Жак Рене Эбер: Француз революционері және журналисі

Кіріспе

Француз журналисі және саясаткері (1757–1794)

Жак Рене Хеберт (ʒak ʁəne ebɛʁ; 15 қараша 1757 – 24 наурыз 1794) – француз журналисі және Франция революциясының жетекшісі. Ол радикалдық «Пьер Душене» газетінің негізін қалаушы және редакторы болды, оның мыңдаған жақтастары «Хебертистер» (французша Hébertistes) деп белгілі болды. Үрей билігін қолдаушы болған ол, ақырында гильотинаға алынды.

Ерте өмір

Жак Рене Хеберт 1757 жылғы 15 қарашада Аленсон қаласында алтын шебер, бұрынғы сот судьясы және консулдың орынбасары Жак Хеберт (1766 жылы қайтыс болған) мен Маргарита Беунайш де Ходри (1727–1787) отбасында дүниеге келген. Хеберт Аленсон колледжінде заң оқыды және Аленсон адвокатының кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, бұл қызметте ол доктор Клуеге қарсы сот ісінен құлдырады. Хеберт 1780 жылы жала жабу айыбымен салынған мың ливрлік айыппұлдан қашу үшін алдымен Руанға, содан кейін Парижге қашты. Біраз уақыт бойы ол қаржылық қиындықтарды басынан өткізіп, Рю де Нойерс көшесіндегі шаштараздың көмегімен күшін таба өтті. Ол сол жерде "La République" театрында жұмысқа орналасты, бос уақытында пьесалар жазды, бірақ олар ешқашан қойылған жоқ. Кейіннен ол ұрлық жасағаны үшін жұмыстан шығарылып, дәрігердің қызметіне кірді. Ол өмірді қиындықпен және түрлі алаялықтар арқылы өткерді делінеді. 1789 жылы ол "La Lanterne magique ou le Fléau des Aristocrates" ("Солдат шамдары немесе аристократтардың жазасы") атты памфлетімен жазумен айналыса бастады. Ол бірнеше кітапша жариялады. 1790 жылы ол жариялаған памфлеті арқылы назар аударды және 1791 жылы Кордельелер саяси клубының белгілі мүшесі болды.

