Кіріспе

2000 жылы әл-Каидаға байланысты жоспарланған террористік шабуылдар

2000 жылдың 1 қаңтарына немесе оған жақын уақытта, мыңжылдық тойлаулар аясында, әл-Каидамен байланысты исламист террористер тобы төрт туристік нысанға (Иордания), Лос-Анджелес халықаралық әуежайына (LAX), "Салливан" нысанына және Indian Airlines рейсі 814-ті ұрлауға бағытталған шабуылдарды жоспарлаған. Ливанда Диние ауданында Иорданиядағы жоспарлармен байланысы бар радикал исламистер мен Ливан армиясы арасындағы қақтығыстарда ондаған адам қаза тапты.

Иорданиядағы бомбалау жоспарлары

Иорданияда исламшыл террорлық ұйым "Әл-Каида" мүшелері төрт нысанды жаруды жоспарлаған: Иорданияның Амман қаласындағы толық толып тұрған "Радисон" қонақ үйі; Иордания мен Израиль арасындағы шекара; Небо тауындағы христиан шіркеуі; және Жақия пайғамбар Исаны (демеуші) шомылдырған деп саналатын Иордан өзеніндегі орын. Бұл нысандар АҚШ және Израильден келген туристерге бағытталған. Иордания билігі 28 күдіктіні сотқа берді. Олардың 22-сі тез арада кінәлі деп танылды. Олардың алтауы, Хиджази сияқты, Осама бен Ладенмен байланысы бар деп есептелді және өлім жазасына кесілді. Әбу Зөбайда қамауда болмаған күйінде өлім жазасына кесілді. Луай Сакра және Әбу Мусаб әл-Заркауи 2002 жылы қастандыққа қатысқандары үшін, оның ішінде жарылыс кезінде у газ қолданғаны үшін қамауда отырғанда сотталды.

LAX-қа жасалған бомбалау жоспары

Монреальде (Канада) тұратын алжирлік азамат Ахмет Рессам тергеуден кейін Жаңа жыл қарсаңында Лос-Анджелес халықаралық әуежайын (LAX) бомбалауды жоспарлағанын мойындады. 1999 жылдың 14 желтоқсанында ол АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Порт-Анджелес қаласында АҚШ кеден қызметінің инспекторымен ұсталды. Кеден қызметкерлері "құрылғылық бомбадан қырық есе күшті жарылыс" тудыруға болатын жарылғыш заттарды және ол Канададан келген жалға алынған көліктің багаждық бөлімінде, қосалқы дөңгелектің ішіне жасырылған төрт уақытты бақылау құрылғысын тапты. Кейіннен Рессам бұл жоспарды Зөбайданың көмегімен жүзеге асырғанын және бен Ладен оны білгенін мәлімдеді. Сонымен қатар, ол "Лос-Анджелестен Бостонға дейін жүздеген мұсылмандардан сұрақтар қойған, жүздеген әңгімені тыңдаған және жүздеген адамды бақылауға алған" деп хабарланды. Абделғани Мескини, бұрын сотталған қылмыскер, 30 желтоқсанда Нью-Йорктегі Бруклинде Терроризмге қарсы күрес жөніндегі бірлескен топпен Рессаммен байланысы үшін ұсталды. Нью-Йорк пен Бостонда ФБР Мескинимен байланысы бар тағы тоғыз алжирлікті АҚШ-та өткізілген ең ірі терроризмге қарсы операцияның бөлігі ретінде ұстады, бұл операция "Шекаралық бомба" деп аталды. Олардың ішінде "Калифорнияның үш әуежайы – Лос-Анджелес халықаралық, Лонг-Бич және Онтарио" белгіленген карталар, сондай-ақ Сан-Францискодағы Transamerica ғимараты мен Сиэтлдегі Space Needle белгіленген карталар табылды. Рессам 2001 жылы тергеушілермен ынтымақтастыққа кірісті. Бастапқыда ол 22 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ 2010 жылы апелляциялық сот процессуалдық бұзушылықтарға байланысты істі қайта қарауға жіберді және оның жазасын ұзартуды ұсынды. 2012 жылы ол 37 жылға бас бостандығынан айырылды. Тағы бір алжирлік канадалық, Мохтар Хауари Рессамға көмектескені үшін 24 жылға бас бостандығынан айырылды. Абу Дохаға жоспарға қатысқаны үшін айып тағылды, бірақ Ұлыбританиядан экстрадициялаудан бас тартты.

"Индиан Эйрлайнз" авиакомпаниясының 814 рейсін ұрлау

1999 жылы 24 желтоқсанда Непалдан Үндістанға бағыт алған "Индиан Эйрлайнз" авиакомпаниясының 814 рейсін "Әл-Қаидамен" байланысы бар "Харкат-ул-Муджахидин" тобының бес экстремисі ұрлады. Ұрлаушылар ұшқышқа: "Баяу ұш, сақтықпен ұш, асығудың қажеті жоқ. Біз Үндістанға мыңжылдық сыйлық беруіміз керек", - деген екен. Ұшақтың жүк бөліміндегі бомба 1999 жылдың 31 желтоқсанында түнгі сағат 00:00-де жарылуға белгіленген. Ұшақ соңында Ауғанстанның талибандар бақылауындағы Қандаһар қаласына қонды. 31 желтоқсанда Үндістан шамамен 200 жолаушы мен экипаж мүшесін босату үшін үш тұтқын экстремисті босатуға келісті.

