсы деп жарияланды, ал автор деп саналатын Уилкс заңнан тыс деп жарияланды. Роберт Бернс шотланд халық әндерін жинау және сақтау үшін жұмыс істеді, кейде оларды қайта қарап, кеңейтіп, бейімдеді. Бұл жинақтардың ең танымалдарының бірі – «Каледонияның қуанышты музалары» (атауы Бернске қатысты емес), Шотландияның музыка залдарында 20 ғасырдың соңына дейін танымал болған ұятсыз әндер жинағы.

In the 17th century, John Wilmot, Earl of Rochester (1647–80) was notorious for obscene verses, many of which were published posthumously in compendiums of poetry by him and other "Restoration rakes" such as Sir Charles Sedley, Charles Sackville, 6th Earl of Dorset, and George Etherege. Though many of the poems attributed to Rochester were actually by other authors, his reputation as a libertine was such that his name was used as a selling point by publishers of collections of erotic verse for centuries after. One poem definitely by him was "A Ramble in St. James's Park", in which the protagonist's quest for healthy exercise in the park uncovers instead "Bugg'ries, Rapes and Incest" on ground polluted by debauchery from the time when "Ancient Pict began to Whore". This poem was being censored from collections of Rochester's poetry as late as 1953, though, in line with the subsequent general change in attitudes to sexuality, it was dramatised as a scene in the film The Libertine about his life, based on an existing play. English collections of erotic verse by various hands include the Drollery collections of the 17th century; Pills to Purge Melancholy (1698–1720); the Roxburghe Ballads; Bishop Percy's Folio; The Musical Miscellany; National Ballad and Song: Merry Songs and Ballads Prior to the Year AD 1800 (1895–97) edited by J. S. Farmer; the three volume Poetica Erotica (1921) and its more obscene supplement the Immortalia (1927) both edited by T. R. Smith. French collections include Les Muses gaillardes (1606) Le Cabinet satyrique (1618) and La Parnasse des poetes satyriques (1622). A famous collection of four erotic poems, was published in England in 1763, called An Essay on Woman. This included the title piece, an obscene parody of Alexander Pope's "An Essay on Man"; "Veni Creator: or, The Maid's Prayer", which is original; the "Universal Prayer", an obscene parody of Pope's poem of the same name, and "The Dying Lover to his Prick", which parodies "A Dying Christian to his Soul" by Pope. These poems have been attributed to John Wilkes and/or Thomas Potter and receive the distinction of being the only works of erotic literature ever read out loud and in their entirety in the House of Lords—before being declared obscene and blasphemous by that body and the supposed author, Wilkes, declared an outlaw. Robert Burns worked to collect and preserve Scottish folk songs, sometimes revising, expanding, and adapting them. One of the better known of these collections is The Merry Muses of Caledonia (the title is not by Burns), a collection of bawdy lyrics that were popular in the music halls of Scotland as late as the 20th century.

19 ғасыр

19 ғасырдың ең көрнекті ақындарының бірі – Алгернон Чарльз Суинберн, өзінің зор талантының көп бөлігін эротикалық өлеңдерге арнады. Оның шығармаларының ішінде, "Руфус Родворти" псевдонимімен жазылған, "Барэбум Бирчингли" түсіндірмелерімен жарық көрген "Қамшылау блогы" атты қамшылау тақырыбындағы он екі эклог бар; ал қалғандары 1888 жыл шамасында "The Whippingham Papers" басылымында анонимді түрде жарияланды. Осы тақырыптағы 19 ғасырдың тағы бір белгілі анонимдік өлеңі – "Родиад", оның авторы ретінде (көрінетіндей, жалған және әзіл-қалжыңмен) Джордж Колман кіші көрсетілген. Джон Камден Хоттен тіпті 1872 жылы қамшылау тақырыбында "Леди Бамтиклердің тойы" атты порнографиялық комикалық опера жазды. Пьер Луис 1891 жылы "La Conque" әдеби журналын құруға көмектесті, онда ол өзінің ерекше әсемдігімен және стильдік жетілдірілуімен ерекшеленетін "Астарте" – эротикалық өлеңдердің алғашқы жинағын жариялады. 1894 жылы ол 143 прозалық өлеңнен тұратын тағы бір эротикалық жинақ – "Bilitis әндері" (Les Chansons de Bilitis) шығарды, бұл жолы оның негізгі тақырыбы лесбияндық махаббат болды.

20 ғасыр

Д.Х.Лоуренс махаббат өлеңдерінің авторы ретінде қарастырылғанымен, ол көбінесе махаббаттың романтикалық емес жақтарын, мысалы, сексуалдық наразылықты немесе сексуалдық актінің өзін зерттеді. Эзра Паунд «Әдеби эсселерінде» Лоуренстің өзінің «жағымсыз сезімдеріне» деген қызығушылығына наразылық білдірді, бірақ оны «төмендегі өмір туралы баяндауы» үшін мақтады. Бұл Роберт Бернстің шотланд өлеңдеріне ұқсас Лоуренстің диалект өлеңдеріне сілтеме, онда ол жастық шағында Ноттингемшир халқының тілін және алаңдаушылықтарын бейнеледі. Ол өлеңдер жинағын «Pansies» деп атады, бір жағынан өлеңнің құндылығының уақытшалығын, екінші жағынан француз тіліндегі «panser» – жараны таңу немесе байлау сөзімен ойын жасау үшін. «The Noble Englishman» және «Don't Look at Me» өлеңдері әдепсіздікке байланысты «Pansies» өлеңдер жинағының ресми басылымынан алынып тасталды, бұл Лоуренс үшін өкінішті болды. 17 жасынан бастап Гавин Эварт «Phallus in Wonderland» және 1939 жылы жарық көрген «Poems and Songs» сияқты туындылары арқылы зиялылығымен және шеберлігімен танылды. Оның адам мінез-құлқына қатысты көбінесе юмористик пікірлерін білдіретін ақылды және еркін виртуоздық шеберлігі оның туындыларын әрдайым қызықты және тартымды етті. Оның поэзиясындағы құрметсіз эротизм В.Х. Смит дүкендерінен оның «The Pleasures of the Flesh» (1966) кітабын тыйым салуына себеп болды. Канадалық ақын Джон Гласско 1967 жылы «Squire Hardman» атты ұзақ поэманы жазды, ол Джордж Колманның кіші жас поэмасының 18 ғасырдағы қайта басылымы болып есептеледі, оның тақырыбы – жазалау. Итальяндық Una Chi басқа басылымдардың арасында салқын талдамалық прозасымен және әңгімелерінің қарапайымдығымен ерекше көзге түсті.

Эротикалық көркем әдебиет

Эротикалық көркем әдебиет – жыныстық қатынас немесе жыныстық тақырыптарды көркем бейнелейтін туындылар, көбінесе порнографиялық журналдардағыдан гөрі әдеби және терең мағыналы болады. Онда кейде сатиралық немесе әлеуметтік сын элементтері кездеседі. Мұндай туындылар жиі үкіметтер мен діни ұйымдар тарапынан тыйым салынады. Шындықты бейнелейтін туындыларда да ойдан шығарылған элементтер болуы мүмкін. Эротикалық кітапты «өз өмірбаяны» деп атау – осы жанрда кең таралған әдеби тәсіл. Автордың нақты есімін жасыру себептеріне ұқсас, көркем және шындық арасындағы шекара өте кең. Эротикалық көркем әдебиет 20-шы және 21-ші ғасырларда әйелдердің сексуалдық оянуына және азаттығына үлкен үлес қосты.