Пере Душене

1790 жылдан бастап 1794 жылы қайтыс болғанға дейін Хеберт өзінің өте табысты және ықпалды журналы Le Père Duchesne арқылы Париж жұмысшыларының дауысына айналды. Журналында Хеберт патриоттық сан-кулот Пьер Дюшеннің рөлін сомдап, бірінші тұлғада баяндар жазды. Пьер Дюшен француз монархтарымен немесе үкімет шенеуніктерімен болған ойдан шығарылған әңгімелерін жиі баяндап берді. Хеберт пен Хебертистер көптеген аристократтарды тексеруге, айыптауға және жазалауға шақырды, өйткені Франция революциясы өзінің ежелгі және қазіргі уақытта зиянды аристократияны жою арқылы ғана толыққанды қайта тууы мүмкін деп сақты. Le Père Duchesne 65-ші нөмірінде, 1790 жылы қайта оянғаны туралы жазғанда, ол аристократтарды «конституцияның жаулары» деп атап, «ұлтқа қарсы сөз байласып жатқандарын» айтты, оларға деген жек көруін көрсетті. Хеберттің танымалдылығының көп бөлігі газетінде король Людовик XVI-ны айыптауынан туындады, оның қандай да бір лауазымынан немесе Париж клубтарындағы рөлінен емес. Бұл оқиғалар зорлық-зомбылыққа шақырып, ұсақ және жыныстық сипаттағы тілді қолданды. Пьер Дюшеннің оқиғалары да өткір, ойландыратын және Париждің кедей аудандарында терең резонанс тудырды. Көшедегі сатушылар: «Бүгін әке қатты ашулы!» - деп айқайлады. Хеберт Пьер Дюшеннің бейнесін жасаған жоқ болса да, оның кейіпкерді пайдалануы Пьер Дюшеннің символды бейнесін комедиялық пеш саудагерінен сан-кулоттар үшін патриоттық үлгіге айналдыруға көмектесті. Хеберттің Пьер Дюшенді революциялық символ ретінде пайдалануын оның түтін шегетін және фригиялық бас киім киген қарт адам ретінде бейнеленгенін көруге болады. Ол өзінің аудиториясының сөйлеу және киім стильін бейнелегендіктен, оқырмандары оның хабарын тыңдап, оған еліктеді. Француз тілшісі және тарихшысы Фердинанд Бруно Хебертті «лақтың Гомері» деп атады, өйткені ол жалпы аудиторияға тартымды тілді қолдану қабілетімен танымал болды. Сонымен қатар, Пьер Дюшеннің сыртқы келбеті оның киімі мен корольдік және аристократияның ресми киімдеріне қарсы жұмысшы ретінде бейнеленгенінің қарама-қайшылығы арқылы революцияның шиеленісіне әсер етті. Хеберт Француз революциясы кезінде Пьер Дюшеннің бейнесін қолданған жалғыз жазушы емес, сонымен қатар жұмысшы табына жағымды тілді қолданудың жалғыз авторы да емес. Сол кездегі тағы бір жазушы Лемар (fr) 1790 жылдың қыркүйегінен 1792 жылдың мамырына дейін Père Duchêne атты газет жазды (бірақ ол оны Хебертен басқаша жазды), онда ол патша мен ұлттың арасындағы қарым-қатынасты сақтағысы келген «орташа патриоттың» рөлін сомдады. Лемардың кейіпкері де көптеген лақап сөздерді қолданды және Франция әскеріне сөйледі. Алайда, Le Père Duchesne Жан-Поль Мараттың L'Ami du Peuple газетінен арзан болғандықтан, одан да танымал болды. Бұл сан-кулоттар сияқты адамдарға қол жетімділікті жеңілдетті. Оның танымалдылығының бір бөлігі Париж Коммунасының оның газеттерін сатып алып, оларды француз әскеріне оқудағы сарбаздарға тарату үшін таратуға шешім қабылдауымен байланысты болды. Мысалы, 1792 жылдан бастап Париж Коммунасы және соғыс министрлері Жан Николя Паше, кейін Жан Батист Ноэль Бушотт Le Père Duchesne кітабының бірнеше мың данасын сатып алып, халыққа және әскерлерге тегін таратылды. Бұл жағдай 1793 жылдың мамыр мен маусым айларында соғыс министрі «олардың патриотизмін ағарту және жандандыру» үшін газеттерді сатып алған кезде қайталанды. Хеберт бұл сатып алудан 205,000 ливр алған деп есептеледі. 