Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы Джорджия штатындағы тас жол

Атланта қаласының орталығындағы Доунтаун Коннектор немесе 75/85 (айтылуы "жетпіс бес – сексен бес") – Interstate 75 және Interstate 85 тас жолының қаланың орталық бөлігі арқылы бірдей жүретін учаскесі. I 85/Лэнгфорд Паркуэйі қиылысынан басталатын Доунтаун Коннектор негізінен солтүстікке қарай созылады, ортасында батыс-шығыс бағытындағы I 20 тас жолымен қосылады. Осыдан сәл солтүстікке қарай Грейди ауруханасының маңында Грейди қисығы орналасқан. Солтүстікке қарай жалғаса берсе, Доунтаун Коннектордың соңғы нүктесі – Бруквуд қиылысы немесе Бруквуд бөлінуі. Доунтаун Коннектордың жалпы ұзындығы шамамен 7,5 миль (12 км) құрайды. Коннектор және оған байланысты қиылыстар маңындағы аймақ АҚШ-тағы ең тығырылысқан он мемлекетаралық тас жолдың бірі саналады. Осы себепті көптеген жүргізушілер Атлантаны да тығырылысқан автокөлік жүйесімен танымал Лос-Анджелес қаласымен салыстырады. Тас жол толыққанды Интеллектуалды көлік жүйесі (ITS) құрылғыларымен жабдықталған. Лэнгфорд Паркуэйі (оңтүстік жағы) және Бруквуд (солтүстік жағы) аралығында 25-тен астам жабық тізбекті телекамера орнатылған. Сонымен қатар, Доунтаун Коннекторда үш үлкен электронды ақпараттық тақта және төрт кішкентай HOV арнаулы ақпараттық тақтасы бар. Қозғалыс туралы мәліметтер бейне анықтау жүйесі арқылы жиналады, жолдың екі жағында орналасқан бағаналарға бекітілген қара-ақ камералар қолданылады. Барлық бейне және деректер GDOT-тың Көлік басқару орталығына (TMC) жолдың жанында орналасқан оптикалық талшықты кабель арқылы жіберіледі. I-20 тас жолынан басқа барлық кіреберіс жолдары өлшенген, яғни қозғалыс қарқыны реттеледі. Периметр ішіндегі басқа да тас жолдар сияқты, Доунтаун Коннектордың орталық бөлігінде көше шамдары орнатылған, ал маңызды қиылыстарда жоғары тіректегі жарықтандыру қарастырылған. Атлантаның көкжиегі, қала орталығы және орталық бөлігі, әсіресе тас жолдың солтүстік және оңтүстік жағынан жақсы көрінеді.

Жоспарлау және бастапқы құрылыс

1944 жылдың 14 желтоқсанында Джорджия штатының автомобиль жолдары департаменті (GDOT), Атланта қаласы, Фултон округі және Федералдық автомобиль жолдары басқармасының (FHWA) алдындағы Қоғамдық жолдар бюросы (BPR) Атланта аймағындағы көлік және байланыс жүйесін жақсарту жоспарын жасау үшін бірлесіп жұмыс істеді. Чикагода орналасқан H. W. Lochner & Company, сол жылдың басында құрылған көлік инженериялық фирмасы, BPR және штаттық автомобиль жолдары департаменті 1936-1945 жылдар аралығында жинаған деректерді және болашақ өсу болжамдарын пайдаланып, аймақ үшін жан-жақты көлік жоспарын әзірлеу үшін шақырылды. 1946 жылдың 10 қаңтарында жарияланған есепте қалада барлығы алты сәулелі тас жол салу ұсынылды, олар кейіннен болашақта Конгресс бекітетіні күтілген мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне біріктірілуі тиіс еді. Есепте осы тас жолдардың төртеуі қала орталығы арқылы солтүстік-оңтүстік бағытта бірігіп, сол кезде "Downtown Connector" және "Downtown Connector Expressway" деп аталатын бір арнаға тоғысуы керек болды. Downtown Connector-дың бірінші бөлігі, Уильямс көшесі мен Бруквуд торабы арасындағы учаскесі, сондай-ақ қазіргі I 85 тас жолының Peachtree көшесіне дейінгі бөлігі 1948 жылдың қыркүйегінде салына бастады және 1951 жылдың 25 қыркүйегінде пайдалануға берілді. Piedmont Avenue-ден Уильямс көшесіне дейінгі учаске 1959 жылдың 5 мамырында ашылды. Коннектордың оңтүстік бөлігіндегі, Университет даңғылы мен Ричардсон көшесі арасындағы 1,4 мильдік (2 км) учаскедегі жұмыс 1955 жылдың наурыз айында басталды және 1957 жылдың 25 шілдесінде пайдалануға берілді. Соңғы учаске, Ричардсон көшесі мен Piedmont Avenue арасындағы 2,3 мильдік (4 км) учаске, I 20 тас жолымен торабын қоса, 1962 жылдың 26 ақпанында салына бастады және 1964 жылдың 18 қыркүйегінде қозғалысқа ашылды. 1964 жылдың 15 қазанында Джорджия штатының Капитолийінде штат губернаторы Карл Сандерс, FHWA әкімшісі Рекс Марион Уиттон және Атланта мэрі Иван Аллен кіші қатысқан Downtown Connector үшін лента кесу рәсімі өтті. Тас жолдың бастапқы құрылысы Атлантаның орталық ауданында Techwood Drive және Уильямс көшесінің бөліктерін қиып тастады. Бұдан басқа, ол қала орталығының шығысы мен оңтүстігіндегі көшелер желісін бұзып, Sweet Auburn-ды екіге бөліп, I 20 тас жолымен торабы Вашингтон-Раусон ауданының солтүстік бөлігін тегістеді. Жоспарланған I 485 тас жолын бастапқыда Джорджияның көлік департаменті қаланың шығыс жағы арқылы солтүстік-оңтүстік бағыттағы қозғалысты жүргізу үшін жоспарлаған, бірақ оның көп бөлігі 1970 жылдары Джорджияның сол кездегі губернаторы Джимми Картермен тоқтатылды. Қазіргі кезде сол жолдың бөліктері I 675 және SR 400 болып табылады.