Ливан мен Сириядағы қақтығыстар

1999 жылдың 31 желтоқсанында Ливанның солтүстігіндегі Диние ауданында 300-ге дейін радикалды исламшылдар Ливан армиясының күштеріне шабуыл жасады. Шабуылдың артында "Такфир уәл Хижра" тобы тұрды, оны Ред Хиджазидің жақын серігі Бассам Канж басқарды. Канж Хиджазимен Ауғанстандағы Халден оқу лагерінде танысқан, ал кейін 1990 жылдары АҚШ-тағы Бостон такси компаниясында бірге жұмыс істеген. Соғыс сегіз күнге созылып, он бір сарбаз, бес азамат және 28 исламист қаза тапты. Ливан Сирияның оккупациясы астында болғандықтан, Ливандағы қақтығыстар Сирияда Сирия қауіпсіздік күштері мен исламистер арасындағы қақтығыстардан кейін болды. Кейбір исламистер Иордания мен Сауд Арабиясынан елге тымықтап кірген деген айып тағылды. Бұл қақтығыс 30 желтоқсанда бірнеше сириялық барлау агенттеріне шабуыл жасалып, олар қаза тапқаннан кейін басталды. Дамаск, Хомс және жақын ауылдарда төрт күн бойы шайқас жүрді. "Хизб ут-Тахрир" тобы 2000 жылдың қаңтарына дейін 1200 мүшесінің тұтқындалғанын мәлімдеді.

USS The Sullivans кемесіне бомба түсіруге әрекеттену

2000 жылдың 3 қаңтарында Йеменде «әл-Қаида» мүшелері Аденде май құю кезінде «Салливанс» әскери кемесіне зиян келтіру үшін жарылғыш заттармен толтырылған қайық қолдануға тырысты. Артық жүктелген қайық жарылмай тұрып батып кеткендіктен, әрекет сәтсіз аяқталды. 2003 жылы Жамал Ахмад Мохаммад Аль Бадави мен Фахд Аль Кусо АҚШ-тың аудандық сотында бірнеше террористік актілерге қатысқан деген айыппен қамаудан тыс сотталуға тартылды, оның ішінде «Салливанс» кемесіне жасалған бомбалау әрекеті де бар. 2011 жылы Гуантанамода ұсталған Абд әл Рахим әл Нашири «Салливанс» кемесіне жасалған шабуылды жоспарлағаны үшін, сондай-ақ басқа шабуылдар үшін айыпталды және оған өлім жазасы тағайындалды.

Басқа жер учаскелері

Клинтон әкімшілігінің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Сэнди Бергердің сөзіне қарағанда, жаңа жыл қарсаңына дейінгі апталарда "сегіз елде" террористік ұяшықтар жойылды, бұл "көп мүмкіндікпен" қосымша шабуылдардың алдын алды. Жаңа мыңжылдыққа көшуге байланысты ФБР және АҚШ билігінің ресми алаңдаушылығы "апокалиптикалық" діни немесе саяси топтар тарапынан туындаған қауіп-қатерлерге шоғырланды, олардың құрамында жалғыз өкілді ақ нәсілшілдер, христиандық апокалиптикалық культтар немесе милиция ұйымдарының радикалдық топтары бар деген мәлімдеме тарады.

Тергеу

Түрмеде отырған кезінде Рессам АҚШ-та «Әл-Қаиданың» ұйықтап жатқан жасушалары бар екенін мәлімдеді. Бұл ақпарат 2001 жылғы 6 тамызда президент Джордж Бушқа жеткізілген «Бин Ладен АҚШ-қа шабуыл жасауға ниеттенді» деген тақырыптағы президенттің күнделікті хабарына қосылды. ФБР арнайы агенті және терроризмге қарсы күрес басшысы Джон П. О'Нилл, ол 1990 жылдардың соңында және 2000 жылдардың басында «Әл-Қаиданы» тергеуде маңызды рөл атқарды, сондай-ақ АҚШ-та ұйықтап жатқан жасушалардың бар екеніне күдікпен қарады. О'Нилл 2001 жылғы 11 қыркүйекте Дүниежүзілік сауда орталығының қауіпсіздік жетекшісі болып жұмыс істеген кезде шабуылда қаза тапты. О'Нилл жаңа қызметіне 23 тамызда, шабуылға бір ай жетпейінше, бюродан қысым көрсетіліп шығарылғаннан кейін кіріскен.

Шабуылдар

USS The Sullivans кемесіне жасаған сәтсіз шабуылдан кейін, әл-Қаида осы сияқты шабуылды екінші рет қайталауға тырысты, тағы да Йемендегі Аденде. Олар 2000 жылдың 12 қазанында «Коул» кемесін бомбалап, 17 американдық теңізшінің қаза болуына себеп болды.