Ежелгі, ортағасырлық және ерте заманауи кезеңдер

"Петроний Арбитрдің "Сатириконы" (кейіннен Феллини фильмге түсірген) – ежелгі Рим романы, жартылай сақталған, онда Приап құдайы қарғыс тастаған Энкольпий есімді импотент адамның басынан өткен оқиғалар баяндалады. Романда әдепсіз эпизодтар мен оқиғалар көп, оның ішінде оргиялар, ритуалдық секс және басқа да эротикалық жағдайлар бар. Лоллианның "Феникиялық ертегісінің" бірнеше фрагменттері табылуының арқасында, ежелгі Грецияда да эротикалық роман жанры болғандығы белгілі болды. "Дафнис пен Хлоя" сияқты ежелгі грек романдарының кейбіреулерінде де сексуалдық фантазия элементтері кездеседі. Орта ғасырларда итальяндық Джованни Боккаччоның "Декамероны" (1353) (Пазолини фильмге түсірген) монахтардың тәлкекке салуы және монастырлардан келген қарындастарды азғындыққа салу туралы әңгімелерді қамтиды. Бұл кітап көптеген елдерде тыйым салынды. Жарияланғанына бес ғасыр өткен соң да, АҚШ пен Ұлыбританияда оның көшірмелері тәркіленіп, жойылды. Мысалы, 1954-1958 жылдары ағылшын судьялары кітапты жою туралы сегіз бұйрық берді. 15 ғасырдан бастап итальяндық эротиканың тағы бір классикасы – Джан Франческо Поджио Браччолинидің "Фацециялар" деп аталатын әдепсіз халық ертегілері. 1444 жылы жазылған "Екі ғашықтың оқиғасы" (Historia de duobus amantibus) 15 ғасырдағы ең көп сатылған кітаптардың бірі болды, тіпті оның авторы Эней Сильвий Пиколомини Папа Пий II болғанға дейін. Бұл эротикалық суреттерге толы эпистолярлық романның алғашқы үлгілерінің бірі. Алғашқы басылымын 1467-1470 жылдары Ольрих Зель Кельн қаласында шығарды. 16 ғасыр Маргарита де Наварраның "Гептамероны" (1558) үшін ерекше болды, ол Боккаччоның "Декамеронынан" және танымал "I Modi" еңбегінен шабыттанды, онда Джулио Романоның жыныстық қатынастағы позаларды бейнелейтін эротикалық суреттері мен Пьетро Аретиноның әдепсіз сонеттері үйлесім тапқан. Аретино сондай-ақ әйелдердің, сойқылардың және монахтардың жыныстық өмірін салыстыратын және қарама-қарсы қоятын "Раджонементи" атты әйгілі сойқылар диалогын жазды. Осы жанрдағы кейінгі еңбектерге Ферранте Паллавичиноның "Реторика дель Путтане" (1642); Мишель Милло мен Жан Л'Анжеге жатқызылатын "Л'эколь дес фильльс" (1655) және Николас Хориердің "Луиза Сигеаның диалогтары" (шамамен 1660 ж.) кіреді. Мұндай шығармалар көбінесе тәжірибелі егде жастағы әйелдің наив жас әйелге жыныстық тәрбие беруімен айналысады және көбінесе философиялық, сатиралық және антиклерикалық элементтерді қамтиды. Дональд Томас "L'École des filles" еңбегін "The School of Venus" (1972) деп аударды, оның артқы жағында "жыныстық техниканың тежеусіз нұсқаулығы және бірінші дәрежелі эротикалық шедевр" деп сипатталған. Сэмюэл Пеппс өзінің күнделігінде осы шығарманы оқып, (көбінесе цензураланған бөлімде) мастурбация жасағанын жазған. Хориердің "Луиза Сигеаның диалогтары" осы жанрдағы алдыңғы еңбектерге қарағанда сәл әрі барып, үлкен әйелдің жас әйелге лесбияндық сипаттағы практикалық нұсқаулар беруімен қатар, киелі шенділердің ерікті мүшелерінен қамшылаудың рухани және эротикалық пайдасын ұсынады. Бұл еңбек көптеген тілдерге әртүрлі атаулармен аударылып, ағылшын тілінде "Тұрмысқа шыққан әйел мен қыздың арасындағы диалог" деп аталып, әртүрлі басылымдарда жарық көрді. "Әйелдер мектебі" алғаш рет латын тілінде "Aloisiae Sigaeae, Toletanae, Satyra sotadica de arcanis Amoris et Veneris" деп аталатын шығарма ретінде жарық көрді. Бұл қолжазбаның түпнұсқасын испан тілінде Луиза Сигеа де Веласко, Лиссабон ордасында құрметті қызметкер болған білімді ақын жазған, содан кейін оны латын тіліне Жан немесе Иоганнес Мюрсиус аударған. Сигея мен Мюрсиусқа қатысты мәлімдеме жалған болды; оның нағыз авторы Николас Хориер еді. Бұл дәуірдегі ерекше шығарма – Джон Уилмоттың, Рочестердің 2-ші графының, "Содом немесе азғындықтың квинтэссенциясы" (1684) пьесасы, онда Содом патшасы Болоксинион "Бүкіл елде бұрынғы жыныстық қатынасқа рұқсат беруге болады, бірақ есекке зұлымдық жасалмасын" деп жарлық шығарады. Бұл жарлық, әскерге ұнаса да, жалпы алғанда зиянды әсер етеді, содан кейін сот дәрігері кеңес береді: "Әйелдермен қарым-қатынас жасаңыз, ал бұдан былай бұрынғы жыныстық қатынас болмасын".

The Satyricon of Petronius Arbiter (later made into a film by Fellini) is an ancient Roman novel, which has partially survived, narrating the misadventures of an impotent man named Encolpius, who has been cursed by the god Priapus. The novel is filled with bawdy and obscene episodes, including orgies, ritual sex, and other erotic incidents. The discovery of several fragments of Lollianos's Phoenician Tale reveal that a genre of picaresque erotic novel also existed in ancient Greece. Some of the ancient Greek romance novels, such as Daphnis and Chloe, also contain elements of sexual fantasy. From the medieval period, there is the Decameron (1353) by the Italian Giovanni Boccaccio (made into a film by Pasolini) which features tales of lechery by monks and the seduction of nuns from convents. This book was banned in many countries. Even five centuries after publication, copies were seized and destroyed by the authorities in the US and the UK. For instance, between 1954 and 1958 eight orders for destruction of the book were made by English magistrates. From the 15th century, another classic of Italian erotica is a series of bawdy folk tales called the Facetiae by Gian Francesco Poggio Bracciolini. The Tale of Two Lovers (Historia de duobus amantibus) written in 1444 was one of the bestselling books of the 15th century, even before its author, Aeneas Sylvius Piccolomini, became Pope Pius II. It is one of the earliest examples of an epistolary novel, full of erotic imagery. The first printed edition was published by Ulrich Zel in Cologne between 1467 and 1470. The 16th century was notable for the Heptameron of Marguerite de Navarre (1558), inspired by Boccaccio's Decameron and the notorious I Modi which married erotic drawings, depicting postures assumed in sexual intercourse, by Giulio Romano, with obscene sonnets by Pietro Aretino. Aretino also wrote the celebrated whore dialogue Ragionamenti, in which the sex lives of wives, whores and nuns are compared and contrasted. Later works in the same genre include La Retorica delle Puttane (The Whore's Rhetoric) (1642) by Ferrante Pallavicino; L'école des filles (The school for girls) (1655), attributed to Michel Millot and Jean L'Ange. and The Dialogues of Luisa Sigea (c. 1660) by Nicolas Chorier. Such works typically concerned the sexual education of a naive younger woman by an experienced older woman and often included elements of philosophising, satire and anti clericalism. Donald Thomas has translated L'École des filles, as The School of Venus, (1972), described on its back cover as "both an uninhibited manual of sexual technique and an erotic masterpiece of the first order". In his diary Samuel Pepys records reading and (in an often censored passage) masturbating over this work. Chorier's Dialogues of Luisa Sigea goes a bit further than its predecessors in this genre and has the older female giving practical instruction of a lesbian nature to the younger woman plus recommending the spiritual and erotic benefits of a flogging from willing members of the holy orders. This work was translated into many languages under various different titles, appearing in English as A Dialogue between a Married Woman and a Maid in various editions. The School of Women first appeared as a work in Latin entitled Aloisiae Sigaeae, Toletanae, Satyra sotadica de arcanis Amoris et Veneris. This manuscript claimed that it was originally written in Spanish by Luisa Sigea de Velasco, an erudite poet and maid of honor at the court of Lisbon and was then translated into Latin by Jean or Johannes Meursius. The attribution to Sigea and Meursius was a lie; the true author was Nicolas Chorier. A unique work of this time is Sodom, or the Quintessence of Debauchery (1684), a closet play by the notorious Restoration rake, John Wilmot, 2nd Earl of Rochester in which Bolloxinion, King of Sodom, authorises "that buggery may be used O'er all the land, so cunt be not abused", which order, though appealing to soldiery, has deleterious effects generally, leading the court physician to counsel: "Fuck women, and let Bugg'ry be no more".

