Кіріспе

Дортон (немесе Дортон) – Букингемшир графтығының Айлсбери Вейл ауданындағы ауыл және азаматтық округ. Ол графтықтың батыс бөлігінде, Оксфордширдің Тейм базар қаласынан шамамен 5 миль (8 км) солтүстікке қарай орналасқан.

Қожалық

Ауылдың топонимі көне ағылшын тілінен "тар шатқалдағы шаруа қожалығы" деген мағынаны білдіреді. 1086 жылғы "Domesday Book"-та ол Дортон деп тіркелген, ал 13 ғасырда Дуртон деп аталған. Англияны нормандар басып алғанға дейін Эдвард Исповедниктің тегіні Годингтің ұлы Алрик Дортон меншігін иеленген. Дегенмен, "Domesday Book" 1086 жылы норманды барон Уолтер Гиффардтың оны иеленгенін көрсетеді. Дортон үйі – ауылдың оңтүстігінде орналасқан I санаттағы Якоб стиліндегі сарай. Қазір ол Ашфолд мектебі дайындық мектебі болып табылады.

Қауымдық шіркеу

Англия шіркеуінің Сент-Джон Евангелист шіркеуі бастапқыда жақын орналасқан Чилтонға қарасты шағын шіркеу болған. Сент-Джонс 1590 жылдан бері дербес шіркеу статусын иеленеді. Шіркеу ғимаратының басты бөлігі мен ғибадатханасы, сондай-ақ крещение тағының ыдысы 12 ғасырға дейін сақталып қалған. Кемеде 13 ғасырға тән ланцет терезесі бар. Оңтүстік кіреберісі 13 ғасырда салынған, бұл оның шығыс қабырғасындағы бұғатталған терезесінен анық көрінеді. 14 ғасырда сәнді готикалық оңтүстік қанат қосылды, ғибадатхана аркасы жартылай қайта жаңартылды және қазіргі шығыс терезесі мен су тартқыш (piscina) орнатылды. Шығыс терезесіндегі әйнек суреттері 15 ғасырға жатады. Оңтүстік кіреберісіне қазіргі арка 15 ғасырда қосылды, крещение тағының негізі де сол ғасырдан, ал оңтүстік қанаттың оңтүстік қабырғасындағы тік бұрышты готикалық терезесі шамамен 1480 жылы орнатылды. Сент-Джонс шіркеуінде ағаштан жасалған қоңырау тірегінде үш қоңырау ілінген, сонымен қатар кішкентай Санктус қоңырауы да бар. Бартоломей Аттон 1604 жылы бас қоңырауды, ал Роберт Аттон 1626 жылы екінші қоңырауды құйды. Джон Тейлор және ұлдары 1828 жылы үшінші қоңырауды құйды, бұл Оксфордтағы олардың қоңырау құю шеберханасында жасалған болуы мүмкін.

Экономикалық және әлеуметтік тарих

Дортон Спа, шалыбейт бұлағы, Спа Вуд ауылының солтүстігінде орналасқан. 1840 жыл шамасында үлкен сорғы станциясы мен денсаулық сауықтыру орталығы ашылды, бірақ Корольдік қолдаудың болмауы (Royal Leamington Spa және Royal Tunbridge Wells сияқты) Дортон Спаның құлдырауына әкелді. Қазір одан аз ғана із қалды. 1910 жылы Ұлы Батыс темір жолы приход аумағынан "Бистер кесігі" темір жолын салдырды. Бұл жол ауылға жақын жерден өтеді, ал 1937 жылы GWR осы жолмен қатынау үшін Дортон Холт аялдамасын ашты. 1963 жылы Британ темір жолдары аялдаманы жапты. Қазір бұл темір жол Чилтерн магистральдық желісінің бір бөлігі. Дортон 1960 және 1970 жылдары "Дортон Донс" тартыс командасымен танымал болды.