Кіріспе

Канадалық академик және саясаткер

А. Энн МакЛеллан (1950 жылғы 31 тамызда туған) – 2003 жылдан 2006 жылға дейін Канаданың тоғызыншы вице-премьер-министрі қызметін атқарған канадалық саясаткер және ғалым. Ол Жан Кретьен мен Пол Мартиннің либералдық үкіметтерінде министр болды және Канада Парламентінің Төменгі палатасында Эдмонтон қаласын өкілдік етті. Сонымен қатар ол Канаданың бас прокуроры, денсаулық сақтау министрі және әділет министрі лауазымдарын да атқарды.

Ерте өмір

Маклелан Галифакс қаласындағы Далхаузи университетінде өнер мен құқық салалары бойынша бакалавр дипломын алды. Одан кейін 1975 жылы Ұлыбританиядағы Лондон Корольдік колледжінде заң магистрі дәрежесін алды.

Саяси мансап

Саясаттағы алғашқы қадамы 1993 жылғы жалпы сайлауда Эдмонтон Солтүстік-Батыс округінен Либералдық партиядан кандидат ретінде қатысып, 12 дауыс айырмасымен жеңіске жеткені болды. Ол Либералдық партияда тез арада көзге түсетін жұлдызға айналды, Альбертада сайланған төрт либералдың бірі болды және Табиғи ресурстар министрі лауазымына тағайындалды. Маклелан 1993 жылдың 4 қарашасында Канада Корольдік кеңесінің мүшесі аталғандықтан, өмір бойына "Құрметті" және "PC" атағын иеленді. Либералдық партияның Альбертадағы жалпы беделіне қарамастан, ол 1997 және 2000 жылғы сайлауларда Эдмонтон Батыс жаңа округінде шамалы артықшылықпен қайта сайланды. 1993 жылғы тар жеңісі үшін ол Канада саяси айналымында "Ауылшаң Энни" деген лақап атымен танылды. Маклелан 1997 жылдан 2002 жылға дейін Әділет министрі қызметін атқарды, ол АҚШ-та 2001 жылдың 11 қыркүйегінде болған шабуылдардан кейін жаңа терроризмге қарсы және қауіпсіздік заңдарын енгізуге, сондай-ақ Канаданың қару тізілімін іске қосуға жауапты болды. 2002 жылдан 2003 жылға дейін Денсаулық сақтау министрі болды. Ол Либералдық партия төрағалығына Пауль Мартинді қолдағанмен, Жан Критиен кабинетінде қалды, себебі Критиен аймақтық өкілдік үшін өз кабинетінде Альбертадан өкілді болуын қалады.

Премьер-Министрдің орынбасары

2003 жылғы 12 желтоқсанда премьер-министр болып ант бергеннен кейін Пол Мартин оны вице-премьері етіп тағайындады. Маклелан сондай-ақ жаңадан құрылған Қоғамдық қауіпсіздік және төтенше жағдайларға дайындық министрлігінің министрі болып тағайындалды. Вице-премьер ретінде ол Министрлер кабинеті операциялық комитетінің төрағасы да болды. Маклеланның тағайындалуы Пол Мартин үкіметінде жоғары лауазымдарға тағайындалған әйелдердің бірі болды. 2004 жылғы федералды сайлауда ол 721 дауыспен, яғни дауыстардың 1%-дан астамымен, Эдмонтон орталығы округінде Канада консервативтік партиясының өкілі Лори Хоунды жеңіп қайта сайланды. 2006 жылғы федералды сайлауда Маклелан Хоунға 45,01%-ға қарсы 38,36% дауыспен жеңіліп қалды. Маклелан – бүкіл саяси карьерасын министрлік қызметте өткізген канадалық парламентарийлердің санаулы бірі. Бұл оның Альберта провинциясынан либерал партиясынан парламентке сайланғандығымен байланысты, бұл партия үшін тарихи түрде әлсіз провинция. Ол провинциядан сайланған жалғыз либералдық депутат болғандықтан, оның кабинет мүшесі ретінде қатысуы және кейін вице-премьер болып көтерілуі аймақтық өкілдікті қамтамасыз етумен тең болды.