18 ғасыр

Англияда эротикалық туындыларды жариялаудың алғашқы пионері – Эдмунд Керл (1675–1747), ол «Мериленд» кітаптарының көптеген түрлерін жариялаған. Бұл – әйел денесінің (кейде еркек денесінің) ландшафт ретінде сипатталатын ағылшын эротикалық көркем әдебиет жанры. Бұл жанрдағы ең ерте туынды – Чарльз Коттонның жазған «Эротополис: Беттилендтің қазіргі күйі» (1684) болса керек. Ол «Қуатты одақтас: немесе Мерилендтен көмек» (1741) кітабына қысқартылған түрінде енгізілген. Басқа туындыларының ішінде Томас Стретцердің «Мерилендтің жаңа сипаттамасы. Оның топографиялық, географиялық және табиғи тарихы» (1740), «Мериленд көрсетілген» (1741) және «Мериленд жағалауларының толық карталары» (1745) кіретін еді. Бұл жанрдағы соңғы кітап – Лоренс Стерннің «Франция және Италия арқылы сезімтал саяхат» (1768) туындысының пародиязы «La souricière» («Мысық тұзағы») болды. «Тимоти Тачтит» авторлығымен жазылған бұл кітап Австрия Фландриясы мен Францияның бір бөлігі арқылы әзіл-қалжың мен сезімтал саяхатты суреттейді (1794). Француз жазушылары да осы қадамды ұстады. Ағылшын «Мериленд» туындыларымен ерекшелікке таласатын бір жанр, жаңадан аударған «Араб түндерінен» шабыттанды. Онда адамдар жыныстық қатынастарда немесе олармен байланысты қолданылатын заттарға – мысалы, дивандарға, дилдоларға және тіпті биделерге айналдырылатын. Бұл үрдістің шыңы француз философы Дидроның «Күңкіреген әшекейлер» (1747) туындысында көрінеді, онда әйелдердің кіндігін олардың жеке жыныстық тарихтарын айтуға мәжбүр ететін сиқырлы жүзік қолданылады. Осы кезеңдегі француз эротикасының басқа туындыларына Жан Батист де Буайердің, Аржан маркизінің «Терез Философ» (1748) кіретін, ол қыздың философия мен секстің құпияларына қалай енгенін сипаттайды; француз революциялық саясаткері граф де Мирабо жазған «Жарқын перде» немесе «Лораның тәрбиесі» – жас қыздың әкесімен жыныстық қатынасқа түсуі туралы; және Пьер Шодерлос де Лаклостың «Қауіпті байланыстар» (1782) кіретін еді. 18 ғасырдың соңында Маркиз де Садтың «Жустин, немесе ізгіліктің бақытсыздығы» және «Содомның 120 күні» сияқты туындылары садо-мазохизм тақырыбының үлгісі болды және көркем әдебиеттегі садизм мен мазохизмнің кейінгі эротикалық суреттемелеріне әсер етті. Де Сад (сондай-ақ кейінірек жазған Сахер Мазох сияқты) өзінің туындыларында сипаттаған жыныстық әрекеттерге өз есімін берді.

An early pioneer of the publication of erotic works in England was Edmund Curll (1675–1747), who published many of the Merryland books. These were an English genre of erotic fiction in which the female body (and sometimes the male) was described in terms of a landscape. The earliest work in this genre seems to be Erotopolis: The Present State of Bettyland (1684) probably by Charles Cotton. This was included, in abbreviated form, in The Potent Ally: or Succours from Merryland (1741). Other works include A New Description of Merryland. Containing a Topographical, Geographical and Natural History of that Country (1740) by Thomas Stretzer, Merryland Displayed (1741) and set of maps entitled A Compleat Set of Charts of the Coasts of Merryland (1745). The last book in this genre appears to be a parody of Laurence Sterne's A Sentimental Journey Through France and Italy (1768) entitled La souricière. The Mousetrap. A Facetious and Sentimental Excursion through part of Austrian Flanders and France (1794) by "Timothy Touchit". French writers kept their stride. One genre, which vies in oddness with the English "Merryland" productions, was inspired by the newly translated Arabian Nights and involved the transformation of people into objects which were in propinquity with or employed in sexual relationships: such as sofas, dildos and even bidets. The climax of this trend is represented in French philosopher Diderot's Les Bijoux indiscrets (1747) in which a magic ring is employed to get women's vaginas to give an account of their intimate sexual histories. Other works of French erotica from this period include Thérèse Philosophe (1748) by Jean Baptiste de Boyer, Marquis d'Argens which describes a girl's initiation into the secrets of both philosophy and sex; The Lifted Curtain or Laura's Education, about a young girl's sexual initiation by her father, written by the French revolutionary politician Comte de Mirabeau; and Les Liaisons dangereuses (Dangerous Liaisons) by Pierre Choderlos de Laclos, first published in 1782. In the late 18th century, such works as Justine, or the Misfortunes of Virtue and 120 Days of Sodom by the Marquis de Sade were exemplars of the theme of sado masochism and influenced later erotic accounts of sadism and masochism in fiction. De Sade (as did the later writer Sacher Masoch) lent his name to the sexual acts which he describes in his work.

19 ғасыр

Виктория дәуірінде эротикалық көркем әдебиеттің сапасы бұрынғы ғасырдан әлдеқайда төмен болды – оны көбінесе «хактар» жазды. Дегенмен, кейбір туындылар Диккенс сияқты белгілі авторлардың стильдік үлгілерін қабылдады. Осы кезеңде әлеуметтік жіктелу де байқалды. Тіпті, құмарлыққа берілген сәтте де, қожайын мен қызметші арасындағы әлеуметтік ерекшеліктер (атау формасын қоса алғанда) қатаң сақталды. Кейбір мысалдарда садо-мазохизмнің айқын элементтері кездеседі, бұл, мүмкін, ағылшын жеке мектептерінің ықпалынан туындаған, онда жаза ретінде қамшылау жиі қолданылатын. Бұл құпия еңбектер көбінесе анонимді немесе псевдониммен жазылып, кейде датасы көрсетілмейтін, сондықтан олар туралы нақты мәлімет табу қиынға соғады. Осы кезеңдегі ағылшын эротикалық романдары: «Жұмсақ түрік» (1828); «Жұмсақ роман» (1873); Роза Куттың [псевдоним] «Конвент мектебі немесе жас флагелянттың ертедегі тәжірибесі» (1876); Джордж Август Сала мен Джеймс Кэмпбелл Реддидің «Вербена үйінің құпиялары немесе Мисс Беласис ұрлық үшін жазаланған» (1882) [псевдоним]; «Бөбектің өмірбаян» (1887); «Капитан Чарльз Деверо» жазған «Үндістандағы Венера» (1889); «Флосси, он бес жасар Венера: осы сұлу құдайды білген және оның қасиетті орнында табынған адам» (1897). Бір кезде Виктория дәуіріндегі эротиканың классикасы ретінде танымал болған «Анон» қаламгерінің туындысы «Беатрис» енді Виктория дәуіріндегі порнографияның 20-ғасырлық шебер жасалған пародиісі болып көрінеді. Ол алғаш рет 1982 жылы жарық көрді және оның авторы – Penthouse International компаниясының бұрынғы бас директоры Гордон Гримли. Осы дәуірдің құпия эротикалық мерзімді басылымдарына «Жеміс», «Устрица» және «Бюдоар» кіреді, олар 1879 мен 1883 жылдар аралығында Лондонда жарық көрген эротикалық әңгімелер, өлеңдер, әндер және пародийлер жинақтары. Англияда мұндай материалдарды саудалаудың орталығы осы кезеңде Лондонның Странд көшесіндегі Холивелл көшесі болды. 19-ғасырдың басында эротикалық материалдарды басып шығарумен айналысқан маңызды баспагерлердің бірі Джордж Кэннон (1789–1854) болды, одан кейін ғасырдың ортасында Уильям Дагдейл (1800–1868) және Джон Кэмден Хоттен (1832–1873) ілесті. Викториялық жазушы Генри Спенсер Эшби, «Пизанус Фракси» псевдонимін пайдаланып, 19-ғасырдың (1885 жылға дейін) және одан бұрынғы құпия эротикалық туындыларын автордың жеке архивінен қарастырып, «Тізімделген тыйым салынған кітаптар» (1877), «Жасырылған кітаптардың ғасыры» (1879) және «Көмеске алынған кітаптар тізбесі» (1885) атты библиографиялық трилогиясын жазды. Оның жеке басылған жинақтарында талқылаған туындылардың сюжеттік мазмұны жанрға үлкен үлес қосты. Бастапқыда өте шектеулі таралымда болған оның еңбектері, қазіргі уақытта көзқарастардың өзгеруіне байланысты кеңінен қолжетімді. Осы кезеңдегі еуропалық эротикалық туындылардың ішінде француз Альфред де Мюсседің «Гамиани немесе екі түндік артықшылық» (1833) және австриялық автор Леопольд фон Захер-Мазохтың «Мехтегі Венера» (1870) ерекше көзге түседі. Соңғы эротикалық повесть мазохизм құбылысына назар аударды, оның аты автордың есімімен байланысты. 19-ғасырдың соңында Альгернон Чарльз Суинберн сияқты ақындардың туындыларында эротиканың «мәдени» түрі пайда бола бастады. Ол «Лесбия Брэндон» сияқты туындыларында және Сент Джордж Стоктың «Жазалау романсының» (1866) авторы редакциялаған «Уиппингэм қағаздарына» (1888) қосқан үлесінде жалған дін, лесбияндық және садо-мазохизм тақырыптарын зерттеді. Бұл Декаденттік қозғалыспен, әсіресе Обри Бердслимен және «Сары кітаппен» байланысты болды. Бірақ оны Францияда да, Пьер Луи сияқты жазушылардың туындыларында табуға болады, оның «Les chansons de Bilitis» (1894) (лесбияндық пен сексуалдық оянуды мадақтау) ең танымал туындысы. Осы кезеңдегі гомосексуалдық эротиканың алғашқы туындылары болып «Таластағы қалалардың күнәлары» (1881) және «Телени немесе Медальдің кері жағы» (1893) саналады, оларда Виктория дәуіріндегі трансвеститтер дуэті Болтон мен Парк кейіпкерлер ретінде бейнеленген. 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басында эротикалық көркем әдебиетті басып шығарумен айналысқан екі маңызды баспагер Леонард Смитерс (1861–1907) болды, олардың екеуі де британдық биліктің мұндай материалдарды саудалауға тыйым салу үшін заңдық шаралар қабылдауына ұшырады. Осы заңдық қысымға байланысты соңғысы өзінің бизнесін Парижден жүргізді. Карингтон осы кезеңде басып шығарған эротикалық көркем әдебиеттерге: «Жолда зорланған: Скотч экспрессте алғаш зорланған, содан кейін қамшымен сабалған әйелдің шынайы тарихы» (1894) және «Долли Мортонның естеліктері» (1899) кіреді, олардың оқиғасы Американың Оңтүстік штаттарындағы құл иеліктерінде өтеді.