Қайта құру

Автомобиль жолы 1980-ші жылдары Атланта аймағының автокөлік жолдарын кеңейту үшін GDOT-тің "Freeing the Freeways" бағдарламасының аясында кең ауқымды қайта құрылымнан өтті. "Коннектордың" ені әр бағытта үштен алты немесе жеті жолаққа дейін екі есеге артты. Жобаға I 20, I 75, I 85 және I 285 ("The Perimeter") магистральдарындағы жолақтарды алтыдан сегізге дейін ұлғайту, сондай-ақ қала орталығындағы қосылыста он жолақты жасау кірді. Жалпы ұзындығы 126 мильді құрайтын бұл жоба 1976 мен 1988 жылдар аралығында 13 жыл бойы кезең-кезеңмен жүзеге асырылды. Жақсарту кампаниясы өткір бұрылыстар мен көлбеулерді, сол жақтан шығуларды, көптеген қиылыстарды және қысқа үдеу/баяулау участаларын жоюды да қамтыды. Қала орталығындағы құрылыс жұмыстарын айналып өту үшін алдымен периметрлік жол (I 285) аяқталды. Содан кейін сәулелі магистральдар жаңартылып, соңғы кезеңде Атлантаның орталығы арқылы өтетін учаскелер қайта құрылды. 1983 жылдың маусым айына қарай, 252 миллион долларлық қаржы кейбір маңызды қиылыстар мен қала орталығындағы бөлігін қоспағанда, магистральдардың көп бөлігін аяқтауға жұмсалды. Қала орталығының 8 мильдік бөлігі, оның ішінде 4.4 мильдік "Коннектор" бөлігі, бүкіл қайта құрылымның ең күрделі бөлігі болды. Бұл жұмыс 1984 жылы басталды және I 20 мен I 75/85 магистральдарындағы Мемориал-драйвтағы үлкен қиылысты қайта жобалауды қамтыды, мұнда көп бөлігі құрылыстар арқылы салынды. Қала орталығындағы қосылысты он жолаққа дейін кеңейту үшін көптеген жерді сатып алу қажет болды. Оның ішінде жалғау бөлігіне ғана 55 көпірді жобалау және салу қажет болды. Жалпы қолданысқа арналған жолақтардан басқа, Уильямс көшесі, Пьемонт даңғылы және Мемориал-драйвтағы кіреберістерде жоғары сыйымдылықты көліктерге (HOV) арналған жолақтар мен арнайы пандустар салынды, кейіннен 1996 жылы олар HOV режіміне ауыстырылды.

