Кіріспе

Британдық саясаткер

Томас Спринг Райс, 1-ші Брэндон бароны Монтейгл (8 ақпан 1790 – 7 ақпан 1866) – британдық виг саясаткері, 1835 жылдан 1839 жылға дейін Қаржы министрі қызметін атқарған.

Өмірбаян

Спринг Райс Мунстерде кең аумақтарға ие болған белгілі англо-ирландтық отбасында дүниеге келді. Ол Стивен Эдвард Райстың (1831 жылы қайтыс болған) үш баласының бірі болды, Маунт Тренчард үйінің иесі, және Кэтрин Спринг, Балликриспин мен Кастлемейннің Томас Спрингінің қызы және мұрагері, Керри округі, Суффолк Спринг әулетінің ұрпағы. Ол Ирландияның бас қазынасының бароны және жетекші якобит Сэр Стивен Райс (1637–1715) пен Керридің 14-ші рыцары Сэр Морис Фицджеральдтың шөбересі болды. Оның жалғыз үйленген қарындасы Мэри, католик дініне өткен ақын Обри Томас де Вере мен либералдық парламент депутаты Сэр Стивен де Вере, 4-ші баронеттің анасы болды. Спринг Райстың әкесі Эдвард отбасын рим-католик дінінен Ирландияның Англикан шіркеуіне ауыстырып, мүлігінің бөлініп кетіп қалуын болдырмақ болды. Спринг Райс Кембридждегі Тринити колледжінде білім алып, кейін Линкольн Иннінде заңды оқыды, бірақ адвокаттыққа қабылданбады. Оның отбасы Ирландия мен Ұлыбританияда саяси жақындықтарға ие болды, ал оны заңдас әкесі Лорд Лимерик парламентке сайлануға ынталандырды.

Саяси мансап

Спринг Райс алғаш рет 1818 жылы Лимерик қаласында сайлауға түсті, бірақ торилердің қолдаушысы Джон Верекер одан 300 дауыспен озып кетті. 1820 жылы ол орынды жеңіп алып, Парламентке енді. Ол өзін Даниэль О’Коннеллдің радикалды ұлтшыл саясатына қарсы тұрған, ирланд және экономикалық мәселелерде сарапшылығымен танымал, орташа реформатор ретінде көрсетті. 1824 жылы ол Ирландиядағы ординанс зерттеуін құрған комиссияны басқарды. Спринг Райстың Парламенттегі шешенді дебаты оны жетекші вигтердің назарына іліктірді және ол Лансдаун маркизінің қамқорлығына ие болды. Осының нәтижесінде 1827 жылы Спринг Райс Джордж Каннинг пен лорд Годеричтің басшылығымен Ирландия істері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болды. Бұл Спринг Райстың католиктердің эмансипациясын кейінге қалдыруын қабылдауын талап етті, бұл саясатты ол қатты қолдады. Спринг Райс 1830-1834 жылдары лорд Грейдің басшылығымен Қазынашылықтың бірлескен хатшысы қызметін атқарды. 1832 жылғы реформадан кейін ол 1832-1839 жылдар аралығында Кембриджді ұсынуға сайланды. 1834 жылдың маусымында Грей Спринг Райсты соғыс және колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы етіп тағайындады, ол кабинетке де кірді, және шілдеде лорд Мельбурн премьер-министр болғанда осы лауазымын сақтап қалды. Өмірі бойы берік одақтас болған Спринг Райс 1834 жылы Дэниел О’Коннеллдің 1800 жылғы Одақ актілерін жоюға жасаған парламенттік қарсылығын жетекшілік етті. 1834 жылдың 23 сәуірінде ол Ирландияның атын «Батыс Британия» деп өзгертуді ұсынды. Парламентте ол құлдықты жою және мемлекеттік қолдаумен білім беруді енгізу сияқты мәселелерді жақтады. 1834 жылдың қарашасында виг үкіметі құлағаннан кейін Спринг Райс 1835 жылдың басында Парламенттің спикері болуға үміттенеді. 1835 жылдың сәуірінде вигтер Мельбурн басшылығымен қайта билікке келгенде Спринг Райс Қазынашылық канцлері болды. Канцлер ретінде Спринг Райс егін шіруі, Солтүстік Америкадағы экономикалық дағдарыс және көтеріліс сияқты қиындықтарға тап болды, бұл үлкен дефициттерге және үкіметке қатты қысымға әкелді. Оның 1837 жылғы шіркеу салығы туралы заң жобасы тез арада тоқтатылды, ал Ирландия банкінің жарғысын қайта қарау әрекеті сәтсіз аяқталды. Канцлер ретінде бақытсыз болған Спринг Райс спикер болуға тағы да тырысты, бірақ тағы да сәтсіз болды. Ол қатал адам болды, лорд Мельбурн оны «егжей-тегжейге тым көп берілген және кең көзқарасы жоқ» деп сипаттады. 1839 жылы кеңседен кеткеннен кейін Спринг Райс үкіметтің көптеген проблемаларының күнәлігіне айналды. Сол жылы ол Керри графтығындағы Брэндон бароны Монтеагл атанды, бұл атақ бұрын оның атасы сэр Стивен Райске арналған еді. Брэндон бароны Монтеагл 1835 жылдан 1865 жылға дейін Қазынашылықтың бас контроллері болды, лорд Ховик бастапқыда осы лауазымды сақтауға қарсы болса да. Монтеагл қазынашылықтың қазынашылықты бақылауына қатысты үкіметтен ерекшеленді, және ол қайтыс болған кезде ескі қазынашылықты тарату туралы шешім қабылданды. Ол дінге берілген англикан болғанымен, католиктердің эмансипациясын қолдағандығы үшін көптеген ирландтардың, олардың көпшілігі рим католиктерінің, құрметіне ие болды. Ол Ирландиядағы жақсы округтік басқару үшін күресті, осы мәселеге көптеген ирланд ұлтшылдары бейжай қараған кезде. 1840 жылдардағы Ұлы ашаршылық кезінде Спринг Райс өзінің жалға алушыларының қиын жағдайына мейірімділікпен жауап берді. Ол өз иеліктерінде жүргізген жақсарту шаралары отбасын банкротқа дейін жеткізді және оның қаржылық жағдайын екінші некеден алған қалыңдығы ғана құтқарып қалды. Оның құрметіне Лимериктегі Халық саябағында ескерткіш орнатылған. Дегенмен, Ирландияда Спринг Райстың беделі толығымен жақсы емес. Ирландиядан көшіп кетуге көмектесу туралы кітапта (үй иесі жалға алушыларының АҚШ-қа немесе Австралияға өтуіне ақы төлеген процесте) жазушы Джерард Моран Спринг Райс осы практикаға қатысқан деп болжады. 1838 жылы ол өзінің жалға алушыларының қайықпен Солтүстік Америкаға жөнелгеніне «көмектескені» туралы жазылған, осылайша ол өз жерлерін пайдалануға мүмкіндік алды. Алайда, Спринг Райс Британ аралдарында мемлекеттік көмекпен көшіп кетуді қолдағандығы туралы да жазылған, бұл Моранның Спринг Райс әрекеттерін түсіндіруі толыққанды дұрыс емес екенін көрсетеді. Антарктидадағы Монтеагл тауы мен Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Монтеагл округі Спринг Райс құрметіне аталған.