In the Victorian period, the quality of erotic fiction was much below that of the previous century—it was largely written by 'hacks'. Some works, however, borrowed from established literary models, such as Dickens. The period also featured a form of social stratification. Even in the throes of orgasm, the social distinctions between master and servant (including form of address) were scrupulously observed. Significant elements of sado masochism were present in some examples, perhaps reflecting the influence of the English public school, where flagellation was routinely used as a punishment. These clandestine works were often anonymous or written under a pseudonym, and sometimes undated, thus definite information about them often proves elusive. English erotic novels from this period include The Lustful Turk (1828); The Romance of Lust (1873); The Convent School, or Early Experiences of A Young Flagellant (1876) by Rosa Coote [pseud. ]; The Mysteries of Verbena House, or, Miss Bellasis Birched for Thieving (1882) by Etonensis [pseud. ], actually by George Augustus Sala and James Campbell Reddie; The Autobiography of a Flea (1887); Venus in India (1889) by 'Captain Charles Devereaux'; Flossie, a Venus of Fifteen: By one who knew this Charming Goddess and worshipped at her shrine (1897). A novel called Beatrice, once marketed as another classic of Victorian erotica from the pen of the ubiquitous "Anon", now appears to be a very clever 20th century pastiche of Victorian pornography. It first appeared in 1982 and was written by one Gordon Grimley, a sometime managing director of Penthouse International. Clandestine erotic periodicals of this age include The Pearl, The Oyster and The Boudoir, collections of erotic tales, rhymes, songs and parodies published in London between 1879 and 1883. The centre of the trade in such material in England at this period was Holywell Street, off the Strand, London. An important publisher of erotic material in the early 19th century was George Cannon (1789–1854), followed in mid century by William Dugdale (1800–1868) and John Camden Hotten (1832–1873). An evaluation of 19th century (pre 1885) and earlier underground erotica, from the author's own private archive, is provided by Victorian writer Henry Spencer Ashbee, using the pseudonym "Pisanus Fraxi", in his bibliographical trilogy Index Librorum Prohibitorum (1877), Centuria Librorum Absconditorum (1879) and Catena Librorum Tacendorum (1885). His plot summaries of the works he discusses in these privately printed volumes are themselves a contribution to the genre. Originally of very limited circulation, changing attitudes have led to his work now being widely available. Notable European works of erotica at this time were Gamiani, or Two Nights of Excess (1833) by Frenchman Alfred de Musset and Venus in Furs (1870) by the Austrian author Leopold von Sacher Masoch. The latter erotic novella brought the attention of the world to the phenomenon of masochism, named after the author. Toward the end of the 19th century, a more "cultured" form of erotica began to appear by poets such as Algernon Charles Swinburne, who pursued themes of paganism, lesbianism and sado masochism in such works as Lesbia Brandon and in contributions to The Whippingham Papers (1888) edited by St George Stock, author of The Romance of Chastisement (1866). This was associated with the Decadent movement, in particular, with Aubrey Beardsley and the Yellow Book. But it was also to be found in France, amongst such writers as Pierre Louys, author of Les chansons de Bilitis (1894) (a celebration of lesbianism and sexual awakening). Pioneering works of gay male erotica from this time were The Sins of the Cities of the Plain (1881), which features the celebrated Victorian transvestite duo of Boulton and Park as characters, and Teleny, or The Reverse of the Medal (1893). Two important publishers of erotic fiction at the end of the 19th century and the beginning of the 20th were Leonard Smithers (1861–1907) both of whom were subject to legal injunctions from the British authorities in order to prohibit their trade in such material. Because of this legal harassment the latter conducted his business from Paris. Erotic fiction published by Carrington at this period includes Raped on the Railway: a True Story of a Lady who was first ravished and then flagellated on the Scotch Express (1894) and The Memoirs of Dolly Morton (1899) set on a slave plantation in the Southern States of America.