Кейінгі тарих

2000 және 2004 жылдар аралығында алты жолақты 17-ші көше көпірі Бруквуд айырығының үстінен салынып, Атланта қаласының орталық бөлігін сол кездегі жаңа Атлантик Стейшн дамуымен байланыстырды. 2008 жылы 14-ші көше көпірінің қайта құрылысы жүргізілді, мақсаты – жол қозғалысын арттыру және жаяу жүргіншілерге қолайлы жағдай жасау болды. Бұл жұмысқа екі жаңа түсірілім жолының (рампа) құрылысы да кірді: оңтүстікке қарай 10-шы көшеге және солтүстікке қарай 17-ші көшеге бағытталған. Бұл жұмыс 2010 жылдың 28 мамырында аяқталды. 2010 жылдың қаңтар айының басында, Атланта аймағында бірнеше күн бойы температураның нөлден төмен түсуіне себеп болған суық толқын кезінде 14-ші және 17-ші көшелер аралығындағы тас жолдың бір бөлігінде "көрінбейтін мұз" деп аталатын ерекше мәселе пайда болды. GDOT инженерлерінің пікірінше, алдыңғы айлардағы ауыр жаңбырлар жер асты суының деңгейін көтеріп, ол жолақтар арасындағы біріктірулер арқылы жоғары көтеріліп, содан кейін қатып қалған. Жол қозғалысы кем дегенде екі күні нақты себебін анықтау және мұзды кетіру үшін тоқтатылды, ал автожол тексерілді. 2016 жылдың қаңтар айында GDOT Downtown Connector-ді зерттеуді бастады. Жүктеме аз болатын кездегі жол тығырықтарының жоғары деңгейін ескере отырып, зерттеудің мақсаты – деректерді жинау және тығырындарды азайту мүмкіндіктерін қарастыру болды. 2016 жылы деректер жинау жұмыстары жыл бойы жүргізілді, ал 2017 және 2018 жылдары деректер талданды және мүмкіндіктер бағаланды. Зерттеудің 2019 жылы аяқталуы күтілуде. Зерттеу өз веб-сайтында деректерін жариялады, оның ішінде дизайнды жақсартудан ең көп пайда көретін тоғыз "қызыл нүкте" (қауіпті және тығырылған жерлер) және бүкіл қалалық аймандағы жол қозғалысының егжей-тегжейлі талдауы, сондай-ақ оның Downtown Connector-дегі қозғалысқа қалай байланысты екендігі туралы мәліметтер бар.

Тігіс

Stitch – Downtown Connector желісінің бөліктерін жасыл кеңістіктермен жабатын жоба. 2016 жылдың тамызында Central Atlanta Progress (CAP) Downtown Connector-ді жер астына көшіріп, оның үстінде шамамен Klyde Warren Park-і сияқты аумақта жасыл кеңістіктер салуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Бұл ұсынысты алғаш рет CAP компаниясы Downtown Connector желісі алып кеткен жерді қайтару мақсатымен ұсынды. Осыған ұқсас талқылаулар 2003 жылдан бері CAP-те жүргізіліп келеді және Грузия штатының Капитолиі маңындағы аймаққа да ұқсас ұсыныстар енгізілген. Бұл жобаны Jacobs Engineering Group әзірлеген және жобаның мақсатының бірі – Downtown Connector құрылысымен бөлінген жолдарды «тігіп» біріктіру болғандықтан "The Stitch" деп аталды. CAP үшін Jacobs Engineering Group 100 000 доллар қаржыға дайындаған зерттеуде Downtown Connector-дің Spring Street-тен Piedmont Avenue-ге дейінгі 0,75 мильге (1 км) созылған бөлігін қамтитын жаңадан пайда болған жер туралы сөз болды. Далластағы Klyde Warren Park-імен салыстырған зерттеуде жобаның құны шамамен 300 миллион долларға жететіні, ал жерді дамыту және жылжымайтын мүліктің құнын арттыруға шамамен 1,1 миллиард доллар жұмсалатыны айтылды. Klyde Warren Park-інен өзгеше, The Stitch бірнеше саябақты құруды қамтиды. 2017 және 2018 жылдар аралығында CAP компаниясы Jacobs және John Portman and Associates қатысқан жобаның бір жылдық тиімділігін зерттеуді жүргізді. 2019 жылдың наурыз айында Urban Land Institute (ULI) жобаның мүмкіндігін бағалау туралы зерттеуді жариялады, ал сол айда жобаның шамамен құны 452 миллион доллар деп хабарланды. ULI сарапшылары жобаны жоспарлау және дамытуға төрт жыл, ал құрылыс жұмыстарына алты жыл уақыт кететінін болжады. 2021 жылы Midtown Connector Project (MCP) Foundation North Avenue-ден 10th Street-ке дейінгі Downtown Connector-дің орталық бөлігінде 10 блокқа созылған саябақ салу туралы ұсыныс жасады. Бұл ұсыныс қаланың осы аймағын Джорджия Технологиялық институтының бас кампусымен байланыстырады, ол магистральдың екінші жағында орналасқан.

Шығу тізімі

Шығу нөмірлері I-75 трассасы бойындағы милялық белгілерге сәйкес келеді.