Кіріспе

Құс түрі. Қаңқалы бұлбұл (Turdus obscurus) – бұлбұлдар тұқымдасына (Turdidae) жататын құс. Ол Сибір мен Моңғолиядан бастап Жапонияға дейін шығысқа қарай тығыз қылқан жапырақты ормандарда және тайгада көбейеді. Күзде оңтүстікке қарай, Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияға қыстауға ұшып кетеді. Батыс Еуропаға кездейсоқ, сирек соғып келеді.

Таксономия

1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыстың жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасында қабақ қанатты торғайды ресми түрде сипаттады. Ол оны Turdus туысына жатқызып, Turdus obscurus деген екі атаулы номенклатурасын берді. Ғылыми атау латын тілінен келген, онда Turdus – «торғай», ал obscurus – «қарқара» немесе «қоңыр» деген мағына береді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1783 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтамның көп томдық еңбегінде сипатталған «Қара торғай» негізінде жасады. Лэтам «Бұл Сібір түрі және Байкал көлінен тыс орманды жерлерде кездеседі» деп көрсеткен, бірақ ақпаратының көзін нақты айтпаған. Бұл түр монотипті, яғни оның ішкі түрлері танылмайды.

Сипаттама

Бұл – тартымды торғай, сұр арқасы мен басы бар, соңғысы жоғары және төмен қарай ақ жиектелген қара көз сызығына ие. Кеудесі мен бүйірлері қызғылт сары, ал құрсағы ақ. Еркектер мен ұрғашылар бір-біріне ұқсас, бірақ жас құстардың арқасы қоңырлау. Еркегінің әні қарапайым, сыбызғыға ұқсас, туысқан құртқа ұқсас.

Мінез-құлық

Ол ағаштарда ұялайды, ұясына 4-6 жұмыртқа салады. Көшіп баратын және қыстайтын құстар көбінесе шағын топтарға бірігеді. Ол бәсекелес, көптеген жәндіктермен, жер құрттарымен және жидектермен қоректенеді. 2007 жылы Иерусалимдегі құс обсерваториясында қабауылды кескіш құс байқалды. Бұл Израильдегі екінші рет тіркелген байқау; алғашқысы 1996 жылғы қазан айында Эйлатта болған. 2011 жылы Австралияның Квинсленд штатындағы Маланданың жанында қабауылды кескіш құс көрінді. Бұл Австралия құрлығында осы түрдің алғаш рет расталған байқауы болуы мүмкін.

Қалдық деректері

2017 жылы Плейстоценнің соңғы кезеңіндегі индонезиялық қарғалар тобының зерттеуі осы түрге жататын қазба қалдығын тапты.