20 ғасыр

20 ғасырдағы эротикалық көркем әдебиеттер қатарында: Кэррингтон баспасынан шыққан және, мүмкін, өзі жазған «Шаруалар жанры» (1901); Джордж Реджинальд Бакхусқа жатқызылған «Немезис Ойыны» (1902, 1903, 1906 жылдары үш томдық түрінде жарық көрген), Париждің Дюриндж баспасы Лондондағы Леонард Смитерске басып шығарған; Гюйом Аполлинердің «Жас Дон Хуанның естеліктері» (1907) және біршама алаңдататын «Жеті мың шекара» (1907); «Қызметшімен ер адамның жолы» (1908) және Анонның «Демалыс сапары»; Pleasure Bound Afloat (1908), Pleasure Bound Ashore (1909) және Anon-ның «Maudie» (1909) шығармалары (вероятно, Джордж Реджинальд Бакхус); «Рамрод» псевдонимімен жазылған «Менің құмарлық оқиғаларым» (1911); Пьер Луистің «Кішкентай қыздарға арналған әдеп туралы нұсқаулық, білім беру орындарында қолдануға арналған» (1917) және «Анасының үш қызы» (1926); Жорж Батайдың «Көз туралы әңгіме» (1928); Генри Миллердің «Рак тропигі» (1934) және «Айбалық тропигі» (1938); Паулин Реаждың «О» тарихы (1954); Александр Трочкидің «Хелен және құштарлық» (1954) және «Тронгс» (1955); Владимир Набоковтың «Ада немесе қызулық» (1969); Ана Ниннің «Журнал» (1966), «Венераның дельтасы» (1978) және Гай Давенпорттың «Велосипедші» (1985), сондай-ақ анонимді автордың «Лайла айтады» (1999). Бір зерттеуде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық сарбаздарға таратылған «Қарулы күштер басылымдарының» ең танымал кітаптары «жыныстық қатынастарды ашық талқылайтын романдар екені анықталды (мазмұны, әдеби құндылығы мен көзқарасына қарамастан, кітаптың мазмұны маңызды немесе күлкілі, романтикалық немесе қарапайым болғандығына қарамастан)». Владимир Набоковтың «Лолита» романы көбінесе эротикалық роман ретінде сипатталса да, кейбір сарапшылар оны эротизм элементтері бар әдеби драма деп санайды. Йоханнес Линнанкоскидің «Қан қызыл гүлдің әні» романы да, Набоковтың «Лолита» романы сияқты, көбінесе эротикалық роман ретінде сипатталады, бірақ оның ашықтығы аздау және нәзік романтикамен жамылған. «Лолита» және «О» тарихы Париждегі «Олимпиа Пресс» баспасынан жарық көрді, ол 1953 жылы Морис Жиродиас әкесі Джек Каханенен мұра еткен «Обелиск Пресс» баспасының жаңартылған нұсқасы ретінде құрылды. Бұл баспа эротикалық көркем әдебиет пен авангардтық әдебиеттің қосындысын жариялады. «Radcliff Hall қыздары» – 1930 жылдары британ композиторы және бон виван Джеральд Бернерс, 14-ші лорд Бернерс «Адела Квебек» псевдонимімен жазған, 1932 жылы жеке жариялаған және таратылған лесбиян қыздарының мектептегі оқиғасы туралы роман. ХХ ғасырдағы тағы бір үрдіс – лесбияндық пульп-фантастиканың өркендеуі. «Тұздың бағасы» (1952), «Жазғы от» (1952), «Жүрек шөлі» (1964) және «Сабырлық пен Сара» (1969) сияқты туындылар осы жанрдың бірнеше мысалы болды. Авторлардың көпшілігі әйелдер болды, мысалы, Гейл Вильгельм және Энн Бэннон. Көптеген гей ерлер де лесбияндық кітаптардағы жыныстық эксплоатациялық форматты қабылдаған гей-пульпалық көркем әдебиеттерді ұнататын.

20th century erotic fiction includes such classics of the genre as: Suburban Souls (1901), published by Carrington and possibly written by him also; The Confessions of Nemesis Hunt (issued in three volumes 1902, 1903, 1906), attributed to George Reginald Bacchus, printed by Duringe of Paris for Leonard Smithers in London; Les Mémoires d'un jeune Don Juan (1907) and the somewhat disturbing Les onze mille verges (1907) by Guillaume Apollinaire; The Way of a Man with a Maid (1908) and A Weekend Visit by Anon. ; Pleasure Bound Afloat (1908), Pleasure Bound Ashore (1909) and Maudie (1909) by Anon. (probably George Reginald Bacchus), and My Lustful Adventures (1911) by the pseudonymous 'Ramrod'; Manuel de civilité pour les petites filles à l'usage des maisons d'éducation (1917) and Trois filles de leur mère (1926) by Pierre Louys; Story of the Eye (1928) by Georges Bataille; Tropic of Cancer (1934) and Tropic of Capricorn (1938) by Henry Miller; The Story of O (1954) by Pauline Réage; Helen and Desire (1954) and Thongs (1955) by Alexander Trocchi; Ada, or Ardor (1969) by Vladimir Nabokov; Journal (1966), Delta of Venus (1978) and Little Birds (1979) by Anaïs Nin and The Bicycle Rider (1985) by Guy Davenport and Lila Says (1999) by an anonymous author. A study found that the most popular of the Armed Services Editions paperbacks distributed to American soldiers during World War II "are novels that deal frankly with sexual relations (regardless of tone, literary merit and point of view, no matter whether the book is serious or humorous, romantically exciting or drably pedestrian)". Vladimir Nabokov's Lolita is usually described as an erotic novel, but in the view of some it is a literary drama with elements of eroticism. Like Nabokov's Lolita, Johannes Linnankoski's The Song of the Blood Red Flower is also often described as erotic novel, only a little explicit and cleverly cloaked in gentler romance. Lolita and The Story of O were published by Olympia Press, a Paris based publisher, launched in 1953 by Maurice Girodias as a rebadged version of the Obelisk Press he inherited from his father Jack Kahane. It published a mix of erotic fiction and avant garde literary works. The Girls of Radcliff Hall is a roman à clef novel in the form of a lesbian girls' school story written in the 1930s by the British composer and bon vivant Gerald Berners, the 14th Lord Berners, under the pseudonym "Adela Quebec", published and distributed privately in 1932. Another trend in the twentieth century was the rise of the lesbian pulp fiction. Works such as The Price of Salt (1952), Spring Fire (1952), Desert of the Heart (1964), and Patience and Sarah (1969) were only a few examples of this subgenre. Many of the authors were women themselves, such as Gale Wilhelm and Ann Bannon. Many gay men also enjoyed gay pulp fiction, which borrowed the same sexploitation format as the lesbian books.

Азиялық эротикалық көркем әдебиеттер

Қытай әдебиеті Минь династиясының ортасынан Цинь династиясының басына дейін жарық көрген эротикалық романдардың бай каталогына ие. Осы кезеңдегі белгілі эротикалық романдарға «Руййюнь чуан» («Түгел қанағаттандырудың Иесі»), «Күсілген диван», «Суэ пиань», «Ланши», «Чипози чуан», «Жулин еши» және «Жыныстық дұғалық кілем» кіреді. Сыншы Чарльз Стоун порнографиялық техниканы «банальдық, әдепсіздік және қайталаудың одағы» деп дәлелдеді, ол сюжет, стиль және кейіпкерлердің «негізгі элементтерін» ғана қамтиды, ал жыныстық қызығушылық тудырмайтын нәрселерден қашып, олардан аулақ болады. Егер осылай болса, деді ол, «Түгел қанағаттандырудың Иесі» – «қытай эротикасының бастауы», бірақ порнография емес. «Алтын ыдыстағы арша» («Жин Пинг Мей») романын, автор тек псевдониммен жазған (нағыз аты белгісіз), әдетте, барлық қытай эротикалық романдарының ең ұлысы деп саналады. Оның әдеби мәртебесі эротикалық көркем әдебиеттер арасында теңдесі жоқ, ал сыншы Стивен Марше Лос-Анджелес кітаптарын шолу журналында оны «әлемдегі ең ұлы романдардың бірі, тіпті ең ұлысы» деп сипаттады. Жапонияда да эротикалық көркем әдебиеттер дәстүрі бар. Танизаки Жун'ичиро өзінің романдарында эротикалық тақырыптарға жиі тоқталады, мысалы, «Наомидегі» құштарлық, «Квиксэндтегі» лесбияндық немесе «Ключтегі» сексуалдық қатынас. Олардың бір бөлігі доджинси, яки тәуелсіз комикстер, көбінесе фанфикшн болып табылады. Sharebon (洒落本) – жапон әдебиетінің ежелгі жанры. Оның сюжеттері ойын-сауық үйлеріндегі көңіл көтеру мен ойын-құлыққа арналған. Бұл гесаку жанрының бір саласы.

