Кіріспе

Шотландияның Ангус аймағындағы қала. Киримуир (,/k//ɪ//r//i/'/m//j//ʊər/; ; Ceathramh Mhoire), кейде Кири немесе Кішкентай Қызыл Қала деп аталады, Шотландияның Ангус аймағындағы қала. Оның тарихы ең ерте заманға дейін жетеді, сол кезде ол маңызды діни орталық болған деп саналады. Кейін ол колдовствомен байланысты болды; кейбір ескі үйлерде әлі күнге дейін зұлымдықтан сақтану үшін "колдовшы тасы" орнатылған. 19 ғасырда, ол жута саудасының маңызды орталығы болды. Атақты драматург Дж. М. Барри осында туып, жерленген – қала алаңында Питер Пэннің мүсіні орнатылған. 2016 жылы AC/DC тобының 1974 жылдан 1980 жылы қайтыс болғанға дейін вокалисі болған Бон Скоттың мүсіні Беллис Брей тұрақ орнына қойылды. Форфарда туылған Скот бала кезінде Кириемуирде тұрып, кейін отбасымен Австралияға көшкен.

Тарих

Киримуир тарихы ерте тарихи кезеңге дейін жетеді. Ол діни маңызы бар орталық болған сияқты. Киримуир мүсіндік тастарының бір бөлігі, кеш піктік крест тақташаларының сериясы, Форфардағы Меффан институтында, ал қалғандары қазір Киримуир қалалық үйін алып жатқан Гленс мұражайына кіретін Киримуир қақпасында көруге болады. Уммарки жерлері Киримуре феодалдық барониясының құрамында, содан кейін Форфар шерифтігінде орналасқан және ғасырлар бойы Басс отбасының Лаудерлеріне тиесілі болған. Шамамен 1504 жылы туған және 1576 жылы қайтыс болған Роберт Лаудердің кіші інісі Александр Лаудер Уммарки, көптеген құжаттарда кездеседі және 1580 жылы қайтыс болды. Осы жылдың қазан айында оның кіші ұлы Уолтер діни дау кезінде әкесі Джеймстің католик бауырын өлтірді. Уолтер 15 желтоқсанда Эдинбургте кінәлі деп танылып, басы кесілді. Ұлы, тағы бір Александр Лаудер Уммарки, 1600 жылдың 22 наурызында Тайлық кеңесте 2000 меркаға кепілдік берді, ол Линдсейлер мен Огилвилер арасындағы қарулы қақтығыстарға қатысқан Керстің Уильям Риндіне қатысты. 1608 жылы Александр Лаудер Уммарки әлі тірі еді. Киримуирде 16 ғасырдан бері сиқыршылыққа қатысты айыптаулар болған. Қала сыртындағы «Сиқыршылар тоғаны» деп аталатын көл 19 ғасырдағы Мейкл диірменінің су тоғаны болған. Жергілікті тарихшылар бұл «кішкентай» диірменге қатысты деп санайды, бірақ бұл Джеймс немесе оның ұлы Эндрю Мейклдің 1700 жылдары Нидерландыдан алған идеялары негізінде салынған диірмендерінің біріне қатысты. Мейклдер – Хэддингтоннан шыққан ауыл шаруашылығы инженерлерінің отбасы, олар көптеген ұрпақтар бойына жоғары бағаланған. Жанындағы «Корт Хиллок» тұрғын үйлер салу үшін қазба жұмыстары кезінде тоғанды қазу және тазалаудан қалған үйінді екені анықталды. Киримуирдің нарық қаласы ретіндегі маңызы азайғанмен, оның бұрынғы юта фабрикалары (қазір синтетикалық өнімдер шығарады) 19 ғасырдағы үйде тоқу өнеркәсібінің орталығы болғанын еске түсіреді. Киримуир маңындағы тарихи ескеріштердің бірі – оюлы піктік тас, «Эсси тасы». Ол Эсси ауылының жанындағы өзенде табылған. Киримуир Батыс Еуропадағы ең тар қоғамдық жаяу жолына ие екенін мәлімдейді: Грант пен Кірквінд арасында орналасқан «Мысықтың жолы». Оның ені жай ғана. Шотландия тауларының 3000 футтан (914 м) биік тауларын тізімдеген сэр Хью Мунроның отбасылық меншігі де қаланың жанында орналасқан («Мунролар» деп аталады). Киримуир имбирь наны шамамен 1900 жылы нан пісіруші Уолтер Бернетт жасаған, бірақ рецепті 1940 жылдары Шотста орналасқан қазіргі Белл'с Фуд Группасына сатылды.

Басқару

Киримуир Ангус кеңесінде Киримуир және Дин округі арқылы өкілдік етіледі, одан үш кеңесші сайланады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, олар: Джули Белл (Шотландия Ұлттық партиясы), Джордж Мичан (Шотландия Ұлттық партиясы) және Ронни Проктор (Шотландия консерваторы және одақтас). Киримуир қалалық үйі, бұрынғы қалалық кеңестің отырыс орны болған, 1885 жылы құрылысын аяқтады.

