Кіріспе

Чарльз Бернштейн (1950 жылы 4 сәуірде туған) – американдық ақын, эссеші, редактор және әдебиет зерттеушісі. Бернштейн Пенсильвания университетінің ағылшын тілі кафедрасының зейнеткер профессор, Дональд Т. Реган атындағы профессор. Ол L=A=N=G=U=A=G=E немесе Тіл ақындары тобының ең белгілі өкілдерінің бірі. 2006 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды, ал 2019 жылы Йель университетінің "Near/Miss" атты туындысының жарық көргеніне орай, өмірлік жетістіктері үшін берілетін ең жоғары американдық сыйлық – "Боллинген" сыйлығымен марапатталды. Бернштейн 1990 жылдан 2003 жылға дейін SUNY Buffalo университетінде поэзия және поэтика профессоры қызметін атқарды, онда ол поэтика бағдарламасын құрды. Бернштейннің соңғы тридцать жылдағы таңдамалы өлеңдерінен құралған "All the Whiskey in Heaven" жинағы 2010 жылы Farrar, Straus and Giroux баспасында жарық көрді. "Чарльз Бернштейнге серіктес" атты еңбек 2012 жылы Salt Publishing баспасынан, ал Пол Бове редакциялаған "Чарльз Бернштейн: Идиоматикалық талаптар поэзиясы" 2021 жылы Duke University Press және boundary 2 баспаларында жарияланды.

Ерте өмір және еңбек

Бернштейн Манхэттенде еврей отбасында дүниеге келді және Бронкстағы ғылымға бағытталған жоғары мектепте оқыды, оны 1968 жылы бітірді. Оның анасы Шерри Бернштейн (туған Ширли Жаклин Кегель, 2 ақпан 1921 – 27 қазан 2018), әкесі Герман Бернштейн (1901–1977) болды. Чарльз Гарвард колледжінде философия мамандығы бойынша білім алып, Стенли Кавелл басшылығымен, сондай-ақ Роджерс Альбриттонның көмегімен, Людвиг Витгенштейн мен Дж. Л. Остинның еңбектерін зерттеді. Кавелл Бернштейннің диссертациясын жетекшілік етті, ол аналитикалық философия мен авангард әдебиетінің эстетикалық және поэтикалық мүмкіндіктерін зерттейтін жұмыс болды, назар Гертруда Стайн мен Витгенштейнге аударылды. 1972 жылы Гарвардты бітіргеннен кейін, оның алғашқы кітабы «Asylums» 1975 жылы жарық көрді. Брюс Эндрюспен бірге ол «L=A=N=G=U=A=G=E» журналын шығарды, ол 1978 мен 1981 жылдар аралығында 13 нөмірден (3 томдық) тұрды (қосымша 3 том және 1981 жылы төртінші том жарық көрді). Бұл Тіл поэзиясының бастауы деп есептеледі және Нью-Йорк пен Берклидегі прогрессивті поэзия мен поэтикалық теорияның ең маңызды платформасы болды. «L=A=N=G=U=A=G=E» журналын құру туралы ол былай деді: «Біз Джером Ротенбергтің «Сөз революциясы» кітабында, кейін Ротенберг пен Пьер Жорристің «Мыңжылдыққа арналған өлеңдер» кітабында және Марджори Перлоффтың «Футуристік сәт» кітабында ұсынылған үлгіні пайдаланып, радикалды поэтиканың тарихын іздеуге тырыстық. 30 жыл бұрын қазіргі поэзияның негізі саналатын поэтика сол кезде қатал сындарға ұшырады». Бернштейн мен Эндрюс осы 13 нөмірден таңдалған туындыларын «The L=A=N=G=U=A=G=E Book» атты кітапта жариялады. 2019 және 2020 жылдары Нью-Мексико университетінің баспасында Мэтью Хофер мен Майкл Голстон редакторларымен үш кітап жарық көрді: «Тіл хаттары: Брюс Эндрюс, Рон Силлиман және Чарльз Бернштейннің 1970 жылдардағы таңдалған хат алмасуы»; Эндрюс, Бернштейн, Рэй ДиПальма, Стив Маккаффри және Рон Силлиманның «Легендасы» кітабының жаңа басылымы; және «L=A=N=G=U=A=G=E: Факсимильдік басылым». Осы кезеңде Бернштейн өзінің тағы үш өлең кітабын жариялады: «Parsing» (1976), «Shade» (1978) және «Poetic Justice» (1979), сонымен қатар Мәдени кеңес қорының CETA суретшілер жобасында және тәуелсіз медициналық жазушы ретінде жұмыс істеп, ақша тапты. Ол сондай-ақ 1978 жылы Тед Гринвальдпен бірге «Ear Inn» оқу сериясын ұйымдастырды.