Қазіргі эротикалық көркем әдебиеттер

XXI ғасырда Элисон Тайлер, Рейчел Крамер Бюссель және Кэрол Куин сияқты бірқатар әйел авторлар танымал болды. Мицци Серето – редактор және автор, ол жыныстық қатынастарды бейнелейтін романдар мен антологиялардан «эротика» терминін алып тастауды қалайды. Басқа авторлар бұл терминді қолдайды, бірақ сонымен қатар жыныстық белсенділік туралы әдебиетті классикалық көркем әдебиеттен бөлек қарастырудың қажеттігін сұрақ қояды. 2012 жылы Е.Л. Джеймс жазған «Елу реңк» трилогиясы жарық көргеннен кейін бұл пікірталас қайта жанданды. Оның «әр әйелге арналған эротика» туындысының сәттілігі, «аналық порнография» деп аталды, «Фанни Меркиннің» (нағыз аты Эндрю Шаффер) «Эрл Грейдің елу ұяты» сияқты пародийларға, сондай-ақ Лори Перкинстің редакциялаған «Елу реңктегі елу жазушы» атты эсселер жинағына және эротикалық басылымдар редакторларының жанрдың мазмұны мен ұсынылуын қайта қарауына себеп болды. Қазіргі эротиканың бір ерекшелігі – оған көптеген әйелдердің, тек еркектер ғана емес, қызығушылық танытуы. Бұл дәстүрлі порнография немесе әйелдерге арналған арнайы жасалған эротика болсын, маңызды емес. Соңғы онжылдықтарда романтикалық романдар кейде эротика ретінде, ал эротикалық романдар романтика ретінде таныстырылады, себебі «бағытты» романтика жанрында жыныстық қатынастар туралы ашық (бірақ поэтикалық) сипаттамалар жиі кездеседі. Эротикалық романтика – эротикалық тақырыбы бар және өте ашық махаббат көріністеріне толы, бірақ оқиғаның негізгі желісі – махаббатқа құрылған романтика жанрының салыстырмалы түрде жаңа түрі. Эротикалық фантастика – фантастикалық әдебиеттің бір жанры, ол фантастикалық ортада эротикалық элементтерді пайдаланады. Мұндай туындылар жоғары фантастика, қазіргі заманғы фантастика немесе тарихи фантастика сияқты фантастиканың басқа да жанрларын қамтуы мүмкін. Жанрдың қалыпты шектеулерді бұзуға және тақырыптардың кең спектрін зерттеуге қабілеті көптеген оқырмандарды таң қалдырды, нәтижесінде «монстр эротикасы» сияқты жанрлар цифрлік басылымның арқасында оңай пайда болды. Эротикалық фантастика романтикалық фантастикаға ұқсас, бірақ одан да ашық. Эротикалық фантастиканы телехикаялар, фильмдер немесе романдар сияқты танымал туындылардағы сюжеттік желілер мен кейіпкерлерді пайдаланатын жанкүйерлердің туындыларында да кездестіруге болады. Эротикалық жанкүйерлердің туындылары қолданыстағы туындылардың кейіпкерлерін қанатқақты қарым-қатынастарда бейнелеуі мүмкін, мысалы, гомоэротикалық жанкүйерлердің туындылары (slash fiction). Жанкүйерлердің туындылары және оның жапондық әріптесі – доудзинси бүгінгі таңда жазылған эротикалық әдебиеттің үлкен бөлігін құрайды.

In the 21st century, a number of female authors, including Alison Tyler, Rachel Kramer Bussel, and Carol Queen, rose to prominence. Mitzi Szereto is an editor and author who said she wants to see the term erotica removed from novels and anthologies that include depictions of sexual activities. Other authors celebrate the term but also question why literature featuring sexual activity should be considered outside literary fiction. The debate was rekindled in 2012 by the release of the 50 Shades of Grey trilogy written by E. L. James. The success of her erotica for every woman, dubbed 'mommyporn', gave rise to satires like Fifty Shames of Earl Grey by 'Fanny Merkin' (real name Andrew Shaffer), a book of essays called Fifty Writers on Fifty Shades (ed. Lori Perkins) and editors of erotic imprints re evaluating the content and presentation of the genre. One development in contemporary erotica is the knowledge that many women, and not just men, are aroused by it. This is regardless of whether it is traditional pornography or tailor made women's erotica. Romantic novels are sometimes marketed as erotica—or vice versa—as "mainstream" romance in recent decades has begun to exhibit blatant (if poetic) descriptions of sex. Erotic romance is a relatively new genre of romance with an erotic theme and very explicit love scenes, but with a romance at the heart of the story. Erotic fantasy is a subgenre of fantasy fiction and utilizes erotica in a fantasy setting. These stories can essentially cover any of the other subgenres of fantasy, such as high fantasy, contemporary fantasy, or even historical fantasy. The extents of the genre to break existing conventions and limits in subject matter have managed to shock popular audiences, with genres such as monster erotica emerging with the ease of digital publishing. Erotic fantasy fiction has similarities to romantic fantasy but is more explicit. Erotic fantasy can also be found in fan fiction, which uses plot elements and characters from popular fiction such as television, film, or novels. Erotic fan fiction may use characters from existing works in non canon relationships, such as slash (homoerotic) fan fiction. Fan fiction and its Japanese counterpart, doujinshi, account for an enormous proportion of all erotica written today.

Интернет-эротикалық көркем әдебиеттер

Интернет пен эротикалық бейнелеудегі цифрлық революция жыныстық сипаттағы көріністерді бейнелеу формаларын өзгертті. Эротика Интернеттің басында-ақ пайда болды, мысалы, Usenet-тегі rec.arts.erotica тобында. Бұл жаңалықтар тобы World Wide Web құрылмас бұрын эротикалық әңгімелерді алмасуға арналған модерацияланған форум болды. 1990 жылдарға қарай осы материалдың көп бөлігі alt.* иерархиялық форумдарға, соның ішінде alt.sex.stories-ке көшті. Интернет пайдаланушыларына қолжетімді өткізу қабілеті/жылдамдық пайдалануға әсер етті, және диал-ап интернет байланысының алғашқы күндерінде, әсіресе дамып келе жатқан елдерде жылдамдық шектеулі болғандықтан, эротикалық бейнелерге, соның ішінде суреттер мен бейнелерге қол жеткізуге тырысатын пайдаланушылардың саны шектелді, бұл эротикалық әдебиетке арналған орын құруы мүмкін. nifty.org сияқты платформалар гетеросексуалдық, гомосексуалдық, бисексуалдық және трансгендерлік тақырыптарға сәйкес эротикалық әдебиеттердің кең кітапханасын ұсынды. Интернеттегі эротиканың басым көпшілігі автор мен оқырмандардың ләззаты үшін, пайда табу үшін емес, әуесқойлармен жазылады. Артық интерактивтілік және анонимділік кездейсоқ немесе хобби ретінде жазатын авторларға өз әңгімелерін жазуға ғана емес, сонымен қатар оларды бүкіл әлемдегі аудиториямен бөлісуге мүмкіндік береді. Көптеген авторлар жарқын псевдонимдерді қабылдайды және өз жанрында жанкүйерлерді жинауға мүмкіндік алады, бірақ шамалы ғана адам шын есімдерін қолданады. Трансгендерлік немесе гендерлік емес авторлар арасында әйел немесе еркек кейпін қабылдау кең таралған, бірақ автор өз атын да қолдана алады.

Жемқор әйелдердің жазбалары

Ертедегі эротикалық туындылардың көпшілігі жезөкшелікке арналған. «Порнография» термині грек тіліндегі «порнографос» сөзінен туындаған, ол «жезөкшелер туралы жазушы» дегенді білдіреді. Бұл термин бастапқыда ежегітегі Грецияда жезөкшелер мен олардың клиенттерінің өмірі мен әдет-ғұрыптарының сипаттамаларын білдірген. Афинейдің «Деипнософистер» еңбегінде айтылғандай, бұл жанрда көптеген құмарлыққа толы трактаттар, әңгімелер мен пьесалар болған. Бұл жанрдың сақталған мысалы – Самосаттық Лукианның «Кортезандардың әңгімелері». Жезөкшелік туралы әңгімелер эротикалық әдебиет жанрының маңызды бөлігі болып қала берді. 18 ғасырда Харристің «Ковент-Гарден ханымдарының тізімі» (1757–1795) сияқты жезөкшелер мен олардың қызметтерінің тізімдері көңіл көтерумен қатар ақпараттық мақсатта да қолданылды. 19 ғасырда В.Т. Стидтің «Қазіргі Вавилонның құрбандық қыздары» (1885) атты сенсациялық журналистикасы, Викториялық Лондонның борделдеріне кәмелетке толмаған қыздардың сатылуы туралы эротикалық қиялға серпіліс берді. Стидтің баяндамасы кеңінен аударылды, ал «құмарлық пен қатыгездіктің құрбандарының айқайларын басу үшін жасалған бөлмелер» және «Лондон Минотавры» символдық бейнесі еуропалық сарапшылардың «ағылшын садизмі» туралы ең жаман ойларын растады және эротикалық жазушыларды Лондон қаласында немесе садистік ағылшын джентльмендерінің қатысуымен ұқсас көріністер туралы жазуға шабыттандырды. Мұндай жазушылардың қатарында Д’Аннунционың «Il Piacere» романы, Поль Жан Туледің «Мсье де Паур» (1898), Октав Мирбоның «Жарден дес Суплис» (1899) және Жан Лорреннің «Мсье де Фокас» (1901) романдары бар. Бұл жанрдағы жақындағы белгілі туындылар: голланд мадам Ксавиера Холландердің «Бақытты жезөкше: Менің жеке тарихым» (1971) және Белль де Джурдың «Лондондық эскорт қыздың құпия оқиғалары» (2005).