Саясатта

2006 жылдың 12 мамырында Маклелан Канада университетінің АҚШ саясатын зерттеу институтында Альберта университетінің Резидент-оқытушысы болып тағайындалды. 2006 жылдың 27 маусымында ол Эдмонтон қаласындағы Bennett Jones LLP заң фирмасының кеңесшісі болды. Сонымен қатар, ол Nexen Inc., Agrium Inc. және Cameco Corporation компанияларының директорлар кеңесіне кірді. Маклелан қазір Виктория қаласындағы Пирсон колледжінің директорлар кеңесінің төрағасы. Пирсон – әлемдегі 18 Біріккен әлем колледжінің бірі. 2009 жылдың 1 шілдесінде Маклелан саясаткер және заң профессоры ретіндегі қызметі мен қоғамдық жұмыстағы үлесі үшін Канада орденінің офицері атанды. 2013 жылдың 9 мамырында ол саясат, заң және жоғары білім саласындағы жетістіктері үшін Альбертаның Еңбегі Есімдері орденімен марапатталды. 2015 жылы Далхаузи университетінің канцлері болып тағайындалды. 2016 жылы Маклелан Беннет Джонс фирмасындағы лауазымына қарамастан, марихуананы заңдастыру және реттеу жөніндегі жұмыс тобының төрағасы болып тағайындалды. Бұл топтың мақсаты – марихуананың рекреациялық қолданылуын шектеу және қатаң реттеуді қамтамасыз ететін жаңа жүйенің қағидаларын әзірлеу болды. Аталған процеске қатысуға халықтың пікірін білдіруге мүмкіндік берілді. 2016 жылдың 13 желтоқсанында топтың есебі жарияланды, алайда оның ұсыныстары заң шығарушылар үшін міндетті емес еді. 2017 жылдың 28 қарашасында Пирсон колледжі UWC Маклеланды директорлар кеңесінің төрағасы етіп тағайындады. 2019 жылдың 18 наурызында SNC Lavalin ісіне байланысты Премьер-министр Джастин Трюдо Маклеланды әділет министрі және Канаданың бас прокуроры лауазымдарын бір адамның атқаруы қажеттігі жөніндегі арнайы кеңесші ретінде тағайындады. Ол сондай-ақ, үкіметтің жұмыс саясаты мен тәжірибесін, сондай-ақ әділет министрімен және бас прокурормен байланыста мемлекеттік қызметкерлер мен саяси кеңесшілердің рөлін талдауды тапсырды. 2019 жылдың 30 маусымына дейін Премьер-министрге тәуелсіз ұсыныстар енгізуі тиіс болды. 2019 жылғы 29 қазанда, Либералдық партия Альберта және Саскачеван провинцияларында бірде-бір орын жеңіп алмаған 2019 жылғы федералды сайлаудан кейін, Премьер-министрдің кеңсесі Джастин Трюдоның Маклеланды кеңесші ретінде тартқанын хабарлады. Офис өкілдерінің мәлімдемесіне сәйкес, Маклелан батыстың елден шеттетілген сезімі күшейген ахуалда үкімет құруға көмектеседі. 2020 жылдың 23 шілдесінде Жаңа Шотландияның әділет министрі Марк Фьюри және федералдық қоғамдық қауіпсіздік және төтенше жағдайлар министрі Билл Блэр Маклеланның 2020 жылдың 18-19 сәуірінде Жаңа Шотландиядағы жаппай оқ ату оқиғасына RCMP-нің жауапты әрекетін зерттеу үшін құрылған үш мүшеден тұратын тәуелсіз комиссияға қатысатынын мәлімдеді. Оқ атудан қаза тапқан 22 адамның отбасылары бұл жаңалықты көңілі толмағандықпен қабылдады, олар толыққанды мемлекеттік тергеуді талап етіп отырған.