1790-1793 жылдар аралығында Хеберттің саяси түсініктемесі монархияның шектен шығуларына назар аударды. Бастапқыда, 1790 жылдан бастап 1792 жылға дейін Le Père Duchesne конституциялық монархияны қолдады, тіпті Людовик XVI патшаға және маркиз де Ла Файеттің пікірлеріне оң көзқарас танытты. Оның сол кездегі зорлық-зомбылық шабуылдары папалық биліктің үлкен қорғаушысы және дін қызметкерлерінің азаматтық конституциясының басты қарсыласы Жан Сифрен Мориге бағытталған. Пьер Дюшеннің кейіпкері конституциялық монархияны қолдаса да, ол әрқашан Мари Антуанеттаны қатты сынға алды. Алмаз алқа оқиғасынан кейін патшайымның күлкіге ұшырауы оңай екенін білген ол Францияның көптеген саяси проблемаларының күнәсін өтеуші теке ретінде газетте тұрақты нысанаға айналды. Мари Антуанеттаның молшылықты және жыныстық қатынасты монархияның негізгі проблемалары ретінде сипаттау арқылы Хеберттің мақалалары, егер Мари Антуанетта өз әдеттерін өзгертіп, аристократиялық шектен шығулардан бас тартса, монархияны сақтап қалуға болатынын және патшайым халықтың құрметіне оралуы мүмкін екенін ұсынды. Монархияны қалпына келтіруге болатындығына қарамастан, Хеберт патшайымның мұндай ісқаққа баруға дайындығына күмәнданды және оны «ханым Вето» деп атап, тіпті король Людовик XVI-ны «масты және жалқау; аяқталған шошқа» деп сипаттады. Бастапқыда Хеберт оқырмандарына патшайым туралы білім беруге және оның француз халқы тарапынан қалай қаралатынын оятуға тырысты. Бұл Мари Антуанеттаға Хеберттің саяси риторикасында маңызды рөл атқаруға мүмкіндік берді; революция дамыған сайын, ол 1791 жылдың қаңтарынан 1794 жылдың наурызына дейінгі газет мақалаларының он төрт пайызында көрінеді. Газетте Пьер Дюшеннің онымен жүргізетін көптеген әңгімелері оның болжамды нимфоманиясын көрсетуге немесе оның зұлымдықтан бас тартып, жаман жолдарынан қайтуын сұрауға бағытталған әрекеттер болып табылады. Корольдің Вареннге жасаған сәтсіз қашқаннан кейін оның тоны айтарлықтай қатаңдады. Осы уақытта көптеген жазушылар мен журналистер 1789 жылдың 21 қазанында жарияланған әскери жағдайға үлкен әсер етті. Ол революциялық ойлаудың әртүрлі сұрақтары мен үлгілерін тудырды және Le Père Duchesne сияқты жазудың әртүрлі формаларын шабыттандырды. Заң революциялық идеалдарға әкелген әртүрлі түсіндірулерді тудырды. Газетінде Хеберт революцияның өзінің мысалы ретінде пайдаланбады. Ол хабарын одан да жасырын жеткізу үшін мифтік Пьер Дюшен кейіпін пайдаланды. Ол Париж халқының арасында бұрыннан танымал болған және оның хабарының жауларына емес, жақтастарына тікелей және анық жеткенін қалады. Пьер Дюшен өте күшті, ашық айтатын және өте жоғары эмоциялы кейіпкер еді. Ол үнемі зор ашу сезімін сезінді, бірақ сонымен қатар зор бақытқа ие болды. Ол өзінің сезімдерін толыққанды көрсетуден ешқашан қорықпады. Өзін-өзі жеткізу үшін үнемі ұсақ және қатыгез сөздерді қолданды.