Мәдениет

Қалада үш мұражай бар: Глендерге қақпа мұражайы, Барридің туған жері және Тайсайд полициясы мұражайы. Бұрын авиация мұражайы болған, оның экспонаттары қазір Монтроз әуе станциясының мұражай орталығындағы Ричард Мосс еске алу жинағында сақталады. Тау басында Дж. М. Барри сыйлаған камера-обскура орналасқан, ол оңтүстікке, оңтүстік-батысқа және солтүстіктегі биік төбелерге көрініс ашады. Сондай-ақ, таудың оңтүстік беткейінен көрініс беретін қала зираты да бар, онда Барри отбасылық қабірге жерленген. Зираттың ортасында күміс граниттен жасалған соғыс ескерткіші орналасқан, оның үстінде киіз шалбар киген солдат қалаға және Стратмордың кең жазықтарына, ал одан әрі Сидлоу тауларына қарай қарап тұр. Әр тамыз айында жергілікті музыкалық ұжым "Жан-жақсылықта" музыка фестивалін өткізеді, онда жергілікті гитара тобы қатысады. 2011 жылы су тасқынының салдарынан фестиваль өткізілмеді.

Орнату

Киримуир негізінен екі аймақтан тұрады: Солтүстік Муир және Оңтүстік Муир. Ол оңтүстікке қарай Гламис және Сидлаусқа қарайтын, Стритмор үстінде орналасқан (Шотландиядағы ең құнарлы жеміс өсіретін аймақтардың бірі). Ангус аңғарының төменгі жағындағы орны, оны жақын жердегі Мунро тауларында серуендеуге, балық аулауға, бөдене, фазан және қарақасқа шошқа аулауға, сондай-ақ бұғы аңдауға ыңғайлы орталыққа айналдырады. Сонымен қатар, Глен Клова және Глен Доллға көрінісі бар 18 лункалы гольф алаңы бар.

Мектептер

Вебстердің жоғары мектебі Саутмуирде орналасқан; Нортмуир мен Саутмуирде әрқайсысында бастауыш мектеп бар. Нортмуирдегі мектеп бұрын қала орталығында орналасқан Реформа көшесі бастауыш мектебінің орнына салынды, ол Лайлл Корт қорғалған тұрғын үй кешенін салу үшін бұзылды. Саутмуир мектебі 2002 жылы Вебстердің жоғары мектебіне қосымша салынған жаңа ғимаратқа көшірілді. Саутмуирдің бұрынғы ғимараты (бұрынғы Вебстер семинариясы) 2006 жылдың 29 қазанында өрттен қирап, кейіннен бұзылды.

Саябақтар

Қаланың екі негізгі саябағы Гейри Берн шатқалында және Кириэмуир төбесінде жатыр. "Ден" екі бөлікке бөлінеді. Шығыс Ден Белиз Брейдің (Коммонти) шығысында, ал батыс Ден Белиз Брейдің батысында орналасқан. Бұл саябақта өрмелеу құрылғысы және сермелгіш жиынтығы бар. "Ден" терең аңғарда орналасқандықтан, су тасуға бейім. Соңғы рет 2023 жылдың қазанында болған. Ең батыс Денде үлкен Ден сарқырамасы және Кэтл құдыры бар. "Неверленд" деп аталатын, немесе кейде "Питер Пан ойын паркі" деп аталатын төбе Нортмуирде орналасқан. Бұл Питер Пэн тақырыбындағы ойын паркі 2010 жылдың қараша айында салынған. Кішігірім саябақтарға Саутмуирдегі Дэвидсон паркі және Слейд жолынан Мартин паркі жатады.

Спорт

Киримуирде "Киримуир Тистл" кіші футбол клубы орналасқан. Киримуирдің жоғары лигадағы командасы болмаса да, Шотландия футбол лигасының ең жақын клубы көршілес Форфар қаласындағы "Форфар Атлетик" клубы, ол ресми лига жүйесінде ойнайтын Ангус облысының бірнеше клубтарының бірі. Киримуирде сонымен қатар Мартин паркінде дөңгелекті спорт алаңы және "Вебстер" жоғары мектебіне жақын орналасқан "Вебстер" демалыс орталығындағы кез келген ауа-райына арналған спорт алаңы бар. 1880 жылдары Киримуирдің "Линдертис" футбол клубы бес маусым бойы Шотландия кубогында өнер көрсетсе, "Киримуир" футбол клубы бір маусым қатысты.

Көлік

Бұрын қалаға Форфарға күніне бір рет, дүйсенбіден сенбіге дейін жүретін 124-ші автобус маршруты қызмет көрсеткен. 2019 жылы ол маршрут тоқтатылды.

Туған қалалар/екеу қалалар

Вольвик, Франция минералды суымен әйгілі. Австралияның Мельбурн қаласының шығыс жақ жағындағы Керримуир осы қаланың құрметіне аталған.