Эротикалық естеліктер

Эротикалық естеліктердің қатарында 18 ғасырдағы Касанованың «Histoire de ma vie» кітабы бар. 19 ғасырдағы осы жанрдағы ағылшын тіліндегі көрнекті еңбектерге Эдвард Селлонның «Өмірдің көтерілуі мен құлауы» (1867) және «Вальтердің» «Менің құпия өмірім» кіреді. Эдвард Селлон – эротикалық әдебиеттің жазушысы, аудармашысы және иллюстраторы, ол порнографиялық баспагер Уильям Дагдейл үшін эротикалық шығармалар жазған, соның ішінде «Жаңа эпикурей» (1865) сияқты еңбектер де бар. «Вальтердің» нақты кім екені белгісіз. Иан Гибсон «Эротомания» кітабында «Менің құпия өмірімді» Генри Спенсер Эшби жазған болуы мүмкін деп болжайды, демек «Вальтер» – ойдан шығарылған кейіпкер болуы да мүмкін. Осы кезеңдегі танымал неміс эротикалық туындысы, 1868 және 1875 жылдары екі бөлімде жарық көрген «Паулина Прима-Донна» опера әншісі Вильгельмина Шрёдер Девриенттің естеліктері деп есептеледі. Алайда, әншінің өмірінен белгілі фактілермен қатысты айқайшылықтар көптеген адамдарды осы кітаптың шындығына күдік тудырды, ал екінші томдағы эротикалық оқиғалар, кемінде, сенімсіз көрінеді. Мұнда автордың 27 жасқа толғанға дейін лесбияндық садомазохизмге, топтық жыныстық қатынасқа, содомияға, жануарлармен жыныстық қатынасқа, скатологияға, некрофилияға, жезөкшелікке және вампиризмге түсуі жатады. 20 ғасырдың осы жанрға қосқан үлесіне Франк Харристің «Менің өмірім және махаббатым» (1922–27) және сотталған австриялық жыныстық қылмыскер Эдит Кадивектің «Әйгілеулер мен тәжірибелер» және оның жалғасы «Эрос, менің өмірімнің мәні» (1930 жылы бірге жарияланған) кіреді. 21 ғасырдың мысалы – Мелисса Панареллоның «Төсекке жатпастан бұрын қылқаламның жүз соққысы» (2004).

Жыныстық нұсқаулықтар

Секс-нұсқаулықтар – эротикалық әдебиеттің ең көне түрлерінің бірі. Біздің заманымыздан бұрын IV ғасырда жазылған, Самос қалалық Филаенис авторлығына жатқызылатын секс-нұсқаулықтың үш қысқаша фрагменті сақталған. Қазіргі ғалымдар оны көбінесе пародиалық туынды деп санайды, оны ер адам жазған болуы мүмкін, бұл, әрине, афиналық софист Поликрат. Классикалық әлемдегі осы жанрдың басқа мысалдары – Элефантистің және Овидийдің «Арыс Аматориясының» жоғалған еңбектері. Үнді Камасутры – әлемдегі ең танымал туындылардың бірі. 12 ғасырлық үнділік эротикалық туындылар жинағы – Ананга-Ранга одан аз танымал. Шейх Нефзауидің 16 ғасырлық араб тіліндегі «Жанның демалуы үшін хош иісті бақ» атты еңбегі де кеңінен танымал және жиі қайта басылып, аударылады. Әңгімелерге сүйенсек, ХХ ғасырдың ортасына дейін секс-терапевтер мен басқа да дәрігерлер эректильді дисфункцияны емдеу үшін эротикалық әдебиеттерді тағайындаған. Ежелгі қытайлық секс-нұсқаулықтар даостық жыныстық тәжірибелерді қамтитын мәтіндерді қамтиды. Оларға идеалды жыныстық мінез-құлықты көрсететін суреттер кіреді, себебі бұл дінде жыныстық қатынас тыйым салынған емес, керісінше инь мен ян тұжырымының көрінісі болып саналады, онда ер және әйел «энергияны біріктіру» немесе «эссенцияны біріктіру» әрекетіне қатысады. Дұрыс жыныстық тәжірибе жақсы денсаулыққа жетудің кілті деген сенім бар. Осы нұсқаулықтарға Ишинпо мәтіні кірді, ол медициналық құжат, сонымен қатар жыныстық гигиенаға арналған бөлімдер мен Тан және Хан династияларының секс-нұсқаулықтары кірді. Цигун нұсқаулықтарында ылғал сүлгіні жылыту және бірнеше минутқа пенисті жабу, содан кейін күн сайын жүздеген рет пенистің түбінен бір бағытта сүрту, цигунға ұқсас амалдар сипатталған. Жартылай тік немесе толық тік күйде сфинктерді күндіз ондаған рет қысу, әсіресе жыныстық қатынас алдында бірнеше сағат бұрын оргазмды кешіктіруге немесе эякуляциялық емес ләззатты арттыруға көмектеседі. Мантак Чиа жасаған Универсалды Тао жүйесі денені теңестіру және адамның өмірлік энергиясын немесе циді арттыру және тазарту үшін даостық медитациялық және жаттығу әдістерін үйретуге арналған. Алдыңғы және артқы арналар, артқы арна – анус пен ұрықша арасында орналасқан, құйрық сүйегінен жоғары қарай, ал алдыңғы арна – денеңіздің алдыңғы жағында, орта сызықтан төмен қарай бағытталған. Артқы арнадан дем алып, ал алдыңғы арнадан дем шығару циді қозғалтады. Көптеген тәжірибелердің үйлесімі циді рухани энергияға немесе шенге айналдыруға көмектеседі. Барлық секс-нұсқаулықтар оқырмандарды жыныстық актілер туралы қызықтыру немесе хабардар ету үшін жасалмаған. Кейбіреулері сатира немесе әлеуметтік сын ретінде құрылды, мысалы, Пьетро Аретиноның XVI ғасырдың басында жасаған мақтау секс-нұсқаулығы. Бұл Рим суретшісі Маркантонио Раймондидің жалаңаш гравюраларына клерикалдық цензураға жауап ретінде жазылған. Ол арзан ағашқа басылып, кейіпкерлердің дауысы ретінде сәйкес сонеттермен бірге шығарылды.

Sex manuals are among the oldest forms of erotic literature. Three brief fragments of a sex manual written in the fourth century BC that is attributed to Philaenis of Samos have survived. Modern scholars generally regard it as a work of parody probably written by a man, and this was most likely Athenian sophist Polycrates. Other examples of the genre from the classical world include the lost works of Elephantis and Ovid's Ars Amatoria. The Indian Kama Sutra is one of the world's best known works of this type. The Ananga Ranga, a 12th century collection of Indian erotic works, is a lesser known one. The Perfumed Garden for the Soul's Recreation, a 16th century Arabic work by Sheikh Nefzaoui, is also well known and is often reprinted and translated. There is anecdotal evidence that, as late as the mid 20th century, sex therapists and other physicians prescribed erotic literature as treatment for erectile dysfunction. The ancient Chinese versions of the sex manual include the texts that contain the Taoist sexual practices. These include books that show illustrations of the ideal sexual behavior because sex in this religion is not considered taboo but a manifestation of the concept of the yin and yang, wherein the male and female engage in an act of "joining of energy" or "joining of essences". The belief is that proper sexual practice is key to achieving good health. The manuals included the Ishinpo text, which is a medical document that also included sections devoted to sexual hygiene and sexual manuals of the Tang and Han dynasties. Qigong manuals include warming a wet towel and covering penis for a few minutes, then rubbing one direction away from base of penis hundreds of times daily, similar to qigong. Squeezing sphincter while semi erect or fully erect dozens of times daily, particularly a few hours before intercourse will help delay orgasm or enhance non ejaculatory pleasure. The Universal Tao system was developed by Mantak Chia to teach Taoist meditative and exercise techniques to balance the body and increase and refine one's vital energy, or qi. Front and back channel, the back channel is where the perineum is located between anus and scrotum moving up the tailbone to the crown, the front channel is moving down the front of your body down the midline. Breathing up the back channel and then breathing out from the front channel down to and from the abdomen moves chi. Many practices combined help chi to be transformed into spiritual energy or shen. Not all sex manuals were produced to arouse or inform readers about sexual acts. Some were created as a form of satire or social criticism, as in the case of a mock sex manual produced in the early sixteenth century by Pietro Aretino. It was in response to the clerical censorship of the nude engravings of the Roman artists Marcantonio Raimondi. This was released in cheap wood, with a corresponding sonnet serving as the voice of the characters.