From 1790 until his death in 1794, Hébert became a voice for the working class of Paris through his highly successful and influential journal, Le Père Duchesne. In his journal, Hébert assumed the voice of a patriotic sans culotte named Père Duchesne and would write first person narratives in which Père Duchesne would often relay fictitious conversations that he had with the French monarchs or government officials. Hébert and the Hébertists often expressed the view that many more aristocrats should be examined, denounced, and executed, as they argued that Revolutionary France could only be fully reborn through the elimination of its ancient and supposedly currently malignant nobility. In Le Père Duchesne number 65, where he writes of his reawakening in 1790, he defines aristocrats as "enemies of the constitution" who "conspire against the nation", showing his animus against them. Much of Hébert's celebrity came from his denunciations of King Louis XVI in his newspaper, as opposed to any office he may have held or his roles in any of the Parisian clubs with which he was involved. These stories encouraged violent behaviors and utilized foul and sexualized language. Père Duchesne's stories were also witty, reflective, and resonated deeply in the poorer Parisian quarters. Street hawkers would yell, "Il est bougrement en colère aujourd’hui le père Duchesne!" ("Father Duchesne is very angry today!"). Although Hébert did not create the image of the Père Duchesne, his use of the character helped to transform the symbolic image of Père Duchesne from that of a comical stove merchant into a patriotic role model for the sans culottes. In part, Hébert's use of Père Duchesne as a revolutionary symbol can be seen by his appearance as a bristly old man who was portrayed as smoking a pipe and wearing a Phrygian cap. Because he reflected both his audience's speech and dressing style, his readers listened to and followed his message. The French linguist and historian Ferdinand Brunot called Hébert, "The Homer of filth", because of his ability to use common language to appeal to general audiences. In addition, Père Duchesne's appearance played into the tensions of the revolution through the sharp contrast of his clothing and portrayal as a laborer against the crown and aristocracy's formal attire. Hébert was not the only writer during the French Revolution to use the image of Père Duchesne nor was he the only author in the period to adopt foul language as a way of appealing to the working class. Another writer at the time, Lemaire (fr), also wrote a newspaper entitled Père Duchêne (although he spelt it differently than Hébert) from September 1790 until May 1792 in which he assumed the voice of a "moderate patriot" who wanted to conserve the relationship between the King and the nation. Lemaire's character also used a slew of profanities and would address France's military. However, Le Père Duchesne became far more popular because it cost less than Jean Paul Marat’s paper, L' Ami du Peuple. This made it easier to access for people like the sans culottes. The popularity was also in part, due to the Paris Commune deciding to buy his papers and distribute them to the French military for distribution to soldiers in training. For example, starting in 1792, the Paris Commune and the ministers of war Jean Nicolas Pache and, later, Jean Baptiste Noël Bouchotte bought several thousand copies of Le Père Duchesne which were distributed free to the public and troops. This happened again in May and June 1793 when the Minister of War bought copies of newspapers in order to "enlighten and animate their patriotism". It is estimated that Hébert received 205,000 livres from this purchase. Hébert's political commentary between 1790 and 1793 focused on the lavish excesses of the monarchy. Initially, from 1790 and into 1792, Le Père Duchesne supported a constitutional monarchy and was even favorable towards King Louis XVI and the opinions of the Marquis de La Fayette. His violent attacks of the period were aimed at Jean Sifrein Maury, a great defender of papal authority and the main opponent of the Civil Constitution of the Clergy. Although the character of Père Duchesne supported a constitutional monarchy, he was always highly critical of Marie Antoinette. Knowing that the queen was an easy target for ridicule after the Diamond Necklace Affair, she became a consistent target in the paper as a scapegoat for many of France's political problems. By identifying Marie Antoinette's lavish excesses and alleged sexuality as the core of the monarchy's problems, Hébert's articles suggested that, if Marie Antoinette would change her ways and renounce aristocratic excesses, then the monarchy could be saved and the queen could return to the good will of the people. Despite his view that the monarchy could be restored, Hébert was skeptical of the queen's willingness to do so and often characterized her as an evil enemy of the people by referring to the queen as "Madame Veto" and even addressing King Louis XVI as, "drunken and lazy; a cuckolded pig". Initially, Hébert was trying to not only educate his readers about the queen, but also awaken her to how she was viewed by the French public. This gave Marie Antoinette a pivotal role in Hébert's political rhetoric; as the Revolution unfolded, she appears in fourteen percent of his newspaper articles between January 1791 and March 1794. Many of the conversations that Père Duchesne carries with her in the newspaper are attempts at either showcasing her supposed nymphomania or attempts to beg her to repent and reverse her wicked ways. With the king's failed flight to Varennes, his tone significantly hardened. At the time, many writers and journalists were greatly influenced by the proclamation of martial law on 21 October 1789. It invoked various questions and patterns of Revolutionary thinking and inspired various forms of writing such as Le Père Duchesne. The law prompted multiple interpretations all of which led to what became essential Revolutionary ideals. In his newspaper, Hébert did not use himself as the prime example of the revolution. He used a mythical character called the Père Duchesne to be able to relay his message in a more subtle way. He was already well known by the people of Paris and only wanted his message to be received directly and clearly by his followers, not his enemies. Père Duchesne was a very strong, outspoken character with extremely high emotions. He constantly felt great anger but also would experience great happiness. He was never afraid to fully display exactly how he was feeling. He would constantly use foul language and other harsh words to express himself.

