Кіріспе
Неміс мүсіншісі (1777–1857)
Кристиан Даниэль Раух (2 қаңтар 1777 – 3 желтоқсан 1857) – неміс мүсіншісі. Ол Берлин мүсіншілік мектебінің негізін салды және 19 ғасырдағы Германияның ең көрнекті мүсіншісі болды.
Өмір
Раух Вальдек княздығындағы Арольсен қаласында дүниеге келді. Әкесі Гессен ханзадасы Фридрих II сарайында қызмет еткен, ал 1790 жылы ол Арольсеннің сарай мүсіншісі Фридрих Валентинге шәкірт болды. 1795 жылы Кассельдің сарай мүсіншісі Иоганн Кристиан Рулдың көмекшісі болды. 1796 жылы әкесі, 1797 жылы ағасы қайтыс болғаннан кейін Берлинге көшіп, патша үйінің палата күзетшісі болып тағайындалды. Ол мүсіншілікті уақытша тастады, бірақ жаңа лауазымы оның өсуіне кең мүмкіндік берді, ол тез арада мүмкіндікті пайдаланып, бос уақытында өнерін жетілдірді. Иоганн Готфрид Шэдоудың ықпалында болды. 1802 жылы "Ұйықтаған Эндимион" атты туындысын көрсетті. Пруссия королевасы Луиза бір күні оның өзінің бейнесін балауыздан жасап жатқанын көріп, оны Пруссия өнер академиясына оқуға жіберді. 1804 жылы граф Сандреки Раухқа Римде білімін аяқтауға мүмкіндік берді, онда Вильгельм фон Гумбольдт, Антонио Канова және Бертель Торвальдсен онымен дос болды. Ол сондай-ақ Луиза патшайымның өмірлік мөлшердегі мәрмәр бюстін жасады, ал оның басқа ерте туындыларының арасында ақын Захария Вернер, граф Венгерский және суретші Рафаэль Менгстің бюстері болды. Басқа туындылары "Гипполит пен Федра", "Диомедтан жарақат алған Марс пен Венера" және "Дұға ететін бала" бейнерельефтері. Ол Римде алты жыл тұрды. 1811 жылы Раухқа Пруссия королевасы Луизаға арналған ескерткіш жасау тапсырылды. Патшайымның ұйықтаған күйде бейнеленген мүсіні Шарлоттенбург мазарында орнатылып, суретшіге үлкен даңқ пен еуропалық атақ әкелді. Патшайымның осыған ұқсас, тіпті одан да сәтті мүсіні Потсдамдағы Сансуси саябағына қойылды. Көптеген мемлекеттік мүсіндерді орнату оған сеніп тапсырылды. Олардың арасында Берлинде Бюлов, Йорк және Шарнхорст, Бреслауда Блюхер, Мюнхенде Максимилиан, Галледе Франке, Нюрнбергте Дюрер, Виттенбергте Лютер және Шверинде Ұлы княз Пауль Фридрих болды. 1824 жылға қарай ол 70 мәрмәр бюст жасады, оның 20-сы алып өлшемде болды. Оның Блюхердің қола мүсіндерінің биіктігі 13 фут, сондай-ақ ол Берлинге жақын Кройцбергтегі Азаттық соғыстарына арналған ұлттық ескерткішті құрайтын 12 темір мүсіннің көп бөлігін жасады. Оның ең үздік туындыларының бірі – "Сенім, үміт және қайырымдылық" тобы, оны ол туған қаласы Арольсенге сыйлады. 1830 жылы Раух сәулетші Карл Фридрих Шинкельмен бірге Пруссия королі Фридрих II (Ұлы Фридрих) құрметіне Берлиндегі алып атты ескерткіштің үлгілерін жасауды бастады. Бұл жұмыс 1851 жылы мамыр айында салтанатты түрде ашылып, қазіргі заманғы мүсінтаудың шедеврлерінің бірі ретінде қарастырылады, бұл Раухтың портрет және тарихи мүсінші ретіндегі еңбегінің шыңы. Раухты ханзадалар құрметпен марапаттады, ал Еуропа академиялары оны өздерінің мүшелеріне қосты. Ол өмірінің соңғы жылдарында Кенигсбергтегі Имануил Канттың мүсінімен және Берлиндегі Альбрехт Таердің мүсінімен айналысты. 1837 жылы Раух Нидерланд Корольдік институтының құрметті мүшесі болды. Ол 80 жасында Дрезденде қайтыс болды.