Кейінгі өмірі мен еңбектері

1989 жылдан 2003 жылға дейін Бернштейн Буффало университетінде поэзия және әдебиет профессоры болды, онда ол SUNY-дің ерекше профессоры және Поэтика бағдарламасының негізін қалаушы және директоры болды. Ол сондай-ақ, Лосс Пекено Глейзермен бірге Буффалодағы Электрондық поэзия орталығының құрылуына қатысты. 2003 жылдан 2019 жылға дейін Пенсильвания университетінде ағылшын және салыстырмалы әдебиет профессоры қызметін атқарды, онда PennSound поэзия аудио архивінің негізін қалады. Ол Гуггенхайм қоры, Нью-Йорк өнер қоры және Ұлттық өнер қорының стипендияларын алды, сонымен қатар Калифорния университетінің Сан-Диегодағы Жаңа поэзия архивінің Рой Харви Пирс/Жаңа поэзия архиві сыйлығының иегері болды. Бернштейн екі неміс тіліне аудармасы үшін 2015 жылы Халықаралық поэзия бойынша Мюнстер сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол Янус Паннониус атындағы ірі поэзия сыйлығына ие болды. 2019 жылы Бернштейн өмір бойы жеткен жетістіктері үшін және «Near/Miss» еңбегі үшін американдық поэзиядағы Боллинген сыйлығын алды. Бернштейн 2006 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1980 жылдан бері ол тағы он сегіз өлең кітабын жариялады, сондай-ақ «Поэтикалық форма саясаты», «Жақын тыңдау: Поэзия және орындалған сөз», Эдуард Эспинамен бірлескен «S/N: NewWorldPoetics» және Трейси Морриспен бірлескен «Үздік американдық тәжірибелік жазу» сияқты проза мен өлең антологияларын редакциялады. Композиторлар Бен Ярмолинский, Дин Драммонд және Брайан Фернихоумен бірге жұмыс істеп, ол бес операның либреттосын жазды және әйелі Сьюзан Би, Ричард Таттл, Эми Силлман және Мими Гросс сияқты көптеген бейнелеуші суретшілермен ынтымақтастық етті. 1984 жылы ол «Нью-Йорк әңгімесін» және 1985–86 жылдары «Сент-Маркс әңгімелерін» ұйымдастырды, бұл Нью-Йорктегі Поэзия жобасындағы алғашқы лекциялар циклы болды. 2001 жылы ол Джей Сандерспен бірге «Poetry Plastique» көрмесін ұйымдастырды. Бернштейннің туындылары «The Best American Poetry» сериясында, «Harper's Magazine», «Poetry Magazine», «boundary 2» және «Critical Inquiry» журналдарында жиі жарияланды. Бернштейн мансабының басынан бері шағын баспаларды қолдағанмен, Оксфорд университетінің баспасы, Гарвард университетінің баспасы, Солтүстік-батыс университетінің баспасы және соңғы уақытта өзінің соңғы маңызды еңбектерін жариялаған Чикаго университетінің баспасы сияқты академиялық баспаларда да жарияланды. 2010 жылы Farrar, Straus және Giroux баспасында жарық көрген «All the Whiskey in Heaven» оның осы уақытқа дейінгі ең коммерциялық жобасы болды. Ол өзінің жұмысы туралы былай деді: «Шындығында, бір жағынан, мен лирикалық поэзияға шындыққа немесе адалдыққа бағытталған бағыттың негізін сынаймын және тұрақсыз етемін. Бірақ, екінші жағынан, егер сіз теорияны білімді өндірудің тұрақты тәсілі ретінде немесе шындыққа қарай қозғалатын сын ретінде қызықтыратын болсаңыз, қайтадан, мен сіздің республикаңыздан қуылғым керек. (Менің де өз өмірімде бұғаулаулар болды.) Менің өлеңдерім мен эсселерімнің өзгеруші поэтикасы – бұл сериялық практика, дауыстар ойыны». Бернштейннің шығармашылығына арналған үш эссе жинағы жарық көрді: 1985 жылғы «The Difficulties» журналы, ред. Том Бекетт, Уильям Аллегреццаның редакциялаған «Чарльз Бернштейнге арналған тұз серігі» (2012) және Пол Бовенің редакциялаған «Чарльз Бернштейн: Идиоматикалық талаптар поэзиясы», «boundary 2» журналының арнайы саны (2021). Электрондық поэзия орталығында жүздеген жеке эсселер, тараулар мен шолулар тізімделген және көбінесе сілтемеленген. Ол 2000 жылы «Форрестерді табу» фильмінде доктор Саймон рөлінде және 1999 жылы Желтоқ беттер үшін Джон Ловицпен бірге телеарнадағы жарнамаларда пайда болды.