Отбасы

Брэндон лорды Монтейгл екі рет үйленген. Ол 1811 жылы Лимерик графы Эдмунд Перидің қызы, леди Теодосия Периге үйленді. Ол кезде оның жасы 21-де болды, және бұл неке оның университеттегі оқуын мерзімінен бұрын тоқтатуға себеп болды. Олардан бес ұл және үш қыз дүниеге келді:

Куаныш. Теодосия Алисия Эллен Фрэнсис Шарлотта Спринг Райс (2 қаңтар 1891 жылы қайтыс болды), 1839 жылы сэр Генри Тейлорға үйленді. Куаныш. Мэри Алисия Пери Спринг Райс (11 мамыр 1875 жылы қайтыс болды), 1837 және 1841 жылдар аралығында Виктория патшайымының құрметті қызметшісі болды. 1841 жылы Джеймс Маршаллға тұрмысқа шықты. Куаныш. Кэтрин Энн Люси Спринг Райс (23 шілде 1853 жылы қайтыс болды), 1837 жылы Генри Маршаллға үйленді. Куаныш. Стивен Эдмунд Спринг Райс (31 тамыз 1814 – 9 мамыр 1865), 1839 жылы Эллен Фререге үйленді. Ол 1837 жылы Лимерик округінің жоғары шерифі болды. Куаныш. Чарльз Уильям Томас Спринг Райс (10 қаңтар 1819 – 13 шілде 1870), 1855 жылы Элизабет Маршаллға үйленді. Ол Сыртқы істер министрлігінің орынбасары болды. Куаныш. Эдмунд Генри Фрэнсис Луис Спринг Райс (31 наурыз 1821 – 16 қаңтар 1887), 1870 жылы Маргарет Литтлге үйленді. Куаныш. Обри Ричард Спринг Райс (15 тамыз 1822 – 29 қараша 1897), 1852 жылы Энн Джон Милдмейге үйленді. Куаныш. Уильям Сесил Спринг Райс (1 қараша 1823 – 11 тамыз 1880), отбасы құрмай қайтыс болды. 1839 жылы бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, Монтейгл 1841 жылы Лидс қаласындағы өнеркәсіпші Джон Маршаллдың қызы Марианнаға екінші рет үйленді. Бұл одақ отбасына қажетті қаржыны әкелді, Спринг Райске Ирландиядағы Маунт-Тренчард поместьесі мен Лондондағы үйін сақтап қалуға мүмкіндік берді. Брэндон лорды Монтейгл 1866 жылдың ақпанында 75 жасында қайтыс болды, оның барондық атағы үлкен ұлы, куаныш. Стивен Эдмунд Спринг Райстың ұлы Томас Спринг Райске көшті.