Революциялық рөлі

1791 жылғы маусымда Луидің Вареннге жасаған сәтсіз қашқан әрекетінен кейін, Хеберт Луи мен Папа Пий VI-ға шабуылдауын бастады. 17 шілдеде Хеберт Марс алаңында король Людовик XVI-ны қызметтен шеттету туралы петицияға қол қою үшін болды және маркиз де Лафайеттің басқаруындағы әскерлердің Марс алаңындағы қырғынына ілігіп қалды. Бұл оны революциялық көзқарасқа итермеледі, ал «Ле-Пьер Дюшене» басқа революционерлердің жоғары пафостығы мен ақылға салуға жасаған әрекеттеріне қастықпен қарап, популистік стильді қабылдады, бұл париждік санкулоттарға жақсырақ тиді. Оның журналистік үні мәдени элиталардан алшақтауды және оларға қарсы күресті білдірді, сондай-ақ экономиканы бақылау және соғысты жеңу үшін радикалды патриоттық шешімдерге халықтық саяси адалдықты білдірді. «Ле-Пьер Дюшене» Ұлттық гвардияның басшысы Лафайет, белгілі оратор және мемлекет қайраткері, қайтыс болған Мирабо графы, Париж мэрі Жан Сильвен Бейли сияқты көрнекті саяси тұлғаларға шабуылдауын бастады. 1793 жылы халық алдында сөйлеген сөзінде Хеберт Лафайетке қатысты өз пікірін білдірді. Ол бір-біріне күшті қарсылық танытқан екі «Пьер Дюшен» бар екенін айтты. Оның айтуынша, ол өзімен сәйкес келетін «әдепті және адал Пьер Дюшен» – «сатқындарды қуған», ал ол қатысы жоқ «Пьер Дюшен» Лафайетті «аспанға дейін мақтаған». Корделье клубының мүшесі ретінде ол революциялық Париж коммунасында орын алды, ал 1792 жылдың 10 тамызындағы көтеріліс кезінде ол Париждің Бонне-Нувель бөліміне жіберілді. Журналист ретінде ол келесі айда қыркүйектегі қырғынды қолдады. Ол радикалды Монтаньяр фракциясының көптеген идеяларымен келісті, тіпті ол оның мүшесі болмаса да. 1792 жылдың 22 желтоқсанында ол коммуна прокурорының екінші орынбасары болып тағайындалды және 1793 жылдың тамызына дейін Жирондист фракциясына қарсы шабуылдарды қолдады. 1793 жылдың сәуір-мамыр айларында Марат пен басқалармен бірге ол Жирондистерге шабуыл жасады. 1793 жылдың 20 мамырында Ұлттық конвенттің орташа көпшілігі он екі комиссардан тұратын арнайы комиссия құрды, бұл Жирондист комиссиясы, ол заговоршыларды тергеуге және соттауға арналған. Он екі комиссардың ұсынысымен 1793 жылдың 24 мамырында ол тұтқындалды. Алайда, Хеберт уақтылы ескерту алды, санкулоттардың қолдауымен Ұлттық конвент үш күннен кейін оны босатуға мәжбүр болды. Осыдан кейін төрт күн өткен соң, оның Жирондистерге қарсы риторикасы олардың 31 мамыр – 2 маусымдағы көтерілісте құлауына себеп болды. 1793 жылдың 28 тамызында ол Якобиндерге ашу-ызаның талаптарын қамтитын мәлімдеме жазуды және оны Якобиндер, 48 бөлім және халықтық қоғамдар Конвентке жеткізуді ұсынды. Бұл ұсынысты Бийо-Варенн және басқалар ынтамен қабылдады, ал Максимилиан Робеспьердің «аристократтарды қуантуға әкелетін» көтеріліске қарсы ескертуін елемеді. Осы уақыт ішінде Хеберт өзінің әйелі Мари Гупильмен (1756 жылы туған), 37 жастағы бұрынғы монахпен танысты, ол Сен-Оноре көшесіндегі Провидения әпкелерінің монастырынан кеткен. Маридің осы кездегі паспортында оның үнемі пайдаланғаны көрсетілген. Олар 1792 жылдың 7 ақпанында үйленді және Виржини Сципион Хеберт (1793 жылдың 7 ақпаны – 1830 жылдың 13 шілдесі) деген қызды дүниеге әкелді. Осы кезеңде Хеберт сәнді және буржуазиялық өмір салған. Ол бірнеше апта бойы Париж мэрі және соғыс министрі Жан Николас Пашеге, сондай-ақ басқа да ықпалды адамдарға қонақ болып, әдемі киімдер киюге және өзін әдемі гобелендер сияқты сұлу заттармен қоршауға ұнады – бұл Париж коммунасының президенті Пьер Гаспар Шометтің көзқарасынан өзгеше. Ол өмір салтын қамтамасыз ету үшін қаржы ресурстарын қайдан алғаны белгісіз, алайда Жан Николас Пашенің «Ле-Пьер Дюшене» журналының мыңдаған данасын басып шығаруға берген тапсырыстары және Андрес Мария де Гусманның сүйіктісі және әйелі Делонай д’Анжемен болған қарым-қатынасы бар. 1793 жылдың ақпанында ол басқа буржуазиялық гебертистермен бірге астықтың бағасын шектеуге бағытталған заңға қарсы дауыс берді, себебі бұл астықтың жиналуына және наразылық тудыруына әкеледі деп санады.