Жеке өмір

Чарльз Бернштейн суретші Сьюзан Биге үйленген. Олардың екі баласы бар: Эмма Би Бернштейн (16 мамыр 1985 – 20 желтоқсан 2008) және Феликс Бернштейн (20 мамыр 1992 жылы туған).

Қабылдау

Жером Ротенберг Бернштейнді «біздің заманымыздың көрнекті ақыны – тіпті одан да артық» деп атады. Ол – халықаралық авангардтың екінші ғасырында туындаған көріністер мен қайта қарастырулардың негізгі дауысы, мүмкін, ең жақсысы. Роберт Крили былай деп жазды: «Бернштейннің поэзиясы – қазіргі ағымдағы поэзияның жалпы бағытына ең өткір және зиялы жауап. Ол – жанрдың шешімдері көбінесе екінші деңгейде қалатын эсселер мен өлеңдердің талмайтын авторы. Қысқасы, ол – қазіргі әлеуметтік және саяси пікірлердің шатасуына ғана емес, сонымен қатар олардың ерекше ерекшеліктерінің керемет құрылымдарында жарық берді. Бұл құрылымдар жай ғана пародиалық емес, керісінше, бұрын құлдыраған материалды қайта жаңарту және өңдеу». Марджори Перлоффтың пікірінше: «Шарльз Бернштейн – хаостың біздің ең білгірі шебері, ХХІ ғасырдың басындағы урбанистік Америкадағы күнделікті өмірдің қайшылықтары мен абсурдтықтарын құртқыш сатира, суық және күрделі ирония, шаттандыратын зиялылық және, ең бастысы, терең құмарлықпен суреттейтін поэзия арқылы баяндаушы. «Клупзи қыз» сияқты ертедегі андеграунд классикасынан бастап, «Төлем жинаушылардың өмірі» атты өткір сөз ойындарынан, 9/11 оқиғасы туралы «Либерти көшесінен хабарлама» атты терең ой-толғанысқа дейін және соңғы жылдардағы жеке баладалар мен елегияларға дейін, Бернштейннің көптен күткен «Таңдалған өлеңдері» формальды ауқым, өнер көрсетуге құштарлық және оның буын ақындарымен салыстыруға келмейтін сөздік шеберлікті көрсетеді».

Клаудия Ранкин, Эви Шокли және Анже Млинко, Боллинген сыйлығының мақтау қағазында: «Поэт, редактор, сыншы, аудармашы және педагог ретінде Шарльз Бернштейннің өнер мен әдебиет қауымдастығына ондаған жылдық адалдығы – мәдениет жасау ісіндегі тілдің маңыздылығын терең түсінуді көрсетеді. Оның «Жақын/Қашып құтылу» атты жаңа өлеңдер жинағында Бернштейн әдеттегі өткір сатирасы мен зор ақыл-ойымен қоғамдық сөздікке енген клишелерді жоюға тырысады. Дегенмен, жүрек ауруына жақын тұрған сәттерде, шығарма жеке қайғыға сөз табуға тиіс ақынның тереңдігін ашады. Бернштейннің шығармасы тілдің және оның өнер көрсету сипатының мәнін сұрақтап, тынымсыз, тіпті әрбір сөз арқылы зерттейді. Өмірі бойы Бернштейн поэзиялық дәстүрдегі лирикалық және антилирикалық тенденциялар арасындағы өршіл диалогты ынталандырды. Осы арқылы ол поэзияның ең кең және ең терең мүмкіндіктерін ашу үшін идеялар мен болжамдарды қалыптастырды, сұраққа салып, анықтады және бөлшектеді».

Бернштейннің шығармаларын сынға алу және зерттеу

"Шарльз Бернштейн саны", ред. Том Беккет, "Қиындықтар" (1982)

"Шарльз Бернштейннің тұз серігі", ред. Уильям Аллегрецца (Salt Publishing, 2012)

"Шарльз Бернштейн: Идиоматикалық талаптар поэзиясы", ред. Пол Боув (Duke University Press / boundary 2, 2021), қазан 2021 ж.

Электрондық поэзия орталығындағы жүздеген шолулар, мақалалар, зерттеулер мен диссертациялардың библиографиясы.