Кіріспе

Роланд Десхен – Стивен Кингтің «Қараңғы мұнара» сериясының көркем кейіпкері және басты кейіпкері. Ол Стивен және Габриэль Дешейннің ұлы, сонымен қатар Роланд қоғамының «оқ атқыштары», бейбіт сақшылары және дипломаттарының ұзақ әулетінен тараған.

Өмірбаян

Роланд 14 жасында, әкесінің кеңесшісі және Рэндалл Флагтың бүркеме аты Мартен Бродклок оны "ерлік сынағынан" өтуге мәжбүрлегеннен кейін, естілмеген қарушыға айналады. Мартен Роландтың анасымен байланысқа түседі және Роланд бұл туралы білгенін қамтамасыз етеді, бұл Роландты қаруларын алу және Мартеннен кек алу үшін сотқа жүгінуге итермелейді. Сотта Роланд өзі таңдаған қарумен ұстазы Кортты жеңуі керек. Ол Дэвид есімді бүркітті таңдайды және Кортты жеңеді. Роланд жеңіске жетіп, Дэвидті құрбан етеді, бұл Роландтың болашақ өміріндегі шешімдеріне бағыт береді. Роландтың жеңісіне қарамастан, Корт пен Роландтың әкесі Роландты жазалауға асықпауға көндіреді. Көп ұзамай Роландтың әкесі оны Меджис сыртқы барониясындағы Хамбри қаласына, өзінің алғашқы ка-тетінің негізін құрайтын достары Ален Джонс пен Кэтберт Оллгудпен бірге миссияға жібереді. Сол жерде ол Сьюзан Дельгадомен танысады, ол оған ғашық болады. Сонымен қатар, ол "Мэрлиннің жаңбырқасы" деп аталатын 13 сиқырлы артефакттың бірі – қызғылт түсті кристалл шарға ие болады. Осы артефактқа қарап тұрып, Роланд алғаш рет Қара мұнараны іздеу тағдырын анықтайды. Роланд – әлеміндегі Артур патшаның 30-шы ұрпағы, серияда Артур Элд деп аталады. "Визард және әйнек" романында Роландтың Меджис барониясында болған кезіне арналған флэшбэк кезінде оның әкесі Стивен Дешенді Артур Элдтің 29-шы ұрпағы ретінде анықтайды (яғни Артурдың көптеген "гилли" немесе қарындастарынан). Тіпті оның тапаншалары да бастапқыда аңызға айналған Экскалибур қылышының балқытылған металлынан жасалған. Мұнараның табанындағы есікті ашу үшін осы қылышты немесе Элдтің басқа белгісін (Артур Элдтің әулеті) иелену керек деген жорамал бар. Робин Фурттың "Қара мұнара: Қарулы ат туған" жинағына енген қосымша прозалық әңгімесінде (тиісінше №7 және №2) Роландтың әулеті Артур Элд пен Эммануэль Десчейнге, оның сенешалы Кей Десчейннің қызына, ал Қызыл Корольдің әулеті Артур мен Қызыл Королева арасындағы байланысқа дейін жетеді.