Following Louis's failed flight to Varennes in June 1791, Hébert began to attack both Louis and Pope Pius VI. On 17 July, Hébert was at the Champ de Mars to sign a petition to demand the removal of King Louis XVI and was caught up in the subsequent Champ de Mars massacre by troops under the Marquis de Lafayette. This put him in the revolutionary mindset, and Le Père Duchesne adopted a populist style, deliberately opposed to the high minded seriousness and appeal to reason expressed by other revolutionaries, to better appeal to the Parisian sans culottes. His journalistic voice expressed separation from and violent opposition to cultured elites in favor of a popular political allegiance to radical patriotic solutions to controlling the economy and winning the war. Le Père Duchesne began to attack prominent political figures like Lafayette, head of the National Guard; the deceased Comte de Mirabeau, a prominent orator and statesman; and Jean Sylvain Bailly, mayor of Paris. In a 1793 speech to the public, Hébert stated his beliefs regarding Lafayette. He noted that there were two Père Duchesnes who opposed each other deeply. The Père Duchesne that he said he identified with was the "honest and loyal Père Duchesne who has pursued traitors", while the Père Duchesne he had nothing to do with "praised Lafayette to the heavens". As a member of Cordeliers club, he had a seat in the revolutionary Paris Commune, and during the Insurrection of 10 August 1792 he was sent to the Bonne Nouvelle section of Paris. As a public journalist, he supported the September Massacres the next month. He agreed with most of the ideals of the radical Montagnard faction, even though he was not a member of it. On 22 December 1792, he was appointed the second substitute of the procureur of the commune, and through to August 1793 supported the attacks against the Girondin faction. In April–May 1793 he, along with Marat and others, violently attacked the Girondins. On 20 May 1793, the moderate majority of the National Convention formed the Special Commission of Twelve, a Girondin commission which was designed to investigate and prosecute conspirators. At the urging of the Twelve, on 24 May 1793, he was arrested. However, Hébert had been warned in time, and, with the support of the sans culottes, the National Convention was forced to order his release three days later. Just four days after that, his anti Girondin rhetoric would help lead to their ousting in the Insurrection of 31 May 2 June. On 28 August 1793, he proposed to the Jacobins to write an address taking up the demands of the enrages, and to have it taken to the Convention by the Jacobins, the 48 sections and the popular societies, a suggestion greatly applauded by Billaud Varenne and others, ignoring Maximilien Robespierre's warning against a riot "which would fill the aristocrats with joy". During all this, Hébert met his wife Marie Goupil (born 1756), a 37 year old former nun who had left convent life at the Sisters of Providence convent at Rue Saint Honoré. Marie's passport from this time shows regular use. They married on 7 February 1792, and had a daughter, Virginie Scipion Hébert (7 February 1793 – 13 July 1830). During this time, Hébert had a luxurious, bourgeois life. He entertained Jean Nicolas Pache, the mayor of Paris and Minister of War, for weeks, as well as other influential men, and liked to dress elegantly and surround himself with beautiful objects such as pretty tapestries—an attitude that can be contrasted to that of Paris Commune president Pierre Gaspard Chaumette. Where he got the financial resources to support his lifestyle is unclear; however, there are Jean Nicolas Pache's commissions to print thousands of issues of Le Père Duchesne and his relationship to Delaunay d'Angers, mistress and wife of Andres Maria de Guzman. In February 1793, he voted with fellow bourgeois Hébertists against a Maximum Price Act, a price ceiling on grain, on the grounds that it would cause hoarding and stir resentment.