1857 жылға дейін

Эротикалық немесе порнографиялық туындылар жиі ұятты деп есептелгендіктен қудаланды, цензураланды және билік органдарымен жойылды. Алайда, Керлдің басқа кітаптарын жариялауы, мысалы, Джон Кердің естеліктері сияқты, бүлікшіл және дінге қарсы деп саналғандары, билікті ең көп наразылыққа түсірген сияқты. 18 ғасырдың соңында эротикаға қатысты қудалаулар сирек болды және көбінесе порнографиямен араласқан бүлікшіл және дінге қарсы материалдарға байланысты болды.

18571959 жыл

1857 жылғы "Әдепсіз басылымдар туралы" заң бойынша, әдепсіз материалдарды сату заңмен қылмыс деп есептелді, бұл соттарға құқық бұзушылықты тәркілеу және жоюға өкілеттік берді. Заңның бастауы Лорд-бас судья Лорд Кэмпбелл төрағалық еткен порнография сату ісінде болды, сонымен қатар Лордтар палатасында уларды сатуды шектеу туралы заң жобасы талқыланды. Кэмпбелл екі жағдайдың ұқсастығына назар аударды, Лондон порнография саудасын "пруссикалық қышқылдан, стрихниннен немесе мырыштан да қауіпті удың сатылуы" деп сипаттап, порнография сатуды шектеу туралы заң жобасын ұсынды; заңдық өкілеттік беру сот қуғынының тиімділігін арттырады. Бұл заң жобасы сол кезде көптеген пікір қақтығыстарын тудырды, Парламенттің екі палатасы да оған қарсы күшті оппозиция көрсетті. Заң қабылданар алдында Лорд-бас судья оның "тек жастардың моральдық келбетін бұзу мақсатында жазылған және әдепті мінез-құлықты қозғайтын нәрселерге ғана қолданылатынын" мәлімдеді. Төменгі палата Шотландияның ортақ құқығы жеткілікті түрде қатаң екендігіне байланысты оны Шотландияға қолданудан бас тартты. Заңда әдепсіз деп танылған және сатуға немесе таратуға ұсталған кез келген материалды тәркілеу және жою қарастырылды, бұл туралы ақпарат "шағын сотқа" (магистрат соты) берілгеннен кейін іске асырылатын болды. Заң бойынша, ортақ құқық бұзушылық жасалғанының куәлігі болған жағдайда – мысалы, материалды сәтті сатып алған қара киім киген полицейдің есебі бойынша – сот үй-жайды іздеуге және материалды тәркілеуге бұйрық бере алатын болды. Содан кейін меншік иесі сотқа шақырылып, материалды неге жоюға болмайтынын түсіндіруі керек еді. Маңыздысы, заң "әдепсіздік" терминін анықтамады, оны соттардың қалауынша шешуге қалдырды. Заңның өзі өзгермесе де, оның әсеріне түсетін жұмыстардың ауқымы өзгерді. 1868 жылы Кэмпбеллдің орнын бастан Лорд-бас судья болған сэр Александр Кокберн апелляциялық істе "әдепсіздікке ұқсас материалдың осындай жаман әсерге ұшырауға бейім санасы бар және осындай басылымдардың қолына тиесілі адамдарды бұзу және арамдауға бағытталғандығы" әдепсіздіктің өлшемшарты екенін айтты. Бұл Кэмпбеллдің он жыл бұрынғы пікірінен едәуір өзгеше болды – енді сынақ көшірме алған сыбайлас жемқорлыққа бейім адамға тигізетін әсер еді, материалдың бұзуға немесе ренжітуге арналғандығы емес. Кокберннің мәлімдемесі ондаған жылдар бойы күшінде болды және Заң бойынша жасалған көптеген тәркілеулер осы түсіндірмеге сүйенді. "Хиклин сынағы" деп аталған бұл сынақта кітаптың әдеби құндылығы немесе кітаптағы осындай мәтіннің көлемі ескерілмеді. Бастапқы заңнаманың кеңейтілген ауқымы нәтижесінде бұл заңның бастапқы мақсаты болған ашық эротикадан гөрі, қазір әлемдік әдебиет классикасы болып саналатын Зола, Джеймс Джойс және Д.Х. Лоуренс сияқты авторлардың медициналық оқулықтарына да шабуыл жасалды. Англияда әдепсіз әдебиетке қарсы шаралар сот төрешілерінің құзырында болса, Америкада мұндай шаралар Пошталық инспекция қызметінің жауапкершілігінде болды. Олар федералды және штаттық Комсток заңдарында бекітілді және пошта қызметкері және әдепсіздікке қарсы күрескен Энтони Комстоктың есімімен аталды, ол өзінің ресми лауазымында да, Нью-Йорктің Азғындықты жою қоғамы арқылы да өзін бас тарту жұмысында тиімді көрсетті. Бірінші заң – Комсток заңы (Комсток заңы, Ch. 258 1873 жылдың 3 наурызында қабылданды), пошта арқылы "жаман, әдепсіз және/немесе осырау" материалдарды жіберуді заңсыз деп жариялады. Жиырма төрт штат ішінде таратылатын материалдарға қатысты ұқсас тыйымдар қабылдады.

It was the Obscene Publications Act 1857 which made the sale of obscene material a statutory offense, giving the courts power to seize and destroy offending material. The origins of the act itself were in a trial for the sale of pornography presided over by the Lord Chief Justice, Lord Campbell, at the same time as a debate in the House of Lords over a bill aiming to restrict the sale of poisons. Campbell was taken by the analogy between the two situations, famously referring to the London pornography trade as "a sale of poison more deadly than prussic acid, strychnine or arsenic", and proposed a bill to restrict the sale of pornography; giving statutory powers of destruction would allow for a much more effective degree of prosecution. The bill was controversial at the time, receiving strong opposition from both Houses of Parliament. It was passed on the assurance by the Lord Chief Justice that it was "intended to apply exclusively to works written for the single purpose of corrupting the morals of youth and of a nature calculated to shock the common feelings of decency in any well regulated mind." The House of Commons successfully amended it so as not to apply to Scotland, on the grounds that Scottish common law was sufficiently stringent. The Act provided for the seizure and destruction of any material deemed to be obscene, and held for sale or distribution, following information being laid before a "court of summary jurisdiction" (magistrates' court). The Act required that following evidence of a common law offence being committed – for example, on the report of a plain clothes policeman who had successfully purchased the material – the court could issue a warrant for the premises to be searched and the material seized. The proprietor then would be called upon to attend court and give reason why the material should not be destroyed. Critically, the Act did not define "obscene", leaving this to the will of the courts. While the Act itself did not change, the scope of the work affected by it did. In 1868 Sir Alexander Cockburn, Campbell's successor as Lord Chief Justice, held in an appeal that the test of obscenity was "whether the tendency of the matter charged as obscenity is to deprave and corrupt those whose minds are open to such immoral influences and into whose hands a publication of this sort may fall." This was clearly a major change from Campbell's opinion only ten years before – the test now being the effect on someone open to corruption who obtained a copy, not whether the material was intended to corrupt or offend. Cockburn's declaration remained in force for several decades, and most of the high profile seizures under the Act relied on this interpretation. Known as the Hicklin test no cognisance was taken of the literary merit of a book or on the extent of the offending text within the book in question. The widened scope of the original legislation led to the subsequent notorious targeting of now acknowledged classics of world literature by such authors as Zola, James Joyce and D. H. Lawrence plus medical textbooks by such as Havelock Ellis rather than the blatant erotica which was the original target of this law. In contrast to England, where actions against obscene literature were the preserve of the magistrates, such actions were the responsibility of the Postal Inspection Service in America. They were embodied in the federal and state Comstock laws and named after the postal officer and anti obscenity crusader Anthony Comstock, who proved himself officious in the work of suppression both in his official capacity and through his New York Society for the Suppression of Vice. The first such law was the Comstock Act, (ch. 258 enacted March 3, 1873) which made it illegal to send any "obscene, lewd, and/or lascivious" materials through the mail. Twenty four states passed similar prohibitions on materials distributed within the states.