Қара мұнараны іздеу

Роланд серияның басында жалғыз, тағдырдың бір түрі – ка жолын ұстанады. Ка-тет термині ка арқылы бір-бірімен тығыз байланыста болған адамдар тобын білдіреді. Сегіз кітаптан тұратын серия Роланның жаңа ка-тетке ие болуы және оның ізденісінің аяқталуы туралы. Роланд – соңғы тірі қалған мылтықшы және ол қараңғы мұнараға жету іздеуімен қамқорланған (немесе, өзі айтқандай, «ұсынылған»). (Эдди Дин, бұрынғы героинге тәуелді және Роланның ка-тетінің мүшесі, Роланды «Мұнараға құмар адам» деп атайды.) Қараңғы мұнараға Дискордияның Иесі, Қызғылт Король шабуыл жасайды, ол мұнараны қолдап тұрған «Сәулелерді» жойып, оны құлатуға тырысатын шайтандық тұлға. Бірінші роман, «Қара мұнара: Мылтықшы», Роланның бастапқы ниеті қараңғы мұнараның шыңына көтеріліп, ондағы құдайды сұраққа алу, бірақ ка оған үлкен жоспарлар құрған. Серия барысында ол алған ка-тет бала кезіндегі ка-тетіне көп ұқсас, олардың барлығы Роланға көмектесуге тырысқанда қаза тапқан. Жаңа ка-тетіне қатысты өмір мен ізденіс арасындағы таңдаулар алдындағы оның әрекеттері романның маңызды бөлігін құрайды. Ақырында, оның ка-теті – құтқарылу мүмкіндігі және өзінің ка-сын өзгерте алу құралы. Жетінші романның соңында оның қайталанатын реинкарнацияға түсіп қалғаны, оның қылмыстары мен кісі өлтірулері үшін «жазасы» (Стивен Кингтің «Осы сезімді тек француз тілінде ғана айтуға болады» атты әңгімесінде айтылғандай, онда ол тозақтың қайталану екенін білдіреді) ашылады. Алайда, бұл мәңгілік қайталану толығымен мәңгі емес деп есептеледі; романның соңында қайта туғаннан кейін, оның саяхатының осы нұсқасында ол бұрынғы паломничестволарында Иерихон төбесіндегі соңғы тұрып қалған Элд мүйізін иеленгені белгілі болады, бұл мұнараға және Роберт Браунингтің «Чилде Ролан қара мұнараға келді» («Мен еріндегіме шалаң мүйізді қостым») поэмасындағы Чилде Роланның тәсілінен ерекшеленетін маңызды элемент.