Христиандықтан шығару

Дехристианизация – француз төңкерісі кезінде қалыптасқан қозғалыс. Оның жақтастары дінсіз қоғам құру үшін Ескі режимнің ырым-жырымдарын және, соған сәйкес, католицизмді де жою қажет деп есептеді. Секуляризация үрдісі XVIII ғасырда Франция бойынша басталып кеткен еді, бірақ 1793 жылдың қыркүйегінен 1794 жылдың тамызына дейін, көбінесе Террор кезеңінде, француз саясаткерлері «радикалды дехристианизация» идеяларын талқылай бастады. Робеспьер дін бостандығын жақтады және дехристианизацияны күштеп жүргізу Францияның ауылдық аймандарында кеңінен көтерілістерге алып келеді деп ойлады, ал Хеберт пен оның ізбасарлары, гебертистер, дінді спонтанды және зорлықпен өзгертуді қалады. Жазушы және философ Вольтер осы мәселеде Хебертке үлкен әсер етті. Вольтер сияқты, Хеберт те адамзаттың ырым-жырымдар дәуірінен өтуі үшін әртүрлі діни сенімдерге төзімділік қажет деп сенді және дәстүрлі дін осы мақсатқа кедергі келтіреді деп есептеді. Соңында Хеберт Исаның жартылай құдай емес, жай ғана жақсы сан-кулот екенін айтты. Вольтер оған дәстүрлі діннің орнын басатын азаматтық діннің негізгі принциптерін де ұсынды, бұл Хеберттің қозғалысқа белсенді қатысуына әкелді. Католицизмге, ал ақырында христиандықтың барлық түрлеріне қарсы жүргізілген дехристианизация бағдарламасына дін қызметкерлерін елден қуу және олардың көпшілігін өлім жазасына кесу, шіркеулерді жабу, революциялық және азаматтық культтерді құру, діни ескерткіштерді кең ауқымда жою, қоғамдық және жеке ғибадат пен діни білім беруді тыйым салу, дін қызметкерлерін мәжбүрлеп үйлендіру және діни қызметтен бас тарту кірді. 1793 жылдың 21 қазанында барлық күдікті дін қызметкерлері мен оларды жасырып отырғандар көзге түскенде өлім жазасына кесу туралы заң қабылданды. Үкімет ашуланып, якобиндердің қолдауымен 1794 жылдың 13 наурызында түнде, Барер де Виузак, Колло д’Эрбуа және Бийо Варенннің қарсылығына қарамастан, гебертистерге қарсы шабуыл жасауға шешім қабылдады. Бұйрық гебертистердің басшыларын тұтқындауға қатысты, олардың ішінде Соғыс министрлігінің және басқа да адамдар бар еді. Революциялық трибуналда Хебертке Дантоннан өзгеше қарады, оны құдайсыз емес, қарақшы сияқты қарастырды; оның бұрынғы алаяқтықтарына назар аударылып, сынға алынды. Ол үш күнге сосқан соттан кейін өлім жазасына кесілді. 1794 жылдың 24 наурызында оны гильотинамен өлімге жіберді. Хеберт гильотинаға бара жатқанда бірнеше рет есінен танып, пышақ астына қойылғанда, қатты айқайлады. Хеберттің өлім жазасын орындаушылары көпшіліктің көңілін көтеру үшін гильотинаны оның мойнынан бірнеше сантиметр жоғары орнатып, пышақтың тоқтауына себеп болды. Тек төртінші рет тұтқаны (déclic) тартып алғаннан кейін ғана оның басы кесілді. Оның денесі Мадлен зиратына қойылды. Оның әйелі жиырма күннен кейін, 1794 жылдың 13 сәуірінде өлім жазасына кесілді, ал оның денесі Эррансис зиратына тасталды. Хеберттің өлім жазасына кесілуінің маңыздылығын революцияға қатысқандардың барлығы, оның ішінде якобиндер де білді. Жакобиндердің көрнекті басшысы Луи Антуан де Сент-Жюст оның өлім жазасынан кейін «революция тоңды» деп атап өтті, бұл Хеберт пен оның ізбасарларының, көбінесе сан-кулоттардың, революцияның ұзақтығы мен табысына қаншалықты маңызды болғанын көрсетеді.

