Кіріспе

Хайк Ховсепиан Мехр (; 6 қаңтар 1945 жыл, Тегеран – 19 қаңтар 1994 жыл) – ирандық армян протестант пасторы және Джамаат е Раббани шіркеуінің епископы (Құдай жиналыстары шіркеуінің қозғалысының бөлігі). 1979 жылғы Ислам революциясынан кейін ол христиандық ілтібат таратуды жалғастырған аз ғана христиандық көшбасшылардың бірі болды. 1994 жылы ол христиан дініне өткендерге Иран үкіметінің қатысымен наразылық білдіргеннен кейін із-түссіз жоғалып кетті және оның мемлекет тарапынан өлтірілгені күдік тудырады. Дегенмен, мемлекет оның өліміне Иранның Халық моджахедтерін кінәлайды.

Ерте өмір

Ховсепиан 1945 жылы Тегеранда армян апостолдық орта таптағы отбасыда дүниеге келді. Оның үш кіші інісі болды: Эдвард, Рубик және Джордж. 15 жасында ол Пятидесятниктердің Құдай Ассамблеясына қосылды. 1966 жылы міндетті әскери қызметін аяқтағаннан кейін Хайк Такош Гинагосянға үйленді. 1967 жылы ол Тегеран қаласының маңындағы Маджидиехте алғашқы шіркеуін басқарды. Біраз уақыттан соң ол әскери қызметке қайта оралды және Каспий теңізіне жақын, Иранның солтүстік провинциясы Мазандерандағы Горган қаласына жіберілді, онда ол үй шіркеуін құрды. 1969 жылы Ховсепиан, оның әйелі және алты айлық баласы американдық миссионерлер отбасымен бірге Тегераннан Горганға бара жатқанда, көліктері жарықтандырылмаған трактор тіркемесіне соқтығысты. Көлікте болған төрт бала қаза тапты. Ересектер аман қалды, бірақ Ховсепиан мен Такош сынған аяқтарынан емделді.

Екі күдікті ұсталды

1994 жылғы 5 шілдеде, 1994 жылы Имам Реза қасиетті орнындағы бомбалық жарылыстан кейін бірнеше күн өткен соң, және Ховсепиан Мехрдің өлімінен бірнеше ай өткеннен кейін, Иран Халық моджахедтерінен деген екі әйел, Рухолла Хомейни мазары мен Фатима Масуме қасиетті орнын бомбалауға бағытталғандары үшін ұсталды. Телеарнадағы сұхбатында олардың бірі Ховсепиан Мехрдің өлімін Иран Халық моджахедтерімен байланыстырды. 1995 жылы Иранға сапар шеккен БҰҰ-ның діни төзімсіздік мәселесі бойынша арнайы хабаршысы Әбделфатта Амор, Ховсепиан Мехр мен тағы екі христиан дін басшысын өлтіруде айыпталған әйелдермен Евин түрмесінде еркін сөйлесу мүмкіндігіне ие болды. Амор БҰҰ есебінде Иран үкіметі Ховсепиан Мехр епископы мен тағы екі христиан басшысын өлімге кесуге шешім қабылдағанын, осы қылмыстарға жауапты деп жариялап Халық моджахедтері ұйымын қаралау үшін ғана емес, сонымен қатар протестант қауымын жою мақсатында да әрекет еткенін мәлімдеді.

Мұра

Такош төрт баласымен (Ребекка, Джозеф, Гилберт және Андре) күні кешікпей Калифорнияға көшіп кетті, армандаған армян және парсы диаспорасының арасында болу үшін, соның ішінде Теһраннан келген туыстары мен достары да бар еді. Такош пен оның балалары жиі түрлі конференцияларда сөз сөйлейді, ал олардың балалары христиандық миссионерлік қызметтерде еңбек етеді. Хайк ағалары, пасторлар болып жұмыс істейді, Ираннан тыс жерлерде дін таратады.