Сипаттамалары

Роландты оның көпшілігі "көк, бомбашы көздері" бар "ұзақ, биік және сұр" деп сипаттаған. Ол биік және арық, белі ауыр, бірақ бұл туралы сапарластарымен сөйлеспейді. Эмоционалды тұрғыдан алғанда, Роланд кейде аластатылған немесе жанашыр емес болып көрінеді, көбінесе қорқыныштың немесе өзін-өзі аяудың белгілеріне немқұрайдылықпен немесе ашумен жауап береді, бірақ ол батылдық сезімін сезінеді, көбінесе мұқтаж адамдарға көмектесуге тырысады. Ол барлық достары мен отбасы мүшелерінің өлімінен эмоционалды күйзеліске ұшыраған, олардың сөздері мен іс-әрекеттерін жиі ойлайды және оған (бірнеше рет өзі) қиялы жоқ деп айтылады. Ол бұл қасиетті "бұрынғыдай ойлаудың қажеті жоқ" деп сипаттады. Ол өте ақылды және көреген, оның жұмбақтарға қызығушылығы бар; ол оларды тыңдауды ұнатады, бірақ ол шешімді тым күрделі етеді. Роланның балалық шағындағы досы Кэтберт бірде былай деген: "Роланның миындағы дөңгелектер баяу жүреді, бірақ өте жақсы күйінде. Роланд, әсіресе, қысымға ұшырағанда, шыдамсыз болып, жиі қолмен айналып, сөйлесуде "келіңіз, тез, алға жылжу" дегенді білдіреді. Сол сияқты ол да өз іс-әрекетін жоспарлап, инстинктке және жағдайға сай импровизацияға сенім артуды жөн көреді. Ол сондай-ақ үлкен әзіл-сықақ сезімін танытпайды; жұмбақтарды жақсы көруіне қарамастан, ол сирек әзіл-сықақ жасайды және Эдди (және бұрын Катберт) әзіл-сықақ айтқан кезде көрінеді. "Қалдықтар жерінде" Сюзанна Роланды алдымен "Гансмоук" тобының маршалы Мэтт Диллонмен салыстырады, бірақ кейіннен ол Джон Ф. Кеннедиге көбірек ұқсайды деп санайды. Ол Роланның президент секілді қиялы жоқ екенін мойындайды, бірақ екеуінің де харизмасы, айлакерлігі мен махаббаты бірдей. Кинг өзінің баяндамаларында Роланның романтикаға деген күшті сезімін жиі атап өтеді, бірақ қарушы кейіпкерінің бұл аспектісін әдетте оның басым прагматизм сезімімен жасырынды деп сипаттайды. Роланд өзінің Ка Тет, немесе "тағдырдағы серіктері" үшін көп қамқорлық танытады және оларды құтқару немесе көмектесу үшін жиі өзін қауіпке тігеді. Олардың біреуін құтқару немесе аңыздардағы қараңғы мұнараға бір қадам жақындау арасындағы таңдау алдында тұрған кезде, Роланд көбінесе, бірақ әрдайым емес, мұнараны таңдауға бейім болады; дегенмен, оның Ка-Теттерінің көптеген мүшелері, ескі де, жаңа да, оның ізденісінің үлкендігін білдіретін таңдау жасайды. Роландтың қолында екі револьвер бар, кейде басқа кейіпкерлер оны "үлкен қару" деп атайды. Олар ұзын және ауыр, көк түсті болатпен (алғашқыда оның әлеміндегі Экскалибурдан) және сандал ағашы тұтқаларымен сипатталады. Бұл қарулар негізгі мөр болып табылады, өйткені олар бүкіл Орта әлемде танылады және Роланның идентификаторы ретінде қолданылады. Нью-Йорктегі оқ-дәрілерді іздеу кезінде Үшінің суреті , қарудың .45 немесе .45 Long Colt коммерциялық түрде қол жетімді патрондарды пайдалану үшін жеткілікті мөлшерде камераланған екені анықталды. "Тергеуші" романында Роланд қаруын соқырлық жылдамдықпен қайта жүктеу техникасын көрсетеді, бірақ қысқа уақыт ішінде бірнеше рет жасалса, саусақтарының ұштарына күйік салады. Ол бұл қабілетін "Үштің суреті" ойынының басында оң қолының алғашқы екі саусағы тістеліп алынғанда жоғалтады. Ол тіпті мүгедек болғаннан кейін де адамнан жоғары дәлдігі бар және басқа кейіпкерлерге қарағанда қаруын тез тарта алады. Роланд екі қолымен де бірдей жақсы атып алады. Ол қарушы болудан басқа, тәжірибелі саяхатшы, аң аулай алады, жануарлардың терісінен киім тігеді және жұлдыздар арқылы бағытталады. Роланд бес тілде сөйлейді, оның ішінде жоғары сөйлеу және төмен сөйлеу. Сондай-ақ, ол "ка" және әлем табиғаты туралы мол білімі бар. Роланд сонымен қатар шебер басшы, дипломат және мұғалім. Екінші кітаптың бір тұсында Роланд өзін Джек Морт есімді кісі өлтірушімен психикалық байланыста ұстайды; екі кейіпкердің үйлесімі Арнольд Шварценеггердің Терминатордағы мінез-құлқына ұқсайды. Эдди Дин Стивен Кингті жас жігіт ретінде көреді және ол мен Роландтың көптеген физикалық ерекшеліктері бірдей екенін мойындайды, Роланд Кингтің әкесі болуы мүмкін деп айтады. Оның кейбір шашы сұр немесе ақ, ал кейбіреулері қара болып қалады. Оның бет-әлпеті қатал сипатталады (егерде Сюзанна оларды бір кезде шаршаған ақынмен салыстырған болса да; Эдди оны жиі "ұзақ, биік және сұр" деп атайды), ал оның ашық көк көзі бар, оны кейіпкерлер мен Стивен Кинг "бомбардиердің көзі" деп атайды. Роланд оң жақ бас бармағы мен оң жақ меңзер және ортаңғы саусақтарын жоғ�...

Бейімделулер

Фрэнк Дарабонттың 2007 жылы Кингтің "Тұман" повесі бойынша түсірген фильмінде басты кейіпкер Дэвид Дрейтон фильм плакатын суреттеп жатқанда, ортасында Роланд, ал екі жағында бір гүл мен Қара мұнара тұрған, транс өлшемді темір ағаш есіктің алдында тұрған күйін көруге болады. Идрис Эльба 2017 жылғы "Қара мұнара" фильмінде Роланд рөлін сомдайды. Бұрын Хавьер Бардем мен Рассел Кроу осы рөлге қарастырылған болатын. Сэм Страйк Amazon Prime адаптациясындағы "Қара мұнара" сериалында жас Роланд рөліне бекітілді.