Dechristianization was a movement that took hold during the French Revolution. Advocates believed that to pursue a secular society, they had to reject the superstitions of the Old Regime and, as an extension, Catholicism altogether. The trend toward secularization had already begun to take hold throughout France during the eighteenth century, but between September 1793 and August 1794, mostly during the Reign of Terror, French politicians began discussing and embracing notions of "radical dechristianization". While Robespierre advocated for the right to religion and believed that aggressively pursuing dechristianization would spur widespread revolts throughout rural France, Hébert and his followers, the Hébertists, wanted to spontaneously and violently overhaul religion. The writer and philosopher Voltaire was an inspiration to Hébert on this front. Like Voltaire, Hébert believed that the toleration of different religious beliefs was necessary for humanity to pass from an age of superstitions, and that traditional religion was an obstacle to this goal. Eventually, Hébert would argue that Jesus was not a demigod, but instead a good sans culotte. Voltaire had also provided him with the basic tenets of a civic religion that would be able to replace traditional religion, which led to Hébert to being heavily involved in the movement. The program of dechristianization waged against Catholicism, and eventually against all forms of Christianity, included the deportation of clergy and the condemnation of many of them to death, the closing of churches, the institution of revolutionary and civic cults, the large scale destruction of religious monuments, the outlawing of public and private worship and religious education, forced marriages of the clergy, and forced abjurement of their priesthood. On 21 October 1793, a law was passed which made all suspected priests and all persons who harbored them liable to death on sight. The government was exasperated and, with support from the Jacobins, finally decided to strike against the Hébertists on the night of 13 March 1794, despite the reluctance of Barère de Vieuzac, Collot d'Herbois and Billaud Varenne. The order was to arrest the leaders of the Hébertists; these included individuals in the War Ministry and others. In the Revolutionary Tribunal, Hébert was treated very differently from Danton, more like a thief than a conspirator; his earlier scams were brought to light and criticized. He was sentenced to death with his co defendants on the third day of deliberations. Their execution by guillotine took place on 24 March 1794. Hébert fainted several times on the way to the guillotine and screamed hysterically when he was placed under the blade. Hébert's executioners amused the crowd by adjusting the guillotine so that its blade stopped inches above his neck, and it was only after the fourth time the lever (déclic) was pulled that he was actually beheaded. His corpse was disposed of in the Madeleine Cemetery. His widow was executed twenty days later on 13 April 1794, and her corpse was disposed of in the Errancis Cemetery. The importance of Hébert's execution was known by everyone involved in the revolution, including the Jacobins. Louis Antoine de Saint Just, a prominent Jacobin leader, noted that following his execution, "the revolution is frozen", demonstrating how central Hébert and his followers, a large portion of sans culottes, were to the longevity and success of the revolution.

Ықпал

Г. Г. Хёбердің "Пьер Душене" атты басылымы 1790-1794 жылдардағы саяси оқиғалардың нәтижесіне қаншалықты әсер еткенін толық анықтау қиын. Француз революциясының тарихшылары – Жан Пол Берто, Джереми Д. Попкин және Уильям Дж. Мюррей француз революциясының баспасөз тарихын зерттеді және революция кезінде оқылған газеттер мен журналдар адамның саяси көзқарасына әсер етуі мүмкін екенін, бірақ оны қалыптастырмағанын анықтады. Мысалы, адамның әлеуметтік жағдайы оның саяси шешімдеріне бағыт беруде және әсер етуде маңызды рөл атқаруы мүмкін. Сондықтан, Хёбердің жазбалары оқырмандарына көбінесе күшті әсер еткені анық, бірақ сан-кулоттар – күрделі саяси ортаның бір бөлігі ғана болды. Осы себепті, оның жазуы Француз революциясының саяси нәтижелерін қалай өзгерткенін анықтау қиын. Дегенмен, оның революция бойындағы кең оқырман тобы мен ықпалы оның маңызды қоғамдық тұлға екенін көрсетеді, ал "Пьер Душене" Франция халқына әсер ету қабілетімен ерекшеленді.